Do gabinetu ortoptycznego zgłaszają się rodzice z 10-letnią Katarzyną Kowalską. Dziewczynka zezuje od 4. roku życia i była leczona dotąd tylko okularami, których korekcję kilka miesięcy temu zmniejszono. Skarży się na gorsze i zamazane widzenie, czasem dwoi jej się po długiej pracy wzrokowej. W poprzednich okularach nie zezowała, w nowych widać dyskretne zezowanie w kierunku nosa, a bez okularów odchylenie się zwiększa. Trzeba uzupełnić Kartę badania pacjenta (rozpoznanie, korekcja i 14 badań) i wypełnić Kartę planowanego leczenia (cele, ćwiczenia w gabinecie i w domu).
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest poradą medyczną. Wszystkie dane o pacjencie pochodzą wyłącznie z opisu przypadku i z karty w arkuszu CKE, a wpisy w kartach to jedna z wersji, które klucz oceniania uznaje za poprawne - nie jedyna możliwa. Diagnozy i terapii nie ustala się na podstawie tego materiału.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wypełnia ręcznie dwa formularze wydrukowane w arkuszu: Kartę badania pacjenta i Kartę planowanego leczenia. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kroki idą wierszami kart, w kolejności kryteriów klucza.
Najważniejsze dane z karty. Skiaskopia: w obu oczach +4,0 w osi 180° i +3,50 w osi 90° - nadwzroczność z astygmatyzmem. Bez korekcji kąt obiektywny +14° na synoptoforze, w korekcji kąt subiektywny 0°, a w listwie pryzmatycznej do dali w korekcji tylko 4 Δ BS. PBK 3 cm, zakresy fuzji na synoptoforze 10° i 2°, pierścienie Titmusa 3/9, AA = 16 D.
Skąd biorą się wpisy. Wyniki badań, które karta już podaje (refrakcja przed i po cykloplegii, PBK, PBA, kąty), są punktem wyjścia - z nich wynika rozpoznanie i część brakujących pól. Nazwy metod, sprzętu, wyniki testów i ćwiczenia są wzięte z kryteriów klucza; każdy wpis jest w skrypcie porównany z tekstem kryterium. Gdy klucz przyjmuje przedział (np. ostrość wzroku albo PD), w karcie stoi jedna wartość z tego przedziału, a krok mówi, jaki przedział jest uznawany.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 35 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 27 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań - klucz w wielu kryteriach przyjmuje kilka sformułowań.
Kroki 1-7 · po tym etapie masz 7 z 35 kryteriów (pkt)
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Zez w kierunku nosa, który w pełnej korekcji znika (kąt 0°), a bez okularów rośnie do +14° - odchylenie zależy od akomodacji. Klucz: zez zbieżny akomodacyjny, zez akomodacyjny typowy albo typ I.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Oba południki dodatnie (+3,50 i +4,0) - nadwzroczność obu oczu (klucz przyjmuje też „małego stopnia”).
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Południki różnią się o 0,50 D i oba są dodatnie - klucz: astygmatyzm nadwzroczny złożony obu oczu zgodny z regułą.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Bez korekcji brak jednoczesnej percepcji, zakresy fuzji na synoptoforze tylko 10° i 2°, pierścienie Titmusa 3/9 - klucz: obniżone widzenie obuoczne.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Zez akomodacyjny i ćwiczenia akomodacji w planie - klucz: obniżone parametry akomodacji.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Kolumna karty to „CYL [+]”, więc zapis z cylindrem dodatnim (zasada przeliczenia - wiedza ogólna): sfera = moc słabszego południka (+3,50 w osi 90°), cylinder = różnica (+0,50), oś = 90°. OP i OL: +3,50 / +0,50 oś 90°. Klucz przyjmuje też zapis z cylindrem ujemnym (+4,00 / -0,50 oś 180°). Pryzmat - puste pole.
Przepisanie skiaskopii (+4,0) jako sfery z cylindrem dodatnim - przy CYL [+] sferą jest słabszy południk.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Klucz przyjmuje 25-29 mm dla każdego oka - konkretna liczba, tu 27.
Kroki 8-17 · po tym etapie masz 17 z 35 kryteriów (pkt)
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Wynik 1,0 jest wydrukowany; sprzęt: rzutnik z optotypami, wskaźnik i zasłonka.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Do bliży: 0,5 w obu oczach.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Tablice do badania ostrości wzroku do bliży, wskaźnik, zasłonka.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Ostrość 1,0 w korekcji - fiksacja centralna ustalona w obu oczach.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Wizuskop, zasłonka oraz środek rozszerzający źrenicę: Tropikamid 1%.
Brak stężenia przy nazwie środka.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Wynik skiaskopii jest wydrukowany - do wpisania zostaje metoda: obiektywną skiaskopii, sprzęt: skiaskop i linijki do skiaskopii oraz środek porażający akomodację, np. Cyclogyl 1%.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Cover-test z zasłonką i fiksatorem.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Klucz ocenia tylko próby bez korekcji: CT (+) do dali i do bliży s.c. (bez okularów zez jest jawny). Prób w korekcji klucz nie ocenia, a karta daje dla nich niejednoznaczne dane (synoptofor 0°, listwa do dali 4 Δ BS), więc te nawiasy zostają puste.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Metoda jakościowa z fiksatorem. W obu oczach wektory od strony nosa przekraczają okrąg, od strony skroni go nie dosięgają - nadczynność mięśnia prostego przyśrodkowego i niedoczynność prostego bocznego. Strona nosa OP jest na rysunku po prawej, OL po lewej - tak jak oczy widzi badający (konwencja zapisu, wiedza ogólna).
Równe wektory w obu okręgach - klucz wymaga różnicy po stronie nosa i skroni.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Metoda ilościowa, jakościowa; PBK 3 cm - konwergencja bardzo dobra. Sprzęt: fiksator, linijka.
Kroki 18-24 · po tym etapie masz 24 z 35 kryteriów (pkt)
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Metoda naprzemiennego wygaszania (klucz przyjmuje też refleksów rogówkowych). Kąt obiektywny w korekcji = 0° - przy prawidłowej korespondencji tyle samo co wydrukowany kąt subiektywny 0° c.c. Sprzęt: synoptofor z obrazkami do jednoczesnej percepcji.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Listwa horyzontalna, metoda pryzmatycznego cover-testu. Bez korekcji do dali 28 Δ BS - tyle, co +14° na synoptoforze (1° to w przybliżeniu 2 Δ). Sprzęt: listwa pryzmatyczna horyzontalna, latarka okulistyczna.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Wyniki są wydrukowane; sprzęt: synoptofor z zestawem obrazków do jednoczesnej percepcji.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Metoda Heringa; korespondencja prawidłowa - w okręgu dwa powidoki w kształcie krzyża. Sprzęt (do wydrukowanego „Synoptofor”): zestaw obrazków do wywołania powidoku pionowego i poziomego.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Drugie badanie z listwą pryzmatyczną: konwergencja 20 Δ BS, dywergencja 4 Δ BN. Synoptofor: jednoczesna percepcja (+) w korekcji i (-) bez korekcji, fuzja i stereopsja (+). Titmus: Mucha, A, B (+), C (-); TNO (+), tablice 1-5 (+), 6 i 7 (-); test Langa I (+).
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Synoptofor z obrazkami do jednoczesnej percepcji, fuzji i stereopsji; listwa ze źródłem światła; testy Mucha/ABC/Pierścienie z okularami polaryzacyjnymi, TNO z okularami czerwono-zielonymi, test Langa.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Wiersz 12 to badanie równowagi sensorycznej. Test Wortha do dali i do bliży: dwa światła czerwone i dwa zielone. Test Bagoliniego (wydrukowane okulary typu V): dwie smugi w kształcie litery X przecinające się w świetle Krzyża Maddoxa - formularz pozwala na zapis słowny lub graficzny, więc oba. Sprzęt: test Wortha z okularami czerwono-zielonymi, Krzyż Maddoxa.
Kroki 25-26 · po tym etapie masz 26 z 35 kryteriów (pkt)
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Metoda Dondersa; sprzęt: tablica z optotypami do bliży (np. Snellena), linijka, zasłonka.
Na podstawie opisu przypadku Katarzyny Kowalskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta, uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Metoda gradientów jest wydrukowana. Karta nie podaje pomiarów, z których dałoby się policzyć wynik - klucz przyjmuje 4-6 Δ/D, w karcie jedna wartość z tego przedziału. Sprzęt: listwa pryzmatyczna, fiksator, okulary korekcyjne pacjenta, skrzydło Maddoxa, soczewka +3,00 D / -3,00 D.
Kroki 27-32 · po tym etapie masz 32 z 35 kryteriów (pkt)
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Formularz prosi o co najmniej 4 cele, klucz uznaje kryterium przy 3 - tu cztery cele z klucza: korekcja, widzenie obuoczne, akomodacja, koordynacja wzrokowo-ruchowa.
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Do wydrukowanych ćwiczeń zakresu fuzji: cel poprawa zakresów fuzji w konwergencji, a szczególnie w dywergencji (dywergencja tylko 2° i 4 Δ), oświetlenie umiarkowane, dal-bliż, obuocznie. Klucz wymaga co najmniej 3 pomocy: synoptofor z obrazkami, listwa pryzmatyczna, fiksatory, karty fuzyjne.
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Do wydrukowanego diploskopu: cel jednoczesne usprawnianie akomodacji i konwergencji, metoda rozdzielenie akomodacji od konwergencji, oświetlenie umiarkowane, dal-bliż, obuocznie. Klucz nie wymaga tu dodatkowych pomocy.
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Do celu „poprawa widzenia stereoskopowego”: ćwiczenia stereopsji, oświetlenie umiarkowane, dal i bliż, obuocznie. Pomoce: synoptofor z obrazkami do stereopsji, bernelloskop, ekscentryczne koła.
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Do wydrukowanego zestawu flipperów: cel poprawa stanu akomodacji, co najmniej 2 ćwiczenia (patrzenie dal-bliż, flipper, tablice Harta), oświetlenie jasne, dal-bliż, jednoocznie i obuocznie, dopisane pomoce: tablice z tekstem, tablice Harta.
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Klucz: 0,5-1 godz. dziennie i 1,5-5 godz. tygodniowo - tu 0,5 godz. przez 5 dni = 2,5 godz.
Kroki 33-35 · po tym etapie masz 35 z 35 kryteriów (pkt)
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Do wydrukowanych ćwiczeń zwalniających akomodację: cel rozluźnianie akomodacji, oświetlenie jasne, dal, jednoocznie i obuocznie; pomoc: fiksatory do dali.
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Co najmniej 3 ćwiczenia dużej motoryki (rzuty piłki do pojemnika, ringo, kręgle, chodzenie po macie sensorycznej) i pomoce do nich; oświetlenie jasne, jednoocznie i obuocznie, dal.
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Klucz: 0,5-1 godz. dziennie i 2,5-7 godz. tygodniowo - tu 0,5 godz. przez 7 dni = 3,5 godz.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.