Przejdź do głównej treści
M.42-01-21.06-SGCzerwiec 2021 · 22 kroki · ok. 41 min · 39 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Bicie tarcz hamulcowych Volvo V50 po badaniu

Arkusz M.42-01-21.06-SG (formuła 2012, kwalifikacja M.42 - dziś MOT.06) z Volvo V50 (EL 3661T) z silnikiem zasilanym olejem napędowym (ZS) o pojemności 1997 cm³ i przebiegu 134 970 km. Na badaniu technicznym hamulec roboczy osi przedniej działał nierównomiernie - siła hamowania jednego koła zmieniała się w czasie jednego obrotu. Do tego zużyte pióra wycieraczek szyby przedniej i niesprawna żarówka tylnego światła przeciwmgłowego. Do wypełnienia są: zlecenie serwisowe, karta oceny elementów układu hamulcowego osi przedniej, formularz czynności naprawy i faktura VAT.

Kroki idą za kolejnością dokumentów w arkuszu. Każdy zaczyna się poleceniem z arkusza, wyjaśnia, skąd bierze się wpis, i podaje kryteria klucza, które spełnia. Kwoty są policzone w skrypcie i porównane z kluczem oceniania.

Co widać w podglądzie. Dokumenty z arkusza odtworzone na stronie, przy niektórych krokach - wycinki z arkusza (wypis z zaświadczenia, tabela danych technicznych, rysunki, tabela pomiarów, cenniki). Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie, a pola wypełnione w bieżącym kroku są podświetlone na żółto.

Najważniejsze dane, do których wracają kolejne kroki:

  • silnik o zapłonie samoczynnym (ZS) - w tabeli danych technicznych bierze się kolumnę „oś przednia, silnik o ZS”,
  • graniczne wartości: okładzina klocka 1,5 mm, grubość tarczy 22,20 mm, bicie poosiowe 0,15 mm, różnica grubości tarcz jednej osi 0,12 mm,
  • momenty dokręcenia: prowadnice zacisku 30 Nm, śruby jarzma 120 Nm, nakrętki koła 115 Nm,
  • 1 rbg = 100,00 zł netto, VAT 23%, rabat 7%.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów w 4 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. W zleceniu (pozycje od przebiegu do czynności) i w formularzu klucz dopuszcza inne określenia poprawne merytorycznie.

  1. Etap 1: Analiza zadania

    Krok 1 · po tym etapie masz 0 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Wynik badania technicznego

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Po przeprowadzeniu badania diagnostycznego pojazdu diagnosta stwierdził, że działanie hamulca roboczego osi przedniej jest nierównomierne. Podczas badania na stanowisku rolkowym, urządzenie pomiarowe wskazywało bardzo duże zróżnicowanie siły hamowania na jednym z kół w czasie jednego pełnego obrotu tego koła.

    Wypis z zaświadczenia ma wynik negatywny i trzy uwagi - z nich wynika zakres zlecenia: hamulec roboczy osi przedniej, pióra wycieraczek szyby przedniej i żarówka tylnego światła przeciwmgłowego.

    Zmienna siła hamowania w czasie jednego obrotu koła wskazuje na tarczę - co dokładnie jest nie tak, rozstrzygają pomiary z tabeli wyników, porównane z kolumną „oś przednia, silnik o ZS” tabeli danych technicznych.

    Arkusz mówi, że dokumenty są „na stanowisku egzaminacyjnym” - w tym arkuszu wszystkie są w nim wydrukowane (strony 2-6).

    Dokument po tym kroku
  2. Etap 2: Zlecenie serwisowe

    Kroki 2-4 · po tym etapie masz 9 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 2: Marka, model i VIN

    Kryteria: , ,

    R.1.1 marka pojazdu: Volvo

    R.1.2 model pojazdu: V50

    R.1.3 VIN: YV1MW754192643663

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij zlecenie serwisowe, kartę oceny elementów układu hamulcowego i formularz czynności związanych z naprawą układu hamulcowego.

    Z wypisu z zaświadczenia:

    • marka: Volvo,
    • model: V50,
    • VIN (rubryka „Nr identyfikacyjny (VIN)”): YV1MW754192643663 - 17 znaków.
    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Numer rejestracyjny, pojemność i przebieg

    Kryteria: , ,

    R.1.4 numer rejestracyjny: EL 3661T

    R.1.5 pojemność silnika: 1997 cm3

    R.1.6 przebieg: 134970 km

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Do stacji kontroli pojazdów zgłosił się klient z samochodem osobowym marki VOLVO V50 z silnikiem zasilanym olejem napędowym o pojemności skokowej 1997 cm3 i przebiegu 134 970 km, w celu wykonania przeglądu okresowego pojazdu.

    • numer rejestracyjny z wypisu: EL 3661T,
    • pojemność skokowa z treści zadania: 1997 cm³,
    • przebieg z treści zadania i z wypisu („odczyt licznika przebiegu”): 134 970 km.
    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Czynności do wykonania

    Kryteria: , ,

    R.1.7 czynności do wykonania: naprawa hamulca roboczego osi przedniej

    R.1.8 czynności do wykonania: wymiana piór wycieraczek szyby przedniej

    R.1.9 czynność do wykonania: wymiana żarówki tylnego światła przeciwmgłowego

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Pojazd uzyskał negatywny wynik badania i został skierowany na naprawę hamulca roboczego osi przedniej. Ponadto diagnosta stwierdził wyraźne zużycie piór wycieraczek szyby przedniej oraz niesprawność żarówki tylnego światła przeciwmgłowego.

    Trzy czynności - po jednej na każdą uwagę diagnosty:

    1. Naprawa hamulca roboczego osi przedniej - z karty oceny (następny etap) wynika, że oznacza to wymianę tarcz i klocków osi przedniej,
    2. Wymiana piór wycieraczek szyby przedniej,
    3. Wymiana żarówki tylnego światła przeciwmgłowego.
    Dokument po tym kroku
  5. Etap 3: Karta oceny elementów układu hamulcowego osi przedniej

    Kroki 5-8 · po tym etapie masz 19 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 5: Klocki hamulcowe

    Kryteria: , , ,

    R.2.1 zmierzona grubość okładziny ciernej klocków hamulcowych, lewy wewnętrzny - Wartość nieprzekroczona

    R.2.2 zmierzona grubość okładziny ciernej klocków hamulcowych, lewy zewnętrzny - Wartość nieprzekroczona

    R.2.3 zmierzona grubość okładziny ciernej klocków hamulcowych, prawy wewnętrzny - Wartość nieprzekroczona

    R.2.4 zmierzona grubość okładziny ciernej klocków hamulcowych, prawy zewnętrzny - Wartość nieprzekroczona

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij zlecenie serwisowe, kartę oceny elementów układu hamulcowego i formularz czynności związanych z naprawą układu hamulcowego.

    Minimalna grubość okładziny ciernej (oś przednia, silnik o ZS): 1,5 mm.

    • lewy wewnętrzny 3,0 mm, lewy zewnętrzny 3,5 mm, prawy wewnętrzny 3,4 mm, prawy zewnętrzny 3,3 mm - wszystkie powyżej 1,5 mm → wartość nieprzekroczona w czterech wierszach.

    Ocena organoleptyczna: wszystkie klocki bez rys i wyszczerbień.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Grubość tarcz i różnica grubości

    Kryteria: , ,

    R.2.5 zmierzona grubość tarczy hamulcowej, lewa - Wartość nieprzekroczona

    R.2.6 zmierzona grubość tarczy hamulcowej, prawa - Wartość nieprzekroczona

    R.2.7 maksymalna różnica grubości tarcz hamulcowych jednej osi - Wartość przekroczona

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij zlecenie serwisowe, kartę oceny elementów układu hamulcowego i formularz czynności związanych z naprawą układu hamulcowego.

    Minimalna grubość tarczy (oś przednia, silnik o ZS): 22,20 mm.

    • lewa 23,60 mm, prawa 22,65 mm - obie powyżej minimum → wartość nieprzekroczona.

    Różnica grubości tarcz jednej osi: 23,60 - 22,65 = 0,95 mm, a dopuszczalne jest 0,12 mm → wartość przekroczona. Każda tarcza osobno jest jeszcze dość gruba, ale razem nie nadają się do pracy na jednej osi.

    Typowe błędy

    Pominięcie wiersza „maksymalna różnica grubości tarcz” albo porównanie z wartością 0,12 mm jak z grubością minimalną - liczy się różnica 0,95 mm (R.2.7).

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Bicie poosiowe tarcz

    Kryteria: ,

    R.2.8 bicie poosiowe tarczy hamulcowej, lewa - Wartość nieprzekroczona

    R.2.9 bicie poosiowe tarczy hamulcowej, prawa - Wartość przekroczona

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij zlecenie serwisowe, kartę oceny elementów układu hamulcowego i formularz czynności związanych z naprawą układu hamulcowego.

    Maksymalne bicie poosiowe tarczy: 0,15 mm.

    • lewa 0,12 mm → wartość nieprzekroczona,
    • prawa 0,38 mm → wartość przekroczona.

    Bijąca tarcza wyjaśnia wynik ze stanowiska rolkowego: klocki chwytają ją raz mocniej, raz słabiej, więc siła hamowania prawego koła zmienia się w czasie jednego obrotu.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Decyzja: tarcze i klocki do wymiany

    Kryteria:

    R.2.10 tarcze hamulcowe - Do wymiany

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij zlecenie serwisowe, kartę oceny elementów układu hamulcowego i formularz czynności związanych z naprawą układu hamulcowego.

    • tarcze hamulcowe - do wymiany: przekroczone bicie prawej tarczy i przekroczona różnica grubości tarcz osi; tarcze wymienia się parami, na całej osi,
    • klocki hamulcowe - do wymiany: same pomiary klocków mieszczą się w normie, ale klucz zakłada zamontowanie nowych klocków razem z nowymi tarczami (formularz R.3.7, faktura R.4.2 i R.4.7), a zestawienie czasochłonności ma dla osi przedniej tylko usługę „wymiana tarcz i klocków hamulcowych”. Klucz tego wiersza karty nie ocenia.
    Typowe błędy

    Tarcze „do dalszej eksploatacji”, bo każda osobno ma grubość powyżej 22,20 mm - decyduje bicie i różnica grubości (R.2.10).

    Dokument po tym kroku
  9. Etap 4: Formularz czynności związanych z naprawą układu hamulcowego

    Kroki 9-14 · po tym etapie masz 29 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 9: Zdjęcie kół

    Kryteria:

    R.3.1 wymontowanie koła pojazdu

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij zlecenie serwisowe, kartę oceny elementów układu hamulcowego i formularz czynności związanych z naprawą układu hamulcowego.

    Arkusz nie ma instrukcji naprawy - formularz układa się na podstawie rysunków hamulca (Rys. 1-3) i tabeli momentów dokręcenia. Wszystkie wpisy są w liczbie mnogiej, bo tarcze i klocki wymienia się po obu stronach osi.

    1. Unieść i podeprzeć przód pojazdu, wymontować koła osi przedniej.
    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Zaciski i klocki

    Kryteria: ,

    R.3.2 wymontowanie zacisku hamulcowego

    R.3.3 wymontowanie klocków hamulcowych

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij zlecenie serwisowe, kartę oceny elementów układu hamulcowego i formularz czynności związanych z naprawą układu hamulcowego.

    1. Wykręcić prowadnice zacisków hamulcowych i wymontować zaciski hamulcowe - prowadnice to element 1 na Rys. 2, zacisk - element 2,
    2. Wymontować klocki hamulcowe - wewnętrzny (3) i zewnętrzny (6) na Rys. 2.
    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Jarzma i wymiana tarcz

    Kryteria: ,

    R.3.4 wymontowanie jarzma zacisku hamulcowego

    R.3.5 wymiana tarczy hamulcowej lub wymontowanie tarczy hamulcowej i zamontowanie nowej tarczy hamulcowej

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij zlecenie serwisowe, kartę oceny elementów układu hamulcowego i formularz czynności związanych z naprawą układu hamulcowego.

    1. Odkręcić śruby mocujące jarzma zacisków hamulcowych i wymontować jarzma - śruby jarzma pokazuje Rys. 3 (element 1); dopiero po zdjęciu jarzma tarcza jest dostępna,
    2. Wymontować zużyte tarcze hamulcowe i zamontować nowe tarcze hamulcowe - tarcza to element 4 na Rys. 1.
    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Jarzma 120 Nm i nowe klocki

    Kryteria: ,

    R.3.6 zamontowanie jarzma zacisku hamulcowego i dokręcenie śrub mocujących jarzmo momentem 120 Nm

    R.3.7 zamontowanie nowych klocków hamulcowych

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij zlecenie serwisowe, kartę oceny elementów układu hamulcowego i formularz czynności związanych z naprawą układu hamulcowego.

    1. Zamontować jarzma zacisków hamulcowych i dokręcić śruby mocujące jarzma momentem 120 Nm - wartość z tabeli danych: „Śruby mocujące jarzmo zacisku hamulcowego - 120 Nm” (oś przednia),
    2. Zamontować nowe klocki hamulcowe.
    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Zaciski 30 Nm i koła 115 Nm

    Kryteria: ,

    R.3.8 zamontowanie zacisku hamulcowego i dokręcenie prowadnic momentem 30 Nm

    R.3.9 zamontowanie koła pojazdu i dokręcenie nakrętek mocujących koło momentem 115 Nm

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij zlecenie serwisowe, kartę oceny elementów układu hamulcowego i formularz czynności związanych z naprawą układu hamulcowego.

    1. Zamontować zaciski hamulcowe i dokręcić prowadnice zacisków momentem 30 Nm - „Prowadnice zacisku hamulcowego - 30 Nm”,
    2. Zamontować koła osi przedniej, opuścić pojazd i dokręcić nakrętki mocujące koła momentem 115 Nm - „Nakrętki mocujące koła - 115 Nm”.

    Nakrętki piasty (245 Nm) nie są tu potrzebne - tarczę zdejmuje się bez odkręcania piasty.

    Typowe błędy

    Pomylenie momentów: 120 Nm dla prowadnic, 30 Nm dla jarzma albo moment nakrętki piasty zamiast nakrętek koła (R.3.6, R.3.8, R.3.9).

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Obie strony osi

    Kryteria:

    R.3.10 wykonanie powyższych czynności dla drugiego koła osi przedniej lub drugiej strony pojazdu lub w powyższych zapisach użyta liczba mnoga dla wszystkich demontowanych / montowanych elementów

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij zlecenie serwisowe, kartę oceny elementów układu hamulcowego i formularz czynności związanych z naprawą układu hamulcowego.

    Wszystkie czynności dotyczą obu kół osi przedniej - stąd liczba mnoga (koła, zaciski, klocki, jarzma, tarcze). Klucz ma za to osobne kryterium: przyjmuje liczbę mnogą dla wszystkich demontowanych i montowanych elementów albo dopisek, że czynności powtarza się dla drugiego koła.

    Dokument po tym kroku
  15. Etap 5: Faktura VAT

    Kroki 15-21 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 15: Czynność: wymiana tarcz i klocków

    Kryteria:

    R.4.2 wymiana tarcz i klocków hamulcowych osi przedniej; numer katalogowy 164.534

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Koszty związane z usługą zapisz w fakturze VAT.

    Normy i numery z „Zestawienia czasochłonności wybranych czynności obsługowo - naprawczych”, 1 rbg = 100,00 zł netto.

    1. Wymiana tarcz i klocków hamulcowych osi przedniej (164.534): 1,6 rbg × 100,00 zł = 160,00 zł netto, VAT 23% 36,80 zł, brutto 196,80 zł.

    Pozycja 13 („wymiana klocków hamulcowych osi przedniej”, 1,1 rbg) nie wystarcza - wymienia się też tarcze.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Czynności: żarówka i pióra wycieraczek

    Kryteria: ,

    R.4.1 wymiana żarówki lampy tylnej jedna strona; j.m. rbg

    R.4.3 wymiana piór wycieraczek szyby przedniej; ilość 0,2

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Koszty związane z usługą zapisz w fakturze VAT.

    1. Wymiana żarówki lampy tylnej jedna strona (124.307): 0,2 rbg × 100,00 zł = 20,00 zł netto, VAT 23% 4,60 zł, brutto 24,60 zł - światło przeciwmgłowe tylne jest w lampie tylnej, a żarówkę wymienia się z jednej strony,
    2. Wymiana piór wycieraczek szyby przedniej (477.001): 0,2 rbg × 100,00 zł = 20,00 zł netto, VAT 23% 4,60 zł, brutto 24,60 zł.

    Jednostka miary robocizny to rbg (roboczogodzina) - tak jak w zestawieniu czasochłonności.

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Razem czynności

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Koszty związane z usługą zapisz w fakturze VAT.

    Netto 200,00 zł, VAT 46,00 zł, brutto 246,00 zł.

    Klucz nie ocenia tego wiersza osobno, ale jego kwota brutto wchodzi do pola „Razem (czynności + części)”.

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: Części: tarcze i klocki

    Kryteria: ,

    R.4.6 tarcza hamulcowa osi przedniej; ilość 2

    R.4.7 klocki hamulcowe osi przedniej; j.m. kpl.

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Koszty związane z usługą zapisz w fakturze VAT.

    Ceny i numery z „Zestawienia kosztów wybranych części zamiennych i materiałów eksploatacyjnych”.

    1. Tarcza hamulcowa osi przedniej (320.11.536): 2 szt. × 170,00 zł = 340,00 zł netto, VAT 23% 78,20 zł, brutto 418,20 zł - tarcza jest liczona na sztuki, a oś ma dwie,
    2. Klocki hamulcowe osi przedniej (320.11.159): 1 kpl. × 162,00 zł = 162,00 zł netto, VAT 23% 37,26 zł, brutto 199,26 zł - klocki są w komplecie na oś.
    Typowe błędy

    Jedna tarcza zamiast dwóch albo tarcza osi tylnej (320.11.537) zamiast przedniej (R.4.6).

    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Części: pióra i żarówka P21W

    Kryteria: ,

    R.4.4 pióra wycieraczek; wartość brutto 61,50

    R.4.5 żarówka P21W; numer katalogowy 095.02.115

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Koszty związane z usługą zapisz w fakturze VAT.

    1. Pióra wycieraczek (658.03.226): 1 kpl. × 50,00 zł = 50,00 zł netto, VAT 23% 11,50 zł, brutto 61,50 zł,
    2. Żarówka P21W (095.02.115): 1 szt. × 3,00 zł = 3,00 zł netto, VAT 23% 0,69 zł, brutto 3,69 zł - w cenniku przy P21W stoi wprost „kierunkowskaz tylny, przeciwmgłowe tylne”.
    Dokument po tym kroku
  20. Krok 20: Razem części

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Koszty związane z usługą zapisz w fakturze VAT.

    Netto 555,00 zł, VAT 127,65 zł, brutto 682,65 zł.

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Razem, rabat 7% i kwota do zapłaty

    Kryteria: , ,

    R.4.8 w polu "Razem (czynności+części)" brutto 928,65 lub poprawnie wyliczona suma z pól "Razem czynności" + "Razem części" (zapis z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku)

    R.4.9 w polu "Rabat" 65,01 lub poprawnie wyliczona (poprawnie zaokrąglona) i zapisana z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku wartość 7% kwoty z pola "Razem (czynności + części)" ±0,01

    R.4.10 w polu "Razem do zapłaty" 863,64 lub poprawnie wyliczona i zapisana z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku wartość 93% kwoty z pola "Razem (czynności + części)" ±0,01

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Koszty związane z usługą zapisz w fakturze VAT.

    • razem (czynności + części): 246,00 + 682,65 = 928,65 zł (kwoty brutto),
    • rabat 7%: 928,65 × 0,07 = 65,0055 → 65,01 zł,
    • razem do zapłaty: 928,65 - 65,01 = 863,64 zł (to samo co 93% kwoty razem).
    Dokument po tym kroku
  22. Etap 6: Sprawdzenie pracy

    Krok 22 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 22: Kontrola przed oddaniem arkusza

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Ocenie podlegać będzie 4 rezultaty: Zlecenie serwisowe, Karta oceny elementów układu hamulcowego osi przedniej, Formularz czynności związanych z naprawą układu hamulcowego, Faktura VAT.

    • w karcie oceny w kolumnie „wartość przekroczona” są dwa X: różnica grubości tarcz i bicie prawej tarczy,
    • formularz ma trzy momenty: 120 Nm (jarzma), 30 Nm (prowadnice), 115 Nm (koła),
    • każda czynność ze zlecenia ma robociznę i część na fakturze,
    • do zapłaty: 863,64 zł.
    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.

Potwierdzenie

Informacja