Serwis używa plików cookies do analizy ruchu i poprawy działania. Szczegóły
M.42-01-22.06-SGCzerwiec 2022 · 25 kroków · ok. 48 min · 39 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Przegląd Dacii Duster i naprawa alternatora
Rozwiązanie dotyczy arkusza M.42-01-22.06-SG (kwalifikacja M.42, formuła 2012, sesja czerwiec 2022): do autoryzowanej stacji obsługi trafia Dacia Duster 1.5 dCi (PKN 30944) z przebiegiem 119 970 km. Trzeba wykonać przegląd okresowy, a przy okazji naprawić alternator (wymiana łożyska przedniego i płytki układu prostownika). Z dowodu rejestracyjnego, zestawienia czynności obsługowych, rysunku alternatora i cenników wypełnij cztery dokumenty: zlecenie serwisowe, formularz obsługi, formularz naprawy alternatora i zestawienie kosztów zlecenia.
Kroki idą za kolejnością dokumentów w arkuszu. Każdy zaczyna się poleceniem z arkusza, wyjaśnia, skąd bierze się wpis, i podaje kryteria klucza, które spełnia. Kwoty policzono w skrypcie i porównano z kluczem oceniania CKE tej sesji. Dwie kwoty w kluczu tej sesji są błędne (olej i łączna kwota) - w dokumentach są wartości poprawne, a w krokach opisano różnicę.
Co widać w podglądzie. Formularze z arkusza odtworzone na stronie, przy zleceniu i formularzu naprawy - wycinki rysunków z arkusza. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (dokumenty wypełnia się długopisem), a pola wypełnione w bieżącym kroku są podświetlone na żółto.
Najważniejsze dane, potrzebne w wielu krokach:
silnik 1461 cm³, olej napędowy (P.3 = D) - stąd czynność „Filtr paliwa opróżnić – silnik ZS”,
przebieg 119 970 km → przegląd z kolumny 120 000 km zestawienia czynności obsługowych,
1 rbh kosztuje 100,00 zł netto, VAT 23% dla usług i części,
olej silnikowy SAE 5W-30 w ilości 4,5 l (zestawienie płynów eksploatacyjnych), w cenniku liczony za litr.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów w 4 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Analiza zadania
Krok 1 · po tym etapie masz 0 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 1: Pojazd, przebieg i zakres zlecenia
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
W pojeździe marki Dacia Duster dostarczonym do autoryzowanej stacji obsługi pojazdów należy wykonać przegląd okresowy. Przebieg pojazdu wynosi 119 970 km. W trakcie wykonywania czynności obsługowych stwierdzono ponadto głośną pracę alternatora oraz miganie lampki kontrolnej ładowania podczas pracy silnika. Po wykonaniu diagnostyki i konsultacji z właścicielem ustalono, że wymianie podlegać będzie łożysko przednie alternatora oraz płytka układu prostownika.
Zanim zaczniesz wypełniać dokumenty, ustal trzy rzeczy:
który przegląd - zestawienie czynności obsługowych ma dwie kolumny: 105 000 km i 120 000 km. Przy przebiegu 119 970 km wypada przegląd po 120 000 km (przegląd po 105 000 km jest już za pojazdem),
jaki silnik - w dowodzie P.3 = D (olej napędowy), więc to silnik ZS (1.5 dCi), a pojemność P.1 = 1461 cm³,
zakres naprawy - alternatora nie wymienia się na nowy: wymianie podlega tylko łożysko przednie i płytka układu prostownika. Pozycja „Alternator 420,00 zł” w cenniku nie wchodzi więc do kosztów.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Zlecenie serwisowe
Kroki 2-6 · po tym etapie masz 9 z 39 kryteriów (pkt)
Z dowodu rejestracyjnego (rysunek 1): pole D.1 - marka Dacia, pole D.3 - model DUSTER 1.5 DCI, pole A - numer rejestracyjny PKN 30944.
Klucz tej sesji wymaga modelu w pełnym brzmieniu z dowodu: „Duster 1.5 DCI”. Numeru rejestracyjnego klucz nie ocenia, ale rubryka jest na druku, więc ją wypełnij.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Pojemność silnika, rok produkcji i przebieg
Pole E dowodu: UU1HSDAC645068313 - 17 znaków. Ten sam numer jest w strefie odczytu maszynowego (pionowy napis z lewej strony dowodu, fragment „…UU1HSDAC645068313…”), co pomaga rozstrzygnąć nieczytelny znak. W numerze VIN nie występują litery I, O i Q - „okrągłe” znaki to cyfry 0.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Dane właściciela
Kryteria:
R.1.7 Dane właściciela: Jan Nowak ul. Długa 3/5 62-667 Posada
Przegląd okresowy po przebiegu 120 000 km - klucz przyjmuje też zapis z przebiegiem 119 970 km,
Naprawa alternatora przez wymianę łożyska przedniego i płytki układu prostownika.
Nie rozpisuj tu przeglądu na pojedyncze czynności - służy do tego formularz obsługi. Z naprawą jest tak samo: szczegóły trafiają do formularza naprawy alternatora.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Formularz obsługi
Kroki 7-13 · po tym etapie masz 19 z 39 kryteriów (pkt)
Do formularza obsługi przepisz wszystkie czynności z „X” w kolumnie 120 000 km zestawienia czynności obsługowych, w kolejności z zestawienia (22 pozycje - mieszczą się na pierwszej stronie formularza). Czynności z „X” tylko w kolumnie 105 000 km (np. wymiana płynu hamulcowego, filtra kabinowego, płynu chłodzącego) nie należą do tego przeglądu.
Pierwsze cztery: kody diagnostyczne (wiersz 1), pióra wycieraczek (4), spryskiwacze (5) i ustawienie świateł (7). Klucz ich nie ocenia, ale należą do przeglądu po 120 000 km.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Olej silnikowy z filtrem i filtr powietrza
Kryteria: ,
R.2.1 Wymienić olej silnikowy wraz z filtrem oleju
Wiersze 12-16: przeguby i luzy układu kierowniczego, przekładnia kierownicza, sprężyny amortyzatorów, mocowania amortyzatorów i szczelność układu wydechowego. Same sprawdzenia - bez części w kosztach (robociznę obejmuje norma przeglądu).
Dokument po tym kroku
Krok 10: Hamulce i akumulator
Kryteria: ,
R.2.3 Sprawdzić układ hamulcowy – szczelność
R.2.4 Sprawdzić stan akumulatora – gęstość elektrolitu
Arkusz nie podaje instrukcji naprawy - daje tylko rysunek 2 z alternatorem rozłożonym na części. Kolejność czynności wynika z budowy: koło pasowe (1) i wentylator (13) siedzą na wałku z przodu, łożysko (11) jest w obudowie przedniej (12), a płytka układu prostownika (8) przy obudowie tylnej (9). Formularz dotyczy tylko naprawy alternatora (dopisek pod tytułem) - wymontowanie alternatora z pojazdu i jego zamontowanie są w kosztach naprawy, ale nie w tym formularzu.
Klucz tej sesji opisuje naprawę w formie poleceń. Najpierw zdejmij elementy z zewnątrz alternatora:
Zdemontować wentylator i koło pasowe alternatora
Zdemontować szczotkotrzymacz
Szczotkotrzymacz (10) z szczotkami (7) zdejmuje się przed rozdzieleniem obudów, żeby szczotki nie uszkodziły się o pierścienie ślizgowe wirnika.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Rozdzielenie obudowy i wyprasowanie łożyska
Kryteria: , ,
R.3.3 Odkręcić i usunąć trzy śruby łączące obudowę alternatora
Obudowę przednią (12) i tylną (9) łączą śruby - po ich wykręceniu obudowy się rozdzielają. Łożysko przednie (11) jest wciśnięte w obudowę i dodatkowo przytrzymane śrubami zabezpieczenia - dlatego najpierw te śruby, potem prasa.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Czyszczenie i weryfikacja części
Kryteria:
R.3.6 Wszystkie zdemontowane elementy alternatora poddać czyszczeniu i weryfikacji
Wszystkie zdemontowane elementy alternatora poddać czyszczeniu i weryfikacji
Weryfikacja to ocena, czy pozostałe części (wirnik, stojan, szczotki, obudowy) nadają się do dalszej pracy. Wymiana dotyczy tylko łożyska i płytki - tak ustalono z właścicielem.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Nowe łożysko i nowa płytka prostownika
Kryteria: ,
R.3.7 Zamontować nowe łożysko w obudowie przedniej alternatora za pomocą prasy
Złożyć alternator: skręcić obudowę trzema śrubami, zamontować szczotkotrzymacz, wentylator i koło pasowe (klucz tej pozycji nie ocenia)
Sprawdzić ręcznie obracanie się wirnika, czy nie obciera o stojan
Sprawdzić głośność pracy i stopień ładowania alternatora na stole probierczym
Klucz nie ma osobnego kryterium złożenia alternatora, ale bez niego nie da się sprawdzić obracania wirnika w stojanie - dlatego w formularzu jest pozycja „Złożyć alternator” (części w kolejności odwrotnej do demontażu z pozycji 1-3). Na koniec dwa sprawdzenia: ręczne (wirnik nie może ocierać o stojan) i na stole probierczym - głośność pracy (objaw z treści zadania) i stopień ładowania (miganie lampki ładowania).
Typowe błędy
Wpisanie wymontowania alternatora z pojazdu albo jego zamontowania - formularz dotyczy wyłącznie naprawy samego alternatora.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Zestawienie kosztów zlecenia
Kroki 19-24 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)
Norma przeglądu obejmuje wszystkie czynności z formularza obsługi, więc wymian oleju, filtrów i pasków nie licz osobno jako robocizny. Nie dodawaj też przeglądu po 105 tys. km (2,0 rbh).
Oblicz koszty związane z usługą i zapisz je w zestawieniu kosztów zlecenia.
„Rozliczenie czasu pracy mechanika na wykonanie naprawy” ma sześć pozycji: 0,2 + 0,4 + 0,2 + 1,1 + 0,4 + 0,2 = 2,5 rbh (łączny czas naprawy z cennika):
Oblicz koszty związane z usługą i zapisz je w zestawieniu kosztów zlecenia.
Części i materiały do wymian z formularza obsługi. Ilość oleju z zestawienia płynów eksploatacyjnych: SAE 5W-30, 4,5 l (olej 5W-40 z cennika do tego silnika nie pasuje):
Cennik nie każe kupować pełnych opakowań, więc olej liczy się za 4,5 litra.
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: z danych wychodzi 103,50 × 1,23 = 127,305 zł, czyli po zaokrągleniu do grosza 127,31 zł (i ta kwota jest wpisana). Klucz tej sesji podaje 127,30 zł - zaokrąglenie w dół. W kluczach z sesji 2025-2026 ten sam wiersz ma już 127,31 zł.
Typowe błędy
Olej SAE 5W-40 (tańszy) zamiast 5W-30 z zestawienia płynów albo 5 litrów zamiast 4,5 l (R.4.3).
Dla kontroli: suma netto to 1 462,50 zł, a 1 462,50 × 1,23 = 1 798,88 zł - różnica 0,00 zł wynika z zaokrąglania każdego wiersza do grosza.
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: suma kwot z kryteriów R.4.1-R.4.9 tego samego klucza to 1798,88 zł (i ta kwota jest wpisana). Klucz tej sesji podaje w R.4.10 1708,93 zł - wygląda to na przestawione cyfry (1798 → 1708), a 0,05 zł różnicy wynika z zaokrąglenia oleju (127,30 zamiast 127,31). Dopuszczalna różnica 1 zł (przypis pod kluczem) tego nie obejmuje. W kluczach z sesji 2025-2026 łączna kwota to już 1798,88 zł.
Dokument po tym kroku
Etap 6: Sprawdzenie pracy
Krok 25 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 25: Kontrola przed oddaniem arkusza
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Ocenie podlegać będą 4 rezultaty: zlecenie serwisowe, czynności obsługowe zapisane w Formularzu obsługi, czynności naprawcze zapisane w Formularzu naprawy alternatora, zestawienie kosztów zlecenia.
Na koniec sprawdź spójność dokumentów:
zlecenie ma dwie usługi: przegląd po 120 000 km i naprawę alternatora,
w formularzu obsługi są wszystkie 22 czynności z kolumny 120 000 km i żadnej z samej kolumny 105 000 km,
każda wymiana z formularza obsługi ma swoją część w kosztach (olej, filtr oleju, filtr powietrza, dwa komplety pasków),
formularz naprawy dotyczy samego alternatora, a jego części (łożysko, płytka) są w kosztach,
łączna kwota do zapłaty: 1 798,88 zł brutto.
Dokument po tym kroku
Podgląd
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.