Trzeba zaplanować plantację borówki amerykańskiej na 0,6 ha: dwie odmiany po 3 000 m² - wczesną i średnio wczesną, obie wytrzymałe na mróz i mało wrażliwe na choroby. Krzewy będą sadzone wiosną w rozstawie 1,0 × 3,0 m, w bruzdach wyoranych i zaprawionych jesienią poprzedniego roku, na glebie lekkiej o pH 5,5, którą trzeba zakwasić do pH 4,2. Do policzenia: sadzonki i ich koszt, nawozy i kora w roku pełnego owocowania z kosztem, przychód ze sprzedaży; do ułożenia - dwa harmonogramy prac.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie wyniki obliczeń, nazwy nawozów, zabiegów i terminy do tabel wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.
Dwie rzeczy, które ustawiają obliczenia. (1) Nawozy mineralne rozsiewa się tylko na bruzdy, które zajmują 1/3 plantacji - nawożona powierzchnia to 0,6 ha : 3 = 0,2 ha, a nie 0,6 ha. (2) Zasobność gleby jest średnia, więc w roku pełnego owocowania dawki to 50 kg N, 20 kg P₂O₅ i 50 kg K₂O na 1 ha.
Dane. Rozstawy, dawki, ceny, plony i terminy pochodzą z treści zadania i tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone. Wiedza ogrodnicza spoza arkusza (np. termin cięcia, rozpoznanie szkodnika) jest w kroku nazwana wprost jako wiedza ogólna.
To jedno z możliwych rozwiązań - w harmonogramach klucz przyjmuje termin jako porę roku albo miesiąc (np. „wiosna” lub „marzec - kwiecień”), a nazwy zabiegów w innym, poprawnym brzmieniu.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 32 kryteria w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać.
Kroki 1-5 · po tym etapie masz 5 z 32 kryteriów (pkt)
Wybierz dwie odmiany, jedną o wczesnej, drugą o średniej porze dojrzewania. Oblicz koszt sadzonek.
Warunek: wczesna pora dojrzewania, duża wytrzymałość na mróz i mała wrażliwość na choroby. Wczesne są Earliblue, Duke i Bluetta, ale Earliblue i Bluetta mają dużą wrażliwość na choroby - zostaje Duke.
Wybór Earliblue albo Bluetta - są wczesne, ale wrażliwe na choroby.
Wybierz dwie odmiany, jedną o wczesnej, drugą o średniej porze dojrzewania. Oblicz koszt sadzonek.
O średniej porze dojrzewania, wytrzymała na mróz i mało wrażliwa na choroby jest Bluecrop (Brigitta dojrzewa późno).
Wybierz dwie odmiany, jedną o wczesnej, drugą o średniej porze dojrzewania. Oblicz koszt sadzonek.
Jeden krzew zajmuje 1,0 × 3,0 = 3 m², na 3 000 m²: 3 000 : 3 = 1 000 krzewów, z rezerwą 1%: 1 000 × 1,01 = 1 010 szt. Koszt: 1 010 × 10,00 = 10 100,00 zł.
Liczenie od 0,6 ha zamiast od 3 000 m² na odmianę albo pominięcie rezerwy 1%.
Wybierz dwie odmiany, jedną o wczesnej, drugą o średniej porze dojrzewania. Oblicz koszt sadzonek.
Ta sama powierzchnia i rozstawa: 1 010 szt., koszt 10 100,00 zł.
Wybierz dwie odmiany, jedną o wczesnej, drugą o średniej porze dojrzewania. Oblicz koszt sadzonek.
2 020 sadzonek; 10 100,00 + 10 100,00 = 20 200,00 zł. Kolumna ceny w wierszu „Razem” jest przekreślona (X).
Kroki 6-12 · po tym etapie masz 12 z 32 kryteriów (pkt)
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Glebę o pH 5,5 trzeba zakwasić do pH 4,2. Z tabeli dawek: gleba lekka to gleba piaszczysta (P), więc 6,0 kg siarki mielonej na 100 m², rozsianej na całym polu: 6,0 × 6 000 : 100 = 360 kg. Arkusz każe stosować ją rok przed sadzeniem, czyli wiosną roku poprzedzającego.
Wpisanie siarki jesienią, razem z bruzdami - siarka zakwasza glebę powoli i musi działać przez cały sezon.
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Arkusz: siarkę należy rozsypać i zmieszać z glebą - zaraz po rozsianiu, wiosną.
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Przez sezon przed sadzeniem pole trzeba utrzymać bez chwastów (zwłaszcza wieloletnich), bo w bruzdach z torfem i trocinami trudno je później zwalczyć. Termin: w miarę potrzeb przez cały okres wegetacji. To wiedza ogólna, której wymaga klucz.
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Zadanie: bruzdy wyorane jesienią poprzedniego roku.
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Tabela nawożenia przed założeniem plantacji: superfosfat potrójny i siarczan potasu - jesienią, na powierzchnię bruzd. Siarczan amonu idzie dopiero wiosną roku sadzenia (2 tygodnie przed sadzeniem), więc nie należy do tego harmonogramu.
Wpisanie siarczanu amonu do roku poprzedzającego sadzenie.
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Torf wysoki kwaśny z trocinami drzew iglastych miesza się z glebą wyoraną z bruzd - jesienią, przed sadzeniem.
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Zadanie: nawadnianie kropelkowe w rzędach zakłada się jesienią przed posadzeniem sadzonek. Murawa w międzyrzędziach powstanie dopiero w drugim roku, więc nie ma jej w tym harmonogramie.
Kroki 13-17 · po tym etapie masz 20 z 32 kryteriów (pkt)
Oblicz koszt nawożenia.
Zasobność gleby jest średnia, a nawozy rozsiewa się tylko na bruzdy (1/3 z 0,6 ha = 0,2 ha). Każdy etap zaokrąglij do liczby całkowitej. N: 50 kg/ha, siarczan amonu (21%): 50 : 0,21 = 238,1 ≈ 238 kg/ha; na bruzdy: 238 × 0,2 = 47,6 ≈ 48 kg. Koszt: 48 kg × 1 500,00 zł/t : 1000 = 72,00 zł.
Liczenie na całe 0,6 ha (143 kg siarczanu amonu) - tabela nawożenia mówi o bruzdach zajmujących 1/3 plantacji.
Oblicz koszt nawożenia.
P₂O₅: 20 kg/ha, superfosfat potrójny granulowany (46%): 20 : 0,46 = 43,5 ≈ 43 kg/ha; na bruzdy: 43 × 0,2 = 8,6 ≈ 9 kg. Koszt: 9 kg × 2 000,00 zł/t : 1000 = 18,00 zł.
Oblicz koszt nawożenia.
K₂O: 50 kg/ha, siarczan potasu (50%): 50 : 0,5 = 100,0 ≈ 100 kg/ha; na bruzdy: 100 × 0,2 = 20,0 ≈ 20 kg. Koszt: 20 kg × 2 500,00 zł/t : 1000 = 50,00 zł.
Oblicz koszt nawożenia.
Co roku wiosną 0,03 m³ kory pod każdą roślinę. Na plantacji rośnie 2 × 1 000 = 2 000 krzewów (rezerwa sadzonek służy do uzupełnień, nie zwiększa liczby roślin): 0,03 × 2 000 = 60 m³, koszt 60 × 50,00 = 3 000,00 zł. Kolumna „ilość składnika” jest dla kory przekreślona.
Oblicz koszt nawożenia.
72,00 + 18,00 + 50,00 + 3 000,00 = 3 140,00 zł. Ta komórka nie ma osobnego kryterium w kluczu, ale zamyka tabelę.
Kroki 18-25 · po tym etapie masz 30 z 32 kryteriów (pkt)
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Krzewy borówki tnie się wczesną wiosną (marzec), przed ruszeniem wegetacji - usuwa się stare, słabo owocujące pędy. Termin cięcia to wiedza ogólna z sadownictwa.
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Siarczan amonu (azot) daje się wiosną - na początku wegetacji. To nawóz zakwaszający, więc pasuje do borówki.
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Arkusz: co roku wiosną ściółkuje się korą sosnową, 0,03 m³ pod każdą roślinę.
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Rzędy z nawadnianiem kropelkowym odchwaszcza się i nawadnia w miarę potrzeby przez cały okres wegetacji (wiedza ogólna).
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Od drugiego roku w międzyrzędziach jest murawa - kosi się ją w miarę potrzeby w sezonie.
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Ochronę przed chorobami i szkodnikami prowadzi się w miarę potrzeby, według programu ochrony (wiedza ogólna).
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Zbiór jest ręczny i rozłożony w czasie: odmiana wczesna (Duke) - lipiec, średnia (Bluecrop) - sierpień. Klucz przyjmuje też ogólne „lato”. Terminy dojrzewania to wiedza ogólna - tabela odmian podaje tylko porę (wczesna, średnia).
Zaplanuj uprawę wybranych odmian.
Nawozy fosforowy i potasowy w sadzie owocującym daje się jesienią (wiedza ogólna, termin z klucza).
Kroki 26-27 · po tym etapie masz 32 z 32 kryteriów (pkt)
Oblicz przychód ze sprzedaży owoców.
Średni plon 10 t/ha = 10 000 kg/ha, na 0,6 ha: 10 000 × 0,6 = 6 000 kg.
Oblicz przychód ze sprzedaży owoców.
6 000 kg × 12,00 zł/kg = 72 000,00 zł.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.