Gospodarstwo uprawia na 12 ha cztery warzywa - kapustę głowiastą białą późną, marchew, seler i cebulę - na czterech polach tej samej wielkości. Pole II nawieziono jesienią obornikiem. Trzeba ułożyć płodozmian, opisać przygotowanie pola i pielęgnację kapusty, wybrać szkodnika - motyla i środki o najkrótszej karencji, dobrać odmianę, policzyć rozsadę z 10% rezerwy i jej koszt, a na koniec nawozy NPK i ich koszt na całą powierzchnię kapusty.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie wyniki obliczeń, nazwy nawozów, zabiegów i terminy do tabel wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.
Dwie liczby, od których zależy reszta. Powierzchnia kapusty to 12 ha : 4 pola = 3,0 ha. Odmiana późna w rozstawie 50 × 60 cm podanej w zadaniu to Kamienna Głowa (Amager ma 50 × 50 cm).
Dane. Rozstawy, dawki, ceny, plony i terminy pochodzą z treści zadania i tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone. Wiedza ogrodnicza spoza arkusza (np. termin cięcia, rozpoznanie szkodnika) jest w kroku nazwana wprost jako wiedza ogólna.
To jedno z możliwych rozwiązań - klucz dopuszcza inne poprawne zapisy liczb i nazw prac, a ilość superfosfatu, saletry i mocznika w przedziale wynikającym z kolejności zaokrągleń.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 31 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać.
Kroki 1-2 · po tym etapie masz 4 z 31 kryteriów (pkt)
Ułóż płodozmian z udziałem roślin uprawianych w gospodarstwie, takich jak: kapusta głowiasta biała późna, marchew, seler i cebula.
Kapusta jako warzywo bardzo wymagające idzie w pierwszym roku po oborniku - a obornik dostało pole II. Zatem pole II - kapusta.
Ułóż płodozmian z udziałem roślin uprawianych w gospodarstwie, takich jak: kapusta głowiasta biała późna, marchew, seler i cebula.
Każde warzywo musi mieć dobry przedplon z tabeli 2: po kapuście - seler (kapustne to dobry przedplon selera), po selerze - cebula (dobry przedplon: seler), po cebuli - marchew (dobry przedplon: cebulowe), a po marchwi znów kapusta (korzeniowe). Na kolejnych polach zmianowania: III - seler, IV - cebula, I - marchew. Klucz zastrzega, że rezultat liczy się, gdy warzywa idą w kolejności kapusta, seler, cebula, marchew.
Cebula po marchwi albo po kapuście, seler po cebuli - tabela 2 wymienia te przedplony jako złe.
Kroki 3-8 · po tym etapie masz 15 z 31 kryteriów (pkt)
Sporządź wykaz prac związanych z przygotowaniem terenu pod uprawę kapusty głowiastej białej późnej oraz harmonogram prac pielęgnacyjnych w jej uprawie.
Pole pod kapustę późną przygotowuje się od jesieni: obornik przyoruje się orką głęboką (przedzimową). Nazwy i kolejność prac uprawowych to wiedza ogólna z uprawy warzyw.
Sporządź wykaz prac związanych z przygotowaniem terenu pod uprawę kapusty głowiastej białej późnej oraz harmonogram prac pielęgnacyjnych w jej uprawie.
Wiosną wysiewa się nawozy mineralne przedwegetacyjne z tabeli 3 (nawożenie NPK - mocznik, superfosfat, siarczan potasowy) i miesza je z glebą.
Sporządź wykaz prac związanych z przygotowaniem terenu pod uprawę kapusty głowiastej białej późnej oraz harmonogram prac pielęgnacyjnych w jej uprawie.
Bronowanie wyrównuje powierzchnię, a kultywatorowanie spulchnia glebę przed sadzeniem rozsady.
Sporządź wykaz prac związanych z przygotowaniem terenu pod uprawę kapusty głowiastej białej późnej oraz harmonogram prac pielęgnacyjnych w jej uprawie.
Harmonogram pielęgnacji to wiedza ogólna; zadanie podaje tylko, że chwasty, choroby i szkodniki zwalcza się według programu ochrony. Odchwaszczanie i nawadnianie - w miarę potrzeb przez sezon.
Sporządź wykaz prac związanych z przygotowaniem terenu pod uprawę kapusty głowiastej białej późnej oraz harmonogram prac pielęgnacyjnych w jej uprawie.
Dwa osobne wiersze i dwa kryteria: ochrona przed szkodnikami i ochrona przed chorobami - według programu ochrony roślin, w miarę potrzeb.
Połączenie ich w jedno „ochrona roślin” - klucz ma dla nich dwa kryteria.
Sporządź wykaz prac związanych z przygotowaniem terenu pod uprawę kapusty głowiastej białej późnej oraz harmonogram prac pielęgnacyjnych w jej uprawie.
Tabela 3: azot pogłównie (II) daje saletra amonowa (100 kg N/ha) - mocznik idzie przedwegetacyjnie. W harmonogramie pielęgnacji to nawożenie pogłówne azotem w trakcie wegetacji; klucz osobno punktuje sam zabieg i wybór saletry.
Kroki 9-10 · po tym etapie masz 19 z 31 kryteriów (pkt)
Wybierz środki ochrony roślin o najkrótszym okresie karencji stosowane do zwalczania gąsienic motyla - szkodnika kapusty.
Z czterech szkodników w tabeli 5 tylko tantniś krzyżowiaczek jest motylem, którego gąsienice żerują na liściach kapusty (pchełka rzepakowa i gnatarz to chrząszcze, mszyca - pluskwiak). To wiedza ogólna z entomologii.
Wybierz środki ochrony roślin o najkrótszym okresie karencji stosowane do zwalczania gąsienic motyla - szkodnika kapusty.
Na tantnisia są trzy grupy środków: 14, 7 i 3 dni karencji. Najkrótsza - 3 dni - przy Rumo 30 WG, Sakarb 30 WG i Steward 30 WG. Polecenie każe wpisać wszystkie dopuszczone środki, a klucz ma osobne kryterium dla każdego.
Wpisanie tylko jednego środka - pozostałe dwa kryteria przepadają.
Kroki 11-14 · po tym etapie masz 23 z 31 kryteriów (pkt)
Oblicz zapotrzebowanie na rozsadę na powierzchnię uprawną (przy uwzględnieniu 10% rezerwy), podaj powierzchnię uprawną i oblicz koszt rozsady. Wybierz odmianę kapusty głowiastej białej późnej do wskazanej w zadaniu uprawy.
Odmiany późne to Amager (50 × 50 cm) i Kamienna Głowa (50 × 60 cm). Zadanie podaje rozstawę 50 × 60 cm - pasuje Kamienna Głowa.
Oblicz zapotrzebowanie na rozsadę na powierzchnię uprawną (przy uwzględnieniu 10% rezerwy), podaj powierzchnię uprawną i oblicz koszt rozsady. Wybierz odmianę kapusty głowiastej białej późnej do wskazanej w zadaniu uprawy.
Wszystkie cztery pola są równe: 12 ha : 4 = 3,0 ha.
Oblicz zapotrzebowanie na rozsadę na powierzchnię uprawną (przy uwzględnieniu 10% rezerwy), podaj powierzchnię uprawną i oblicz koszt rozsady. Wybierz odmianę kapusty głowiastej białej późnej do wskazanej w zadaniu uprawy.
Roślina zajmuje 0,5 × 0,6 = 0,3 m²; 3 ha = 30 000 m²: 30 000 : 0,3 = 100 000 roślin, z rezerwą 10%: 110 000 szt.
Oblicz zapotrzebowanie na rozsadę na powierzchnię uprawną (przy uwzględnieniu 10% rezerwy), podaj powierzchnię uprawną i oblicz koszt rozsady. Wybierz odmianę kapusty głowiastej białej późnej do wskazanej w zadaniu uprawy.
Rozsada odmiany późnej kosztuje 1,00 zł: 110 000 × 1,00 = 110 000,00 zł.
Kroki 15-18 · po tym etapie masz 31 z 31 kryteriów (pkt)
Oblicz ilości stosowanych nawozów mineralnych NPK na cały areał uprawy kapusty głowiastej białej późnej, koszt nawozów.
Dawka 200 kg/ha na 3 ha = 600 kg składnika; siarczan potasowy ma 50%: 600 : 0,50 = 1 200 kg. Koszt przy cenie za 100 kg: 1 200 : 100 × 180,00 = 2 160 zł.
⚠️ Sprzeczność w arkuszu: tabela 3 ma kolumny „P [kg/ha]” i „K [kg/ha]”, czyli dosłownie pierwiastki, a nawozy mają zawartość podaną w P₂O₅ i K₂O. Czytając dawki jako pierwiastki, wyszłoby ok. 1 494 kg superfosfatu i 1 446 kg siarczanu potasowego; czytając je jako P₂O₅ i K₂O (jak klucz CKE) - 651-653 kg i 1 200 kg. Z samego arkusza nie da się ustalić, który odczyt jest poprawny, więc wpisana jest wartość z klucza - i ona daje punkt na egzaminie.
Oblicz ilości stosowanych nawozów mineralnych NPK na cały areał uprawy kapusty głowiastej białej późnej, koszt nawozów.
100 kg/ha × 3 ha = 300 kg; 300 : 0,46 = 652,2 ≈ 652 kg (klucz przyjmuje 651-653 zależnie od kolejności zaokrągleń). Koszt: 652 : 100 × 100,00 = 652 zł.
Oblicz ilości stosowanych nawozów mineralnych NPK na cały areał uprawy kapusty głowiastej białej późnej, koszt nawozów.
Pogłównie 100 kg N/ha × 3 ha = 300 kg; 300 : 0,34 = 882,4 ≈ 882 kg. Koszt: 882 : 100 × 110,00 = 970,2 ≈ 970 zł.
Oblicz ilości stosowanych nawozów mineralnych NPK na cały areał uprawy kapusty głowiastej białej późnej, koszt nawozów.
Przedwegetacyjnie 150 kg N/ha × 3 ha = 450 kg; 450 : 0,46 = 978,3 ≈ 978 kg. Koszt: 978 : 100 × 130,00 = 1 271,4 ≈ 1 271 zł.
Pomylenie dawek azotu: 150 kg N/ha to mocznik (przedwegetacyjnie), 100 kg N/ha - saletra (pogłównie).
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.