Do gabinetu ortoptycznego zgłasza się rodzic z 8-letnią Klarą Kamińską, skierowaną z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej: dziewczynka ma trudności w nauce, a karta z Poradni wskazuje problemy z percepcją wzrokową, pamięcią wzrokową i koordynacją wzrokowo-ruchową. Lekarz zalecił stałe noszenie okularów i skierował ją na ćwiczenia ortoptyczne; ojciec nosi okulary z powodu nadwzroczności. Trzeba uzupełnić Kartę badania pacjenta (rozpoznanie, korekcja i 15 badań) i wypełnić Kartę planowanego leczenia (cele, ćwiczenia w gabinecie i w domu).
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest poradą medyczną. Wszystkie dane o pacjencie pochodzą wyłącznie z opisu przypadku i z karty w arkuszu CKE, a wpisy w kartach to jedna z wersji, które klucz oceniania uznaje za poprawne - nie jedyna możliwa. Diagnozy i terapii nie ustala się na podstawie tego materiału.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wypełnia ręcznie dwa formularze wydrukowane w arkuszu: Kartę badania pacjenta i Kartę planowanego leczenia. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kroki idą wierszami kart, w kolejności kryteriów klucza.
Najważniejsze dane z karty. Skiaskopia: OP +3,00 w osi 180° i +2,00 w osi 90°, OL +3,00 i +2,50 - nadwzroczność z astygmatyzmem. Kąt subiektywny +3°, kąt w skrzydle Maddoxa 6 Δ BS, zakresy fuzji na synoptoforze 12° i 4°, pierścienie Titmusa 3/9, sprawność akomodacji z flipperem obuocznie tylko 5 cykli.
Skąd biorą się wpisy. Wyniki badań, które karta już podaje (refrakcja przed i po cykloplegii, PBK, PBA, kąty), są punktem wyjścia - z nich wynika rozpoznanie i część brakujących pól. Nazwy metod, sprzętu, wyniki testów i ćwiczenia są wzięte z kryteriów klucza; każdy wpis jest w skrypcie porównany z tekstem kryterium. Gdy klucz przyjmuje przedział (np. ostrość wzroku albo PD), w karcie stoi jedna wartość z tego przedziału, a krok mówi, jaki przedział jest uznawany.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 36 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 27 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań - klucz w wielu kryteriach przyjmuje kilka sformułowań.
Kroki 1-7 · po tym etapie masz 7 z 36 kryteriów (pkt)
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Kąt jest niewielki i dodatni (+3°), w skrzydle Maddoxa 6 Δ BS, a cover-test pokazuje ruch nastawczy. Klucz: ezoforia albo zez ukryty zbieżny - w karcie oba określenia.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Oba południki dodatnie (+2,00 do +3,00) - nadwzroczność małego stopnia obu oczu; poziomy południk mocniejszy od pionowego - klucz nazywa to astygmatyzmem nadwzrocznym zgodnym z regułą. Kryterium wymaga obu elementów, więc stoją w jednej linii.
Wpisanie tylko nadwzroczności - kryterium wymaga obu elementów.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Zakresy fuzji na synoptoforze tylko 12° i 4°, pierścienie Titmusa 3/9, C (-), w TNO tablice 6-7 (-). Klucz: osłabione widzenie obuoczne.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Sprawność akomodacji z flipperem obuocznie tylko 5 cykli - klucz: obniżone parametry akomodacji.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Piąty element wynika wprost z karty informacyjnej Poradni: osłabiona percepcja wzrokowa, pamięć wzrokowa i koordynacja wzrokowo-ruchowa.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Klucz zapisuje korekcję z cylindrem dodatnim (zasada przeliczenia - wiedza ogólna): sfera = moc słabszego południka (90°), cylinder = różnica, oś = 90°. OP: +2,00 / +1,00 oś 90°, OL: +2,50 / +0,50 oś 90°. Pryzmat - puste pole.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Klucz przyjmuje 25-29 mm dla każdego oka - konkretna liczba, tu 27.
Kroki 8-17 · po tym etapie masz 17 z 36 kryteriów (pkt)
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
W korekcji 1,0 w obu oczach; rzutnik z optotypami, wskaźnik i zasłonka.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Do bliży: Sn 0,5 w obu oczach.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Tablice Snellena do bliży, wskaźnik, zasłonka.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Ostrość 1,0 - fiksacja centralna ustalona w obu oczach.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Wizuskop oraz środek rozszerzający źrenicę: Tropikamid 1%.
Brak stężenia przy nazwie środka.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Krzyż osi: przy osi pionowej moc południka 90°, przy poziomej moc południka 180° (zasada zapisu - wiedza ogólna). OP: +2,00 i +3,00, OL: +2,50 i +3,00. Miejsca na rysunek jest mało, więc krzyże są małe. Sprzęt: skiaskop, linijki do skiaskopii, środek porażający akomodację np. Cyclogyl 1%.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Cover-test z zasłonką i fiksatorem.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Klucz: cover-test (+) we wszystkich czterech próbach - do dali i bliży, w korekcji i bez.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Metoda jakościowa z fiksatorem. W obu okręgach 8 wektorów równej długości, które nie wychodzą poza okrąg; ruchy OP i OL zachowane, zakres prawidłowy (osłabiona płynność wodzenia jest wydrukowana w karcie).
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Metoda subiektywna, ilościowa, jakościowa; PBK 6 cm - konwergencja dobra. Sprzęt: fiksator, linijka.
Kroki 18-25 · po tym etapie masz 25 z 36 kryteriów (pkt)
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Metoda naprzemiennego wygaszania; kąt obiektywny jak subiektywny: +3°. Sprzęt: synoptofor z obrazkami do jednoczesnej percepcji.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Pryzmatyczny cover-test: do dali i do bliży 6 Δ BS (tyle samo co w skrzydle Maddoxa). Sprzęt: listwa pryzmatyczna horyzontalna, fiksator, zasłonka.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Wynik +3° jest wydrukowany; sprzęt: synoptofor z zestawem obrazków do jednoczesnej percepcji.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Wynik „6 Δ BS” jest już wydrukowany w karcie (klucz go wymienia, ale nie ma czego wpisać) - do wpisania zostaje sprzęt: skrzydło Maddoxa.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Metoda Heringa; korespondencja prawidłowa - powidoki układają się w kształt krzyża. Sprzęt: synoptofor i obrazki do wywołania powidoku pionowego i poziomego.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Drugie badanie z listwą pryzmatyczną horyzontalną: konwergencja 24 Δ BS, dywergencja 8 Δ BN. Synoptofor: jednoczesna percepcja, fuzja, stereopsja (+). Testy stereo: Mucha, A, B (+), C (-), TNO (+), tablice 1-5 (+), 6 i 7 (-), test Langa I (+) 550".
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Synoptofor z obrazkami, listwa ze źródłem światła, testy Mucha/ABC/Pierścienie z okularami polaryzacyjnymi, TNO z okularami czerwono-zielonymi, test Langa I.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Test Wortha do dali i do bliży: dwa światła czerwone i dwa zielone. Test Schobera: krzyż odchylony od centrum okręgu, obraz figur nieskrzyżowany. Sprzęt: oba testy z okularami czerwono-zielonymi.
Kroki 26-27 · po tym etapie masz 27 z 36 kryteriów (pkt)
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Metoda Dondersa; sprzęt: tablica z optotypami do bliży (np. Snellena) i linijka.
Na podstawie opisu przypadku Klary Kamińskiej i informacji podanych w Karcie badania pacjenta uzupełnij Kartę badania pacjenta, wpisując w miejsca zaznaczone kropkami i w puste pola brakujące dane.
Wynik „SA OPL = 5” uzupełnia się jednostką cykli/min. Sprzęt: tablica do bliży, flipper akomodacyjny +/- 2,00 Dsph, stoper.
Kroki 28-33 · po tym etapie masz 33 z 36 kryteriów (pkt)
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Klucz wymaga co najmniej 5 celów - wynikają z rozpoznania i z karty Poradni: korekcja, widzenie obuoczne, akomodacja, płynność ruchów oczu, percepcja, pamięć wzrokowa i koordynacja.
Mniej niż 5 celów - kryterium wymaga pięciu.
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Wydrukowane karty fuzyjne wskazują cel: poprawa zakresu fuzji; metoda: ćwiczenia fuzji w konwergencji i dywergencji, jasno i przyciemnione, obuocznie. Co najmniej 3 pomoce: synoptofor z obrazkami fuzyjnymi, listwa pryzmatyczna, fiksator.
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Metoda „ćwiczenia wodzenia wzrokiem za obiektem” jest wydrukowana - cel: poprawa płynności ruchów wodzenia wzrokiem. Co najmniej 3 pomoce: fiksator, piłka Marsdena, orto-ball.
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Do celu „poprawa widzenia stereoskopowego”: ćwiczenia stereopsji, obuocznie. Pomoce (co najmniej 2): synoptofor z obrazkami stereoskopowymi, karty stereogramowe, cheiroskop.
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Cel i warunki wpisuje się w puste pola (bez kropek): poprawa sprawności akomodacji, jasno, dal i bliż, obuocznie. Co najmniej 2 ćwiczenia (flipper, tablice Harta) i do wydrukowanych tablic Harta co najmniej 1 pomoc: flipper +/- 2,00 Dsph, stoper.
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Klucz: 0,5-1 godz. dziennie i 1,5-5 godz. tygodniowo - tu 0,5 godz. przez 5 dni = 2,5 godz.
Kroki 34-36 · po tym etapie masz 36 z 36 kryteriów (pkt)
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Cel jest wydrukowany. Ćwiczenia: wyszukiwanie różnic, układanie figur ze wzoru, rysowanie z pamięci, brakujące elementy w tekście; jasno, do bliży, obuocznie. Co najmniej 4 pomoce do nich.
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Co najmniej 4 ćwiczenia (labirynty, puzzle, rzuty do kosza, kręgle) i pomoce do nich; jasno, dal i bliż, obuocznie.
Wypełnij Kartę planowanego leczenia, planując proces leczenia zaburzeń stwierdzonych u dziecka.
Klucz: 0,5-1 godz. dziennie i 2,5-7 godz. tygodniowo - tu 0,5 godz. przez 7 dni = 3,5 godz.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.