Rozwiązanie krok po kroku: Ocena techniczna pojazdu

Zanim cokolwiek wpiszemy, przeglądamy dokumentację i zaznaczamy dane, od których zależą punkty:

• Tabela I - OPEL Omega, WW 45897, VIN W0LPC1DB2C4567123, przebieg 100 520 km, benzyna, rok produkcji 2002, pierwsza rejestracja 10.10.2003.
• Tabela IV - minimalne wskaźniki skuteczności hamowania zależą od daty pierwszej rejestracji, więc bierzemy kolumnę „od 1.01.1999 r. do 27.07.2010 r.”.
• Tabele V i VI - wyniki diagnostyki organoleptycznej i badania na urządzeniu rolkowym. Z nich wynika ocena w Tabeli 4.
• Tabele VII i VIII - ceny części i czasy usług do kosztorysu, który sporządzamy tylko wtedy, gdy któryś układ jest niesprawny.

Kolejność tabel w arkuszu odpowiada kolejności pracy diagnosty: najpierw zakres czynności i sprzęt, potem pomiary i ich ocena, na końcu protokół i kosztorys.

Wykaz czynności jest w dokumentacji (punkty a-j) - przepisujemy go do Tabeli 1, a numer porządkowy wpisujemy sami, bo kolumna Lp. jest pusta. Zaczynamy od czynności wykonywanych przy pojeździe stojącym na stanowisku:

1. ocena stanu technicznego ogumienia - bieżnik, uszkodzenia boków, ciśnienie,
2. kontrola prawidłowości działania, ustawienia i własności świetlnych świateł zewnętrznych.

1. ocena stanu technicznego układu hamulcowego oraz skuteczności i równomierności działania hamulców.

To dwie części jednej czynności: stan elementów (przewody, klocki, tarcze) oceniamy wzrokowo, a skuteczność i równomierność - na urządzeniu rolkowym. Obie wrócą w Tabelach 3 i 4.

1. kontrola prawidłowości działania układu kierowniczego i stanu technicznego jego połączeń,
2. kontrola prawidłowości ustawienia i zamocowania kół jezdnych,
3. ocena stanu technicznego zawieszenia.

Klucz ocenia wiersze 4 i 6. Punktu „e” (koła jezdne) nie ma w kluczu, ale jest w wykazie z dokumentacji - wpisanie go nie odbiera punktów, a wykaz jest kompletny.

1. odczyt kodów błędów zapisanych w sterowniku,
2. ocena stanu technicznego układu wydechowego,
3. kontrola prawidłowości działania sygnału dźwiękowego.

Wiersz 8 (układ wydechowy) nie jest oceniany kluczem, wiersze 7 i 9 - tak.

1. pomiar emisji zanieczyszczeń gazowych w spalinach.

W dokumentacji punkt „j” brzmi: „pomiar emisji zanieczyszczeń gazowych lub zadymienia spalin, jeżeli pojazd jest napędzany silnikiem z zapłonem samoczynnym”. Zadymienie dotyczy diesla, a Omega ma silnik benzynowy (Tabela I: „P (benzyna)”), więc zapisujemy pomiar zanieczyszczeń gazowych. Pozostałe wiersze Tabeli 1 zostają puste.

Do każdej czynności dobieramy urządzenie z Tabeli II (wyposażenie kontrolno-pomiarowe). Nazwy przepisujemy z tej tabeli - wtedy nie ma wątpliwości, o jaki sprzęt chodzi:

1. odczyt kodów błędów → Czytnik informacji diagnostycznych do układu OBDII / EOBD (złącze diagnostyczne OBD),
2. przepuszczalność światła szyb przednich → Przyrząd do pomiaru współczynnika przepuszczalności światła,
3. głośność układu wydechowego → Miernik poziomu dźwięku (sonometr).

1. skuteczność tłumienia amortyzatorów → Urządzenie do kontroli skuteczności tłumienia drgań zawieszenia - płyty wymuszają drgania koła, a urządzenie mierzy, jak szybko gasną,
2. luzy w zawieszeniu i układzie kierowniczym → Urządzenie do wymuszania szarpnięć kołami jezdnymi pojazdu (tzw. szarpak) - płyty przesuwają koło, a diagnosta z kanału ogląda przeguby, sworznie i tuleje.

1. skuteczność hamulca roboczego → Urządzenie rolkowe do kontroli działania hamulców,
2. skuteczność hamulca awaryjnego → Urządzenie rolkowe do kontroli działania hamulców.

To samo urządzenie w obu wierszach: rolki obracają koła, a urządzenie mierzy siłę hamowania każdego koła - raz przy wciśniętym pedale, raz przy zaciągniętym hamulcu awaryjnym. Na sile hamowania opiera się Tabela VI.

1. różnica światłości świateł drogowych → Przyrząd do pomiaru ustawienia i światłości świateł pojazdu (regloskop),
2. zawartość CH i CO w spalinach → Wieloskładnikowy analizator spalin.

Klucz wprost zaznacza, że w wierszu 9 nie wolno wpisać dymomierza - dymomierz mierzy zadymienie spalin silnika wysokoprężnego, a CO i węglowodory mierzy analizator spalin.

1. pomiar ustawienia kół osi przedniej → Przyrząd do pomiaru geometrii ustawienia kół i osi pojazdów.

Klucz nie ocenia tego wiersza, ale wypełniamy całą tabelę. Tabela II ma też „urządzenie do oceny prawidłowości ustawienia kół jezdnych” - to płyta najazdowa, która tylko sygnalizuje, czy koło znosi pojazd w bok. Do pomiaru zbieżności i kątów kół służy przyrząd do pomiaru geometrii.

Dokumentacja mówi, że skuteczność i równomierność działania hamulców bada się na stanowisku diagnostycznym za pomocą urządzenia rolkowego. Wskaźnik skuteczności i różnicę sił hamowania liczy urządzenie z pomiaru sił, więc w obu wierszach wpisujemy stanowiskowa.

Tabela III: sztywne i elastyczne przewody kontroluje się organoleptycznie podczas pracy układu hamulcowego - diagnosta ogląda je z kanału, gdy ktoś naciska pedał, i szuka wycieków, pęcznienia, otarć. W obu wierszach: organoleptyczna.

Klocki i tarcze bez demontażu ocenia się wzrokowo - przez szczeliny w tarczy koła albo po zdjęciu koła: grubość okładziny, rant zużycia na tarczy, rysy, korozja, zanieczyszczenie olejem. Tabela III: organoleptyczna.

Samochód osobowy, hamulec roboczy, pierwsza rejestracja 10.10.2003 r. → Tabela IV, kolumna „od 1.01.1999 r. do 27.07.2010 r.”: minimum 50%. Wynik z Tabeli VI: 55,5%.

55,5% ≥ 50% → TAK. W Tabeli VI wskaźnik jest jeden dla obu osi hamulca roboczego - urządzenie liczy go z sumy sił hamowania wszystkich kół w stosunku do ciężaru pojazdu.

Hamulec awaryjny, ta sama kolumna Tabeli IV: minimum 25%. Wynik z Tabeli VI: 25,5%.

25,5% ≥ 25% → TAK, ale z niewielkim zapasem. Gdyby pojazd był zarejestrowany przed 1994 r., minimum wynosiłoby 23% - stąd tak ważny jest wybór właściwej kolumny.

Dopuszczalna różnica sił hamowania kół jednej osi: 30% (uwaga pod Tabelą IV). Różnicę liczy się względem większej z dwóch sił:

(2,78 kN - 2,68 kN) / 2,78 kN × 100% = 3.6% - tyle podaje Tabela VI.

3.6% ≤ 30% → TAK.

(1,49 kN - 1,17 kN) / 1,49 kN × 100% = 21.5% - zgodnie z Tabelą VI.

21.5% ≤ 30% → TAK. Różnica jest wyraźnie większa niż z przodu i pasuje do zużytych klocków i tarcz osi tylnej, ale mieści się w normie. Wiersza hamulca awaryjnego (9,1%) Tabela 4 nie ma.

Tabela V: przy przewodach sztywnych i elastycznych wszystkie usterki mają X w kolumnie „Nie”. Rodzaj usterki: brak usterek, kwalifikacja: do dalszej eksploatacji.

Tabela V: „Nadmierne zużycie okładzin ciernych” - Tak, w uwagach „Oś tylna”. Pozostałe usterki klocków - „Nie”.

• klocki osi przedniej: brak usterek → do dalszej eksploatacji,
• klocki osi tylnej: nadmierne zużycie okładzin ciernych → do wymiany.

Tabela V: „Nadmierne zużycie tarczy” - Tak, uwaga „Oś tylna”. Korozji, pęknięć, zanieczyszczeń i uszkodzeń osłon nie stwierdzono.

• tarcze osi przedniej: brak usterek → do dalszej eksploatacji,
• tarcze osi tylnej: nadmierne zużycie tarczy → do wymiany.

Klocki i tarcze jednej osi zawsze wymienia się kompletami (obie strony), żeby hamulec działał równomiernie.

Wszystkie wskaźniki i różnice sił mieszczą się w normach, ale dwa elementy są zakwalifikowane do wymiany. Układ, w którym trzeba wymienić zużyte tarcze i klocki, nie jest sprawny - zaznaczamy NIE.

Przepisujemy z Tabeli I: marka OPEL, model Omega, nr rejestracyjny WW 45897. Numer rejestracyjny przepisujemy ze spacją, tak jak w dowodzie rejestracyjnym.

VIN ma 17 znaków - po jednym w każdej kratce: W0LPC1DB2C4567123. Drugi znak to cyfra zero (W0L - kod producenta Opel), a nie litera O: w numerze VIN nie używa się liter I, O i Q, żeby nie myliły się z cyframi.

Stan licznika: 100 520 km (klucz tego pola nie ocenia).

Przypis pod protokołem: należy zapisać sprawny albo przekazać do naprawy. Układ hamulcowy jest niesprawny (Tabela 4), więc wynik oceny to przekazać do naprawy.

Uzupełniamy zdanie: „Stwierdzone nieprawidłowości dotyczą układu hamulcowego”. Inne układy nie były w dokumentacji oceniane jako wadliwe.

Z Tabeli 4 przenosimy elementy zakwalifikowane do wymiany: tarcze hamulcowe osi tylnej i klocki hamulcowe osi tylnej. Dopisek „komplet” podpowiada mechanikowi, że wymienia się obie strony osi.

Kosztorys obejmuje naprawę - wymianę tarcz i klocków osi tylnej. W Tabeli VIII są osobno „wymiana klocków - tył” (0,5 rbg) i „wymiana tarcz - tył” (1,5 rbg), ale uwaga pod tabelą mówi, że wymiana tarcz obejmuje także wymianę klocków tej osi. Wpisujemy więc jedną czynność - inaczej klient zapłaciłby dwa razy za tę samą robotę.

Wymiana tarcz hamulcowych - tył komplet: 1,5 rbg × 100,00 zł = 150,00 zł netto, VAT 23%: 150,00 × 0,23 = 34,50 zł, brutto 184,50 zł.

„Wykonanie oceny stanu technicznego” (1,0 rbg) też jest w Tabeli VIII, ale to nie jest czynność naprawcza - do kosztorysu naprawy nie należy (klucz liczy razem tylko 184,50 zł).

Jedna czynność, więc razem: netto 150,00, VAT 34,50, brutto 184,50 zł. Wiersze 2-6 zostają puste.

Z Tabeli VII: Klocki hamulcowe - oś tylna, nr katalogowy 1234, kpl., 1 × 100,00 zł = 100,00 zł netto, VAT 23,00 zł, brutto 123,00 zł.

Uwaga na podobne numery: klocki przednie mają numer 1324, klocki tylne 1234 - przy przepisywaniu łatwo zamienić cyfry.

Tarcze hamulcowe - oś tylna, nr katalogowy 4322, kpl., 1 × 200,00 zł = 200,00 zł netto, VAT: 200,00 × 0,23 = 46,00 zł, brutto 246,00 zł.

Robocizna „wymiany tarcz” obejmuje założenie klocków, ale same klocki są osobną częścią - dlatego w częściach są dwa wiersze, a w czynnościach jeden.

Netto: 100,00 + 200,00 = 300,00 zł, VAT: 23,00 + 46,00 = 69,00 zł, brutto 369,00 zł.

Do zapłaty jest kwota brutto: 184,50 + 369,00 = 553,50 zł. Kwoty zapisujemy z dokładnością do grosza, jak wymaga uwaga pod tabelą.

Sprawdzenie innym sposobem: netto razem 450,00 zł × 1,23 = 553,50 zł.

Na koniec sprawdzamy spójność tabel:

• elementy „do wymiany” w Tabeli 4 (tarcze i klocki osi tylnej) są te same w protokole (Tabela 5) i w kosztorysie (Tabela 6),
• w każdym wierszu Tabeli 4 jest tylko jeden X - klucz nie uznaje wiersza z dwoma znakami,
• metody w Tabeli 3 to wyłącznie słowa „stanowiskowa” i „organoleptyczna”,
• VIN ma 17 znaków, a numery katalogowe części są z Tabeli VII,
• suma netto, VAT i brutto zgadza się w każdym wierszu kosztorysu, a razem do zapłaty to 553,50 zł.