Przejdź do głównej treści
Z.19-01-24.06-SGCzerwiec 2024 · 36 kroków · ok. 65 min · 35 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Mieszanka z Pectosolem i syropem prawoślazowym

To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest poradą medyczną ani farmaceutyczną. Wszystkie dane o leku, dawkach i substancjach pochodzą wyłącznie z arkusza CKE, klucza oceniania i fragmentów Farmakopei Polskiej z zestawu materiałów egzaminacyjnych.

Arkusz Z.19-01-24.06-SG (Z.19 - poprzedniczka kwalifikacji MED.09): e-recepta na mieszankę z efedryny chlorowodorkiem i metamizolem sodowym (Pectosol, syrop prawoślazowy, woda). Trzeba wykonać obliczenia, wypełnić protokół z obliczeń i kontroli dawek oraz zestawienie informacji o leku, sporządzić lek i przygotować go do wydania: butelka, sygnatura koloru białego, ostrzeżenia.

Co widać w podglądzie. Druki z arkusza odtworzone na stronie - wpisy zdającego są granatowe, pisane ręcznie, a pola wypełnione w bieżącym kroku podświetlone na żółto. Sygnatura to przykładowy układ: wzór zależy od apteki, a klucz sprawdza komplet informacji. Czynności przy wadze i butelce są opisane jako lista poleceń zbudowana z kryteriów klucza, w ich kolejności - egzaminator ocenia je na stanowisku.

Skąd biorą się dane. Recepta i masa jednej łyżki leku (15,6 g) są w arkuszu. Dawki maksymalne pochodzą z fragmentów FP XIII z zestawu materiałów (Wykaz dawek, s. 4909 i 4925) - plik jest dołączony do arkusza na stronie serwisu. Dawki i ilości składników policzono w skrypcie i porównano z kluczem oceniania CKE.

Data i podpis. Arkusz każe wpisać jako datę sporządzenia datę egzaminu, a jej nie podaje. Wpisano 14.06.2024 - pierwszy dzień części praktycznej egzaminu Z.19 w sesji czerwiec 2024 według harmonogramu CKE (komunikat dyrektora CKE z 18 sierpnia 2023 r.). Na egzaminie wpisuje się datę dnia, w którym się go zdaje. W miejscu „wydał / podpis osoby sporządzającej lek” arkusz każe wpisać XYZ - tak jest w rozwiązaniu.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 35 kryteriów, każde za 1 punkt: 10 za lek gotowy do wydania, 10 za protokół, 5 za zestawienie i 10 za przebieg sporządzania. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 27 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać.

Ten sam lek w innych sesjach. Ta sama recepta była w sesjach czerwiec 2022 (FP XI) i czerwiec 2025 (inna pacjentka i numer leku; dawki maksymalne bez zmian): Z.19-01-22.06, Z.19-01-25.06.

  1. Etap 1: Analiza recepty i obliczenia

    Kroki 1-5 · po tym etapie masz 0 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Co jest na e-recepcie

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty.

    E-recepta (pacjentka Agnieszka Daliwa, wystawca lek. Robert Figalski, numer leku nadany przez aptekę: 67342). Ilości to gramy na cały lek:

    • Ephedrini hydrochloridi 0,3 - efedryny chlorowodorek, 0,3 g,
    • Metamizoli natrici 4,2 - metamizol sodowy, 4,2 g,
    • Pectosoli 15,5 - preparat Pectosol, 15,5 g,
    • Althaeae sirupi, Aquae aa 50,0 - syrop prawoślazowy i woda, „aa” = po 50,0 g każdego,
    • M.f. mixt. - zmieszaj, niech powstanie mieszanka,
    • D.S. 3 razy dziennie 1 łyżkę stołową - jedna łyżka leku waży 15,6 g (dane z zadania).
    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Masa leku i ilości składników

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Przyjmij, że masa jednej łyżki leku recepturowego wynosi 15,6 g.

    Dwie substancje stałe do odważenia (efedryny chlorowodorek 0,3 g, metamizol sodowy 4,2 g) i trzy płyny: Pectosol 15,5 g, syrop prawoślazowy 50,0 g i woda 50,0 g (z „aa”).

    Masa całego leku to suma wszystkich składników: 0,3 + 4,2 + 15,5 + 50,0 + 50,0 = 120,0 g. Tej masy egzaminator szuka później w butelce (R.1.1).

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Ile mieszanki pacjent przyjmuje jednorazowo i dobowo

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Przyjmij, że masa jednej łyżki leku recepturowego wynosi 15,6 g.

    Dawkowanie z recepty: 3 razy dziennie 1 łyżkę stołową, a masa jednej łyżki leku według arkusza wynosi 15,6 g:

    • jednorazowo: 1 łyżka = 15,6 g mieszanki,
    • dobowo: 3 × 15,6 g = 46,8 g mieszanki.
    Typowe błędy

    Przyjęcie masy łyżki stołowej „z pamięci” (np. 15 g) zamiast wartości podanej w arkuszu - wszystkie dawki wyjdą inne niż w kluczu.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Dawki efedryny chlorowodorku z recepty

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Przyjmij, że masa jednej łyżki leku recepturowego wynosi 15,6 g.

    W 120,0 g leku jest 0,3 g efedryny chlorowodorku. Proporcja dla jednej łyżki (15,6 g):

    [ x = \frac{0,3 \cdot 15,6}{120,0} = 0,039\ \text{g} = 39\ \text{mg} ]

    Dawka dobowa: 39 mg × 3 = 117 mg. Protokół każe podać dawki efedryny w miligramach.

    Typowe błędy

    Wpisanie dawki w gramach (0,0xx) w rubryce opisanej „mg” - wartość nie zgadza się z kluczem.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Dawki metamizolu sodowego z recepty

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Przyjmij, że masa jednej łyżki leku recepturowego wynosi 15,6 g.

    W 120,0 g leku jest 4,2 g metamizolu sodowego:

    [ x = \frac{4,2 \cdot 15,6}{120,0} = 0,546\ \text{g} ]

    Dawka dobowa: 0,546 g × 3 = 1,638 g. Dawki metamizolu protokół podaje w gramach.

    Dokument po tym kroku
  6. Etap 2: Protokół z obliczeń i kontroli dawek (rezultat 2)

    Kroki 6-16 · po tym etapie masz 10 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 6: Masa mieszanki jednorazowo i dobowo

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Dwa pierwsze wiersze protokołu przepisuje się z obliczeń: 15,6 g jednorazowo i 46,8 g dobowo. Klucz nie ma za nie osobnego kryterium, ale bez nich nie da się sprawdzić kolejnych dawek.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: arkusz nazywa druk „Protokół z obliczeń i kontroli dawek”, a klucz oceniania opisuje rezultat 2 jako „Protokół z przeliczania i kontroli dawek”. Chodzi o ten sam druk - wypełnia się go tak, jak każe arkusz.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Dawka jednorazowa efedryny chlorowodorku

    Kryteria:

    R.2.1 Dawka jednorazowa efedryny chlorowodorku przepisana przez lekarza: 39 mg

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Punkt 1: 39 mg (= 0,039 g).

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Dawka dobowa efedryny chlorowodorku

    Kryteria:

    R.2.2 Dawka dobowa efedryny chlorowodorku przepisana przez lekarza: 117 mg

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Punkt 2: 3 dawki jednorazowe na dobę, czyli 117 mg.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Dawki maksymalne efedryny chlorowodorku wg FP XIII

    Kryteria:

    R.2.3 Maksymalna dawka jednorazowa efedryny chlorowodorku wg FP XIII: 50 mg Maksymalna dawka dobowa efedryny chlorowodorku wg FP XIII: 150 mg

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Punkt 3: dawki maksymalne dla dorosłych przy podaniu doustnym - 50 mg jednorazowo i 150 mg na dobę. Źródło: fragmenty FP XIII z zestawu materiałów (Wykaz dawek, s. 4909, Ephedrini hydrochloridum, wiersz „doustnie”). Załącznik jest dołączony do arkusza na stronie serwisu.

    Typowe błędy

    Odczytanie wiersza dla innej drogi podania niż doustna - lek jest mieszanką przyjmowaną łyżką.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Porównanie i wniosek - dawka jednorazowa efedryny

    Kryteria:

    R.2.4 Wniosek: Maksymalna dawka jednorazowa efedryny chlorowodorku została/

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami. Niepotrzebne skreślić.

    39 mg < 50 mg, więc dawka maksymalna nie została przekroczona - w zdaniu skreśla się słowo „została”.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: w kluczu oceniania opis kryterium R.2.4 urywa się po „została/” (tak jest w oficjalnym PDF klucza). Bliźniacze kryteria R.2.5, R.2.9 i R.2.10 mówią wprost, że są spełnione, jeżeli skreślone jest „została” - tak samo postępuje się tutaj, bo 39 mg < 50 mg.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Porównanie i wniosek - dawka dobowa efedryny

    Kryteria:

    R.2.5 Wniosek: Maksymalna dawka dobowa efedryny chlorowodorku została/nie została* przekroczona Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli skreślone jest została

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami. Niepotrzebne skreślić.

    117 mg < 150 mg - dawka dobowa nie została przekroczona; skreśla się „została”.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Dawka jednorazowa metamizolu sodowego

    Kryteria:

    R.2.6 Dawka jednorazowa metamizolu sodowego przepisana przez lekarza: 0,546 g

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Punkt 6: 0,546 g - dokładny wynik obliczeń, bez zaokrąglania do 0,1 g.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Dawka dobowa metamizolu sodowego

    Kryteria:

    R.2.7 Dawka dobowa metamizolu sodowego przepisana przez lekarza: 1,638 g

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Punkt 7: 0,546 g × 3 = 1,638 g.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Dawki maksymalne metamizolu sodowego wg FP XIII

    Kryteria:

    R.2.8 Maksymalna dawka jednorazowa metamizolu sodowego wg FP XIII: 1,0 g Maksymalna dawka dobowa metamizolu sodowego wg FP XIII: 3,0 g

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Punkt 8: przy podaniu doustnym 1,0 g jednorazowo i 3,0 g na dobę. Źródło: FP XIII, Wykaz dawek, s. 4925, Metamizolum natricum monohydricum, wiersz „doustnie”.

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Porównanie i wniosek - dawka jednorazowa metamizolu

    Kryteria:

    R.2.9 Wniosek: Maksymalna dawka jednorazowa metamizolu sodowego została/nie została* przekroczona Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli skreślone jest została

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami. Niepotrzebne skreślić.

    0,546 g < 1,0 g - dawka nie została przekroczona; skreśla się „została”.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Porównanie i wniosek - dawka dobowa metamizolu

    Kryteria:

    R.2.10 Wniosek: Maksymalna dawka dobowa metamizolu sodowego została/nie została* przekroczona Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli skreślone jest została

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami. Niepotrzebne skreślić.

    1,638 g < 3,0 g - dawka dobowa nie została przekroczona; skreśla się „została”.

    Dokument po tym kroku
  17. Etap 3: Zestawienie informacji o leku recepturowym (rezultat 3)

    Kroki 17-22 · po tym etapie masz 15 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 17: Masa pustego opakowania

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Pustą butelkę razem z zakrętką waży się na stanowisku i wpisuje wynik z dokładnością do 0,01 g. Tej masy egzaminator użyje przy ocenie masy leku (R.1.1): zważy butelkę z lekiem i odejmie zapisaną masę opakowania. Wynik zależy od butelki na stanowisku, dlatego w podglądzie jest tylko opis.

    Typowe błędy

    Puste pole masy opakowania - egzaminator musi wtedy ważyć samą zawartość butelki.

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: Substancje stałe

    Kryteria:

    R.3.1 Zestawienie ilości substancji stałych potrzebnych do sporządzenia leku recepturowego: Efedryny chlorowodorek: 0,3 lub 0,3 g Metamizol sodowy: 4,2 lub 4,2 g

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Do tabeli trafiają dwie substancje odważane na wadze: efedryny chlorowodorek 0,3 g i metamizol sodowy 4,2 g - ilości wprost z recepty (klucz uznaje zapis z „g” i bez).

    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Ilość preparatu Pectosol

    Kryteria:

    R.3.2 Ilość preparatu Pectosol potrzebna do sporządzenia leku recepturowego: 15,5 g

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Pectosol z recepty: 15,5 g.

    Dokument po tym kroku
  20. Krok 20: Ilość syropu prawoślazowego

    Kryteria:

    R.3.3 Ilość syropu prawoślazowego potrzebna do sporządzenia leku recepturowego: 50,0 g

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Na recepcie: „Althaeae sirupi, Aquae aa 50,0”. Skrót aa znaczy „po tyle samo”, więc syropu prawoślazowego jest 50,0 g.

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Ilość wody

    Kryteria:

    R.3.4 Ilość wody potrzebna do sporządzenia leku recepturowego: 50,0 g

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    To samo „aa 50,0” dotyczy wody: 50,0 g wody oczyszczonej - łącznie z wodą użytą do rozpuszczenia substancji stałych.

    Dokument po tym kroku
  22. Krok 22: Działanie i zastosowanie leku

    Kryteria:

    R.3.5 Działanie i zastosowanie sporządzonego leku - działanie wykrztuśne, rozszerzające oskrzela, osłaniające górne drogi oddechowe, przeciwbólowe, zastosowanie: w kaszlu z utrudnionym odksztuszaniem, w kaszlu towarzyszącym nieżytom górnych dróg oddechowych, w stanach zapalnych górnych dróg oddechowych, w utrudnionym odkrztuszaniu z zalegającą wydzieliną (lub inne poprawne merytorycznie określenia) Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 działania i 1 zastosowanie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Arkusz wymaga co najmniej 2 działań i 1 zastosowania. Wpisano pozycje z listy klucza: działanie wykrztuśne, rozszerzające oskrzela, przeciwbólowe i zastosowanie w kaszlu z utrudnionym odkrztuszaniem. Dwie z nich potwierdza Wykaz dawek FP z zestawu materiałów: przy efedryny chlorowodorku „rozszerzające oskrzela”, przy metamizolu sodowym „przeciwbólowe”.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: w kluczu oceniania jest literówka „odksztuszaniem” - na druku wpisano poprawną formę „odkrztuszaniem”.

    Dokument po tym kroku
  23. Etap 4: Sporządzanie leku (przebieg 1)

    Kroki 23-27 · po tym etapie masz 23 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 23: Przygotowanie osoby i stanowiska

    Kryteria: ,

    P.1.1 Zdający: umył ręce, założył fartuch ochronny

    P.1.2 Zdający: zdezynfekował stanowisko pracy

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na stanowisku egzaminacyjnym przygotowane są utensylia, sprzęt, opakowanie leku oraz niezbędne materiały, w tym Zestaw Materiałów Farmaceutycznych zawierający między innymi substancje farmaceutyczne i wybrane fragmenty Farmakopei Polskiej XIII. Otrzymany Zestaw Materiałów Farmaceutycznych opisz swoim numerem PESEL i numerem zadania.

    Zanim cokolwiek trafi na wagę:

    1. Załóż fartuch ochronny i umyj ręce - przed przystąpieniem do sporządzania leku.
    2. Zdezynfekuj stanowisko pracy (blat, na którym będzie sporządzany lek).

    Zestaw Materiałów Farmaceutycznych opisz swoim numerem PESEL (w rozwiązaniu: Bartosz Bryniarski) i numerem zadania 01 - wymaga tego arkusz, klucz tego nie punktuje.

    Typowe błędy

    Mycie rąk dopiero po rozłożeniu sprzętu albo praca bez fartucha - kryterium P.1.1 przepada już na początku.

    Dokument po tym kroku
  24. Krok 24: Odważenie efedryny chlorowodorku przy egzaminatorze

    Kryteria:

    P.1.3 Zdający: odważył efedryny chlorowodorek, na wytarowanym krążku pergaminowym, na wadze do odważania proszków lub wadze wielozakresowej, substancję pobierał łyżeczką

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    UWAGA: Przez podniesienie ręki zgłoś gotowość do odważenia efedryny chlorowodorku w ilości niezbędnej do sporządzenia leku recepturowego. Czynność odważania wykonaj w obecności egzaminatora.

    1. Podnieś rękę, zgłaszając gotowość do odważenia efedryny chlorowodorku, i poczekaj na egzaminatora - odważanie odbywa się w jego obecności.
    2. Połóż krążek pergaminowy na wadze do odważania proszków (albo wadze wielozakresowej) i wytaruj wagę.
    3. Pobierając substancję łyżeczką, odważ 0,3 g efedryny chlorowodorku.

    Egzaminator ocenia wszystkie trzy elementy naraz (krążek wytarowany, właściwa waga, pobieranie substancji), dlatego kryterium P.1.3 obejmuje całą listę.

    Typowe błędy

    Odważanie bez zgłoszenia, na niewytarowanym krążku albo nabieranie substancji wprost z pojemnika (P.1.3).

    Dokument po tym kroku
  25. Krok 25: Odważenie metamizolu sodowego

    Kryteria:

    P.1.4 Zdający: na kolejnym wytarowanym papierku pergaminowym odważył metamizol sodowy, substancję pobierał łyżeczką

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty.

    1. Połóż na wadze kolejny krążek pergaminowy i wytaruj wagę.
    2. Pobierając substancję łyżeczką, odważ 4,2 g metamizolu sodowego.
    Dokument po tym kroku
  26. Krok 26: Rozpuszczenie substancji w wodzie

    Kryteria: ,

    P.1.5 Zdający: rozpuścił efedryny chlorowodorek w wodzie

    P.1.6 Zdający: rozpuścił metamizol sodowy w wodzie

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty.

    Obie substancje stałe rozpuszcza się w wodzie oczyszczonej z recepty - w części tej wody, np. w zlewce; reszta wody posłuży do uzupełnienia leku.

    1. Rozpuść odważony efedryny chlorowodorek w wodzie.
    2. Rozpuść odważony metamizol sodowy w wodzie.
    Dokument po tym kroku
  27. Krok 27: Uzupełnienie leku i wymieszanie

    Kryteria: ,

    P.1.7 Zdający: uzupełnił lek wodą oczyszczoną w zlewce lub w butelce, dodał Pectosol i na końcu dodał syrop prawoślazowy lub dodał Pectosol i syrop prawoślazowy do sporządzanego leku i uzupełnił wodą

    P.1.8 Zdający: wymieszał składniki sporządzonego leku w zlewce lub w butelce

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty.

    1. Uzupełnij lek wodą oczyszczoną do pełnej ilości z recepty (razem 50,0 g wody), dodaj Pectosol (15,5 g), a na końcu syrop prawoślazowy (50,0 g) - w zlewce albo w butelce.
    2. Wymieszaj wszystkie składniki leku (w zlewce albo w butelce).
    Typowe błędy

    Odmierzenie całej wody od nowa, bez odjęcia wody zużytej do rozpuszczania - lek będzie cięższy niż masa z recepty i nie spełni R.1.1.

    Dokument po tym kroku
  28. Etap 5: Lek gotowy do wydania (rezultat 1)

    Kroki 28-32 · po tym etapie masz 33 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 28: Butelka i masa leku

    Kryteria: , ,

    R.1.1 Masa leku wynosi 120,0 g (116,4 g – 123,6 g) (masa opakowania w Zestawieniu informacji o sporządzanym leku recepturowym; jeżeli nie jest zapisana masa opakowania, należy zważyć zawartość opakowania)

    R.1.2 Lek w postaci płynnej

    R.1.3 Opakowaniem leku jest zakręcona butelka pojemności 125 mL

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania.

    1. Przelej lek do butelki o pojemności 125 ml - lek jest płynny (mieszanka), a cała ilość (120,0 g) mieści się w niej bez przelewania na dwa razy.
    2. Zakręć butelkę - klucz wymaga butelki zakręconej.
    3. Sprawdź masę: egzaminator zważy butelkę z lekiem i odejmie masę opakowania z zestawienia; wynik ma wynieść 120,0 g (116,4-123,6 g).
    Dokument po tym kroku
  29. Krok 29: Sygnatura: pacjent, lekarz i numer leku

    Kryteria: , ,

    R.1.4 Do butelki dołączona jest sygnatura koloru białego

    R.1.5 Imię i nazwisko pacjenta: Agnieszka Daliwa, Nazwisko lekarza: Figalski

    R.1.6 Numer leku: 67342

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania. Na sygnaturze w miejscu wydał/podpis osoby sporządzającej lek wpisz XYZ. Numer leku nadany przez aptekę - 67342. Data sporządzenia leku recepturowego jest datą egzaminu.

    1. Weź sygnaturę koloru białego - lek jest do użytku wewnętrznego.
    2. Wpisz pacjenta i lekarza: Agnieszka Daliwa, lek. Robert Figalski (klucz wymaga co najmniej nazwiska lekarza).
    3. Wpisz numer leku nadany przez aptekę: 67342.
    Typowe błędy

    Pomarańczowa sygnatura jest dla leków do użytku zewnętrznego; mieszanka doustna wymaga białej (R.1.4).

    Dokument po tym kroku
  30. Krok 30: Sygnatura: skład leku

    Kryteria:

    R.1.7 Skład leku: Rp. Ephedrini hydrochloridi 0,3 Metamizoli natrici 4,2 Pectosoli 15,5 Althaeae sirupi Aquae aa 50,0 M.f. mixt.

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania. Na sygnaturze w miejscu wydał/podpis osoby sporządzającej lek wpisz XYZ. Numer leku nadany przez aptekę - 67342. Data sporządzenia leku recepturowego jest datą egzaminu.

    1. Pod „Rp.” przepisz skład dokładnie tak, jak na e-recepcie - łacińskie nazwy i ilości, razem z „M.f. mixt.”.

    Rozpisanie składników na ilości do odważenia należy do zestawienia, nie do sygnatury.

    Dokument po tym kroku
  31. Krok 31: Sygnatura: dawkowanie, data i podpis

    Kryteria: ,

    R.1.8 Sposób dawkowania: 3 razy dziennie 1 łyżkę stołową

    R.1.9 Data sporządzenia leku - data egzaminu

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania. Na sygnaturze w miejscu wydał/podpis osoby sporządzającej lek wpisz XYZ. Numer leku nadany przez aptekę - 67342. Data sporządzenia leku recepturowego jest datą egzaminu.

    1. Wpisz sposób dawkowania z e-recepty: 3 razy dziennie 1 łyżkę stołową.
    2. Wpisz datę sporządzenia leku - datę egzaminu (w rozwiązaniu 14.06.2024, zob. wstęp).
    3. W miejscu „wydał / podpis osoby sporządzającej lek” wpisz XYZ - tak każe arkusz.
    Dokument po tym kroku
  32. Krok 32: Ostrzeżenia na opakowaniu

    Kryteria:

    R.1.10 Przed użyciem zmieszać, chronić od światła lub dołączona jest etykieta Przed użyciem zmieszać, chronić od światła

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania.

    1. Dołącz do butelki etykietę „Przed użyciem zmieszać, chronić od światła” - klucz uznaje też ten napis zapisany na sygnaturze.

    Arkusz o tym nie wspomina wprost, ale klucz oceniania wymaga tego zapisu w kryterium R.1.10.

    Dokument po tym kroku
  33. Etap 6: Porządek na stanowisku i oddanie pracy

    Kroki 33-34 · po tym etapie masz 35 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 33: Porządek w trakcie pracy

    Kryteria:

    P.1.9 Zdający: nie gromadził niepotrzebnych naczyń, utensyliów i substancji recepturowych oraz użytych krążków pergaminowych w miejscu sporządzania leku recepturowego, rozsypane substancje stałe sprzątnął, rozlane ciecze wytarł

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Po wykonaniu wszystkich prac uporządkuj stanowisko. Sprzęt, szkło laboratoryjne i utensylia, z których korzystałeś w trakcie egzaminu, umieść na tacy i pozostaw na swoim stanowisku, nie myj używanego sprzętu. Arkusz egzaminacyjny z wypełnionym protokołem i zestawieniem oraz sporządzony lek recepturowy pozostaw na stanowisku pracy.

    Egzaminator obserwuje to przez cały czas sporządzania, nie tylko na końcu:

    1. Odstawiaj niepotrzebne naczynia, utensylia i substancje recepturowe, a użyte krążki pergaminowe wyrzucaj - nie gromadź ich w miejscu sporządzania leku.
    2. Rozsypaną substancję stałą od razu sprzątnij, rozlaną ciecz wytrzyj.
    Dokument po tym kroku
  34. Krok 34: Taca z naczyniami i oddanie pracy

    Kryteria:

    P.1.10 Zdający: umieścił na tacy naczynia i utensylia, z których korzystał w trakcie egzaminu

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Po wykonaniu wszystkich prac uporządkuj stanowisko. Sprzęt, szkło laboratoryjne i utensylia, z których korzystałeś w trakcie egzaminu, umieść na tacy i pozostaw na swoim stanowisku, nie myj używanego sprzętu. Arkusz egzaminacyjny z wypełnionym protokołem i zestawieniem oraz sporządzony lek recepturowy pozostaw na stanowisku pracy.

    1. Połóż na tacy wszystkie naczynia i utensylia, z których korzystano (zlewki, bagietkę, łyżeczkę, cylinder) - bez mycia.
    2. Zostaw na stanowisku arkusz z wypełnionym protokołem i zestawieniem oraz butelkę z lekiem.
    Dokument po tym kroku
  35. Etap 7: Kontrola przed oddaniem (poza kluczem)

    Kroki 35-36 · po tym etapie masz 35 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 35: Suma składników = masa leku

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Szybki test zestawienia: substancje stałe i płyny z zestawienia razem dają 0,3 + 4,2 + 15,5 + 50,0 + 50,0 = 120,0 g, czyli masę leku z e-recepty. Jeśli suma się nie zgadza, błąd jest zwykle w ilości wody. Klucz tego nie ocenia - to kontrola własna przed oddaniem arkusza.

    Dokument po tym kroku
  36. Krok 36: Dawki zgodne z wnioskami

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Sprawdź, czy liczby w protokole prowadzą do zaznaczonych wniosków: efedryny chlorowodorek 39 mg < 50 mg i 117 mg < 150 mg, metamizol sodowy 0,546 g < 1,0 g i 1,638 g < 3,0 g - we wszystkich czterech wnioskach skreślone jest „została”. Sprawdź też jednostki: efedryna w mg, metamizol w g. Klucz tego nie ocenia osobno.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.

Potwierdzenie

Informacja