MED.09-01-26.01-SGStyczeń 2026 · 31 kroków · ok. 54 min · 24 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Lek recepturowy i dawkowanie
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest poradą medyczną ani farmaceutyczną. Wszystkie dane o leku, dawkach, stężeniach i surowcach pochodzą wyłącznie z arkusza CKE i klucza oceniania.
Arkusz ma dwie części. Pierwsza to roztwór etanolowy do stosowania na skórę z prednizolonem, benzokainą i kwasem borowym: trzeba wypełnić protokół sporządzenia leku recepturowego (informacje o leku, kontrola stężeń, zestawienie składników), zaplanować sporządzenie leku i wypełnić etykietę apteczną. Druga to informacja dla matki 5-letniej pacjentki, jak podawać dwa leki gotowe - Ospen® 750 i Deflegmin® Baby.
Kroki idą za kolejnością druków w arkuszu. Każdy zaczyna się poleceniem z arkusza, wyjaśnia, skąd bierze się wpis, i mówi, które kryteria klucza spełnia. Stężenia, masy i ilości leków policzono w skrypcie i porównano z kluczem oceniania CKE.
Co widać w podglądzie. Druki z arkusza odtworzone na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), a pola wypełnione w bieżącym kroku są podświetlone na żółto.
Skąd biorą się dane. Recepty, certyfikat etanolu i opakowania leków są w arkuszu. Przedziały stężeń z Farmakopei Polskiej XIII, fragment charakterystyki produktu leczniczego Borasol® i tablice potrzebne do przeliczenia stężeń etanolu są w załączniku 1 - osobnej broszurze, której nie ma w arkuszu. Te wartości pochodzą tu z klucza oceniania i w krokach są tak oznaczone.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 24 kryteria w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 18 punktów - można stracić 6 kryteriów i nadal zdać.
Krok 1 · po tym etapie masz 0 z 24 kryteriów (pkt)
Krok 1: Co jest na recepcie
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Receptę na lek recepturowy sprawdzono pod względem formalnym, stwierdzono, że jest prawidłowa i przyjęto do realizacji pod numerem aptecznym 402315. Wyciąg z tej recepty zamieszczony jest w arkuszu egzaminacyjnym. Dokonaj jego analizy.
Wyciąg z recepty (pacjentka Anna Wróbel, lekarz Jan Kowalski) - liczby to gramy:
Prednisoloni 0,4 - prednizolon, 0,4 g,
Benzocaini 3,0 - benzokaina, 3,0 g,
1 % Sol. Acidi borici 10,0 - 10,0 g roztworu kwasu borowego o stężeniu 1%; zadanie każe przygotować go z Borasolu®,
70 % (v/v) Spir. Vini ad 120,0 - etanol 70% (v/v) „do” 120,0 g, czyli reszta do masy całego leku,
M.f. sol. - zmieszaj, niech powstanie roztwór,
D.S. 2 × dziennie aplikować po 5 ml na zmienioną chorobowo skórę - lek do stosowania zewnętrznego.
Z certyfikatu: etanol dostępny w aptece ma 95,8 % obj. - to stężenie trzeba uwzględnić przy planowaniu sporządzenia.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Część A protokołu - informacje o leku recepturowym
Kroki 2-6 · po tym etapie masz 5 z 24 kryteriów (pkt)
Krok 2: Numer apteczny i postać leku
Kryteria:
R.1.1 Postać farmaceutyczna leku recepturowego (polska lub łacińska) : roztwór/solutio
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Zapisz informacje o leku recepturowym wymagane w części A protokołu sporządzenia leku recepturowego.
Numer apteczny: 402315. Data sporządzenia i data przydatności są przekreślone (XXX).
Postać: skrót M.f. sol. - roztwór (*solutio*). Klucz przyjmuje nazwę polską albo łacińską.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Opakowanie
Kryteria:
R.1.2 Opakowanie leku recepturowego (rodzaj i pojemność): butelka z zamknięciem, pojemność: 125 ml lub 160 ml
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Zapisz informacje o leku recepturowym wymagane w części A protokołu sporządzenia leku recepturowego.
Roztwór wydaje się w butelce z zamknięciem (tabela 1). Lek ma 120,0 g; klucz uznaje butelkę 125 ml albo 160 ml. W rozwiązaniu: butelka z zamknięciem, 125 ml.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Warunki przechowywania
Kryteria:
R.1.3 Warunki przechowywania leku recepturowego: w miejscu niewidocznym/niedostępnym dla dzieci; chronić od światła; w temperaturze pokojowej/15-25 °C lub w lodówce/w temperaturze 2-8 °C; w zamkniętym opakowaniu (lub inne poprawne merytorycznie warunki) Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są wyłącznie poprawne warunki, co najmniej 2
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Zapisz informacje o leku recepturowym wymagane w części A protokołu sporządzenia leku recepturowego.
Co najmniej dwa warunki, wszystkie poprawne. Z listy klucza wpisano trzy: w miejscu niedostępnym dla dzieci, chronić od światła, w temperaturze pokojowej (15 °C – 25 °C). Klucz uznaje też lodówkę (2 °C – 8 °C) i zamknięte opakowanie.
Typowe błędy
Jeden błędny warunek obok poprawnych odbiera punkt - klucz wymaga, by wszystkie wpisane warunki były poprawne (R.1.3).
Dokument po tym kroku
Krok 5: Działania leku
Kryteria:
R.1.4 Działania leku recepturowego: przeciwzapalne, immunosupresyjne, miejscowo znieczulające, antyseptyczne, odkażające, przeciwalergiczne (lub inne poprawne merytorycznie działania) Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są wyłącznie poprawne działania, co najmniej 2
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Zapisz informacje o leku recepturowym wymagane w części A protokołu sporządzenia leku recepturowego.
Co najmniej dwa działania. Klucz wymienia: przeciwzapalne, immunosupresyjne, miejscowo znieczulające, antyseptyczne, odkażające, przeciwalergiczne. Wpisano trzy: przeciwzapalne, miejscowo znieczulające, antyseptyczne.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Wskazania do stosowania
Kryteria:
R.1.5 Wskazania do stosowania leku recepturowego: stany alergiczne skóry, świąd skóry, wysypki skórne, dermatozy skóry (lub inne poprawne merytorycznie wskazania) Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są wyłącznie poprawne wskazania, co najmniej 1
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Zapisz informacje o leku recepturowym wymagane w części A protokołu sporządzenia leku recepturowego.
Co najmniej jedno wskazanie. Klucz wymienia: stany alergiczne skóry, świąd skóry, wysypki skórne, dermatozy skóry. Wpisano dwa: świąd skóry, stany alergiczne skóry. Wskazanie to choroba albo objaw, przy którym lek się stosuje - nie należy mylić go z działaniem leku.
Typowe błędy
Wpisanie działania („przeciwzapalne”) w rubryce wskazań - to dwie różne rubryki (R.1.5).
Dokument po tym kroku
Etap 3: Części B i C protokołu - kontrola stężeń i zestawienie składników
Kroki 7-17 · po tym etapie masz 12 z 24 kryteriów (pkt)
Krok 7: Prednizolon - stężenie i przedział
Kryteria:
R.2.1 Substancja lecznicza: prednizolon; Stężenie prednizolonu w leku: 0,33 %; Przedział zwykle stosowanych stężeń prednizolonu podany w FP XIII: 0,25-0,5 %
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Przeprowadź kontrolę stężeń substancji leczniczych (sprawdź, czy stężenia substancji leczniczych, przepisanych na recepcie nie przekraczają stężeń podanych w Farmakopei Polskiej XIII). W protokole zapisz nie tylko wartości stężeń, ale także ich obliczenia. Wyniki obliczeń stężeń prednizolonu i kwasu borowego podaj z dokładnością do 0,01 %.
Stężenie procentowe = masa substancji : masa leku × 100%. Z proporcji:
0,4 g - 120,0 g, x - 100 g → x = 0,4 × 100 : 120,0 = 0,3333… ≈ 0,33 % (dokładność 0,01%).
Przedział zwykle stosowanych stężeń prednizolonu z FP XIII (załącznik 1, wartość z klucza): 0,25 – 0,5 %.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Prednizolon - wniosek
Kryteria:
R.2.2 Stężenie prednizolonu w leku recepturowym jest mniejsze od dolnej granicy przedziału/zawiera się w przedziale/jest większe od górnej granicy przedziału zwykle stosowanych stężeń prednizolonu, podanego w FP XIII. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli we wniosku skreślone jest: "jest mniejsze od dolnej granicy przedziału" i "jest większe od górnej granicy przedziału" lub w inny jednoznaczny sposób zaznaczone jest, że zawiera się w przedziale, oraz wniosek jest adekwatny do zapisanych wartości
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Stężenie prednizolonu w leku recepturowym jest mniejsze od dolnej granicy przedziału/zawiera się w przedziale/jest większe od górnej granicy przedziału zwykle stosowanych stężeń prednizolonu, podanego w FP XIII. Należy skreślić niepotrzebne.
0,33 % leży między 0,25 % a 0,5 % → zawiera się w przedziale. Skreśla się dwa pozostałe warianty.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Benzokaina - stężenie i przedział
Kryteria:
R.2.3 Substancja lecznicza: benzokaina; Stężenie benzokainy w leku: 2,5 %; Przedział zwykle stosowanych stężeń benzokainy dla sporządzanej postaci leku, podany w FP XIII: 1,0-3,0 %
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Przeprowadź kontrolę stężeń substancji leczniczych (sprawdź, czy stężenia substancji leczniczych, przepisanych na recepcie nie przekraczają stężeń podanych w Farmakopei Polskiej XIII). W protokole zapisz nie tylko wartości stężeń, ale także ich obliczenia. Wyniki obliczenia stężenia benzokainy podaj z dokładnością do 0,1 %.
3,0 g - 120,0 g, x - 100 g → x = 3,0 × 100 : 120,0 = 2,5 %.
Przedział dla sporządzanej postaci leku (FP XIII, wartość z klucza): 1,0 – 3,0 %.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Benzokaina - wniosek
Kryteria:
R.2.4 Stężenie benzokainy w leku recepturowym jest mniejsze od dolnej granicy przedziału/zawiera się w przedziale/jest większe od górnej granicy przedziału zwykle stosowanych stężeń benzokainy dla sporządzanej postaci leku, podanego w FP XIII. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli we wniosku skreślone jest: "jest mniejsze od dolnej granicy przedziału" i "jest większe od górnej granicy przedziału" lub w inny jednoznaczny sposób zaznaczone jest, że zawiera się w przedziale, oraz wniosek jest adekwatny do zapisanych wartości
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Stężenie benzokainy w leku recepturowym jest mniejsze od dolnej granicy przedziału/zawiera się w przedziale/jest większe od górnej granicy przedziału zwykle stosowanych stężeń benzokainy dla sporządzanej postaci leku, podanego w FP XIII. Należy skreślić niepotrzebne.
1,0 % ≤ 2,5 % ≤ 3,0 % → zawiera się w przedziale.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Kwas borowy - stężenie i przedział
Kryteria:
R.2.5 Substancja lecznicza: kwas borowy; Stężenie kwasu borowego w leku: 0,08 %; Przedział zwykle stosowanych stężeń kwasu borowego dla sporządzanej postaci leku, podany w FP XIII: 1,0- 3,0 %
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przeprowadź kontrolę stężeń substancji leczniczych (sprawdź, czy stężenia substancji leczniczych, przepisanych na recepcie nie przekraczają stężeń podanych w Farmakopei Polskiej XIII). W protokole zapisz nie tylko wartości stężeń, ale także ich obliczenia. Wyniki obliczeń stężeń prednizolonu i kwasu borowego podaj z dokładnością do 0,01 %.
Kwas borowy nie jest przepisany w gramach, tylko jako 10,0 g roztworu 1%. Najpierw masa kwasu, potem jego stężenie w całym leku:
10,0 g × 1 : 100 = 0,1 g kwasu borowego,
0,1 × 100 : 120,0 = 0,0833… ≈ 0,08 %.
Przedział dla sporządzanej postaci (FP XIII, wartość z klucza): 1,0 – 3,0 %.
Typowe błędy
Przepisanie „1 %” z recepty jako stężenia kwasu borowego w leku - 1% to stężenie roztworu, który stanowi tylko 10,0 g ze 120,0 g leku (R.2.5).
Dokument po tym kroku
Krok 12: Kwas borowy - wniosek
Kryteria:
R.2.6 Stężenie kwasu borowego w leku recepturowym jest mniejsze od dolnej granicy przedziału/zawiera się w przedziale/jest większe od górnej granicy przedziału zwykle stosowanych stężeń kwasu borowego dla sporządzanej postaci leku, podanego w FP XIII. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli we wniosku skreślone jest: "zawiera się w przedziale/jest większe od górnej granicy przedziału" lub w inny jednoznaczny sposób zaznaczone jest, że jest mniejsze od dolnej granicy przedziału, oraz wniosek jest adekwatny do zapisanych wartości
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Stężenie kwasu borowego w leku recepturowym jest mniejsze od dolnej granicy przedziału/zawiera się w przedziale/jest większe od górnej granicy przedziału zwykle stosowanych stężeń kwasu borowego dla sporządzanej postaci leku, podanego w FP XIII. Należy skreślić niepotrzebne.
0,08 % < 1,0 % → stężenie jest mniejsze od dolnej granicy przedziału. Tu skreśla się „zawiera się w przedziale” i „jest większe od górnej granicy przedziału”. Zadanie każe sprawdzić, czy stężenia nie są przekroczone - wynik poniżej przedziału nie jest przekroczeniem, ale wniosek ma być zgodny z liczbami.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Składniki stałe
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Opracuj zestawienie ilości składników leku recepturowego, niezbędnych do jego sporządzenia. Do sporządzenia leku recepturowego mają być wykorzystane Borasol® oraz etanol 96 % (v/v). Masy prednizolonu i benzokainy podaj z dokładnością do 0,1 g.
Część C ma dwie tabele. W pierwszej - składniki stałe z ilością z recepty: prednizolon 0,4 g i benzokaina 3,0 g. Kwas borowy nie jest tu osobnym składnikiem - trafi do leku w Borasolu®.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Borasol®
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj zestawienie ilości składników leku recepturowego, niezbędnych do jego sporządzenia. Do sporządzenia leku recepturowego mają być wykorzystane Borasol® oraz etanol 96 % (v/v). Masy Borasolu®, etanolu 96 % (v/v) i wody podaj z dokładnością do 0,01 g.
Borasol® to gotowy roztwór kwasu borowego - jego stężenie podaje fragment charakterystyki produktu leczniczego w załączniku 1. Klucz przyjmuje 3,33 g Borasolu®, co odpowiada roztworowi 3%:
potrzebny kwas borowy: 0,1 g (z kroku o stężeniu),
0,1 g × 100 : 3 = 3,33 g Borasolu®.
Reszta 10,0 g roztworu 1% to woda: 10,0 − 3,33 = 6,67 g - doliczy się ją do wody.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Etanol z certyfikatu
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wyciąg z certyfikatu etanolu dostępnego w aptece zamieszczony jest w arkuszu egzaminacyjnym. Masy Borasolu®, etanolu 96 % (v/v) i wody podaj z dokładnością do 0,01 g.
Najpierw masa etanolu 70% (v/v) z recepty - to, co zostaje z 120,0 g po odjęciu pozostałych składników:
Ten etanol rozcieńcza się z etanolu z apteki. Certyfikat podaje rzeczywiste stężenie: 95,8 % obj., więc liczy się dla 95,8%, a nie dla nominalnych 96%. Przeliczenie stężeń objętościowych na masowe robi się z tablic Farmakopei Polskiej XIII z załącznika 1 (w arkuszu ich nie ma). Wynik z klucza: 71,09 g etanolu 95,8% (v/v). Klucz dopuszcza też liczenie dla 96% - wtedy 70,87 g.
Typowe błędy
Odważenie 106,6 g etanolu z apteki (jakby to był etanol 70%) - lek miałby wtedy ponad 90% etanolu zamiast 70%.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Woda
Kryteria:
R.2.7 Nazwa składnika: woda/woda oczyszczona/woda do receptury aptecznej; Ilość składnika do odważenia: 42,18 g; Dopuszcza się wartość wynikającą z zastosowania do obliczeń alkoholu o stężeniu 96 % (v/v) : woda/woda oczyszczona/woda do receptury aptecznej: 42,40 g
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Opracuj zestawienie ilości składników leku recepturowego, niezbędnych do jego sporządzenia. Do sporządzenia leku recepturowego mają być wykorzystane Borasol® oraz etanol 96 % (v/v). Masy Borasolu®, etanolu 96 % (v/v) i wody podaj z dokładnością do 0,01 g.
rozcieńczenie etanolu do 70%: 106,6 − 71,09 = 35,51 g.
Razem: 42,18 g. Przy etanolu 96% wyszłoby 42,40 g - klucz dopuszcza też tę wartość.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Razem i masa z recepty
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Opracuj zestawienie ilości składników leku recepturowego, niezbędnych do jego sporządzenia. Do sporządzenia leku recepturowego mają być wykorzystane Borasol® oraz etanol 96 % (v/v).
Suma kontrolna: 0,4 + 3,0 + 3,33 + 71,09 + 42,18 = 120,00 g - równa masie leku z recepty (120,0 g).
Dokument po tym kroku
Etap 4: Tabela 2 - wykaz czynności sporządzania leku
Kroki 18-23 · po tym etapie masz 18 z 24 kryteriów (pkt)
Krok 18: Przygotowanie osoby, stanowiska i sprzętu
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Zaplanuj proces sporządzenia leku recepturowego. Uwzględnij czynności związane z przygotowaniem osoby sporządzającej lek i przygotowaniem stanowiska pracy oraz kolejne czynności dotyczące sporządzania leku, w tym informacje o ilości odważanych składników, sposobie postępowania podczas odważania substancji stałych i płynnych, używanym sprzęcie i utensyliach oraz sposobie przygotowania leku do wydania. Uwzględnij wyłącznie wyposażenie do receptury dostępne w aptece, podane w tabeli 1.
Na początku: umycie rąk i dezynfekcja stanowiska, potem sprzęt - wyłącznie z tabeli 1: dwie wagi, karty recepturowe, łopatka, zlewki 10 ml i 100 ml, bagietka szklana, butelka 125 ml i pomarańczowa etykieta (lek do użytku zewnętrznego).
Dokument po tym kroku
Krok 19: Etanol 95,8 %
Kryteria:
R.3.1 do sporządzenia leku zaplanowane jest użycie o etanolu o stężeniu 95,8 % (v/v) (zgodnie z wartością podaną w certyfikacie)
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Zaplanuj proces sporządzenia leku recepturowego. Uwzględnij czynności związane z przygotowaniem osoby sporządzającej lek i przygotowaniem stanowiska pracy oraz kolejne czynności dotyczące sporządzania leku, w tym informacje o ilości odważanych składników, sposobie postępowania podczas odważania substancji stałych i płynnych, używanym sprzęcie i utensyliach oraz sposobie przygotowania leku do wydania.
Etanol jest płynem - waga do płynów, wytarowana zlewka. W wykazie zapisuje się stężenie z certyfikatu (95,8%) i masę 71,09 g - klucz osobno sprawdza, czy zaplanowano etanol 95,8%.
Typowe błędy
Zapis „etanol 96%” w wykazie czynności - kryterium wymaga stężenia z certyfikatu, 95,8% (R.3.1).
Dokument po tym kroku
Krok 20: Rozpuszczenie benzokainy i prednizolonu
Kryteria:
R.3.5 rozpuszczenie benzokainy w etanolu 96 % lub w roztworze etanolowym prednizolonu; rozpuszczenie prednizolonu w etanolu 96 % lub roztworze etanolowym benzokainy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Zaplanuj proces sporządzenia leku recepturowego. Uwzględnij czynności związane z przygotowaniem osoby sporządzającej lek i przygotowaniem stanowiska pracy oraz kolejne czynności dotyczące sporządzania leku, w tym informacje o ilości odważanych składników, sposobie postępowania podczas odważania substancji stałych i płynnych, używanym sprzęcie i utensyliach oraz sposobie przygotowania leku do wydania.
Proszki odważa się na wadze do proszków, na wytarowanych kartach, i rozpuszcza w etanolu przed dodaniem części wodnej: najpierw benzokainę w etanolu, potem prednizolon w etanolowym roztworze benzokainy. Klucz uznaje też odwrotną kolejność (prednizolon w etanolu, a benzokainę w jego roztworze).
Dokument po tym kroku
Krok 21: Borasol®
Kryteria: ,
R.3.2 zastosowanie: - wagi do odważania proszków podczas odważania składników stałych leku, - wagi do odważania płynów podczas odważania składników płynnych leku
R.3.4 odważenie wyłącznie: 0,4 g prednizolonu; 3,0 g benzokainy, 3,33 g Borasolu®, 71,09 g etanolu 95,8 % (v/v) oraz ewentualnie wody Dopuszcza się odważenie 70,87 g etanolu 96 % (v/v)
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Zaplanuj proces sporządzenia leku recepturowego. Uwzględnij czynności związane z przygotowaniem osoby sporządzającej lek i przygotowaniem stanowiska pracy oraz kolejne czynności dotyczące sporządzania leku, w tym informacje o ilości odważanych składników, sposobie postępowania podczas odważania substancji stałych i płynnych, używanym sprzęcie i utensyliach oraz sposobie przygotowania leku do wydania.
Borasol® - płyn, więc waga do płynów i wytarowana zlewka 10 ml: 3,33 g. Po tym kroku widać dwie zasady z klucza: proszki tylko na wadze do proszków, płyny tylko na wadze do płynów, i odważone są dokładnie ilości z części C (0,4 g, 3,0 g, 3,33 g, 71,09 g; woda zostanie doważona).
Dokument po tym kroku
Krok 22: Butelka i doważenie wody
Kryteria:
R.3.3 wytarowanie: - podkładek pergaminowych/kart recepturowych przy odważaniu składników stałych leku - zlewek/butelki przy odważaniu składników płynnych leku - butelki przy przenoszeniu wszystkich składników i doważaniu wody lub sprawdzaniu masy leku
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Zaplanuj proces sporządzenia leku recepturowego. Uwzględnij czynności związane z przygotowaniem osoby sporządzającej lek i przygotowaniem stanowiska pracy oraz kolejne czynności dotyczące sporządzania leku, w tym informacje o ilości odważanych składników, sposobie postępowania podczas odważania substancji stałych i płynnych, używanym sprzęcie i utensyliach oraz sposobie przygotowania leku do wydania.
Pustą butelkę taruje się przed przeniesieniem składników. Potem przenosi się roztwór etanolowy i Borasol®, płucze zlewki wodą i doważa wodę do 120,0 g - na wytarowanej pustej butelce waga pokazuje masę całego leku. Wodę można też odważyć osobno (42,18 g); klucz uznaje oba sposoby.
Typowe błędy
Tarowanie butelki, w której jest już część leku - klucz tego zabrania.
Dokument po tym kroku
Krok 23: Zamknięcie, wymieszanie i etykieta
Kryteria:
R.3.6 umieszczenie wszystkich składników leku wynikających z recepty w butelce, wymieszanie wszystkich składników, zamknięcie butelki Nie jest zapisane tarowanie częściowo lub całkowicie wypełnionego naczynia podczas sporządzania leku. Z wykazu czynności wynika, że masa leku wynosi 120,0 g
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Zaplanuj proces sporządzenia leku recepturowego. Uwzględnij czynności związane z przygotowaniem osoby sporządzającej lek i przygotowaniem stanowiska pracy oraz kolejne czynności dotyczące sporządzania leku, w tym informacje o ilości odważanych składników, sposobie postępowania podczas odważania substancji stałych i płynnych, używanym sprzęcie i utensyliach oraz sposobie przygotowania leku do wydania.
Wszystkie składniki są w butelce, masa leku wynosi 120,0 g - zostaje zamknąć butelkę i wymieszać, a potem okleić ją pomarańczową etykietą.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Etykieta apteczna
Kroki 24-27 · po tym etapie masz 21 z 24 kryteriów (pkt)
Krok 24: Pomarańczowa etykieta i numer leku
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Dobierz i wypełnij etykietę apteczną dla leku recepturowego przepisanego na recepcie.
Lek nakłada się na skórę, więc wybiera się etykietę pomarańczową - „DO UŻYTKU ZEWNĘTRZNEGO”. Biała zostaje pusta. „Nr leku”: 402315.
Typowe błędy
Biała etykieta przy leku na skórę - klucz wymaga pomarańczowej (R.4.1).
Dokument po tym kroku
Krok 25: Pacjent, lekarz i osoba sporządzająca
Kryteria:
R.4.1 jest koloru pomarańczowego, wpisane są: - w rubryce "Nr leku": 402315 - w rubryce "Imię i nazwisko pacjenta (wiek): Anna Wróbel - w rubryce "Imię i nazwisko lekarza": Jan Kowalski - w rubryce "Imię i nazwisko osoby sporządzającej lek": nr PESEL zdającego
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Dobierz i wypełnij etykietę apteczną dla leku recepturowego przepisanego na recepcie. W rubryce „Imię i nazwisko osoby sporządzającej lek” na potrzeby egzaminu zamiast imienia i nazwiska wpisz swój numer PESEL.
pacjentka: Anna Wróbel, lekarz: Jan Kowalski,
osoba sporządzająca: na egzaminie - swój numer PESEL; w tym rozwiązaniu stoi tu imię i nazwisko autora.
Kryterium obejmuje kolor etykiety i wszystkie cztery rubryki.
Dokument po tym kroku
Krok 26: Odpis recepty
Kryteria:
R.4.2 odpis recepty jest zgodny z zapisem na recepcie (niekoniecznie w identycznym brzmieniu pod warunkiem poprawności merytorycznej) : Prednisoloni 0,4 Benzocaini 3,0 1 % Sol. Acidi borici 10,0 70 % (v/v) Spir. Vini ad 120,0 M.f. sol.
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Dobierz i wypełnij etykietę apteczną dla leku recepturowego przepisanego na recepcie.
Pod „Rp.” - recepta tak, jak ją zapisano: łacińskie nazwy, ilości, „1 %” przy roztworze kwasu borowego, „70 % (v/v)” i „ad” przy etanolu oraz „M.f. sol.”. Nie wpisuje się tu Borasolu® ani etanolu 95,8% - to sposób wykonania, a nie treść recepty.
Dokument po tym kroku
Krok 27: Sposób użycia, przechowywania i data
Kryteria:
R.4.3 wpisane są: - w rubryce "Sposób użycia": 2 × dziennie aplikować po 5 ml na zmienioną chorobowo skórę (niekoniecznie w identycznym brzmieniu pod warunkiem poprawności merytorycznej) , - w rubryce "Sposób przechowywania": co najmniej jeden poprawny merytorycznie sposób przechowywania leku, - w rubryce "Data sporządzenia": data egzaminu
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Dobierz i wypełnij etykietę apteczną dla leku recepturowego przepisanego na recepcie. W rubryce „Data sporządzenia” wpisz datę egzaminu. Zadanie nie obejmuje wyznaczenia terminu przydatności leku recepturowego do użycia.
Sposób użycia: 2 × dziennie aplikować po 5 ml na zmienioną chorobowo skórę (z D.S.),
Sposób przechowywania: co najmniej jeden - wpisano dwa z części A,
Data sporządzenia: dzień egzaminu; termin ważności jest przekreślony.
Dokument po tym kroku
Etap 6: Tabela 3 - informacja dla matki pacjentki o podawaniu leków
Kroki 28-30 · po tym etapie masz 24 z 24 kryteriów (pkt)
Krok 28: Ospen® 750
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie wyciągu z recepty na leki gotowe dla dziecka, zamieszczonego w arkuszu egzaminacyjnym, oraz ilustracji opakowań leków zapisanych na tej recepcie (rysunek 1), przygotuj informację dla matki pacjentki na temat podawania leków. Uwzględnij ilość leku, jaką należy podać jednorazowo, oraz częstotliwość i porę jego podawania. Zapisz nie tylko ilości leków, ale także ich obliczenia. Ilość leku Ospen podaj w ml.
Recepta: 900 tys. j.m. co 12 godzin przez 8 dni. Opakowanie (rysunek 1): 750 000 IU/5 ml (IU to j.m.).
750 000 j.m. - 5 ml, 900 000 j.m. - x → x = 900 000 × 5 : 750 000 = 6 ml jednorazowo,
co 12 godzin: 24 : 12 = 2 razy na dobę.
Dokument po tym kroku
Krok 29: Deflegmin® Baby
Kryteria: ,
R.5.1 Nazwa leku: Ospen 750 - Ilość leku podawana jednorazowo: 6 ml Nazwa leku: Deflegmin® Baby - Ilość leku podawana jednorazowo: 20 kropli
R.5.2 Nazwa leku: Ospen 750 - Częstotliwość podawania dawki jednorazowej w ciągu doby: 2 razy Nazwa leku: Deflegmin® Baby - Częstotliwość podawania dawki jednorazowej w ciągu doby: 3 razy
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie wyciągu z recepty na leki gotowe dla dziecka, zamieszczonego w arkuszu egzaminacyjnym, oraz ilustracji opakowań leków zapisanych na tej recepcie (rysunek 1), przygotuj informację dla matki pacjentki na temat podawania leków. Ilość leku Deflegmin® Baby podaj w kroplach. 1 ml leku Deflegmin® Baby odpowiada 25 kroplom.
Recepta: 6 mg chlorowodorku ambroksolu 3 × dziennie. Opakowanie: 7,5 mg/ml, przelicznik z arkusza: 1 ml = 25 kropli.
6 mg : 7,5 mg/ml = 0,8 ml,
0,8 ml × 25 = 20 kropli jednorazowo,
3 razy na dobę (z D.S.).
Po tym kroku tabela ma ilości i częstotliwości obu leków - klucz ocenia je parami.
Typowe błędy
Podanie ilości w mililitrach (0,8 ml) zamiast w kroplach - zadanie wymaga kropli (R.5.1).
Dokument po tym kroku
Krok 30: Którego leku nie podawać na noc
Kryteria:
R.5.3 Na noc nie należy podawać leku: Deflegmin Baby
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uwzględnij ilość leku, jaką należy podać jednorazowo, oraz częstotliwość i porę jego podawania.
Rubryka „Na noc nie należy podawać leku” - odpowiedź z klucza: Deflegmin® Baby. Na opakowaniu (rysunek 1) lek opisano jako taki, który „ułatwia odkrztuszanie”. Arkusz nie podaje uzasadnienia wprost, więc rozwiązanie go nie dopisuje.
Dokument po tym kroku
Etap 7: Sprawdzenie pracy
Krok 31 · po tym etapie masz 24 z 24 kryteriów (pkt)
Krok 31: Kontrola przed oddaniem arkusza
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Ocenie podlegać będzie 5 rezultatów: informacje o leku recepturowym – część A protokołu sporządzenia leku recepturowego, kontrola stężeń substancji leczniczych oraz zestawienie ilości składników niezbędnych do sporządzenia leku recepturowego – części B i C protokołu sporządzenia leku recepturowego, wykaz planowanych czynności prowadzących do sporządzenia leku recepturowego przepisanego na recepcie – tabela 2, etykieta apteczna dla leku recepturowego przepisanego na recepcie, informacja dla matki pacjentki o sposobie podawania leków – tabela 3.
numer 402315 w protokole i na etykiecie,
stężenia z wymaganą dokładnością: 0,33 %, 2,5 %, 0,08 %, a wnioski zgodne z przedziałami,
część C: suma = 120,0 g, etanol z certyfikatu (95,8%),
wykaz czynności: te same masy co w części C, żadnego tarowania napełnionej butelki,
etykieta pomarańczowa, odpis recepty bez zmian,
tabela 3: Ospen w ml, Deflegmin w kroplach, z obliczeniami.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.