Forma odlewnicza i wytop brązu

Praktyczny egzamin z kwalifikacji MTL.02 „Eksploatacja maszyn i urządzeń odlewniczych” trwa 150 minut i ma charakter stanowiskowy: łączy ręczne formowanie z przygotowaniem wsadu, wytopem metalu oraz zalaniem formy. Najpierw trzeba wykonać metodą z obieraniem dwuskrzynkową formę odlewniczą z użyciem niedzielonego modelu. Dobór skrzynek zależy od wymaganych odległości między modelem a powierzchniami formy oraz ściankami skrzynki, podanych dla masy odlewu. Masa formierska jest przygotowywana z masy bentonitowej o wilgotności 2%, którą odświeża się w mieszarce przez dodanie wody do wilgotności końcowej 3,5%; ilości masy i wody zapisuje się w tabeli. Forma wymaga także prawidłowego odpowietrzenia nakłuwakiem zgodnie z normami zależnymi od powierzchni skrzynki. Po wykonaniu połówek formy następuje kontrola, złożenie formy i przeniesienie jej na stanowisko zalewania. Drugi etap polega na obliczeniu i odważeniu materiałów wsadowych do 15 kg brązu CuSn10Zn2: złomu CuSn6, cyny, cynku oraz odtleniacza, a także przygotowaniu około 180 g żużla ochronnego z piasku, szkła i boraksu w równych proporcjach. Podczas wytopu liczy się trzymanie instrukcji technologicznej: pomiar temperatury ciekłego stopu termoparą, osiągnięcie 1040 ±20°C, oczyszczenie metalu z żużla i tlenków, dodanie odtleniacza oraz nagrzanie łyżki odlewniczej do 130–160°C. Egzaminator ocenia poprawność przygotowanej masy i formy, dokładność obliczeń oraz ważenia wsadu, uzupełnienie tabel, przebieg wytopu, zalanie formy i przestrzeganie zasad BHP.