Przejdź do głównej treści
MED.14-01-24.06-SGCzerwiec 2024 · 11 kroków · ok. 51 min · 32 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Opieka nad pacjentką leżącą

Zadanie. Alicja Misiak leży na oddziale chirurgicznym; od 10 lat choruje na chorobę Parkinsona (sztywność mięśni, spowolnienie ruchowe), ma owrzodzenie podudzia lewego z objawami zakażenia i gorączkę, a na zlecenie lekarza dostaje heparynę drobnocząsteczkową Clexane 40 mg (0,4 ml). Trzeba przygotować zestaw do pobrania wymazu z owrzodzenia podudzia lewego (bez wykonania zabiegu - ocena zestawu po podniesieniu ręki), potem pacjentce leżącej w łóżku wykonać iniekcję Clexane w okolicę powłok brzusznych, umyć klatkę piersiową i plecy, zmienić koszulę nocną, a w dokumentach uzupełnić algorytm oklepywania pleców i klatki piersiowej i wypełnić indywidualną kartę pielęgnacji i zabiegów medycznych.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Dokumenty z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto) wyłącznie na podstawie danych z arkusza i kryteriów klucza oceniania CKE. Czynności przy fantomie są opisane jako lista poleceń zbudowana z kryteriów klucza, w ich kolejności - egzaminator ocenia przebieg punkt po punkcie, więc kolejność ma znaczenie. Opis nie dodaje niczego spoza arkusza i klucza.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 32 kryteria, każde za 1 punkt: 15 za rezultaty (zestaw i dokumenty, rozwiązane tu w całości) i 17 za przebieg czynności przy fantomie, który egzaminator ocenia na stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punkty - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: tam, gdzie klucz wymienia warianty po ukośniku albo dopuszcza zapis „niekoniecznie w identycznym brzmieniu”, przyjmuje też inne poprawne sformułowania.

Data w dokumentach. Arkusz każe wpisać datę zgodną ze stanem faktycznym w dniu egzaminu, a jej nie podaje. Wpisano 10.06.2024 - pierwszy dzień części praktycznej MED.14 w sesji czerwiec 2024 (komunikat dyrektora CKE z 18 sierpnia 2023 r.) według harmonogramu CKE. Arkusz każe w miejscach na imię i nazwisko osoby wykonującej zabiegi wpisać XX YY - tak podpisane są wszystkie wpisy. Godziny są szarym opisem miejsca: na egzaminie wpisuje się rzeczywistą godzinę, a klucz sprawdza tylko, czy mieści się w czasie trwania egzaminu.

To materiał do nauki do egzaminu zawodowego, a nie porada medyczna ani instrukcja postępowania z pacjentem - w pracy obowiązują procedury placówki i polecenia personelu medycznego. Dane pacjentów w arkuszach CKE są fikcyjne.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF)

  1. Etap 1: Zestaw do pobrania wymazu z rany

    Krok 1 · po tym etapie masz 7 z 32 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Zestaw do pobrania wymazu z owrzodzenia

    Kryteria: , , , , , ,

    R.1.1 Na tacy lub stoliku zabiegowym znajdują się: rękawiczki jednorazowe, jednorazowa maseczka ochronna

    R.1.2 Na tacy lub stoliku zabiegowym znajdują się: środek do dezynfekcji skóry i błon śluzowych w butelce z atomizerem

    R.1.3 Na tacy lub stoliku zabiegowym znajdują się: jednorazowa wymazówka z podłożem transportowym

    R.1.4 Na tacy lub stoliku zabiegowym znajdują się: naklejka na probówkę z 2 kodami kreskowymi

    R.1.5 Na tacy lub stoliku zabiegowym znajdują się: jałowe gaziki, co najmniej 2 lub jedno opakowanie zbiorcze, jałowa pęseta jednorazowa

    R.1.6 Na tacy lub stoliku zabiegowym znajdują się: serweta jałowa

    R.1.7 Na tacy lub stoliku zabiegowym znajdują się: miska nerkowata jednorazowa/wózek/pojemnik/stelaż z napisem "Odpady medyczne zakaźne"

    ok. 10 min
    Polecenie z arkusza

    Po zapoznaniu się z informacjami o pacjentce przygotuj zestaw do wykonania pobrania wymazu z rany powierzchownej/owrzodzenia podudzia lewego pacjentce leżącej w łóżku (nie wykonuj tego zabiegu). Po przygotowaniu zestawu umieść go na tacy lub stoliku zabiegowym i zgłoś przez podniesienie ręki gotowość do jego oceny.

    Gotowość do przygotowania zestawu zgłasza się przewodniczącemu zespołu nadzorującego przez podniesienie ręki. Egzaminator ocenia zestaw zaraz po podniesieniu ręki - lista odpowiada kryteriom klucza. Po ocenie zbędne materiały odnosi się do magazynu.

    1. Rękawiczki jednorazowe i jednorazowa maseczka ochronna.
    2. Środek do dezynfekcji skóry i błon śluzowych w butelce z atomizerem.
    3. Jednorazowa wymazówka z podłożem transportowym.
    4. Naklejka na probówkę z 2 kodami kreskowymi.
    5. Jałowe gaziki - co najmniej 2 albo jedno opakowanie zbiorcze - i jałowa pęseta jednorazowa.
    6. Serweta jałowa.
    7. Miska nerkowata jednorazowa albo pojemnik z napisem „Odpady medyczne zakaźne”.
    Dokument po tym kroku

  2. Etap 2: Czynności przy fantomie - opis wg klucza

    Kroki 2-3 · po tym etapie masz 24 z 32 kryteriów (pkt)

    Krok 2: Iniekcja Clexane w powłoki brzuszne

    Kryteria: , , , , , , ,

    P.1.1 Zdający: zapytał pacjentkę o imię i nazwisko i/lub sprawdził opaskę identyfikacyjną, poinformował pacjentkę o zamiarze wykonania iniekcji heparyny drobnocząsteczkowej i zapytał o zgodę na wykonanie czynności. Ze względu na sytuację egzaminacyjną kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający najpierw umyje i/lub zdezynfekuje ręce, a następnie poinformuje pacjentkę, sprawdzi tożsamość i zapyta o zgodę

    P.1.2 Zdający: umył higienicznie i/lub zdezynfekował ręce, założył rękawiczki jednorazowe

    P.1.3 Zdający: odsłonił wyłącznie okolice brzucha pacjentki, dotknął palcami okolice pępka, spryskał skórę pacjentki w okolicach pępka środkiem do dezynfekcji skóry i błon śluzowych

    P.1.4 Zdający: wziął strzykawkę z napisem: Clexane w dawce 40 mg (0,4 ml), rozdzielił dwie warstwy opakowania od strony tłoka strzykawki, wyjął strzykawkę z opakowania nie dotykając końcem strzykawki niczego. Uwaga. Kryterium nie należy uznać za spełnione, jeżeli po zdezynfekowaniu miejsca wkłucia zdający ponownie dotykał skóry w tym miejscu. Uwaga. Ocena kryteriów od 1.4 do 1.7 wymaga obecności egzaminatora przy zdającym

    P.1.5 Zdający: założył igłę na strzykawkę, zdjął osłonkę z igły, przytrzymał strzykawkę w ręce dominującej, ujął fałd skóry palcem wskazującym i kciukiem drugiej ręki, wkuł igłę prostopadle do skóry/pod kątem 45/90 stopni i podał lek nie puszczając fałdu skóry

    P.1.6 Zdający: poinformował pacjentkę o nieuciskaniu, niepocieraniu miejsca wkłucia po wstrzyknięciu. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający poinformuje pacjentkę po wyjęciu igły i uwolnieniu fałdu skóry

    P.1.7 Zdający: wyjął igłę, uwolnił fałd skóry, nie pocierał miejsca wstrzyknięcia

    P.1.8 Zdający: igłę umieścił w pojemniku twardościennym, strzykawkę w wózku/pojemniku/stelażu na odpady medyczne zakaźne. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający strzykawkę po podaniu leku również umieści w pojemniku twardościennym

    ok. 10 min
    Polecenie z arkusza

    Następnie wykonaj pacjentce leżącej w łóżku kolejno (nie markuj wykonania): iniekcję heparyny drobnocząsteczkowej: Clexane 40 mg (0,4 ml) w okolicę powłok brzusznych.

    Bezpośrednio przed iniekcją trzeba ponownie podnieść rękę - iniekcja odbywa się w obecności egzaminatora. Obie czynności przy fantomie mają zmieścić się w 35 minutach. Polecenia odpowiadają kryteriom klucza w ich kolejności - to wyłącznie treść klucza, bez dodatkowych zaleceń.

    1. Zapytaj pacjentkę o imię i nazwisko i/lub sprawdź opaskę identyfikacyjną, poinformuj o zamiarze wykonania iniekcji heparyny drobnocząsteczkowej i zapytaj o zgodę.
    2. Umyj higienicznie i/lub zdezynfekuj ręce i załóż rękawiczki jednorazowe.
    3. Odsłoń wyłącznie okolicę brzucha, dotknij palcami okolicy pępka i spryskaj skórę w okolicy pępka środkiem do dezynfekcji skóry i błon śluzowych.
    4. Weź strzykawkę z napisem Clexane w dawce 40 mg (0,4 ml), rozdziel dwie warstwy opakowania od strony tłoka i wyjmij strzykawkę, nie dotykając jej końcem niczego.
    5. Załóż igłę na strzykawkę, zdejmij osłonkę z igły, trzymaj strzykawkę w ręce dominującej, palcem wskazującym i kciukiem drugiej ręki ujmij fałd skóry, wkłuj igłę prostopadle do skóry (pod kątem 45 albo 90 stopni) i podaj lek, nie puszczając fałdu skóry.
    6. Poinformuj pacjentkę, żeby nie uciskała i nie pocierała miejsca wkłucia po wstrzyknięciu.
    7. Wyjmij igłę, uwolnij fałd skóry i nie pocieraj miejsca wstrzyknięcia.
    8. Igłę umieść w pojemniku twardościennym, a strzykawkę w pojemniku na odpady medyczne zakaźne.

    Klucz dopuszcza też: mycie lub dezynfekcję rąk przed identyfikacją, informacją i pytaniem o zgodę; informację o nieuciskaniu miejsca wkłucia przekazaną po wyjęciu igły i uwolnieniu fałdu; strzykawkę wyrzuconą razem z igłą do pojemnika twardościennego.

    Typowe błędy

    Ponowne dotknięcie skóry w miejscu wkłucia po dezynfekcji - klucz wtedy nie uznaje kryterium P.1.4. Markowanie czynności zamiast ich wykonania nie daje punktu.

    Dokument po tym kroku

  3. Krok 3: Mycie klatki piersiowej i pleców, zmiana koszuli

    Kryteria: , , , , , , , ,

    P.2.1 Zdający: poinformował pacjentkę o planowanej czynności i zapytał o zgodę. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający poinformował pacjentkę i zapytał o zgodę wcześniej

    P.2.2 Zdający: zdezynfekował ręce, założył foliowy fartuch jednorazowy i rękawiczki jednorazowego użytku. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający wcześniej założył fartuch jednorazowy

    P.2.3 Zdający: zdjął pacjentce koszulę nocną i wrzucił ją do wózka/pojemnika/stelaża z napisem "Brudna bielizna", ułożył ręcznik na klatce piersiowej lub wsunął ręcznik pod poszwę z kocem, wywijając mankiet ręcznika na poszwę

    P.2.4 Zdający: sprawdził temperaturę wody do mycia termometrem lub przez polanie wodą z dzbanka swojego przedramienia. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli zdający wcześniej sprawdził temperaturę wody

    P.2.5 Zdający: umył pacjentce klatkę piersiową namydloną myjką, następnie spłukał myjką wypłukaną w wodzie, osuszył klatkę piersiową ręcznikiem, ułożył pacjentkę na boku, plecami do siebie

    P.2.6 Zdający: odsłonił tylko plecy pacjentki, ułożył ręcznik wzdłuż pleców i podsunął go jak najbliżej pacjentki lub podłożył go nieznacznie pod jej bok, umył plecy namydloną myjką, spłukał myjką wypłukaną w wodzie, osuszył plecy ręcznikiem, ułożył pacjentkę na plecach

    P.2.7 Zdający: używany ręcznik wrzucił do wózka/pojemnika/stelaża z napisem "Brudna bielizna"

    P.2.8 Zdający: założył pacjentce czystą koszulę nocną, zapiął guziki, podłożył i wyrównał koszulę pod plecami i pośladkami, podczas zakładania koszuli pacjentka była okryta kocem w poszwie

    P.2.9 Zdający: użytą myjkę i rękawiczki wyrzucił do wózka/pojemnika/stelaża z napisem "Odpady medyczne zakaźne"

    ok. 15 min
    Polecenie z arkusza

    Następnie wykonaj pacjentce leżącej w łóżku kolejno (nie markuj wykonania): mycie klatki piersiowej i pleców, zmianę koszuli nocnej szpitalnej.

    Klucz ocenia obie czynności jako jeden przebieg. Polecenia odpowiadają kryteriom klucza w ich kolejności.

    1. Poinformuj pacjentkę o planowanej czynności i zapytaj o zgodę.
    2. Zdezynfekuj ręce, załóż foliowy fartuch jednorazowy i rękawiczki jednorazowego użytku.
    3. Zdejmij pacjentce koszulę nocną i wrzuć ją do pojemnika z napisem „Brudna bielizna”; połóż ręcznik na klatce piersiowej albo wsuń go pod poszwę z kocem, wywijając mankiet ręcznika na poszwę.
    4. Sprawdź temperaturę wody do mycia termometrem albo polewając wodą z dzbanka swoje przedramię.
    5. Umyj klatkę piersiową namydloną myjką, spłucz myjką wypłukaną w wodzie, osusz ręcznikiem i ułóż pacjentkę na boku, plecami do siebie.
    6. Odsłoń tylko plecy, połóż ręcznik wzdłuż pleców i podsuń go jak najbliżej pacjentki (albo podłóż nieznacznie pod jej bok), umyj plecy namydloną myjką, spłucz myjką wypłukaną w wodzie, osusz ręcznikiem i ułóż pacjentkę na plecach.
    7. Używany ręcznik wrzuć do pojemnika z napisem „Brudna bielizna”.
    8. Załóż pacjentce czystą koszulę nocną, zapnij guziki, podłóż i wyrównaj koszulę pod plecami i pośladkami; w czasie zakładania koszuli pacjentka jest okryta kocem w poszwie.
    9. Użytą myjkę i rękawiczki wyrzuć do pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”.

    Klucz dopuszcza też: informację i pytanie o zgodę zadane wcześniej, fartuch założony wcześniej i temperaturę wody sprawdzoną wcześniej.

    Typowe błędy

    Pacjentka nieokryta kocem w czasie zakładania koszuli albo odsłonięte więcej niż plecy przy myciu pleców - kryteria opisują to wprost.

    Dokument po tym kroku

  4. Etap 3: Indywidualna karta pielęgnacji i zabiegów medycznych

    Kroki 4-6 · po tym etapie masz 27 z 32 kryteriów (pkt)

    Krok 4: Karta: dane pacjentki

    Kryteria:

    R.2.1 Wpisane: Imię i nazwisko: Alicja Misiak, PESEL: 47031611161, Oddział/placówka: chirurgii ogólnej/chirurgiczny

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij indywidualną kartę pielęgnacji i zabiegów medycznych, potwierdź w niej wykonane zabiegi. Datę i godziny wpisz zgodnie ze stanem faktycznym w dniu egzaminu. Część: imię i nazwisko, PESEL, oddział/placówka.

    Dane z informacji o pacjentce: Alicja Misiak, PESEL 47031611161, oddział chirurgiczny (klucz przyjmuje też „chirurgii ogólnej”).

    Dokument po tym kroku

  5. Krok 5: Karta: iniekcja Clexane

    Kryteria:

    R.2.3 Wpisane: Zabiegi i czynności medyczne: Rodzaj zabiegu, czynności: iniekcja heparyny drobnocząsteczkowej 4000 j.m./0,4 ml podskórnie/s.c. lub iniekcja Clexane 40 mg/0,4 ml podskórnie/s.c. Data i godzina zgodna z czasem trwania egzaminu; Podpis: XX YY

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij indywidualną kartę pielęgnacji i zabiegów medycznych, potwierdź w niej wykonane zabiegi. Datę i godziny wpisz zgodnie ze stanem faktycznym w dniu egzaminu. Część: zabiegi i czynności medyczne.

    Podanie leku wpisuje się w tabeli czynności medycznych, a przypis karty każe podać nazwę leku, dawkę i drogę podania: „iniekcja Clexane 40 mg (0,4 ml) podskórnie”, data 10.06.2024, godzina i podpis XX YY. Klucz przyjmuje też zapis „iniekcja heparyny drobnocząsteczkowej 4000 j.m./0,4 ml s.c.”.

    Dokument po tym kroku

  6. Krok 6: Karta: mycie i zmiana koszuli

    Kryteria:

    R.2.2 Wpisane: Zabiegi higieniczne i pielęgnacyjne: Rodzaj zabiegu: mycie klatki piersiowej i pleców, zmiana koszuli nocnej Data i godzina zgodna z czasem trwania egzaminu; Podpis: XX YY. Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli poszczególne czynności zostaną zapisane w odrębnych pozycjach

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij indywidualną kartę pielęgnacji i zabiegów medycznych, potwierdź w niej wykonane zabiegi. Datę i godziny wpisz zgodnie ze stanem faktycznym w dniu egzaminu. Część: zabiegi higieniczne i pielęgnacyjne.

    W tabeli zabiegów higienicznych: „mycie klatki piersiowej i pleców, zmiana koszuli nocnej”, godzina i podpis XX YY. Klucz uznaje też czynności wpisane w osobnych wierszach.

    Dokument po tym kroku

  7. Etap 4: Algorytm oklepywania pleców i klatki piersiowej

    Kroki 7-11 · po tym etapie masz 32 z 32 kryteriów (pkt)

    Krok 7: Czynności przed oklepywaniem

    Kryteria:

    R.3.1 Czynności, które musi wykonać opiekun medyczny przed przystąpieniem do oklepywania pleców i klatki piersiowej: - higieniczne umycie rąk i/lub dezynfekcja rąk - ustalenie tożsamości pacjenta/pacjentki/identyfikacja pacjenta/pacjentki - uzyskanie zgody pacjenta/pacjentki - przygotowanie zestawu/przygotowanie rękawiczek, środka do dezynfekcji, miski nerkowatej, ligniny/ręczników jednorazowych - założenie fartucha - założenie rękawiczek ochronnych. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 czynności

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij tabelę z algorytmem oklepywania pleców i klatki piersiowej. Część: czynności opiekuna medycznego przed przystąpieniem do oklepywania (co najmniej 5).

    Zapisy oceniane są „niekoniecznie w identycznym brzmieniu, pod warunkiem poprawności merytorycznej” - wpisy to czynności z klucza. Klucz uznaje kryterium przy czterech, arkusz prosi o pięć.

    Dokument po tym kroku

  8. Krok 8: Przygotowanie pacjentki

    Kryteria:

    R.3.2 Przygotowywanie pacjenta/pacjentki do oklepywania pleców i klatki piersiowej: - poinformowanie o zamiarze wykonania oklepywania pleców i klatki piersiowej - ułożenie pacjenta/pacjentki stosownie do stanu zdrowia - zdjęcie/poproszenie o zdjęcie wierzchniej bielizny osobistej pacjenta/pacjentki/odsłonięcie pleców i klatki piersiowej pacjenta/pacjentki - nasmarowanie pleców i klatki piersiowej środkiem do pielęgnacji skóry - udzielenie informacji dotyczących zachowania się podczas zabiegu lub przekazanie informacji dotyczącej wdychania powietrza przez nos, a wydychania przez usta. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 2 czynności

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij tabelę z algorytmem oklepywania pleców i klatki piersiowej. Część: przygotowanie pacjentki do oklepywania (co najmniej 3 czynności).

    Pięć czynności z klucza (kryterium przy dwóch).

    Dokument po tym kroku

  9. Krok 9: Oklepywanie pleców

    Kryteria:

    R.3.3 Wykonanie oklepania pleców: - oklepywanie pleców od podstawy ku szczytowi - pominięcie podczas oklepywani okolicy łopatek, kręgosłupa i nerek - intensyfikowanie oklepywania - obserwacja pacjenta/pacjentki. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 czynności

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij tabelę z algorytmem oklepywania pleców i klatki piersiowej. Część: wykonanie oklepania pleców (co najmniej 4 czynności z uwzględnieniem kierunku, techniki i zasad oraz miejsc omijanych).

    Według klucza: kierunek od podstawy ku szczytowi, omijane łopatki, kręgosłup i nerki, oklepywanie coraz intensywniejsze i obserwacja pacjentki. Kryterium przy trzech czynnościach.

    Dokument po tym kroku

  10. Krok 10: Oklepywanie klatki piersiowej

    Kryteria:

    R.3.4 Wykonanie oklepania klatki piersiowej: - oklepywanie klatki piersiowej od łuku żebrowego ku obojczykom - pominięcie podczas oklepywania okolice serca - pominięcie podczas oklepywania piersi u kobiety - intensyfikowanie oklepywania - obserwacja pacjenta/pacjentki. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 czynności

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij tabelę z algorytmem oklepywania pleców i klatki piersiowej. Część: wykonanie oklepania klatki piersiowej (co najmniej 4 czynności).

    Według klucza: kierunek od łuku żebrowego ku obojczykom, omijana okolica serca i piersi u kobiety, oklepywanie coraz intensywniejsze i obserwacja pacjentki. Kryterium przy trzech czynnościach.

    Dokument po tym kroku

  11. Krok 11: Czynności po oklepywaniu

    Kryteria:

    R.3.5 Czynności po wykonaniu oklepywania pleców i klatki piersiowej dotyczące opiekuna medycznego i pacjenta/pacjentki: - zachęcanie pacjenta/pacjentki do efektywnego kaszlu - wyrzucenie rękawiczek do pojemnika na odpady medyczne zakaźne - wyrzucenie fartucha jednorazowego do pojemnika na odpady medyczne zakaźne - dezynfekcja rąk - udokumentowanie wykonanej czynności. Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 3 czynności

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij tabelę z algorytmem oklepywania pleców i klatki piersiowej. Część: czynności po wykonaniu oklepywania dotyczące opiekuna i pacjentki (co najmniej 4).

    Pięć czynności z klucza (kryterium przy trzech, arkusz prosi o cztery).

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.