Przejdź do głównej treści
Z.19-01-24.01-SGStyczeń 2024 · 32 kroki · ok. 66 min · 34 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Mieszanka tymiankowa z wodą ad 125 g

To rozwiązanie służy nauce do egzaminu zawodowego - nie jest poradą medyczną ani farmaceutyczną. Dane o leku i dawkach pochodzą wyłącznie z arkusza CKE, klucza oceniania i materiałów CKE do zadania.

Arkusz Z.19-01-24.01-SG (kwalifikacja Z.19, formuła 2012, poprzedniczka MED.09). E-recepta na mieszankę dla pacjenta Michała Kostrzewskiego: efedryny chlorowodorek i metamizol sodowy rozpuszczone w wodzie, z syropem tymiankowym złożonym. Trzeba policzyć dawki i wypełnić Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych, wypełnić Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym, sporządzić lek i oddać go w butelce z białą sygnaturą.

Jak czytać kroki. Najpierw obliczenia i druki (tak jak w arkuszu), potem przebieg sporządzania i lek gotowy do wydania. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie, pola wypełnione w bieżącym kroku są podświetlone na żółto, a obliczenia rosną na stronie „Obliczenia” pod drukiem. Czynności przy stole recepturowym i oznakowanie butelki są opisane - kolejność i treść poleceń wynika z kryteriów klucza.

Skąd biorą się dane. Recepta, numer leku (1121) i masa jednej łyżki (17,5 g) są w treści zadania. W magazynie OKE nie ma fragmentu Farmakopei Polskiej XII udostępnionego zdającym w tej sesji, dlatego dawki maksymalne wpisano z klucza oceniania (na egzaminie odczytuje się je z Wykazu dawek substancji czynnych w Zestawie Materiałów Farmaceutycznych).

Data sporządzenia. Arkusz mówi, że datą sporządzenia leku jest data egzaminu. W rozwiązaniu wpisano 12.01.2024 - to pierwszy dzień części praktycznej egzaminu Z.19 w sesji styczeń-luty 2024 według harmonogramu z komunikatu dyrektora CKE dla formuły 2012. Na egzaminie wpisuje się datę z dnia egzaminu.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 34 kryteria, każde za 1 punkt: 24 za trzy rezultaty i 10 za przebieg sporządzania leku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 26 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać.

Ten sam skład recepty ma arkusz Z.19-02-21.06-SG (inny pacjent, numer leku i Farmakopea Polska XI).

  1. Etap 1: Analiza recepty

    Krok 1 · po tym etapie masz 0 z 34 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Co jest na e-recepcie

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty. Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania.

    Pacjent: Michał Kostrzewski, wystawca: lek. Albert Załuski, numer leku nadany przez aptekę: 1121. Liczby to gramy na cały lek:

    • Ephedrini hydrochloridi 0,3 - efedryny chlorowodorek
    • Metamizoli natrici 5,0 - metamizol sodowy
    • Thymi sirupi comp. 50,0 - syrop tymiankowy złożony
    • Aquae ad 125,0 - woda oczyszczona
    • M.f. mixt. - zmieszaj, niech powstanie mieszanka,
    • D.S. 1 łyżkę stołową rano i 1 łyżkę stołową po południu - 2 łyżki na dobę.

    Masa całego leku to 125,0 g - wynika z „Aquae ad 125,0”.

    Dokument po tym kroku
  2. Etap 2: Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych

    Kroki 2-12 · po tym etapie masz 10 z 34 kryteriów (pkt)

    Krok 2: Masa mieszanki jednorazowo i dobowo

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. Przyjmij, że masa jednej łyżki leku recepturowego wynosi 17,5 g.

    Dwa pierwsze wiersze protokołu nie mają numeru i nie są osobno punktowane, ale cała reszta z nich wynika:

    • jednorazowo pacjent przyjmuje 1 łyżkę, czyli 17,5 g mieszanki (masa łyżki z treści zadania),
    • dobowo pacjent przyjmuje 2 łyżki (rano i po południu): 17,5 g × 2 = 35,0 g.

    Obliczenia zapisuje się na stronie „Obliczenia” w kratkę - klucz uznaje wpisy w protokole tylko wtedy, gdy potwierdzają je obliczenia.

    Typowe błędy

    Przyjęcie łyżki stołowej za 15 g „z pamięci” - w tym zadaniu łyżka waży 17,5 g i tę wartość trzeba wziąć do obliczeń.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Efedryna - dawka jednorazowa

    Kryteria:

    R.2.1 Dawka jednorazowa efedryny chlorowodorku przepisana przez lekarza: 42 mg

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. Przyjmij, że masa jednej łyżki leku recepturowego wynosi 17,5 g. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Na recepcie jest 0,3 g efedryny chlorowodorku w 125,0 g leku. Jedna dawka to łyżka (17,5 g), więc z proporcji:

    • 0,3 g × 17,5 : 125,0 = 0,042 g = 42 mg.

    Protokół podaje dawki efedryny w miligramach - wpisuje się 42.

    Typowe błędy

    Wpisanie 0,042 przy jednostce „mg” albo pomylenie masy leku z masą wody - liczy się zawsze całą masę leku z recepty.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Efedryna - dawka dobowa

    Kryteria:

    R.2.2 Dawka dobowa efedryny chlorowodorku przepisana przez lekarza: 84 mg

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. Przyjmij, że masa jednej łyżki leku recepturowego wynosi 17,5 g.

    Dobowo pacjent przyjmuje 2 łyżki (rano i po południu), więc dawkę jednorazową mnoży się przez 2:

    • 42 mg × 2 = 84 mg.
    Typowe błędy

    Pomnożenie przez 3 „z przyzwyczajenia” - recepta przewiduje 2 łyżki na dobę (rano i po południu).

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Efedryna - dawki maksymalne

    Kryteria:

    R.2.3 Maksymalna dawka jednorazowa efedryny chlorowodorku wg FP XII: 50 mg Maksymalna dawka dobowa efedryny chlorowodorku wg FP XII: 150 mg

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. Przyjmij, że masa jednej łyżki leku recepturowego wynosi 17,5 g.

    W magazynie OKE nie ma fragmentu Farmakopei Polskiej XII udostępnionego zdającym w tej sesji, dlatego dawki maksymalne wpisano z klucza oceniania (na egzaminie odczytuje się je z Wykazu dawek substancji czynnych w Zestawie Materiałów Farmaceutycznych). Efedryny chlorowodorek, podanie doustne:

    • maksymalna jednorazowa: 50 mg,
    • maksymalna dobowa: 150 mg.

    Pacjent jest dorosły (recepta nie podaje wieku dziecka), więc dawki z tabeli nie przelicza się żadnym wzorem.

    Typowe błędy

    Wzięcie wartości dla innej drogi podania niż doustna - mieszankę pacjent przyjmuje doustnie.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Efedryna - porównanie i wniosek dla dawki jednorazowej

    Kryteria:

    R.2.4 Wniosek: Maksymalna dawka jednorazowa efedryny chlorowodorku została/nie została* przekroczona Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli skreślone jest została

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wniosek: Maksymalna dawka jednorazowa efedryny chlorowodorku została/nie została* przekroczona. *niepotrzebne skreślić

    W wierszu „Porównanie” zapisuje się obie liczby: 42 mg < 50 mg. Dawka z recepty jest mniejsza od maksymalnej, więc maksymalna dawka nie została przekroczona - skreśla się słowo „została”.

    Typowe błędy

    Skreślenie odwrotnego wariantu. Klucz uznaje kryterium tylko wtedy, gdy skreślone jest „została”.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Efedryna - porównanie i wniosek dla dawki dobowej

    Kryteria:

    R.2.5 Wniosek: Maksymalna dawka dobowa efedryny chlorowodorku została/nie została* przekroczona Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli skreślone jest została

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wniosek: Maksymalna dawka dobowa efedryny chlorowodorku została/nie została* przekroczona. *niepotrzebne skreślić

    84 mg < 150 mg - maksymalna dawka dobowa nie została przekroczona, skreśla się „została”.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Metamizol sodowy - dawka jednorazowa

    Kryteria:

    R.2.6 Dawka jednorazowa metamizolu sodowego przepisana przez lekarza: 0,7 g

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. Przyjmij, że masa jednej łyżki leku recepturowego wynosi 17,5 g. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Tak samo jak efedryna, ale protokół podaje dawki metamizolu w gramach:

    • 5,0 g × 17,5 : 125,0 = 0,7 g.

    Klucz oczekuje dokładnego wyniku obliczeń (0,7 g) - bez zaokrąglania.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Metamizol sodowy - dawka dobowa

    Kryteria:

    R.2.7 Dawka dobowa metamizolu sodowego przepisana przez lekarza: 1,4 g

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. Przyjmij, że masa jednej łyżki leku recepturowego wynosi 17,5 g.

    • 0,7 g × 2 = 1,4 g.
    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Metamizol sodowy - dawki maksymalne

    Kryteria:

    R.2.8 Maksymalna dawka jednorazowa metamizolu sodowego wg FP XII: 1,0 g Maksymalna dawka dobowa metamizolu sodowego wg FP XII: 3,0 g

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. Przyjmij, że masa jednej łyżki leku recepturowego wynosi 17,5 g.

    W magazynie OKE nie ma fragmentu Farmakopei Polskiej XII udostępnionego zdającym w tej sesji, dlatego także dawki maksymalne metamizolu wpisano z klucza oceniania (na egzaminie odczytuje się je z Wykazu dawek substancji czynnych w Zestawie Materiałów Farmaceutycznych). Metamizol sodowy, podanie doustne:

    • maksymalna jednorazowa: 1,0 g,
    • maksymalna dobowa: 3,0 g.
    Typowe błędy

    Wzięcie wartości dla innej drogi podania niż doustna - dla mieszanki obowiązuje dawka doustna.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Metamizol sodowy - porównanie i wniosek dla dawki jednorazowej

    Kryteria:

    R.2.9 Wniosek: Maksymalna dawka jednorazowa metamizolu sodowego została/nie została* przekroczona Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli skreślone jest została

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wniosek: Maksymalna dawka jednorazowa metamizolu sodowego została/nie została* przekroczona. *niepotrzebne skreślić

    0,7 g < 1,0 g - maksymalna dawka jednorazowa nie została przekroczona.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Metamizol sodowy - porównanie i wniosek dla dawki dobowej

    Kryteria:

    R.2.10 Wniosek: Maksymalna dawka dobowa metamizolu sodowego została/nie została* przekroczona Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli skreślone jest została

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wniosek: Maksymalna dawka dobowa metamizolu sodowego została/nie została* przekroczona. *niepotrzebne skreślić

    1,4 g < 3,0 g - maksymalna dawka dobowa nie została przekroczona. Wszystkie cztery wnioski w protokole brzmią „nie została przekroczona”, więc lek można sporządzić bez zmian.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: arkusz nazywa druk „Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych”, a klucz oceniania - „Protokół z przeliczania i kontroli dawek substancji leczniczych”. To ten sam druk.

    Dokument po tym kroku
  13. Etap 3: Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym

    Kroki 13-17 · po tym etapie masz 14 z 34 kryteriów (pkt)

    Krok 13: Masa pustego opakowania z zamknięciem

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Masę pustego opakowania z zamknięciem należy zapisać z zaokrągleniem do 0,01 g. Ilości pozostałych składników należy zapisać z dokładnością do 0,1 g.

    Pustą butelkę z zakrętką waży się przed sporządzeniem leku i wpisuje wynik z dokładnością do 0,01 g. Wartości nie da się podać z góry - zależy od butelki na stanowisku.

    Ten wpis nie ma osobnego kryterium, ale egzaminator korzysta z niego przy ocenie masy leku (R.1.1): waży butelkę z lekiem i odejmuje masę pustego opakowania. Bez wpisu musi przelać lek i ważyć samą zawartość.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Substancje stałe

    Kryteria:

    R.3.1 Zestawienie ilości substancji stałych potrzebnych do sporządzenia leku recepturowego: Efedryny chlorowodorek: 0,3 lub 0,3 g Metamizol sodowy: 5,0 lub 5,0 g

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. Przyjmij, że masa jednej łyżki leku recepturowego wynosi 17,5 g.

    Obie substancje stałe są na recepcie w gramach na cały lek, więc przepisuje się je bez przeliczania:

    • efedryny chlorowodorek: 0,3 g,
    • metamizol sodowy: 5,0 g.
    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Syrop tymiankowy złożony

    Kryteria:

    R.3.2 Ilość syropu tymiankowego złożonego potrzebna do sporządzenia leku recepturowego: 50,0

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. Przyjmij, że masa jednej łyżki leku recepturowego wynosi 17,5 g.

    Syrop tymiankowy złożony jest na recepcie w ilości stałej - 50,0 g - więc przepisuje się go wprost.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: w kryteriach R.3.2 i R.3.3 klucz podaje same liczby (50,0 i 69,7) bez jednostki - na druku jednostką są gramy.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Woda oczyszczona

    Kryteria:

    R.3.3 Ilość wody potrzebna do sporządzenia leku recepturowego: 69,7

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj obliczeń w miejscu oznaczonym Obliczenia niezbędne do sporządzenia leku recepturowego oraz wypełnienia protokołu i zestawienia. Wypełnij Protokół z obliczeń i kontroli dawek substancji leczniczych oraz Zestawienie informacji o sporządzanym leku recepturowym. Przyjmij, że masa jednej łyżki leku recepturowego wynosi 17,5 g. UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Na recepcie jest Aquae ad 125,0 - wody dodaje się tyle, żeby cały lek ważył 125,0 g:

    • 125,0 g − 0,3 g − 5,0 g − 50,0 g = 69,7 g.
    Typowe błędy

    Wpisanie 125,0 g wody - „ad” znaczy „do masy”, a nie „w ilości”.

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Działanie i zastosowanie leku

    Kryteria:

    R.3.4 Działania i zastosowanie sporządzonego leku: Działanie wykrztuśne, rozszerzające oskrzela, przeciwbólowe, przeciwgorączkowe, zastosowanie: w kaszlu z utrudnionym odksztuszaniem, w kaszlu towarzyszącym nieżytom górnych dróg oddechowych (lub inne poprawne merytorycznie określenia) Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 działania i 1 zastosowanie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Działania (co najmniej 2) i zastosowanie leku recepturowego (co najmniej 1):

    Wystarczą co najmniej 2 działania i 1 zastosowanie. Wpisano wszystkie działania wymienione w kluczu (wykrztuśne, rozszerzające oskrzela, przeciwbólowe, przeciwgorączkowe) i 2 zastosowania z klucza. Klucz uznaje też inne poprawne merytorycznie określenia.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: klucz ma literówkę „odksztuszaniem” - poprawna forma to „odkrztuszaniem” (tak też wpisano).

    Dokument po tym kroku
  18. Etap 4: Sporządzanie leku recepturowego (przebieg)

    Kroki 18-24 · po tym etapie masz 24 z 34 kryteriów (pkt)

    Krok 18: Przygotowanie osoby i stanowiska

    Kryteria: ,

    P.1.1 Zdający: umył ręce, założył fartuch ochronny

    P.1.2 Zdający: zdezynfekował stanowisko pracy

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty. Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania. Otrzymany Zestaw Materiałów Farmaceutycznych opisz swoim numerem PESEL i numerem zadania.

    1. Umyj ręce i załóż fartuch ochronny - jeszcze przed sporządzaniem leku (P.1.1).
    2. Zdezynfekuj stanowisko pracy (P.1.2).
    3. Opisz Zestaw Materiałów Farmaceutycznych swoim numerem PESEL i numerem zadania (01) - polecenie z arkusza bez osobnego kryterium.
    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Odważenie efedryny chlorowodorku przy egzaminatorze

    Kryteria:

    P.1.3 Zdający: odważył efedryny chlorowodorek, na wytarowanym krążku pergaminowym, na wadze do odważania proszków lub wadze wielozakresowej, substancję pobierał łyżeczką

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    UWAGA: Przez podniesienie ręki zgłoś gotowość do odważenia efedryny chlorowodorku w ilości niezbędnej do sporządzenia leku recepturowego. Czynność odważania wykonaj w obecności egzaminatora.

    1. Podnieś rękę i poczekaj na zgodę przewodniczącego zespołu nadzorującego - egzaminator ocenia to ważenie tylko w swojej obecności.
    2. Na wadze do odważania proszków (albo wielozakresowej) połóż krążek pergaminowy i wytaruj wagę.
    3. Pobieraj substancję łyżeczką i odważ 0,3 g efedryny chlorowodorku (P.1.3).
    Typowe błędy

    Ważenie bez zgłoszenia gotowości albo bez tarowania krążka - kryterium obejmuje oba warunki i sposób pobierania substancji.

    Dokument po tym kroku
  20. Krok 20: Odważenie metamizolu sodowego

    Kryteria:

    P.1.4 Zdający: na kolejnym wytarowanym papierku pergaminowym odważył metamizol sodowy, substancję pobierał łyżeczką recepturową

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty. Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania.

    1. Na kolejnym wytarowanym papierku pergaminowym odważ 5,0 g metamizolu sodowego, pobierając go łyżeczką (P.1.4).

    Każda substancja stała ma własny krążek - nie waży się jej na papierku po efedrynie.

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Rozpuszczenie substancji stałych w wodzie

    Kryteria: ,

    P.1.5 Zdający: rozpuścił efedryny chlorowodorek w wodzie lub roztworze efedryny chlorowodorku

    P.1.6 Zdający: rozpuścił metamizol sodowy w wodzie

    ok. 6 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty. Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania.

    1. Rozpuść efedryny chlorowodorek w wodzie oczyszczonej (P.1.5).
    2. Rozpuść metamizol sodowy w wodzie oczyszczonej (P.1.6).

    Do rozpuszczania bierze się część wody z ilości obliczonej w zestawieniu (69,7 g) - nie dodaje się wody ponad tę ilość.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: kryterium P.1.5 dopuszcza rozpuszczenie efedryny chlorowodorku „w wodzie lub roztworze efedryny chlorowodorku” - substancji nie rozpuszcza się w jej własnym roztworze. W rozwiązaniu efedrynę rozpuszcza się w wodzie (pierwszy wariant kryterium).

    Dokument po tym kroku
  22. Krok 22: Syrop tymiankowy złożony i woda do masy leku

    Kryteria:

    P.1.7 Zdający: uzupełnił lek wodą oczyszczoną w zlewce lub w butelce i na końcu dodał syrop tymiankowy złożony lub dodał syrop tymiankowy złożony do sporządzanego leku i uzupełnił wodą

    ok. 6 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty. Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania.

    1. Dodaj syrop tymiankowy złożony (50,0 g) i uzupełnij lek wodą oczyszczoną do masy 125,0 g - albo najpierw uzupełnij wodą w zlewce lub butelce, a syrop dodaj na końcu. Klucz przyjmuje obie kolejności (P.1.7).
    Dokument po tym kroku
  23. Krok 23: Wymieszanie leku

    Kryteria:

    P.1.8 Zdający: wymieszał składniki sporządzonego leku w zlewce lub w butelce

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty. Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania.

    1. Wymieszaj składniki sporządzonego leku w zlewce albo w butelce (P.1.8).

    Jeżeli lek powstawał w zlewce, przelej go do butelki i zakręć ją.

    Dokument po tym kroku
  24. Krok 24: Porządek na stanowisku i taca

    Kryteria: ,

    P.1.9 Zdający: nie gromadził niepotrzebnych naczyń, utensyliów, użytych krążków pergaminowych i substancji recepturowych w miejscu sporządzania leku recepturowego, rozsypane substancje stałe sprzątnął, rozlane ciecze wytarł

    P.1.10 Zdający: umieścił na tacy naczynia i utensylia, z których korzystał w trakcie egzaminu

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Po wykonaniu wszystkich prac uporządkuj stanowisko. Sprzęt, szkło laboratoryjne i utensylia, z których korzystałeś w trakcie egzaminu, umieść na tacy i pozostaw na swoim stanowisku, nie myj używanego sprzętu.

    1. W trakcie pracy nie gromadź w miejscu sporządzania leku niepotrzebnych naczyń, utensyliów, substancji i użytych krążków pergaminowych, rozsypane substancje sprzątnij, rozlane ciecze wytrzyj (P.1.9).
    2. Po pracy umieść na tacy naczynia i utensylia, z których korzystasz - nie myj ich (P.1.10).
    Typowe błędy

    Mycie sprzętu po pracy - arkusz każe zostawić go nieumytego na tacy.

    Dokument po tym kroku
  25. Etap 5: Lek gotowy do wydania (butelka i sygnatura)

    Kroki 25-30 · po tym etapie masz 34 z 34 kryteriów (pkt)

    Krok 25: Butelka i masa leku

    Kryteria: , ,

    R.1.1 Masa leku wynosi 125,0 g (121,25 g – 128,75 g) (masa opakowania w Zestawieniu informacji o sporządzanym leku recepturowym; jeżeli nie jest zapisana masa opakowania, należy zważyć zawartość opakowania)

    R.1.2 Lek w postaci płynnej

    R.1.3 Opakowaniem leku jest zamknięta butelka pojemności 125 mL

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty. Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania.

    • lek jest płynny - to mieszanka (R.1.2),
    • opakowanie: zamknięta (zakręcona) butelka o pojemności 125 mL (R.1.3),
    • masa leku: 125,0 g; klucz dopuszcza ±3%, czyli od 121,25 g do 128,75 g (R.1.1).

    Egzaminator waży butelkę z lekiem i odejmuje masę pustego opakowania z zestawienia - dlatego ten wpis warto zrobić starannie.

    Klucz w R.1.3 pisze „zamknięta butelka” - chodzi o butelkę zamkniętą zakrętką.

    Dokument po tym kroku
  26. Krok 26: Biała sygnatura: numer, pacjent, lekarz

    Kryteria: , ,

    R.1.4 Do butelki dołączona jest sygnatura koloru białego

    R.1.5 imię i nazwisko pacjenta: Michał Kostrzewski, nazwisko lekarza: Załuski

    R.1.6 numer leku: 1121

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty. Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania. Na sygnaturze w miejscu wydał/podpis osoby sporządzającej lek wpisz XYZ. Numer leku nadany przez aptekę - 1121. Data sporządzenia leku recepturowego jest datą egzaminu.

    Lek jest do użytku wewnętrznego (doustnie), więc do butelki dołącza się sygnaturę koloru białego (R.1.4). Na niej:

    • numer leku: 1121 (R.1.6),
    • pacjent: Michał Kostrzewski, lekarz: lek. Albert Załuski - klucz wymaga imienia i nazwiska pacjenta oraz nazwiska lekarza (R.1.5).
    Typowe błędy

    Sygnatura pomarańczowa - przeznaczona do leków do użytku zewnętrznego, a mieszanka jest przyjmowana doustnie.

    Dokument po tym kroku
  27. Krok 27: Skład leku na sygnaturze

    Kryteria:

    R.1.7 skład leku: Rp. Ephedrini hydrochloridi 0,3 Metamizoli natrici 5,0 Thymi sirupi comp. 50,0 Aquae ad 125,0 M.f. mixt.

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty. Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania. Na sygnaturze w miejscu wydał/podpis osoby sporządzającej lek wpisz XYZ. Numer leku nadany przez aptekę - 1121. Data sporządzenia leku recepturowego jest datą egzaminu.

    Pod „Rp.” przepisuje się skład dokładnie jak na recepcie, razem z „M.f. mixt.” - z łacińskimi nazwami i ilościami z recepty, bez przeliczeń z zestawienia.

    Dokument po tym kroku
  28. Krok 28: Sposób dawkowania

    Kryteria:

    R.1.8 sposób dawkowania: 1 łyżkę stołową rano i 1 łyżkę stołową po południu

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty. Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania. Na sygnaturze w miejscu wydał/podpis osoby sporządzającej lek wpisz XYZ. Numer leku nadany przez aptekę - 1121. Data sporządzenia leku recepturowego jest datą egzaminu.

    Z „D.S.” na recepcie: 1 łyżkę stołową rano i 1 łyżkę stołową po południu.

    Dokument po tym kroku
  29. Krok 29: Data sporządzenia i podpis XYZ

    Kryteria:

    R.1.9 data sporządzenia leku - data egzaminu

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na sygnaturze w miejscu wydał/podpis osoby sporządzającej lek wpisz XYZ. Numer leku nadany przez aptekę - 1121. Data sporządzenia leku recepturowego jest datą egzaminu.

    • data sporządzenia leku = data egzaminu (R.1.9); w rozwiązaniu 12.01.2024, na egzaminie - data z dnia egzaminu,
    • w miejscu „wydał / podpis osoby sporządzającej lek” - XYZ, jak każe arkusz (bez osobnego kryterium).
    Dokument po tym kroku
  30. Krok 30: „Przed użyciem zmieszać” i „Chronić od światła”

    Kryteria:

    R.1.10 Przed użyciem zmieszać, chronić od światła na sygnaturze lub do butelki dołączone są etykiety: Przed użyciem zmieszać, chronić od światła

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj stanowisko pracy i sporządź lek recepturowy na podstawie fragmentu zamieszczonej e-recepty. Umieść lek we właściwym i prawidłowo oznakowanym opakowaniu tak, by lek recepturowy był gotowy do wydania.

    Na sygnaturze dopisuje się „Przed użyciem zmieszać” i „Chronić od światła” - albo dołącza do butelki gotowe etykiety z tymi napisami (R.1.10). Potem sygnaturę mocuje się do butelki i zostawia lek na stanowisku razem z arkuszem.

    Dokument po tym kroku
  31. Etap 6: Kontrola przed oddaniem (poza kluczem)

    Kroki 31-32 · po tym etapie masz 34 z 34 kryteriów (pkt)

    Krok 31: Suma mas składników

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Szybka kontrola zestawienia - klucz tego nie ocenia, ale wyłapuje błąd w ilości wody, zanim trafi do butelki:

    • 0,3 + 5,0 + 50,0 + 69,7 = 125,0 g - tyle, ile masa leku z recepty.
    Dokument po tym kroku
  32. Krok 32: Dawki zgodne z wnioskami

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    UWAGA: Obliczone wartości wpisane do protokołu i zestawienia, zostaną uznane za prawidłowe, jeżeli potwierdzone są prawidłowymi obliczeniami.

    Drugie sprawdzenie, którego klucz nie ocenia osobno: każdy wniosek musi wynikać z liczb w protokole.

    • efedryny chlorowodorek: 42 mg / 84 mg przy maksymalnych 50 mg / 150 mg,
    • metamizol sodowy: 0,7 g / 1,4 g przy maksymalnych 1,0 g / 3,0 g,
    • cztery wnioski „nie została przekroczona” - skreślone „została”.

    Jednostki: dawki efedryny w mg, metamizolu w g - tak jak na druku protokołu.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.

Potwierdzenie

Informacja