Przejdź do głównej treści
MED.14-04-23.01-SGStyczeń 2023 · 9 kroków · ok. 58 min · 33 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Pielęgnacja pacjenta pooperacyjnego

Zadanie. 62-letni Piotr Nowakowski leży na oddziale chirurgii ogólnej dwa dni po klasycznym usunięciu pęcherzyka żółciowego; opatrunek na czystej ranie jest lekko przesiąknięty treścią surowiczą, pacjent od lat choruje na cukrzycę typu II. Najpierw trzeba przygotować zestaw do pomiaru poziomu glukozy we krwi włośniczkowej glukometrem (bez wykonywania pomiaru), potem wykonać kolejno mycie głowy i zmianę opatrunku na ranie pooperacyjnej, wypełnić indywidualną kartę i wypisać zalecenia dla pacjenta z cukrzycą.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Dokumenty z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto) dokładnie według danych z arkusza i kryteriów klucza oceniania CKE. W opracowaniach (algorytmy, zalecenia, wykazy) wpisano pozycje wymienione w kluczu - klucz uznaje je także w innym brzmieniu, jeśli są poprawne merytorycznie. Czynności przy fantomie są opisane jako lista poleceń zbudowana z kryteriów klucza, w ich kolejności - egzaminator ocenia przebieg punkt po punkcie, więc kolejność ma znaczenie. Opis nie dodaje niczego spoza arkusza i klucza.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 33 kryteria, każde za 1 punkt: 13 za rezultaty (dokumenty i opracowania - rozwiązane tu w całości - oraz zestaw, jeśli jest) i 20 za przebieg czynności przy fantomie, który egzaminator ocenia na stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 25 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje też inne poprawne sposoby wykonania tam, gdzie wymienia je po ukośniku.

Data w dokumentach. Arkusz każe wpisać datę zgodną ze stanem faktycznym w dniu egzaminu, a jej nie podaje. Wpisano 12.01.2023 - pierwszy dzień części praktycznej MED.14 w sesji styczeń 2023 według harmonogramu CKE (komunikat dyrektora CKE z 19 sierpnia 2022 r.). Na egzaminie wpisuje się datę dnia, w którym się go zdaje. Arkusz każe w miejscu podpisu wpisać XX YY - tak jest w kartach. Godziny są szarym opisem miejsca: na egzaminie wpisuje się rzeczywistą godzinę wykonania czynności, a klucz sprawdza tylko, czy mieści się w czasie trwania egzaminu.

To materiał do nauki do egzaminu zawodowego, a nie porada medyczna ani instrukcja postępowania z pacjentem - w pracy obowiązują procedury placówki i polecenia personelu medycznego. Dane pacjentów w arkuszach CKE są fikcyjne.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF)

  1. Etap 1: Zestaw do pomiaru glukozy

    Krok 1 · po tym etapie masz 7 z 33 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Zestaw do pomiaru glukozy glukometrem

    Kryteria: , , , , , ,

    R.1.1 Jałowy gazik

    R.1.2 Lancet/nakłuwacz

    R.1.3 Glukometr

    R.1.4 Paski testowe

    R.1.5 Pojemnik twardościenny na ostre odpady medyczne

    R.1.6 Rękawiczki jednorazowe

    R.1.7 Miska nerkowata

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Po zapoznaniu się z informacjami o pacjencie przygotuj zestaw do wykonania pomiaru poziomu glukozy we krwi włośniczkowej za pomocą glukometru pacjentowi leżącemu w łóżku (nie wykonuj tego zabiegu). Po przygotowaniu zestawu umieść go na tacy lub stoliku zabiegowym i zgłoś przez podniesienie ręki gotowość do jego oceny.

    Zestaw ocenia egzaminator bezpośrednio po podniesieniu ręki; dopiero po ocenie odnosi się zbędne elementy do magazynu. Klucz wymienia siedem elementów, które mają się znaleźć na tacy lub stoliku zabiegowym - każdy to osobny punkt:

    1. jałowy gazik,
    2. lancet albo nakłuwacz,
    3. glukometr,
    4. paski testowe,
    5. pojemnik twardościenny na ostre odpady medyczne,
    6. rękawiczki jednorazowe,
    7. miska nerkowata.
    Typowe błędy

    Brak pojemnika twardościennego na ostre odpady albo nakłuwacza - każdy brakujący element to utracony punkt.

    Dokument po tym kroku

  2. Etap 2: Czynności przy pacjencie - opis według klucza

    Krok 2 · po tym etapie masz 17 z 33 kryteriów (pkt)

    Krok 2: Mycie głowy w łóżku

    Kryteria: , , , , , , , , ,

    P.1.1 Zdający: poinformował pacjenta o zamiarze wykonania mycia głowy i zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Ze względu na sytuację egzaminacyjną kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający najpierw umyje/zdezynfekuje ręce, a następnie poinformuje pacjenta i zapyta o zgodę

    P.1.2 Zdający: umył higienicznie i/lub zdezynfekował ręce, założył fartuch ochronny foliowy i rękawiczki jednorazowe

    P.1.3 Zdający: obniżył wezgłowie łóżka, wyjął jedną poduszkę i odłożył na krzesło, drugą podłożył pod barki/łopatki pacjenta

    P.1.4 Zdający: zabezpieczył podkładem nieprzemakalnym wielorazowym górną część materaca. Barki pacjenta zabezpieczył podkładem chłonnym jednorazowym i ręcznikiem lub samym ręcznikiem

    P.1.5 Zdający: ułożył pacjenta na plecach, głowę umieścił w wydrążeniu wanienki pneumatycznej/basenu pneumatycznego, odpływ wody umieścił w wiadrze

    P.1.6 Zdający: sprawdził temperaturę wody do mycia przez polanie wodą skóry własnego przedramienia lub termometrem. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający wcześniej sprawdził temperaturę wody

    P.1.7 Zdający: umył głowę ruchami masującymi, dwukrotnie użył szamponu, nalewając go wcześniej na swoje dłonie (nie bezpośrednio na włosy pacjenta), spłukał włosy

    P.1.8 Zdający: wyjął wanienkę pneumatyczną/basen pneumatyczny spod głowy pacjenta i odstawił poza łóżkiem/nie ustawił na podłodze

    P.1.9 Zdający: owinął/osuszył/wytarł włosy ręcznikiem. Podłożył pod głowę pacjenta poduszkę i „jasiek”, na poduszkach położył ręcznik. Rozczesał włosy i wysuszył suszarką/pozostawił do swobodnego wyschnięcia

    P.1.10 Zdający: podczas wykonywanych czynności nie zalał bielizny pościelowej i osobistej pacjenta, wrzucił ręczniki do pojemnika/wózka/stelaża z napisem: "Brudna bielizna". Grzebień/szczotkę do włosów oczyścił i odłożył do szuflady szafki przyłóżkowej

    ok. 20 min
    Polecenie z arkusza

    Następnie pacjentowi leżącemu w łóżku wykonaj kolejno: mycie głowy.

    Gotowość do pierwszych czynności zgłasza się przez podniesienie ręki; na obie czynności przy pacjencie arkusz daje 40 minut. Polecenia odpowiadają kryteriom klucza w ich kolejności.

    1. Poinformuj pacjenta o zamiarze mycia głowy i zapytaj o zgodę.
    2. Umyj higienicznie i/lub zdezynfekuj ręce, załóż fartuch ochronny foliowy i rękawiczki jednorazowe.
    3. Obniż wezgłowie łóżka, wyjmij jedną poduszkę i odłóż ją na krzesło, drugą podłóż pod barki (łopatki) pacjenta.
    4. Zabezpiecz górną część materaca podkładem nieprzemakalnym wielorazowym, a barki pacjenta podkładem chłonnym jednorazowym i ręcznikiem albo samym ręcznikiem.
    5. Ułóż pacjenta na plecach, głowę umieść w wydrążeniu wanienki pneumatycznej (basenu pneumatycznego), odpływ wody umieść w wiadrze.
    6. Sprawdź temperaturę wody, polewając nią skórę własnego przedramienia, albo termometrem.
    7. Umyj głowę ruchami masującymi, dwukrotnie używając szamponu nalanego najpierw na swoje dłonie (nie bezpośrednio na włosy pacjenta), spłucz włosy.
    8. Wyjmij wanienkę pneumatyczną spod głowy pacjenta i odstaw poza łóżko, nie na podłogę.
    9. Owiń (osusz) włosy ręcznikiem; podłóż pod głowę poduszkę i „jasiek”, na poduszkach połóż ręcznik; rozczesz włosy i wysusz je suszarką albo zostaw do swobodnego wyschnięcia.
    10. Nie zalej bielizny pościelowej i osobistej pacjenta; ręczniki wrzuć do pojemnika z napisem „Brudna bielizna”, a grzebień (szczotkę) oczyść i odłóż do szuflady szafki przyłóżkowej.

    Klucz uznaje też odwrotną kolejność dwóch pierwszych czynności oraz temperaturę wody sprawdzoną wcześniej.

    Typowe błędy

    Szampon nalany bezpośrednio na włosy pacjenta albo wanienka postawiona na podłodze - klucz tego nie uznaje.

    Dokument po tym kroku

  3. Etap 3: Indywidualna karta pielęgnacji i zabiegów medycznych

    Kroki 3-6 · po tym etapie masz 30 z 33 kryteriów (pkt)

    Krok 3: Imię, nazwisko i wiek

    Kryteria:

    R.2.1 Wpisane: Imię i nazwisko pacjenta: Piotr Nowakowski, Wiek: 62 lata

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij indywidualną kartę pielęgnacji i zabiegów medycznych, datę i godzinę wpisz zgodnie ze stanem faktycznym w dniu egzaminu.

    Dane z informacji o pacjencie: Piotr Nowakowski, 62 lata.

    Dokument po tym kroku

  4. Krok 4: Oddział

    Kryteria:

    R.2.2 Wpisane: Oddział/placówka: chirurgii ogólnej/chirurgiczny

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij indywidualną kartę pielęgnacji i zabiegów medycznych, datę i godzinę wpisz zgodnie ze stanem faktycznym w dniu egzaminu.

    Pacjent przebywa „na oddziale chirurgii ogólnej” - klucz przyjmuje też „chirurgiczny”.

    Dokument po tym kroku

  5. Krok 5: Mycie głowy w karcie

    Kryteria:

    R.2.3 Wpisane: Rodzaj zabiegu, czynności: mycie głowy Data i godzina zgodna z czasem trwania egzaminu Podpis: XX YY

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij indywidualną kartę pielęgnacji i zabiegów medycznych, datę i godzinę wpisz zgodnie ze stanem faktycznym w dniu egzaminu. Na potrzeby egzaminu w miejscu „podpis” wpisz XX YY.

    Karta ma dwie części. Mycie głowy to zabieg higieniczny, więc wpisuje się je w części „Zabiegi higieniczne i pielęgnacyjne”: data, godzina, „mycie głowy”, XX YY.

    Dokument po tym kroku

  6. Krok 6: Zmiana opatrunku na ranie pooperacyjnej

    Kryteria: , , , , , , , , ,

    P.2.1 Zdający: poinformował pacjenta o planowanej czynności i zapytał o zgodę. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający poinformował pacjenta i zapytał o zgodę wcześniej

    P.2.2 Zdający: zdezynfekował ręce i założył czyste rękawiczki jednorazowego użytku

    P.2.3 Zdający: odsłonił okolicę rany, usunął opatrunek i wyrzucił go na miskę nerkowatą/do wózka/pojemnika/stelaża z napisem: "Odpady medyczne zakaźne". Uwaga. Należy ocenić po podniesieniu ręki przez zdającego (egzaminator pozostaje przy zdającym do momentu oceny kryterium 2.7)

    P.2.4 Zdający: wyjął jałową pęsetę oddzielając od siebie dwie warstwy opakowania, nie dotykał niczego końcem pęsety, następnie chwycił pęsetą jałowy gazik i nasączył go środkiem do dezynfekcji skóry i błon śluzowych

    P.2.5 Zdający: oczyszczał ranę ruchem od góry do dołu rany (od klatki piersiowej do kończyny dolnej), wykonał tę czynność minimum dwa razy, każdorazowo zmieniał gazik (jeden gazik – jedno przetarcie rany)

    P.2.6 Zdający: użyte gaziki wyrzucał do miski nerkowatej/wózka/pojemnika/stelaża z napisem: "Odpady medyczne zakaźne"

    P.2.7 Zdający: wyjął kolejną jałową pęsetę oddzielając od siebie dwie warstwy opakowania, nie dotykał niczego końcem pęsety, następnie chwycił pęsetą jałowy gazik 7,5 x 7,5 cm i położył na ranie tak, aby gazik pokrył całą ranę. Na gazik nałożył kolejny większy gazik 10 x 10 cm i przymocował go przylepcem pokrywając nim cały opatrunek

    P.2.8 Zdający: wyrównał bluzę piżamy, okrył pacjenta kocem w poszwie i zapytał o samopoczucie

    P.2.9 Zdający: zdezynfekował tacę/stolik zabiegowy

    P.2.10 Zdający: użyte rękawiczki wyrzucił do wózka/pojemnika/stelaża z napisem: "Odpady medyczne zakaźne", zdezynfekował ręce

    ok. 15 min
    Polecenie z arkusza

    Następnie pacjentowi leżącemu w łóżku wykonaj kolejno: zmianę opatrunku na ranie pooperacyjnej.

    Przed założeniem czystego opatrunku ponownie zgłasza się gotowość podniesieniem ręki - kryteria od P.2.3 do P.2.7 egzaminator ocenia, stojąc przy zdającym. Polecenia odpowiadają kryteriom klucza w ich kolejności.

    1. Poinformuj pacjenta o planowanej czynności i zapytaj o zgodę.
    2. Zdezynfekuj ręce i załóż czyste rękawiczki jednorazowego użytku.
    3. Podnieś rękę. Odsłoń okolicę rany, usuń opatrunek i wyrzuć go na miskę nerkowatą albo do pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”.
    4. Wyjmij jałową pęsetę, oddzielając od siebie dwie warstwy opakowania, nie dotykaj niczego jej końcem; chwyć pęsetą jałowy gazik i nasącz go środkiem do dezynfekcji skóry i błon śluzowych.
    5. Oczyszczaj ranę ruchem od góry do dołu rany (od klatki piersiowej do kończyny dolnej), co najmniej dwa razy, za każdym razem nowym gazikiem (jeden gazik - jedno przetarcie).
    6. Użyte gaziki wyrzucaj do miski nerkowatej albo pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”.
    7. Wyjmij kolejną jałową pęsetę w ten sam sposób, chwyć nią jałowy gazik 7,5 x 7,5 cm i połóż na ranie tak, aby pokrył całą ranę; na niego nałóż większy gazik 10 x 10 cm i przymocuj przylepcem, pokrywając cały opatrunek.
    8. Wyrównaj bluzę piżamy, okryj pacjenta kocem w poszwie i zapytaj o samopoczucie.
    9. Zdezynfekuj tacę albo stolik zabiegowy.
    10. Użyte rękawiczki wyrzuć do pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”, zdezynfekuj ręce.

    Klucz uznaje informację i pytanie o zgodę zadane wcześniej.

    Typowe błędy

    Przecieranie rany kilka razy tym samym gazikiem albo dotknięcie końcem jałowej pęsety czegokolwiek - klucz wymaga „jeden gazik - jedno przetarcie”.

    Dokument po tym kroku

  7. Etap 4: Dokumentacja zmiany opatrunku

    Krok 7 · po tym etapie masz 31 z 33 kryteriów (pkt)

    Krok 7: Opatrunek w karcie

    Kryteria:

    R.2.4 Wpisane: Rodzaj zabiegu, czynności: zmiana opatrunku na ranie pooperacyjnej Data i godzina zgodna z czasem trwania egzaminu Podpis: XX YY

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij indywidualną kartę pielęgnacji i zabiegów medycznych, datę i godzinę wpisz zgodnie ze stanem faktycznym w dniu egzaminu. Na potrzeby egzaminu w miejscu „podpis” wpisz XX YY.

    Zmiana opatrunku idzie do części „Zabiegi i czynności medyczne”: data, godzina, „zmiana opatrunku na ranie pooperacyjnej”, XX YY.

    Dokument po tym kroku

  8. Etap 5: Zalecenia dla pacjenta z cukrzycą

    Kroki 8-9 · po tym etapie masz 33 z 33 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Zalecenia dotyczące stóp

    Kryteria:

    R.3.1 Dotyczące stóp: - codzienne oglądanie skóry stóp, paznokci, przestrzeni międzypalcowych/sprawdzanie stóp pod kątem ewentualnych urazów i otarć, - stosowanie delikatnego peelingu przy usuwaniu zrogowaciałego naskórka, - korzystanie z pomocy podologa w sytuacji wystąpienia zgrubiałych narośli, - mycie stóp wodą o temperaturze 37°C, - mycie stóp pod bieżącą wodą/do 2-3 minut, - stosowanie mydła lub płynu o naturalnym pH/5,5, - niestosowanie długotrwałego moczenia stóp, - dokładne osuszanie stóp po myciu ruchem dotykowym/bez pocierania/bez tarcia, - dokładne osuszanie przestrzeni międzypalcowych, - regularne skracanie paznokci/co 4-6 tygodni, pod kątem prostym, niezbyt krótko, - niewycinanie skórek, - zakładanie codziennie skarpet bezuciskowych/bezszwowych/z włókien naturalnych, - unikanie chodzenia boso, - dbanie o wygodne obuwie z obcasem do 3 cm, - nienoszenie butów z odkrytymi palcami, - dezynfekowanie wnętrza butów, - codzienne masowanie stóp. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 8 zaleceń

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Wypisz zalecenia dla pacjenta z cukrzycą. Dotyczące stóp - zapisz co najmniej 10 różnych zaleceń.

    Arkusz wymaga co najmniej 10 różnych zaleceń, klucz uznaje kryterium już przy 8. Wpisano zalecenia z listy klucza, każde w osobnej linii.

    Dokument po tym kroku

  9. Krok 9: Zalecenia dotyczące diety

    Kryteria:

    R.3.2 Dotyczące diety (z uwzględnieniem ilości posiłków, częstotliwości posiłków, sposobu ich przygotowania, zachowań prozdrowotnych): - stosowanie diety o niskim indeksie glikemicznym/niskotłuszczowej/z ograniczaniem tłuszczy i węglowodanów prostych, - modyfikowanie diety w zależności od poziomu glukozy we krwi/wyniku pomiaru poziomu glukozy/kontrola glikemii przed posiłkiem i po posiłku, - spożywanie minimum 5 posiłków na dobę/co 3 godziny w ciągu dnia, - obserwowanie objawów niedocukrzenia i przecukrzenia, - wyeliminowanie spożywania alkoholu, - kontrolowanie ilości węglowodanów w jadłospisie, - ograniczenie żywności zawierającej cukry proste, w tym cukry dodane (lub zapisane konkretne produkty/napoje typu słodzona herbata), - spożywanie warzyw, produktów zbożowych wieloziarnistych, małych ilości tłuszczów nasyconych, białego pieczywa, - spożywane posiłków regularnie, o stałych porach, z podobną zawartością węglowodanów każdego dnia, - picie wody/napojów ubogich w kalorie, - przed planowanym wysiłkiem fizycznym spożycie dodatkowej porcji węglowodanów prostych, - gotowanie w wodzie, na parze, przyrządzanie posiłków za pomocą grilla, rożna, duszenie lub pieczenie w folii, pergaminie, - noszenie słodkiego produktu, - ograniczenie/zaprzestanie palenia tytoniu, - prowadzenie dzienniczka samoobserwacji/pomiaru glikemii. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisanych jest co najmniej 5 zaleceń

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Dotyczące diety - zapisz co najmniej 8 różnych zaleceń z uwzględnieniem ilości posiłków, częstotliwości posiłków, sposobu ich przygotowania, zachowań prozdrowotnych. Po zakończeniu pracy arkusz egzaminacyjny pozostaw na stoliku.

    Arkusz wymaga 8 zaleceń obejmujących ilość i częstotliwość posiłków, sposób przygotowania i zachowania prozdrowotne - wpisane pozycje z klucza obejmują wszystkie cztery obszary (klucz uznaje kryterium przy 5 zaleceniach).

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.