Przejdź do głównej treści
MED.14-03-23.01-SGStyczeń 2023 · 13 kroków · ok. 59 min · 31 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Pielęgnacja pacjentki leżącej

Zadanie. 84-letnia Janina Kowalska, mieszkanka domu pomocy społecznej, leży na oddziale internistycznym z powodu zapalenia płuc; nie kontroluje zwieraczy (pieluchomajtki) i ma zaparcia. Lekarz zlecił inhalację z 0,9% NaCl i pobranie wymazu z nosa. Przy pacjentce trzeba wykonać kolejno mycie krocza, pośladków i zmianę pieluchomajtek oraz inhalację, a potem wypełnić indywidualną kartę, wypisać zalecenia usprawniające perystaltykę jelit i algorytm pobierania wymazu z nosa.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Dokumenty z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto) dokładnie według danych z arkusza i kryteriów klucza oceniania CKE. W opracowaniach (algorytmy, zalecenia, wykazy) wpisano pozycje wymienione w kluczu - klucz uznaje je także w innym brzmieniu, jeśli są poprawne merytorycznie. Czynności przy fantomie są opisane jako lista poleceń zbudowana z kryteriów klucza, w ich kolejności - egzaminator ocenia przebieg punkt po punkcie, więc kolejność ma znaczenie. Opis nie dodaje niczego spoza arkusza i klucza.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 31 kryteriów, każde za 1 punkt: 11 za rezultaty (dokumenty i opracowania - rozwiązane tu w całości - oraz zestaw, jeśli jest) i 20 za przebieg czynności przy fantomie, który egzaminator ocenia na stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punkty - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje też inne poprawne sposoby wykonania tam, gdzie wymienia je po ukośniku.

Data w dokumentach. Arkusz każe wpisać datę zgodną ze stanem faktycznym w dniu egzaminu, a jej nie podaje. Wpisano 12.01.2023 - pierwszy dzień części praktycznej MED.14 w sesji styczeń 2023 według harmonogramu CKE (komunikat dyrektora CKE z 19 sierpnia 2022 r.). Na egzaminie wpisuje się datę dnia, w którym się go zdaje. Arkusz każe w miejscu podpisu wpisać XX YY - tak jest w kartach. Godziny są szarym opisem miejsca: na egzaminie wpisuje się rzeczywistą godzinę wykonania czynności, a klucz sprawdza tylko, czy mieści się w czasie trwania egzaminu.

To materiał do nauki do egzaminu zawodowego, a nie porada medyczna ani instrukcja postępowania z pacjentem - w pracy obowiązują procedury placówki i polecenia personelu medycznego. Dane pacjentów w arkuszach CKE są fikcyjne.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF)

  1. Etap 1: Czynności przy pacjentce - opis według klucza

    Krok 1 · po tym etapie masz 10 z 31 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Mycie krocza, pośladków i zmiana pieluchomajtek

    Kryteria: , , , , , , , , ,

    P.1.1 Zdający: poinformował pacjentkę o zamiarze wykonania mycia krocza, pośladków i zmiany pieluchomajtek oraz zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Ze względu na specyfikę sytuacji egzaminacyjnej kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający najpierw umyje/zdezynfekuje ręce, a potem poinformuje i zapyta o zgodę

    P.1.2 Zdający: umył higienicznie i/lub zdezynfekował ręce, założył fartuch ochronny foliowy i rękawiczki jednorazowe

    P.1.3 Zdający: podłożył podkład wielorazowy nieprzemakalny/ręcznik pod pośladki pacjentki. Odpiął rzepy z obu stron pieluchomajtek zwijając je do środka, górną część pieluchomajtek zwinął/złożył między nogami pacjentki nakrywając wewnętrzną stronę dolnej części pieluchomajtek

    P.1.4 Zdający: umył namydloną myjką pachwiny, wzgórek łonowy, wargi sromowe duże zachowując kierunek od góry do dołu (od wzgórka łonowego w kierunku odbytu), osuszył krocze, obrócił pacjentkę na bok plecami do siebie

    P.1.5 Zdający: wysunął brudne pieluchomajtki spod pośladków pacjentki, zwinął pieluchomajtki do środka, zabezpieczył przylepcami, wyrzucił pieluchomajtki do wózka/pojemnika/stelaża

    P.1.6 Zdający: umył namydloną drugą myjką pośladki i szparę pośladkową pacjentki, osuszył

    P.1.7 Zdający: aktywował (skręcił/rozciągnął/strzepnął) czyste pieluchomajtki, podłożył je tak, aby część z przylepcami znajdowała się pod plecami pacjentki, skrzydła pieluchomajtek rozłożył na boki, a środkowy pasek (identyfikator wilgoci) znajdował się wzdłuż linii kręgosłupa

    P.1.8 Zdający: odwrócił pacjentkę na plecy i dopasował do krocza przednią część pieluchomajtek, zapiął przylepce w równych odległościach od paska środkowego

    P.1.9 Zdający: wyjął podkład nieprzemakalny/ręcznik spod pośladków pacjentki i wrzucił do wózka/pojemnika/stelaża z napisem: "Brudna bielizna", opuścił i wyrównał koszulę na pośladkach, ułożył pacjentkę w pozycji półwysokiej

    P.1.10 Zdający: użyte rękawiczki jednorazowe wyrzucił do wózka/pojemnika/stelaża z napisem "Odpady medyczne zakaźne"

    ok. 20 min
    Polecenie z arkusza

    Po zapoznaniu się z informacjami o pacjentce u pacjentki leżącej w łóżku wykonaj kolejno: mycie krocza, pośladków oraz zmianę pieluchomajtek.

    Gotowość zgłasza się przez podniesienie ręki; na obie czynności przy pacjentce arkusz daje 35 minut. Polecenia odpowiadają kryteriom klucza w ich kolejności.

    1. Poinformuj pacjentkę o zamiarze mycia krocza, pośladków i zmiany pieluchomajtek i zapytaj o zgodę.
    2. Umyj higienicznie i/lub zdezynfekuj ręce, załóż fartuch ochronny foliowy i rękawiczki jednorazowe.
    3. Podłóż podkład wielorazowy nieprzemakalny (ręcznik) pod pośladki pacjentki. Odepnij rzepy z obu stron pieluchomajtek, zwijając je do środka, a górną część pieluchomajtek zwiń między nogami pacjentki, nakrywając wewnętrzną stronę dolnej części.
    4. Namydloną myjką umyj pachwiny, wzgórek łonowy i wargi sromowe duże, zachowując kierunek od góry do dołu (od wzgórka łonowego w kierunku odbytu); osusz krocze i obróć pacjentkę na bok plecami do siebie.
    5. Wysuń brudne pieluchomajtki spod pośladków, zwiń je do środka, zabezpiecz przylepcami i wyrzuć do pojemnika.
    6. Drugą namydloną myjką umyj pośladki i szparę pośladkową pacjentki, osusz.
    7. Aktywuj czyste pieluchomajtki (skręć, rozciągnij albo strzepnij) i podłóż je tak, aby część z przylepcami była pod plecami pacjentki, skrzydła były rozłożone na boki, a środkowy pasek (identyfikator wilgoci) leżał wzdłuż linii kręgosłupa.
    8. Odwróć pacjentkę na plecy, dopasuj do krocza przednią część pieluchomajtek i zapnij przylepce w równych odległościach od paska środkowego.
    9. Wyjmij podkład nieprzemakalny (ręcznik) spod pośladków i wrzuć do pojemnika z napisem „Brudna bielizna”; opuść i wyrównaj koszulę na pośladkach, ułóż pacjentkę w pozycji półwysokiej.
    10. Użyte rękawiczki jednorazowe wyrzuć do pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”.

    Klucz uznaje też odwrotną kolejność dwóch pierwszych czynności (najpierw mycie lub dezynfekcja rąk, potem informacja i pytanie o zgodę).

    Typowe błędy

    Mycie krocza w kierunku od odbytu do wzgórka łonowego - klucz wymaga kierunku od góry do dołu.

    Dokument po tym kroku

  2. Etap 2: Indywidualna karta pielęgnacji i zabiegów medycznych

    Kroki 2-3 · po tym etapie masz 12 z 31 kryteriów (pkt)

    Krok 2: Dane pacjentki w karcie

    Kryteria:

    R.1.1 Wpisane: Imię i nazwisko: Janina Kowalska Wiek: 84 lata Oddział/placówka: internistyczny

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij indywidualną kartę pielęgnacji i zabiegów medycznych, datę i godzinę wpisz zgodnie ze stanem faktycznym w dniu egzaminu.

    Dane z informacji o pacjentce: Janina Kowalska, 84 lata, oddział internistyczny.

    Dokument po tym kroku

  3. Krok 3: Mycie i zmiana pieluchomajtek w karcie

    Kryteria:

    R.1.2 Wpisane: Rodzaj zabiegu, czynności: mycie krocza, pośladków, zmiana pieluchomajtek Data i godzina zgodna z czasem trwania egzaminu Podpis: XX YY. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zapisana jest każda czynność osobno

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij indywidualną kartę pielęgnacji i zabiegów medycznych, datę i godzinę wpisz zgodnie ze stanem faktycznym w dniu egzaminu. Podpis: XX YY.

    Wiersz karty: data, godzina, rodzaj czynności i podpis XX YY. Klucz uznaje też zapis każdej czynności w osobnym wierszu.

    Dokument po tym kroku

  4. Etap 3: Inhalacja - opis według klucza

    Krok 4 · po tym etapie masz 22 z 31 kryteriów (pkt)

    Krok 4: Inhalacja z 0,9% NaCl

    Kryteria: , , , , , , , , ,

    P.2.1 Zdający: poinformował pacjentkę o zamiarze wykonania inhalacji i zapytał o zgodę. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający wcześniej przekazał tę informację i zapytał o zgodę

    P.2.2 Zdający: połączył dren, nebulizator oraz maseczkę z inhalatorem/sprężarką, podłączył do sieci elektrycznej, inhalator/sprężarkę umieścił w odległości około 50 cm od pacjentki

    P.2.3 Zdający: wlał roztwór soli fizjologicznej (0,9% NaCl) do komory nebulizatora

    P.2.4 Zdający: zdezynfekował ręce i założył rękawiczki jednorazowe

    P.2.5 Zdający: osłonił górę koszuli nocnej pacjentki podkładem higienicznym jednorazowym/ręcznikiem, położył miskę nerkowatą i ręczniki papierowe w zasięgu ręki pacjentki

    P.2.6 Zdający: założył pacjentce maskę do inhalacji okrywając nos i usta, polecił pacjentce, aby spokojnie, głęboko oddychała przez nos lub usta

    P.2.7 Zdający: włączył inhalator/sprężarkę, podczas inhalacji nie odchodził od pacjentki, obserwował pacjentkę i urządzenie/twarz miał skierowaną w stronę pacjentki i urządzenia

    P.2.8 Zdający: wyłączył inhalator/sprężarkę, zdjął maseczkę pacjentce, osuszył okolice ust i nosa pacjentce

    P.2.9 Zdający: odłączył dren od inhalatora/sprężarki, zdezynfekował zewnętrzną obudowę inhalatora/sprężarki

    P.2.10 Zdający: użyte rękawiczki jednorazowe wyrzucił do wózka/pojemnika/stelaża z napisem: "Odpady medyczne zakaźne", zdezynfekował ręce

    ok. 12 min
    Polecenie z arkusza

    Po zapoznaniu się z informacjami o pacjentce u pacjentki leżącej w łóżku wykonaj kolejno: inhalację z 0,9% NaCl.

    Inhalację wykonuje się pacjentce leżącej w łóżku, z uporządkowaniem stanowiska. Egzaminator może przerwać inhalację po 2 minutach. Polecenia odpowiadają kryteriom klucza w ich kolejności.

    1. Poinformuj pacjentkę o zamiarze wykonania inhalacji i zapytaj o zgodę.
    2. Połącz dren, nebulizator i maseczkę z inhalatorem (sprężarką), podłącz go do sieci elektrycznej i ustaw w odległości około 50 cm od pacjentki.
    3. Wlej roztwór soli fizjologicznej (0,9% NaCl) do komory nebulizatora.
    4. Zdezynfekuj ręce i załóż rękawiczki jednorazowe.
    5. Osłoń górę koszuli nocnej podkładem higienicznym jednorazowym (ręcznikiem), połóż miskę nerkowatą i ręczniki papierowe w zasięgu ręki pacjentki.
    6. Załóż pacjentce maskę do inhalacji, okrywając nos i usta, i poleć jej spokojnie, głęboko oddychać przez nos lub usta.
    7. Włącz inhalator; podczas inhalacji nie odchodź od pacjentki, obserwuj ją i urządzenie (twarzą w ich stronę).
    8. Wyłącz inhalator, zdejmij pacjentce maseczkę, osusz okolice ust i nosa.
    9. Odłącz dren od inhalatora i zdezynfekuj zewnętrzną obudowę inhalatora.
    10. Użyte rękawiczki jednorazowe wyrzuć do pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”, zdezynfekuj ręce.

    Klucz uznaje informację i pytanie o zgodę zadane wcześniej.

    Dokument po tym kroku

  5. Etap 4: Dokumentacja inhalacji

    Krok 5 · po tym etapie masz 23 z 31 kryteriów (pkt)

    Krok 5: Inhalacja w karcie

    Kryteria:

    R.1.3 Wpisane: Rodzaj zabiegu, czynności: wykonanie inhalacji z 0,9% NaCl/wykonanie inhalacji Data i godzina zgodna z czasem trwania egzaminu Podpis: XX YY

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij indywidualną kartę pielęgnacji i zabiegów medycznych, datę i godzinę wpisz zgodnie ze stanem faktycznym w dniu egzaminu. Podpis: XX YY.

    Drugi wiersz karty: data, godzina, „wykonanie inhalacji z 0,9% NaCl” i podpis XX YY.

    Dokument po tym kroku

  6. Etap 5: Zalecenia usprawniające perystaltykę jelit

    Kroki 6-8 · po tym etapie masz 26 z 31 kryteriów (pkt)

    Krok 6: Zalecane produkty i napoje

    Kryteria:

    R.2.1 Wpisane: A. Zalecane produkty spożywcze, napoje: pieczywo razowe, grube/mało oczyszczone kasze, otręby, ciemny ryż, ciemny makaron, siemię lniane, surowe warzywa, surowe owoce, woda niegazowana, mleczne napoje fermentowane (lub zapisany konkretny napój typu: zsiadłe mleko, kefir, jogurt, maślanka), produkty fermentowane (lub zapisany konkretny produkt typu: kiszona kapusta, kiszone ogórki, kiszone buraki czerwone) (lub inne pod warunkiem poprawności merytorycznej). Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 zalecane produkty spożywcze/napoje

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wypisz zalecenia terapeutyczne usprawniające perystaltykę jelit. A. Zalecane produkty spożywcze, napoje.

    Arkusz prosi o 4 przykłady, klucz uznaje kryterium przy 3. Wpisano produkty z listy klucza (klucz przyjmuje też konkretne napoje i produkty fermentowane, np. kefir, kiszoną kapustę).

    Dokument po tym kroku

  7. Krok 7: Produkty przeciwwskazane

    Kryteria:

    R.2.2 Wpisane: B. Produkty spożywcze, potrawy, napoje przeciwwskazane przy zaparciach: biały makaron, białe pieczywo, biały ryż, pierogi, groch, fasola, tłuste mięsa, tłuste wędliny, smalec, galaretka/galaretka mięsna, śmietana, czekolada, słodycze, alkohol, napoje gazowane (lub inne, pod warunkiem poprawności merytorycznej). Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 produkty spożywcze/potrawy/napoje

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wypisz zalecenia terapeutyczne usprawniające perystaltykę jelit. B. Produkty spożywcze, potrawy, napoje przeciwwskazane przy zaparciach.

    Klucz uznaje kryterium przy 3 produktach, potrawach lub napojach z jego listy; arkusz prosi o 4.

    Dokument po tym kroku

  8. Krok 8: Działania opiekuna wspomagające perystaltykę

    Kryteria:

    R.2.3 Wpisane: C. Czynności i działania opiekuna medycznego wspomagające perystaltykę jelit pacjenta: mobilizowanie do aktywności ruchowej/ćwiczeń, wykonywanie ćwiczeń biernych, pomoc w wykonywaniu ćwiczeń, instruowanie/nauka masowania brzucha, masowanie brzucha/masowanie dłonią powłok brzusznych w kierunku zgodnym z ruchem wskazówek zegara/masowanie brzucha wzdłuż jelita grubego/masowanie dłonią powłok brzusznych od pępka zataczając coraz większe kręgi, stosowanie/proponowanie ciepłych kąpieli, zachęcanie do stosowania zaleconej diety/wysokobłonnikowej/produktów z dużą zawartością błonnika (lub inne pod warunkiem poprawności merytorycznej). Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 czynności/działania

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wypisz zalecenia terapeutyczne usprawniające perystaltykę jelit. C. Czynności i działania opiekuna medycznego wspomagające perystaltykę jelit pacjenta.

    Klucz uznaje kryterium przy 2 czynnościach lub działaniach, arkusz prosi o 3 - wpisano pięć z listy klucza.

    Dokument po tym kroku

  9. Etap 6: Algorytm pobierania wymazu z nosa

    Kroki 9-13 · po tym etapie masz 31 z 31 kryteriów (pkt)

    Krok 9: Przed pobraniem

    Kryteria:

    R.3.1 Przed pobraniem: sprawdzenie zlecenia pobrania materiału, poinformowanie pacjenta, uzyskanie zgody pacjenta, higieniczne umycie rąk/dezynfekcja rąk, przygotowanie zestawu, założenie maseczki jednorazowej/medycznej, ułożenie pacjenta. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 czynności/działania opiekuna medycznego

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wypisz algorytm pobierania wymazu z nosa pacjenta. 1. Przed pobraniem.

    Arkusz prosi o 4 czynności, klucz uznaje kryterium przy 3; wpisano siedem z listy klucza.

    Dokument po tym kroku

  10. Krok 10: Skład zestawu

    Kryteria:

    R.3.2 Skład zestawu do pobrania wymazu: wymazówka z jałową probówką/wymazówka z probówką/patyczek z wacikiem z probówką, roztwór NaCl 0,9%, gazik/kompres jałowy, maseczka jednorazowa/medyczna, rękawice jednorazowe, miska nerkowata, taca/wózek zabiegowy. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 elementy zestawu

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypisz algorytm pobierania wymazu z nosa pacjenta. 2. Skład zestawu do pobrania wymazu.

    Arkusz prosi o 5 elementów zestawu, klucz uznaje kryterium przy 4.

    Dokument po tym kroku

  11. Krok 11: Przebieg pobrania wymazu

    Kryteria:

    R.3.3 Przebieg wykonania pobrania wymazu: otwarcie/rozpakowanie zestawu do pobrania wymazu, zwilżenie końcówki wymazówki roztworem soli fizjologicznej, wprowadzenie wymazówki do kanału nosowego/jamy nosowej, pobranie wymazu poprzez wykonanie ruchów obrotowych, wycofanie/wyjęcie wymazówki z kanału nosowego/jamy nosowej, umieszczenie wymazówki w probówce/jałowej probówce, szczelne zamknięcie zestawu/dociśnięcie korka wymazówki z probówką/jałową probówką, zdjęcie rękawic jednorazowych. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest w prawidłowej kolejności co najmniej 5 czynności/działań opiekuna medycznego

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wypisz algorytm pobierania wymazu z nosa pacjenta. 3. Przebieg wykonania pobrania wymazu (z uwzględnieniem kolejności, techniki wykonania i użytych materiałów).

    Tu kolejność jest oceniana: klucz uznaje kryterium przy co najmniej 5 czynnościach zapisanych w prawidłowej kolejności, arkusz prosi o 6. Wpisano osiem czynności w kolejności z klucza.

    Typowe błędy

    Czynności zapisane w innej kolejności niż w kluczu (np. umieszczenie w probówce przed wycofaniem wymazówki) - klucz wymaga prawidłowej kolejności.

    Dokument po tym kroku

  12. Krok 12: Opis probówki

    Kryteria:

    R.3.4 Opisanie probówki z wymazówką: imię i nazwisko pacjenta, nr PESEL/data urodzenia pacjenta, data i godzina pobrania, miejsce pobrania/miejsce z którego został pobrany wymaz, oddział/placówka. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 informacje

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypisz algorytm pobierania wymazu z nosa pacjenta. 4. Opisanie probówki z wymazówką.

    Arkusz prosi o 4 informacje identyfikujące pacjenta i materiał, klucz uznaje kryterium przy 3 (zamiast numeru PESEL klucz przyjmuje datę urodzenia).

    Dokument po tym kroku

  13. Krok 13: Czynności końcowe

    Kryteria:

    R.3.5 Czynności końcowe: uporządkowanie użytego sprzętu/stanowiska, umycie rąk, dezynfekcja rąk, udokumentowanie wykonania zabiegu/zapisanie w dokumentacji pobrania wymazu z nosa. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 czynności

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypisz algorytm pobierania wymazu z nosa pacjenta. 5. Czynności końcowe. Po zakończeniu pracy arkusz egzaminacyjny pozostaw na stoliku.

    Klucz uznaje kryterium przy 2 czynnościach, arkusz prosi o 3 - wpisano cztery z klucza.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.