MED.14-02-26.01-SGStyczeń 2026 · 12 kroków · ok. 52 min · 36 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Opieka nad pacjentką z PEG
Zadanie. Pani Ewa Topolska leży na oddziale rehabilitacji neurologicznej po niedokrwiennym udarze lewej półkuli mózgu z niedowładem prawostronnym; sama zmienia pozycję i siada w łóżku, ale przy przemieszczaniu się na wózek potrzebuje pomocy. Z powodu zaburzeń połykania cztery dni temu założono jej przezskórną gastrostomię endoskopową (PEG). Na fantomie trzeba kolejno zmierzyć ciśnienie tętnicze ciśnieniomierzem zegarowym, a potem wykonać pielęgnację skóry i zmianę opatrunku wokół PEG z użyciem 0,9% NaCl (razem do 40 minut). W arkuszu wypełnia się kartę oceny według zmodyfikowanej skali Barthel z interpretacją wyniku, algorytm gimnastyki oddechowej i indywidualną kartę czynności.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Dokumentacja z arkusza jest wypełniona w całości, krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto), a każdy wpis porównano z kluczem oceniania CKE. Czynności przy fantomie są opisane jako lista poleceń ułożona z kryteriów klucza w ich kolejności - klucz ocenia je „kolejno”, więc kolejność ma znaczenie. Nic poza tym, co podają arkusz i klucz.
Data w dokumentacji. Arkusz nie podaje daty, a klucz wymaga daty zgodnej z datą egzaminu. W rozwiązaniu wpisano 12.01.2026 - pierwszy dzień części praktycznej MED.14 (model „w”) w sesji styczeń 2026 (komunikat dyrektora CKE o harmonogramie 2025/2026, aktualizacja z 22 września 2025 r.: część praktyczna MED.14 12-19 stycznia 2026 r.) według harmonogramu CKE. Na egzaminie wpisuje się datę dnia, w którym się go zdaje.
W miejscach podpisu arkusz każe wpisać XX YY zamiast imienia i nazwiska zdającego. Godziny wykonania czynności w karcie są szarym opisem miejsca: na egzaminie wpisuje się rzeczywistą godzinę wykonania, mieszczącą się w czasie trwania egzaminu.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 36 kryteriów, każde za 1 punkt: 16 za rezultaty (dokumentacja w arkuszu i ewentualnie zestaw) oraz 20 za przebieg czynności przy fantomie, który egzaminator ocenia, obserwując pracę. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 27 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: wiele kryteriów dopuszcza kilka wariantów (zapisy z ukośnikiem) albo inne brzmienie, „pod warunkiem poprawności merytorycznej”.
To materiał do nauki do egzaminu zawodowego, a nie porada medyczna ani instrukcja postępowania z pacjentem - opisuje wyłącznie to, czego wymagają arkusz i klucz oceniania CKE.
P.1.1 Zdający: zapytał o imię i nazwisko/spojrzał na opaskę identyfikacyjną, poinformował pacjentkę o planowanym pomiarze ciśnienia tętniczego krwi, zapytał o zgodę na wykonanie czynności Ze względu na sytuację egzaminacyjną kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający najpierw umyje i/lub zdezynfekuje ręce, a następnie poinformuje i zapyta pacjentkę o zgodę
P.1.2 Zdający: higienicznie umył i/lub zdezynfekował ręce
P.1.3 Zdający: założył mankiet ciśnieniomierza na ramieniu pacjentki 2-3 cm powyżej zgięcia łokciowego tak, aby mankiet znajdował się na wysokości serca, a gumowe przewody od strony przyśrodkowej
P.1.4 Zdający: założył oliwki słuchawek lekarskich do swoich uszu
P.1.5 Zdający: przyłożył membranę słuchawek lekarskich w zgięciu łokciowym, po stronie przyśrodkowej
P.1.8 Zdający: wypuszczał powietrze z mankietu stopniowo tak, aby wskazówka zegara opadła do poziomu „0”
P.1.9 Zdający: wyjął oliwki słuchawek lekarskich z uszu. Zdjął mankiet ciśnieniomierza z ramienia pacjentki
P.1.10 Zdający: przetarł powierzchnię mankietu, membranę, oliwki, przewody słuchawek gazikiem nasączonym alkoholowym preparatem do dezynfekcji rąk/skóry/chusteczką do dezynfekcji Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający zdezynfekował słuchawki i mankiet aparatu później
ok. 12 min
Polecenie z arkusza
Po zapoznaniu się z informacjami o pacjentce wykonaj kolejno na fantomie osoby dorosłej leżącej w łóżku (nie markuj wykonania): − pomiar ciśnienia tętniczego krwi z użyciem ciśnieniomierza zegarowego, − pielęgnację skóry i zmianę opatrunku wokół przezskórnej gastrostomii endoskopowej z użyciem fizjologicznego roztworu chlorku sodu (0,9 % NaCl).
Gotowość do wykonania zabiegów zgłasza się przez podniesienie ręki. Na obie czynności przy fantomie arkusz daje 40 minut. Klucz ma tu 10 kryteriów - poniżej w jego kolejności, jako polecenia (w nawiasie kod kryterium). Klucz nie każe zapisywać wyniku pomiaru w dokumentacji.
Zapytaj pacjentkę o imię i nazwisko albo spójrz na opaskę identyfikacyjną, poinformuj ją o planowanym pomiarze ciśnienia tętniczego krwi, zapytaj o zgodę na wykonanie czynności. (P.1.1)
Umyj higienicznie i/lub zdezynfekuj ręce. (P.1.2)
Załóż mankiet ciśnieniomierza na ramię pacjentki 2-3 cm powyżej zgięcia łokciowego tak, aby mankiet był na wysokości serca, a gumowe przewody od strony przyśrodkowej. (P.1.3)
Załóż oliwki słuchawek lekarskich do swoich uszu. (P.1.4)
Przyłóż membranę słuchawek lekarskich w zgięciu łokciowym, po stronie przyśrodkowej. (P.1.5)
Zamknij zawór w pompce. (P.1.6)
Wtłocz powietrze do mankietu, pompując pompką. (P.1.7)
Wypuszczaj powietrze z mankietu stopniowo, aż wskazówka zegara opadnie do poziomu „0”. (P.1.8)
Wyjmij oliwki słuchawek lekarskich z uszu, zdejmij mankiet z ramienia pacjentki. (P.1.9)
Przetrzyj powierzchnię mankietu, membranę, oliwki i przewody słuchawek gazikiem nasączonym alkoholowym preparatem do dezynfekcji rąk lub skóry albo chusteczką do dezynfekcji. (P.1.10)
Klucz dopuszcza też: umycie lub dezynfekcję rąk przed poinformowaniem pacjentki i zapytaniem o zgodę (P.1.1); dezynfekcję słuchawek i mankietu później (P.1.10).
Typowe błędy
Klucz ocenia przebieg z nagłówkiem „Zdający kolejno” - liczy się także kolejność czynności. Odstępstwa, które klucz przyjmuje, są wymienione wprost pod listą. Markowanie czynności zamiast jej wykonania arkusz wyklucza („nie markuj wykonania!”).
Dokument po tym kroku
Etap 2: Pielęgnacja skóry i zmiana opatrunku wokół PEG (przebieg 2)
Krok 2 · po tym etapie masz 20 z 36 kryteriów (pkt)
Krok 2: Pielęgnacja skóry i zmiana opatrunku wokół PEG
Kryteria: , , , , , , , , ,
P.2.1 Zdający: poinformował pacjentkę o planowanym zabiegu i zapytał o zgodę na wykonanie czynności Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający poinformuje i zapyta o zgodę wcześniej
P.2.2 Zdający: zdezynfekował ręce, założył rękawiczki jednorazowe
P.2.4 Zdający: odsunął silikonową płytkę/zewnętrzny pierścień mocujący/dysk mocujący od skóry pacjentki, wyrzucił brudny gazik do wózka/ pojemnika/stelaża z napisem: „Odpady medyczne zakaźne”/miski nerkowatej, sprawdził skórę wokół gastrostomii poprzez odciągnięcie silikonowej płytki
P.2.5 Zdający: przemył skórę wokół przetoki i pod płytką mocującą jałowymi gazikami nasączonymi fizjologicznym roztworem chlorku sodu (0,9 % NaCl) za każdym razem używając nowego gazika
P.2.6 Zdający: wsunął dren gastrostomii do powłok brzusznych, obrócił dren o 180 stopni, wysunął dren do pozycji wyjściowej Kryterium należy uznać za spełnione również, jeżeli Zdający obróci dren później
P.2.7 Zdający: zdjął rękawiczki jednorazowe i wyrzucił je do wózka/pojemnika/stelaża z napisem: „Odpady medyczne zakaźne”, założył nowe rękawiczki jednorazowe
P.2.8 Zdający: oddzielając od siebie dwie warstwy opakowania wyjął jałową pęsetę jednorazowego użytku. Założył jałowy opatrunek na skórę wokół PEG tak, aby nie dotknąć pęsetą i jałowym kompresem/gazikiem najbliższego otoczenia pacjentki
P.2.9 Zdający: przysunął silikonową płytkę/zewnętrzny pierścień mocujący/dysk mocujący do skóry wokół PEG
P.2.10 Zdający: użyte rękawiczki jednorazowe wyrzucił do wózka/pojemnika/stelaża z napisem „Odpady medyczne zakaźne”, zdezynfekował ręce
ok. 15 min
Polecenie z arkusza
Po zapoznaniu się z informacjami o pacjentce wykonaj kolejno na fantomie osoby dorosłej leżącej w łóżku (nie markuj wykonania): − pomiar ciśnienia tętniczego krwi z użyciem ciśnieniomierza zegarowego, − pielęgnację skóry i zmianę opatrunku wokół przezskórnej gastrostomii endoskopowej z użyciem fizjologicznego roztworu chlorku sodu (0,9 % NaCl).
Bezpośrednio przed usunięciem gazika spod gastrostomii arkusz każe ponownie podnieść rękę i dalsze czynności wykonać w obecności egzaminatora. Kryteria w kolejności klucza:
Poinformuj pacjentkę o planowanym zabiegu i zapytaj o zgodę na wykonanie czynności. (P.2.1)
Zabezpiecz podkładem jednorazowym miejsce gastrostomii oraz bieliznę osobistą i pościelową pacjentki. (P.2.3)
Odsuń silikonową płytkę (zewnętrzny pierścień, dysk mocujący) od skóry pacjentki, brudny gazik wyrzuć do wózka, pojemnika lub stelaża z napisem „Odpady medyczne zakaźne” albo do miski nerkowatej, sprawdź skórę wokół gastrostomii, odciągając płytkę. (P.2.4)
Przemyj skórę wokół przetoki i pod płytką mocującą jałowymi gazikami nasączonymi fizjologicznym roztworem chlorku sodu (0,9% NaCl) - za każdym razem nowym gazikiem. (P.2.5)
Wsuń dren gastrostomii do powłok brzusznych, obróć go o 180 stopni i wysuń do pozycji wyjściowej. (P.2.6)
Zdejmij rękawiczki, wyrzuć je do pojemnika z napisem „Odpady medyczne zakaźne”, załóż nowe rękawiczki jednorazowe. (P.2.7)
Oddzielając od siebie dwie warstwy opakowania, wyjmij jałową pęsetę jednorazowego użytku. Załóż jałowy opatrunek na skórę wokół PEG tak, aby nie dotknąć pęsetą ani jałowym kompresem (gazikiem) najbliższego otoczenia pacjentki. (P.2.8)
Przysuń silikonową płytkę (pierścień, dysk mocujący) do skóry wokół PEG. (P.2.9)
Rękawiczki wyrzuć do wózka, pojemnika lub stelaża z napisem „Odpady medyczne zakaźne”, zdezynfekuj ręce. (P.2.10)
Klucz dopuszcza też: poinformowanie pacjentki i zapytanie o zgodę wcześniej (P.2.1); obrócenie drenu później (P.2.6).
Typowe błędy
Klucz ocenia przebieg z nagłówkiem „Zdający kolejno” - liczy się także kolejność czynności. Odstępstwa, które klucz przyjmuje, są wymienione wprost pod listą. Markowanie czynności zamiast jej wykonania arkusz wyklucza („nie markuj wykonania!”). Kryteria P.2.4-P.2.9 egzaminator ocenia, stojąc bezpośrednio przy zdającym. Każdy gazik do przemywania skóry ma być nowy (P.2.5).
Dokument po tym kroku
Etap 3: Ocena samodzielności według zmodyfikowanej skali Barthel (rezultat 1)
Kroki 3-6 · po tym etapie masz 30 z 36 kryteriów (pkt)
Krok 3: Posiłki, przemieszczanie się, higiena osobista
Kryteria: , ,
R.1.1 Spożywanie posiłków: 0
R.1.2 Przemieszczanie się (z łóżka na krzesło/wózek i z powrotem, siadanie): 5
Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym następującą dokumentację: kartę oceny poziomu samodzielności pacjentki w wykonywaniu czynności dnia codziennego według zmodyfikowanej skali Barthel oraz zinterpretuj wynik.
W kolumnie „Wynik oceny” wpisuje się wartość z opisu, który pasuje do informacji o pacjentce. Spożywanie posiłków: 0 - z powodu zaburzeń połykania nie jest w stanie samodzielnie spożywać posiłków (ma PEG). Przemieszczanie się: 5 - przy przemieszczaniu się na wózek inwalidzki potrzebuje pomocy opiekuna medycznego, czyli pomocy fizycznej. Higiena osobista: 5 - samodzielnie myje zęby, twarz i czesze się.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Toaleta, kąpiel, poruszanie się i schody
Kryteria: , ,
R.1.4 Korzystanie z toalety/WC: 0
R.1.5 Mycie, kąpiel całego ciała: 0
R.1.6 Poruszanie się po powierzchniach płaskich: 0 Wchodzenie i schodzenie po schodach: 0
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym następującą dokumentację: kartę oceny poziomu samodzielności pacjentki w wykonywaniu czynności dnia codziennego według zmodyfikowanej skali Barthel oraz zinterpretuj wynik.
Korzystanie z toalety: 0 - jest zawożona do toalety na wózku, a po oddaniu stolca wszystkie czynności higieniczne wykonuje opiekun. Mycie, kąpiel całego ciała: 0 - jest całkowicie zależna przy toalecie całego ciała. Poruszanie się po powierzchniach płaskich: 0 i wchodzenie po schodach: 0 - to pacjentka leżąca, przemieszczana na wózku. Klucz łączy dwie ostatnie pozycje w jedno kryterium: punkt jest tylko za oba zera.
Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym następującą dokumentację: kartę oceny poziomu samodzielności pacjentki w wykonywaniu czynności dnia codziennego według zmodyfikowanej skali Barthel oraz zinterpretuj wynik.
Ubieranie się i rozbieranie: 5 - przy rozbieraniu i ubieraniu potrzebuje pomocy, ale sama podciąga spodnie od piżamy. Kontrolowanie stolca: 10 - zgłasza potrzebę oddania stolca. Kontrolowanie moczu: 0 - z powodu nietrzymania moczu ma założone pieluchomajtki.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Suma punktów i interpretacja wyniku
Kryteria:
R.1.10 Interpretacja wyniku (podkreślone/zaznaczone wyłącznie): stan pacjentki średnio ciężki
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym następującą dokumentację: kartę oceny poziomu samodzielności pacjentki w wykonywaniu czynności dnia codziennego według zmodyfikowanej skali Barthel oraz zinterpretuj wynik.
Suma: 0 + 5 + 5 + 0 + 0 + 0 + 0 + 5 + 10 + 0 = 25 pkt. Wynik mieści się w przedziale 85-21 pkt, więc podkreśla się wyłącznie „stan pacjentki średnio ciężki”. Klucz punktuje samą interpretację (podkreślona tylko ta jedna pozycja), ale sumę druk każe wpisać.
Typowe błędy
Podkreślenie dwóch przedziałów odbiera punkt - klucz wymaga zaznaczenia „wyłącznie” właściwego.
Kroki 7-9 · po tym etapie masz 33 z 36 kryteriów (pkt)
Krok 7: A. Przed gimnastyką oddechową
Kryteria:
R.2.1 A. Działania (czynności) opiekuna medycznego przed wykonywaniem gimnastyki oddechowej: - sprawdzenie tożsamości pacjentki/zapytanie o imię i nazwisko/sprawdzenie opaski identyfikacyjnej, - poinformowanie pacjentki o zamiarze wykonania gimnastyki oddechowej, - uzyskanie zgody, - poinformowanie pacjentki o zasadach dotyczących gimnastyki oddechowej/ćwiczeń oddechowych/o sposobie ich wykonania/ technice, - poproszenie o współpracę w czasie wykonywania czynności, - higienicznie umycie i/lub zdezynfekowanie rąk, - założenie rękawiczek jednorazowych, - przygotowanie miski nerkowatej, ligniny/ręczników jednorazowego użytku/chusteczek higienicznych Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 czynności
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym następującą dokumentację: algorytm gimnastyki oddechowej u pacjentki leżącej w łóżku.
Arkusz wymaga co najmniej 5 działań w każdej części, klucz uznaje kryterium przy co najmniej 4. W części A wpisano 6 pozycji z listy klucza: sprawdzenie tożsamości, poinformowanie, zgoda, wyjaśnienie sposobu ćwiczeń z prośbą o współpracę, higiena rąk z rękawiczkami i przygotowanie miski nerkowatej z ligniną. Klucz przyjmuje inne brzmienie „pod warunkiem poprawności merytorycznej”.
Dokument po tym kroku
Krok 8: B. Podczas gimnastyki oddechowej
Kryteria:
R.2.2 B. Działania (czynności) opiekuna medycznego podczas wykonywania gimnastyki oddechowej: - pomoc/ułożenie pacjentki w pozycji płaskiej/z poduszką pod głową, kończynami dolnymi ugiętymi w stawach kolanowych, - poproszenie pacjentki, aby obie ręce położyła pod łukami żebrowymi na nadbrzuszu/ułożenie pacjentce rąk na nadbrzuszu, - polecenie pacjentce wykonania wdechu nosem/wykonania wdechu nosem tak, aby ułożone na nadbrzuszu ręce uniosły się, - polecenie wydechu ustami/wydechu ustami tak, aby ręce opadły, - poinstruowanie pacjentki o konieczności powtórzenia ćwiczenia 3 razy, - zachowanie 2-3 minut odpoczynku między ćwiczeniami, - polecenie pacjentce ćwiczenia oddychania torem brzusznym, - polecenie oddychania przy współudziale przepony i rąk Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 czynności
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym następującą dokumentację: algorytm gimnastyki oddechowej u pacjentki leżącej w łóżku.
Część B to instrukcje dla pacjentki według klucza: pozycja płaska z poduszką pod głową i ugiętymi kolanami, ręce pod łukami żebrowymi na nadbrzuszu, wdech nosem (ręce się unoszą), wydech ustami (ręce opadają), trzy powtórzenia i 2-3 minuty odpoczynku między ćwiczeniami.
Dokument po tym kroku
Krok 9: C. Po gimnastyce oddechowej
Kryteria:
R.2.3 C. Działania (czynności) opiekuna medycznego po wykonaniu gimnastyki oddechowej: - mobilizowanie pacjentki do odkasływania, - poprawienie bluzy piżamy, - poprawienie wierzchniego okrycia łóżka, - wyrzucenie jednorazowej miski nerkowatej z zawartością do pojemnika na odpady medyczne zakaźne/do odpadów medycznych, - wyrzucenie użytych rękawic do pojemnika na odpady medyczne zakaźne/do odpadów medycznych, - dezynfekcja rąk, - udokumentowanie wykonywanej czynności Kryterium należy uznać za spełnione, jeżeli zapisane są co najmniej 4 czynności
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym następującą dokumentację: algorytm gimnastyki oddechowej u pacjentki leżącej w łóżku.
Część C: zachęcenie do odkasływania, poprawienie bluzy piżamy i wierzchniego okrycia, wyrzucenie miski nerkowatej z zawartością i rękawiczek do odpadów medycznych zakaźnych, dezynfekcja rąk i udokumentowanie czynności - 6 pozycji z listy klucza.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Indywidualna karta czynności (rezultat 3)
Kroki 10-12 · po tym etapie masz 36 z 36 kryteriów (pkt)
Krok 10: Dane pacjentki w karcie
Kryteria:
R.3.1 Imię i nazwisko: Ewa Topolska PESEL: 50060315203 Oddział/placówka: rehabilitacji neurologicznej
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym następującą dokumentację: indywidualną kartę czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i zabiegów medycznych. Datę i godziny wpisz zgodnie ze stanem faktycznym w dniu egzaminu.
W nagłówku karty: Ewa Topolska, PESEL 50060315203, oddział/placówka - oddział rehabilitacji neurologicznej.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Wpis: pomiar ciśnienia tętniczego
Kryteria:
R.3.2 Rodzaj zabiegu, czynności: pomiar ciśnienia tętniczego krwi/pomiar RR Godzina wykonania: zgodna z czasem trwania egzaminu Podpis: XX YY
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym następującą dokumentację: indywidualną kartę czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i zabiegów medycznych. Datę i godziny wpisz zgodnie ze stanem faktycznym w dniu egzaminu.
Karta ma jedną tabelę na wszystkie czynności. Pierwszy wiersz: data 12.01.2026, godzina pomiaru (zgodna z czasem trwania egzaminu), rodzaj pomiar ciśnienia tętniczego krwi (klucz przyjmuje też „pomiar RR”) i podpis XX YY.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Wpis: pielęgnacja skóry i opatrunek wokół PEG
Kryteria:
R.3.3 Rodzaj zabiegu, czynności: pielęgnacja skóry wokół przezskórnej endoskopowej gastrostomii/wokół PEG/założenie jałowego opatrunku wokół PEG Godzina wykonania: zgodna z czasem trwania egzaminu Podpis: XX YY
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij w arkuszu egzaminacyjnym następującą dokumentację: indywidualną kartę czynności higienicznych, pielęgnacyjnych i zabiegów medycznych. Datę i godziny wpisz zgodnie ze stanem faktycznym w dniu egzaminu.
Drugi wiersz: ta sama data, godzina zabiegu, rodzaj pielęgnacja skóry wokół PEG, założenie jałowego opatrunku wokół PEG (klucz przyjmuje każde z tych sformułowań, także pełną nazwę „przezskórna endoskopowa gastrostomia”) i podpis XX YY.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.