Serwis używa plików cookies do analizy ruchu i poprawy działania. Szczegóły
MS.17-06-20.06-SGCzerwiec 2020 · 32 kroki · ok. 58 min · 34 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Mieszanka sulfogwajakolu 4,0/60,0 z syropem prawoślazowym
To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest poradą medyczną ani farmaceutyczną. Wszystkie dane o leku, dawkach i surowcach pochodzą wyłącznie z arkusza CKE, jego załączników (fragment Farmakopei Polskiej XI, opis sulfogwajakolu, ulotka syropu prawoślazowego) i klucza oceniania.
Arkusz MS.17-06-20.06-SG (sesja czerwiec 2020) - kwalifikacja MS.17 (formuła 2017), poprzedniczka MED.09. Zadania MS.17-01 do MS.17-06 tej sesji to podobne mieszanki z jodkiem potasu, roztworem sulfogwajakolu i syropem prawoślazowym dla dzieci - różnią się ilościami, wiekiem pacjenta i masą łyżki; każde ma własny klucz i własne rozwiązanie.
Zadanie: sporządzić mieszankę według recepty lekarskiej dla pacjentki Joanny Wróbel (12 lat), obliczyć dawki substancji leczniczych i porównać je z dawkami maksymalnymi z Farmakopei Polskiej XI, wypełnić protokół i zestawienie oraz przygotować lek do wydania: butelka, biała sygnatura i etykieta ostrzegawcza.
Data sporządzenia. Arkusz każe przyjąć, że data sporządzenia leku jest datą egzaminu, ale jej nie podaje. W rozwiązaniu wpisano 27.06.2020 - pierwszy dzień części praktycznej MS.17 w tej sesji według harmonogramu CKE sesji czerwiec-lipiec 2020 (komunikat dyrektora CKE z 11 maja 2020 r.). Na egzaminie wpisuje się datę dnia egzaminu.
Podpis i PESEL. Na sygnaturze w miejscu „wydał / podpis osoby sporządzającej lek” arkusz każe wpisać XYZ - i tak jest w rozwiązaniu. Tam, gdzie zdający wpisuje swój numer PESEL (opis Zestawu Materiałów Farmaceutycznych), w rozwiązaniu stoi imię i nazwisko autora - Bartosz Bryniarski.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 34 kryteriów, każde za 1 punkt: 10 za lek gotowy do wydania, 10 za protokół, 5 za zestawienie i 9 za przebieg sporządzania. Do zdania części praktycznej potrzeba 75%, czyli co najmniej 26 punktów. Kroki dotyczące protokołu i zestawienia pokazują wpisy na druku z arkusza; czynności przy wadze, butelce i sygnaturze są opisane krok po kroku razem z tym, co sprawdza egzaminator.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Analiza recepty i obliczenia
Kroki 1-4 · po tym etapie masz 0 z 34 kryteriów (pkt)
Krok 1: Co jest na recepcie
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie zamieszczonej recepty lekarskiej. Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania. Na sygnaturze w miejscu wydał / podpis osoby sporządzającej lek wpisz XYZ. Należy założyć, że recepta jest poprawna pod względem formalnym, z aktualną datą wystawienia (nie jest przeterminowana), a data sporządzenia leku jest datą egzaminu.
Recepta: pacjentka Joanna Wróbel, lat 12, lekarz Anna Nowak (lekarz specjalista pediatra). Numer 62857 stoi w ramce w prawym górnym rogu recepty - klucz wymaga go na sygnaturze jako numeru leku.
Skład: Sol. Sulfogaiacoli 4,0/60,0 (roztwór sulfogwajakolu: 4,0 g sulfogwajakolu w 60,0 g roztworu), Kalii iodidi 3,0 (jodek potasu), Althaeae sir. ad 75,0 (syrop prawoślazowy do masy 75,0 g), M.f.mixt. - sporządzić mieszankę. D.S. 2 x dziennie łyżeczka.
Pacjentka jest dzieckiem, dlatego dawki maksymalne z Farmakopei (dla dorosłych) trzeba przeliczyć wzorem z arkusza. Jodek potasu odważa się w obecności egzaminatora.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Ilości składników
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Przyjmij, że masa jednej łyżeczki leku recepturowego wynosi 7,0 g.
Zapis „4,0/60,0” oznacza roztwór: 4,0 g sulfogwajakolu w 60,0 g roztworu, czyli wody w roztworze jest 60,0 - 4,0 = 56,0 g. Jodek potasu - 3,0 g. Syrop prawoślazowy uzupełnia lek do 75,0 g („ad”): 75,0 - 60,0 - 3,0 = 12,0 g.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Ilości mieszanki i dawki jodku potasu z recepty
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Przyjmij, że masa jednej łyżeczki leku recepturowego wynosi 7,0 g.
Dawkowanie: 2 x dziennie łyżeczka, a masa jednej łyżeczki leku wynosi 7,0 g (treść zadania). Ilość mieszanki: jednorazowo 7,0 g, dobowo 2 × 7,0 g = 14,0 g.
Jodek potasu: 3,0 g w 75,0 g leku, więc w 7,0 g mieszanki jest 7,0 × 3,0 : 75,0 = 0,28 g, a w ciągu doby 0,56 g.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Dawki maksymalne dla pacjenta
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Przyjmij, że masa jednej łyżeczki leku recepturowego wynosi 7,0 g.
Dawki maksymalne dla dorosłych: załącznik z egzaminu, FP XI, „Wykaz dawek”, s. 4508, Kalii iodidum doustnie: 2,0 g jednorazowo i 6,0 g na dobę.
Pacjentka ma 12 lat, a arkusz podaje dwa wzory. Recepta podaje wiek, a nie masę ciała, więc stosuje się wzór Younga (dla dzieci od 2 do 12 lat): wiek : (wiek + 12) × dawka maksymalna dla dorosłych wg FP.
jednorazowa: 12 : (12 + 12) × 2,0 g = 1,0 g,
dobowa: 12 : (12 + 12) × 6,0 g = 3,0 g.
Typowe błędy
Wzór Clarka wymaga masy ciała, której recepta nie podaje - użycie go z wiekiem w miejscu masy daje błędny wynik (R.2.5, R.2.9).
Dokument po tym kroku
Etap 2: Protokół z obliczeń i kontroli dawek (rezultat 2)
Kroki 5-11 · po tym etapie masz 10 z 34 kryteriów (pkt)
Krok 5: Ilość mieszanki jednorazowo i dobowo
Kryteria: ,
R.2.1 Ilość mieszanki przyjmowana przez pacjenta jednorazowo: 7,0 g
R.2.2 Ilość mieszanki przyjmowana przez pacjenta dobowo: 14,0 g
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.
Punkty 1 i 2 przepisuje się z obliczeń: 7,0 g jednorazowo i 14,0 g dobowo. W kluczu ten rezultat nazywa się „Protokół z przeliczania i kontroli dawek” - chodzi o ten sam druk.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Dawka jednorazowa jodku potasu
Kryteria:
R.2.3 Jednorazowa dawka jodku potasu przepisana przez lekarza: 0,28 g
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.
Punkt 3: 0,28 g jodku potasu w jednej dawce (zaokrąglenie do 0,01 g, jak każe uwaga nad protokołem).
Typowe błędy
Liczenie dawki od roztworu sulfogwajakolu albo od samej wody zamiast od masy całego leku (75,0 g) - wynik nie zgodzi się z kluczem (R.2.3).
Dokument po tym kroku
Krok 7: Maksymalna dawka jednorazowa: FP i pacjent
Kryteria: ,
R.2.4 Maksymalna dawka jednorazowa jodku potasu wg FP XI: 2,0 g
R.2.5 Maksymalna dawka jednorazowa jodku potasu dla pacjenta: 1,0 g
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.
Punkt 4 - wartość z FP XI dla dorosłych: 2,0 g. Punkt 5 - po przeliczeniu wzorem Younga: 1,0 g (zaokrąglenie do 0,1 g).
Typowe błędy
Wpisanie w punkcie 5 dawki dla dorosłych (2,0 g) bez przeliczenia wzorem z arkusza (R.2.5).
Dokument po tym kroku
Krok 8: Porównanie i wniosek - dawka jednorazowa
Kryteria:
R.2.6 Wniosek: Maksymalna dawka jednorazowa jodku potasu została/nie została* przekroczona Uwaga. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli skreślone jest została
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami. *niepotrzebne skreślić
0,28 g < 1,0 g, więc dawka maksymalna nie została przekroczona - skreśla się słowo „została”.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Dawka dobowa jodku potasu
Kryteria:
R.2.7 Dobowa dawka jodku potasu przepisana przez lekarza: 0,56 g
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.
Punkt 7: 2 dawki jednorazowe na dobę, czyli 0,56 g jodku potasu.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Maksymalna dawka dobowa: FP i pacjent
Kryteria: ,
R.2.8 Maksymalna dawka dobowa jodku potasu wg FP XI: 6,0 g
R.2.9 Maksymalna dawka dobowa jodku potasu dla pacjenta: 3,0 g
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.
Punkt 8 - FP XI dla dorosłych: 6,0 g. Punkt 9 - dla pacjentki: 3,0 g.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Porównanie i wniosek - dawka dobowa
Kryteria:
R.2.10 Wniosek: Maksymalna dawka dobowa jodku potasu została/nie została* przekroczona Uwaga. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli skreślone jest została
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami. *niepotrzebne skreślić
0,56 g < 3,0 g - dawka dobowa nie została przekroczona; skreśla się „została”.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Zestawienie informacji o leku recepturowym (rezultat 3)
Kroki 12-17 · po tym etapie masz 15 z 34 kryteriów (pkt)
Krok 12: Masa pustego opakowania
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.
Pustą butelkę (100 mL) razem z zakrętką waży się na stanowisku i wpisuje wynik. Tej masy egzaminator użyje przy ocenie masy leku (R.1.1): zważy butelkę z lekiem i odejmie zapisaną masę opakowania. Wynik zależy od butelki na stanowisku, dlatego w podglądzie jest tylko opis.
Typowe błędy
Puste pole masy opakowania - egzaminator musi wtedy ważyć samą zawartość, co wymaga przelewania leku.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Całkowita ilość wody
Kryteria:
R.3.1 Całkowita ilość wody potrzebna do sporządzenia leku recepturowego: 56,0
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.
Punkt 1: cała woda leku to woda z roztworu sulfogwajakolu - 56,0 g (60,0 g roztworu minus 4,0 g sulfogwajakolu). W tej wodzie rozpuszcza się obie substancje stałe.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Ilość syropu prawoślazowego
Kryteria:
R.3.2 Ilość syropu prawoślazowego potrzebna do sporządzenia leku recepturowego: 12,0
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.
Punkt 2: syrop prawoślazowy uzupełnia lek do 75,0 g: 75,0 - 60,0 - 3,0 = 12,0 g.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Substancje stałe
Kryteria:
R.3.3 Zestawienie ilości substancji stałych potrzebnych do sporządzenia leku recepturowego: Jodek potasu 3,0 Sulfogwajakol 4,0
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.
Do tabeli trafiają dwie substancje stałe, które się odważa: jodek potasu 3,0 g i sulfogwajakol 4,0 g (sulfogwajakol z roztworu 4,0/60,0).
Dokument po tym kroku
Krok 16: Działanie i zastosowanie
Kryteria:
R.3.4 Działanie i zastosowanie leku recepturowego: wykrztuśnie, upłynniające śluz, w mokrym kaszlu, osłaniające, w suchym kaszlu, w stanach zapalnych górnych dróg oddechowych, w nieżycie oskrzeli (lub inne poprawne merytorycznie określenia) Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane jest co najmniej 1 działanie i 1 zastosowanie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.
Wystarczy jedno działanie i jedno zastosowanie. Źródła z egzaminu: opis sulfogwajakolu (Expectorans, odruch wykrztuśny; zastosowanie w przewlekłych nieżytach dróg oddechowych i zapaleniu oskrzeli), FP XI przy Kalii iodidum („wykrztuśnie”) i ulotka syropu prawoślazowego (działanie osłaniające; kaszel w przebiegu stanów zapalnych górnych dróg oddechowych). Wszystkie wpisane określenia są na liście w kluczu.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Zalecenia dotyczące przechowywania
Kryteria:
R.3.5 Zalecenia dla pacjenta dotyczące przechowywania leku recepturowego: przechowywać w dobrze zamkniętym pojemniku, przechowywać w zamkniętym opakowaniu, przechowywać w ciemnym miejscu, chronić od światła, przechowywać w temperaturze nie wyższej niż 25°C, przechowywać nie dłużej niż 7 dni, przechowywać w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci (lub inne poprawne merytorycznie określenia) Uwaga. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 zalecenia
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.
Co najmniej dwa zalecenia. Wpisano cztery z ulotki syropu prawoślazowego (załącznik z egzaminu) - wszystkie są też na liście w kluczu.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Sporządzanie leku (przebieg 1)
Kroki 18-23 · po tym etapie masz 22 z 34 kryteriów (pkt)
Krok 18: Przygotowanie osoby i stanowiska
Kryteria: ,
P.1.1 Zdający: umył ręce przed przystąpieniem do sporządzania leku recepturowego, pracował w fartuchu ochronnym
P.1.2 Zdający: zdezynfekował stanowisko pracy
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na stanowisku egzaminacyjnym przygotowane są utensylia, sprzęt, opakowanie leku oraz niezbędne materiały, w tym Zestaw Materiałów Farmaceutycznych zawierający między innymi substancje farmaceutyczne i wybrane fragmenty Farmakopei Polskiej XI. Otrzymany Zestaw Materiałów Farmaceutycznych opisz swoim numerem PESEL i numerem zadania. Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie zamieszczonej recepty lekarskiej.
Zanim cokolwiek trafi na wagę:
Umyj ręce i załóż fartuch ochronny - egzaminator ocenia oba elementy razem.
Zdezynfekuj blat stanowiska (środek dezynfekcyjny z wyposażenia, przetarcie powierzchni roboczej).
Opisz Zestaw Materiałów Farmaceutycznych numerem PESEL i numerem zadania (wymaga tego arkusz; klucz tego nie punktuje).
Rozłóż sprzęt: waga do proszków (albo wielozakresowa), krążki pergaminowe, łyżeczka, zlewki, bagietka, butelka z zakrętką, sygnatura.
Typowe błędy
Mycie rąk dopiero po rozłożeniu sprzętu albo praca bez fartucha - kryterium P.1.1 jest stracone już na początku.
Dokument po tym kroku
Krok 19: Odważenie jodku potasu przy egzaminatorze
Kryteria:
P.1.3 Zdający: odważył jodek potasu, na wytarowanym krążku pergaminowym, na wadze do odważania proszków lub wadze wielozakresowej, substancję pobierał łyżeczką Uwaga. Egzaminator ocenia po podniesieniu ręki przez zdającego i uzyskaniu zgody przewodniczącego ZN
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
UWAGA: Przez podniesienie ręki zgłoś gotowość do odważenia jodku potasu w ilości niezbędnej do sporządzenia leku recepturowego. Czynność odważania wykonaj w obecności egzaminatora.
Podnieś rękę i poczekaj na egzaminatora - tę czynność ocenia się tylko w jego obecności (po zgodzie przewodniczącego zespołu nadzorującego).
Połóż krążek pergaminowy na wadze do odważania proszków (albo wielozakresowej) i wytaruj wagę.
Pobierając substancję łyżeczką, odważ 3,0 g jodku potasu.
Typowe błędy
Odważanie bez zgłoszenia albo na niewytarowanym krążku; nabieranie substancji wprost z pojemnika zamiast łyżeczką (P.1.3).
Dokument po tym kroku
Krok 20: Odważenie sulfogwajakolu
Kryteria:
P.1.4 Zdający: na kolejnym wytarowanym papierku pergaminowym odważył sulfogwajakol
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie zamieszczonej recepty lekarskiej.
Na kolejnym, wytarowanym krążku pergaminowym odważ 4,0 g sulfogwajakolu, pobierając substancję łyżeczką.
Dokument po tym kroku
Krok 21: Rozpuszczenie jodku potasu i sulfogwajakolu w wodzie
Kryteria:
P.1.5 Zdający: rozpuścił jodek potasu i sulfogwajakol w wodzie - w zlewce lub w zlewkach
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie zamieszczonej recepty lekarskiej.
Przenieś odważony jodek potasu i sulfogwajakol do zlewki (albo każdą substancję do osobnej zlewki) i rozpuść je w wodzie oczyszczonej, mieszając bagietką aż do całkowitego rozpuszczenia. Klucz ocenia jedną czynnością rozpuszczenie obu substancji w wodzie - w zlewce lub w zlewkach. Cała woda leku to 56,0 g (z roztworu sulfogwajakolu 4,0/60,0).
Dokument po tym kroku
Krok 22: Uzupełnienie wodą i syropem
Kryteria:
P.1.6 Zdający: uzupełnił lek wodą oczyszczoną w zlewce lub w butelce i na końcu dodał syrop prawoślazowy lub dodał syrop prawoślazowy do sporządzanego leku i uzupełnił wodą
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie zamieszczonej recepty lekarskiej.
Klucz dopuszcza dwie kolejności: najpierw uzupełnić lek wodą oczyszczoną, a na końcu dodać syrop prawoślazowy, albo dodać syrop do roztworu i uzupełnić wodą. Wygodnie jest wytarować butelkę, przelać do niej roztwór substancji, odważyć 12,0 g syropu prawoślazowego i dopełnić wodą oczyszczoną do masy leku 75,0 g - wtedy cała woda (razem z wodą do rozpuszczania) wynosi 56,0 g.
Typowe błędy
Dolanie pełnych 56,0 g wody bez uwzględnienia wody zużytej do rozpuszczania - lek wyjdzie cięższy niż 75,0 g i nie spełni R.1.1.
Dokument po tym kroku
Krok 23: Wymieszanie leku
Kryteria:
P.1.7 Zdający: wymieszał składniki sporządzonego leku w zlewce lub w butelce
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie zamieszczonej recepty lekarskiej.
Zakręć butelkę i dokładnie wymieszaj zawartość (albo wymieszaj bagietką w zlewce przed przelaniem). Klucz uznaje mieszanie w zlewce lub w butelce.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Lek gotowy do wydania (rezultat 1)
Kroki 24-28 · po tym etapie masz 32 z 34 kryteriów (pkt)
Krok 24: Butelka i masa leku
Kryteria: , ,
R.1.1 Masa leku wynosi 75,0 g (72,75 g – 77,25 g ) (masa opakowania w Zestawieniu informacji o sporządzanym leku recepturowym; jeżeli nie jest zapisana masa opakowania, należy zważyć zawartość opakowania)
R.1.2 Lek w postaci płynnej
R.1.3 Opakowaniem leku jest zakręcona butelka pojemności 100 mL
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania.
Lek jest płynny (mieszanka) i trafia do butelki 100 mL z zakrętką - butelka musi być zakręcona. Egzaminator waży butelkę z lekiem i odejmuje masę opakowania z zestawienia: wynik ma wynieść 75,0 g (dopuszczalnie 72,75 g - 77,25 g).
Typowe błędy
Butelka niedokręcona albo za mała (lek się nie zmieści) - R.1.3; brak masy opakowania w zestawieniu utrudnia sprawdzenie masy leku.
Dokument po tym kroku
Krok 25: Sygnatura: pacjent, lekarz i numer leku
Kryteria: , ,
R.1.4 Do butelki dołączona jest sygnatura koloru białego
R.1.5 Na sygnaturze zapisane imię i nazwisko pacjenta: Joanna Wróbel, nazwisko lekarza: Nowak
R.1.6 Na sygnaturze zapisany numer leku: 62857
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania. Na sygnaturze w miejscu wydał / podpis osoby sporządzającej lek wpisz XYZ. Należy założyć, że recepta jest poprawna pod względem formalnym, z aktualną datą wystawienia (nie jest przeterminowana), a data sporządzenia leku jest datą egzaminu.
Do butelki dołącza się białą sygnaturę (lek doustny). Wpisz:
pacjent: Joanna Wróbel,
lekarz: Anna Nowak (klucz wymaga co najmniej nazwiska),
numer leku: 62857 - numer z ramki w prawym górnym rogu recepty - klucz wymaga go jako numeru leku.
Typowe błędy
Pomarańczowa sygnatura - jest dla leków do użytku zewnętrznego; mieszanka doustna wymaga białej (R.1.4).
Dokument po tym kroku
Krok 26: Sygnatura: skład leku
Kryteria:
R.1.7 Na sygnaturze aptecznej zapisany jest skład leku: Rp. Sol. Sulfogaiacoli 4,0/60,0 Kalii iodidi 3,0 Althaeae sir. ad 75,0 M.f.mixt.
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania. Na sygnaturze w miejscu wydał / podpis osoby sporządzającej lek wpisz XYZ. Należy założyć, że recepta jest poprawna pod względem formalnym, z aktualną datą wystawienia (nie jest przeterminowana), a data sporządzenia leku jest datą egzaminu.
Pod „Rp.” przepisz skład dokładnie tak, jak na recepcie - łacińskie nazwy i ilości, razem z „M.f. mixt.”. Zapis „Sol. Sulfogaiacoli 4,0/60,0” zostaje bez zmian - rozbicie na sulfogwajakol i wodę należy do zestawienia.
Dokument po tym kroku
Krok 27: Sygnatura: dawkowanie, data i podpis
Kryteria: ,
R.1.8 Na sygnaturze zapisany jest sposób dawkowania: 2 x dziennie łyżeczka
R.1.9 Na sygnaturze zapisana jest data sporządzania leku (data egzaminu)
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania. Na sygnaturze w miejscu wydał / podpis osoby sporządzającej lek wpisz XYZ. Należy założyć, że recepta jest poprawna pod względem formalnym, z aktualną datą wystawienia (nie jest przeterminowana), a data sporządzenia leku jest datą egzaminu.
D.S.: 2 x dziennie łyżeczka,
data sporządzenia = data egzaminu: w rozwiązaniu 27.06.2020 (pierwszy dzień części praktycznej MS.17 w tej sesji - na egzaminie wpisuje się datę dnia egzaminu),
wydał / podpis: XYZ - tak każe arkusz (zamiast podpisu osoby sporządzającej).
Dokument po tym kroku
Krok 28: Etykieta ostrzegawcza
Kryteria:
R.1.10 Do butelki dołączona jest etykieta Przed użyciem zmieszać, chronić od światła (lub umieszczony napis Przed użyciem zmieszać, chronić od światła na sygnaturze)
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania.
Dołącz do butelki etykietę „Przed użyciem zmieszać, chronić od światła” - klucz uznaje też ten napis wpisany na sygnaturze. „Przed użyciem zmieszać” przypomina pacjentowi o wymieszaniu mieszanki przed odmierzeniem dawki, a „chronić od światła” powtarza zalecenie przechowywania z zestawienia.
Dokument po tym kroku
Etap 6: Porządek na stanowisku i oddanie pracy
Kroki 29-30 · po tym etapie masz 34 z 34 kryteriów (pkt)
Krok 29: Porządek w trakcie pracy
Kryteria:
P.1.8 Zdający: nie gromadził niepotrzebnych naczyń, utensylii, substancji recepturowych i użytych krążków pergaminowych w miejscu sporządzania leku recepturowego, rozsypane substancje stałe sprzątnął, rozlane ciecze wytarł
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Po wykonaniu wszystkich prac uporządkuj stanowisko. Sprzęt, szkło laboratoryjne i utensylia, z których korzystałeś w trakcie egzaminu, umieść na tacy i pozostaw na swoim stanowisku do ewentualnego umycia.
Przez cały czas sporządzania: odstawiaj niepotrzebne naczynia, utensylia i substancje recepturowe, a użyte krążki pergaminowe wyrzucaj - nie gromadź ich w miejscu sporządzania leku. Rozsypaną substancję stałą od razu sprzątnij, rozlaną ciecz wytrzyj. Egzaminator obserwuje to w trakcie całej pracy, nie tylko na końcu.
Dokument po tym kroku
Krok 30: Taca z naczyniami i oddanie pracy
Kryteria:
P.1.9 Zdający: umieścił na tacy naczynia i utensylia, z których korzystał w trakcie egzaminu
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Po wykonaniu wszystkich prac uporządkuj stanowisko. Sprzęt, szkło laboratoryjne i utensylia, z których korzystałeś w trakcie egzaminu, umieść na tacy i pozostaw na swoim stanowisku do ewentualnego umycia. Arkusz egzaminacyjny z wypełnionym protokołem i zestawieniem oraz sporządzony lek recepturowy pozostaw na stanowisku pracy.
Na koniec połóż na tacy wszystkie naczynia i utensylia, z których korzystano (zlewki, bagietkę, łyżeczkę, cylinder albo pipetę, jeśli były użyte). Na stanowisku zostają: arkusz z protokołem i zestawieniem oraz butelka z lekiem, sygnaturą i etykietą.
Dokument po tym kroku
Etap 7: Kontrola przed oddaniem (poza kluczem)
Kroki 31-32 · po tym etapie masz 34 z 34 kryteriów (pkt)
Krok 31: Suma składników = masa leku
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.
Szybki test zestawienia: jodek potasu + sulfogwajakol + woda + syrop = 3,0 + 4,0 + 56,0 + 12,0 = 75,0 g, czyli dokładnie masa leku z recepty. Jeśli suma się nie zgadza, błąd jest w wodzie albo syropie. Klucz tego nie ocenia - to kontrola własna przed oddaniem arkusza.
Dokument po tym kroku
Krok 32: Dawki zgodne z wnioskami
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.
Sprawdź, czy liczby z protokołu prowadzą do zaznaczonych wniosków: 0,28 g < 1,0 g i 0,56 g < 3,0 g, więc w obu wnioskach skreślone jest „została”. Dawki dla dziecka muszą być mniejsze niż dla dorosłych z FP (2,0 g i 6,0 g) - jeśli wyszły większe, wzór został zastosowany odwrotnie. Klucz tego nie ocenia osobno.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.