Rozwiązanie krok po kroku: Badanie uzębienia i żywotności miazgi zęba

Zlecenie: badanie stomatologiczne uzębienia, badanie żywotności miazgi zęba 11 metodą termiczną preparatem Cold Spray (zimny spray w aerozolu) i instruktaż metodą Bassa. Wanienka z płynem do narzędzi dużych i pojemniki na odpady są już na stanowisku, a zamiast strzykawki wodno-powietrznej do osuszania służą kulki z waty. Gotowość zgłasza się podniesieniem ręki. Na stanowisku albo asystorze mają się znaleźć (wykaz z klucza):

1. zestaw diagnostyczny na tacce metalowej,
2. preparat Cold Spray,
3. kulki z waty i wałki ligniny,
4. środki ochrony indywidualnej dla pacjenta: kubek jednorazowy, serweta ochronna, ochraniacz na zagłówek, wkład do miski spluwaczki, końcówka do ślinociągu,
5. środki ochrony indywidualnej dla higienistki: maseczka jednorazowa, rękawiczki jednorazowe zabiegowe, okulary albo przyłbica - mogą być już założone,
6. wszystkie narzędzia i materiały wyjęte z opakowań jednorazowych i torebek papierowo-foliowych.

Badany ząb to prawy górny siekacz przyśrodkowy - 11; preparat Cold Spray chłodzi do -45°C. Egzaminator ocenia przebieg bezpośrednio po ocenie stanowiska. Polecenia odpowiadają kryteriom klucza w ich kolejności:

1. Przed zabiegami umyj i zdezynfekuj higienicznie ręce, załóż maseczkę jednorazową, okulary albo przyłbicę ochronną i jednorazowe rękawiczki.
2. Badanie uzębienia wykonuj lusterkiem stomatologicznym i zgłębnikiem stomatologicznym.
3. Do badania żywotności miazgi odizoluj zęby wałeczkami ligniny przed dostępem śliny (klucz dopuszcza ułożenie ich obok modelu).
4. Osusz ząb 11 kulką z waty trzymaną w pęsecie stomatologicznej.
5. Pęsetą przyłóż do powierzchni wargowej albo podniebiennej zęba 11 kulkę z waty nasączoną preparatem Cold Spray.
6. Lusterko trzymaj chwytem piórowym (pisarskim).
7. Zgłębnik trzymaj chwytem piórowym, z podparciem bezpośrednim albo pośrednim.
8. Pęsetę trzymaj chwytem piórowym.

Instruktaż na modelu z pełnym uzębieniem stałym, oceniany bezpośrednio po przebiegu badania. Polecenia odpowiadają kryteriom klucza w ich kolejności:

1. Ułóż włosie szczotki pod kątem 45 stopni w kierunku wierzchołka korzenia, w okolicy szyjki zęba.
2. Wykonuj niewielkie ruchy poziome drgające, tak jakby końce włosia wnikały do kieszonki dziąsłowej.
3. Na powierzchniach zgryzowych wykonuj ruchy poziome albo okrężne.
4. Na powierzchniach wewnętrznych zębów wykonuj ruchy poziome (przednio-tylne) drgające albo wymiatające.
5. Pokaż metodę na wszystkich zębach i powierzchniach.
6. Do instruktażu użyj szczoteczki dla dorosłych.

Najpierw dezynfekcja zanurzeniowa narzędzi z tacką, potem pakowanie do sterylizacji; pakiet zostaje na stanowisku. Opis pakietu to data sterylizacji (data egzaminu, 15.01.2026) i podpis - numer PESEL zdającego. Wykaz z klucza - to, co egzaminator sprawdza po zakończeniu pracy:

1. blaty czyste, bez resztek materiałów i kulek z waty,
2. w czerwonym worku: fartuch foliowy, rękawiczki jednorazowe, maseczka jednorazowa, kubek jednorazowy, serweta ochronna, ochraniacz na zagłówek, wkład do miski spluwaczki, zużyte gaziki po dezynfekcji, kulki waty i wałki ligniny, jednorazowa końcówka do ślinociągu,
3. w niebieskim worku: opakowania papierowo-foliowe,
4. na stoliku albo asystorze pakiet z tacką metalową i zestawem diagnostycznym, w środku pakietu test kontroli procesu sterylizacji,
5. zestaw diagnostyczny ułożony na tacce w torebce papierowo-foliowej końcami pracującymi w jedną stronę, zgodnie z kierunkiem otwierania torebki - uchwyty narzędzi zwrócone w stronę skrzydełek do otwierania,
6. pakiet opisany datą sterylizacji (datą egzaminu) i podpisem (numer PESEL zdającego),
7. opis wyłącznie na skrzydełkach opakowania.

Ubytki próchnicowe na modelu są czerwone. Literą C zaznacza się powierzchnie (klucz): 17 - okluzyjna i podniebienna, 11 - wargowa i podniebienna, 22 - podniebienna, 24 - policzkowa i okluzyjna, 35 - językowa i okluzyjna, 46 - językowa i okluzyjna. Ząb na diagramie ma pięć pól: środkowe to powierzchnia żująca (okluzyjna), pola od strony zewnętrznej łuku - policzkowa albo wargowa, od strony linii zgryzu - podniebienna albo językowa, boczne - mezjalna (bliżej środka łuku) i dystalna. Legenda karty ma małe litery, klucz pisze wielkie - znaczenie jest to samo.

Wypełnienia na modelu są niebieskie. Literą W zaznacza się powierzchnie (klucz): 16 - policzkowa i okluzyjna, 21 - podniebienna, 22 - wargowa, 25 - podniebienna i okluzyjna, 34 - policzkowa i okluzyjna, 47 - policzkowa i okluzyjna. Ząb 22 ma więc dwie różne litery: C na powierzchni podniebiennej i W na wargowej.

Data zabiegu to data egzaminu (15.01.2026). W rubryce „Ząb” - 11, ząb badany preparatem Cold Spray. W rubryce podpisu arkusz każe wpisać numer PESEL; w rozwiązaniu stoi tam imię i nazwisko autora. Klucz ocenia te trzy wpisy razem.

Pierwszy wpis w rubryce „Wykonane zabiegi, leki, zalecenia”: badanie stomatologiczne uzębienia i badanie żywotności miazgi zęba 11 preparatem Cold Spray.

Drugi wpis: przeprowadzony instruktaż szczotkowania zębów metodą Bassa.

Trzeci wpis: wykonane obliczenia wskaźnika PUWp.

Wskaźnik liczy powierzchnie (p w nazwie PUWp), więc P to liczba powierzchni oznaczonych literą C: 2 (17) + 2 (11) + 1 (22) + 2 (24) + 2 (35) + 2 (46) = 11.

Model ma pełne uzębienie stałe - w diagramie nie ma żadnego zęba oznaczonego jako brakujący, więc U = 0.

W to liczba powierzchni oznaczonych literą W: 2 (16) + 1 (21) + 1 (22) + 2 (25) + 2 (34) + 2 (47) = 10.

PUWp to suma składowych: 11 + 0 + 10 = 21.

Zalecana metoda to ta, którą pokazano w instruktażu - metoda Bassa (klucz przyjmuje też metodę roll).

Według klucza: włosie miękkie (przyjmowane też średnie), pasta z fluorem (albo przeciwpróchnicowa, z hydroksyapatytem).

Według klucza: co najmniej 2 razy dziennie.

Częstotliwość wizyt kontrolnych po zakończonym leczeniu według klucza: dwa razy w roku (przyjmowane też: co roku).

Do leczenia kwalifikują się zęby z próchnicą - te, przy których w diagramie stoi litera C: 17, 11, 22, 24, 35, 46. Zęby z samymi wypełnieniami nie wchodzą na tę listę.