Przejdź do głównej treści
OGR.05-01-24.01-SGStyczeń 2024 · 33 kroki · ok. 39 min · 32 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Uprawa bardzo wczesnego ziemniaka

Ogrodnik zakłada plantację ziemniaka jadalnego bardzo wczesnego na 2 ha na glebie lekkiej, po przedplonie cebuli. Bulwy przed sadzeniem są podkiełkowywane przez pięć tygodni, a po posadzeniu i usypaniu redlin okrywa się je folią perforowaną. Trzeba podać wskaźniki produkcyjne (termin podkiełkowywania, sadzeniaki w sztukach i tonach, termin zbioru) i warunki podkiełkowywania, ułożyć harmonogram przygotowania gleby jesienią i wiosną, policzyć nawozy i ich koszt, ułożyć harmonogram zabiegów pielęgnacyjnych i policzyć wartość sprzedaży.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie wyniki obliczeń, nazwy nawozów, zabiegów i terminy do tabel wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza.

Trzy daty, od których zależy połowa zadania. Odmiana Denar jest sadzona 15 kwietnia (II dekada), a od sadzenia do zbioru mija 60 dni - zbiór wypada 14 czerwca, czyli w II dekadzie czerwca. Podkiełkowywanie zaczyna się 5 tygodni przed sadzeniem - 11 marca. Folię perforowaną trzyma się od 21 kwietnia do 5 maja - założenie w III dekadzie kwietnia, zdjęcie w I dekadzie maja.

Dane. Rozstawy, dawki, ceny, plony i terminy pochodzą z treści zadania i tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone. Wiedza ogrodnicza spoza arkusza (np. termin cięcia, rozpoznanie szkodnika) jest w kroku nazwana wprost jako wiedza ogólna.

To jedno z możliwych rozwiązań - klucz dopuszcza inne określenie terminów, jeśli są merytorycznie poprawne (np. miesiąc zamiast pory roku).

Jak liczą się punkty. Klucz ma 32 kryteria w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać.

  1. Etap 1: Wskaźniki produkcyjne i warunki podkiełkowywania (tabela wskaźników i tabela 1)

    Kroki 1-7 · po tym etapie masz 7 z 32 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Termin rozpoczęcia podkiełkowywania

    Kryteria:

    R.1.1 Termin rozpoczęcia podkiełkowywania: w zakresie I lub II dekady marca

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj proces przygotowania bulw do sadzenia.

    Sadzenie odmiany Denar - 15 kwietnia. Podkiełkowywanie trwa 5 tygodni (35 dni) przed sadzeniem: 15 kwietnia minus 35 dni to 11 marca, czyli II dekada marca. Ten sam termin wpisuje się w tabeli wskaźników i w pierwszej kolumnie tabeli 1 - klucz liczy go raz (dopuszcza I albo II dekadę marca).

    Typowe błędy

    Liczenie 5 tygodni od daty zbioru albo od założenia folii - punktem odniesienia jest termin sadzenia.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Sadzeniaki w sztukach

    Kryteria:

    R.1.2 Zapotrzebowanie na sadzeniaki (+10%), szt.: 140 800

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj proces przygotowania bulw do sadzenia.

    Rozstawa 25 × 62,5 cm = 0,25 m × 0,625 m = 0,15625 m² na roślinę. Na 1 ha: 10 000 : 0,15625 = 64 000 szt., na 2 ha 128 000 szt., a z 10% rezerwy: 128 000 × 1,1 = 140 800 szt.

    Typowe błędy

    Pominięcie rezerwy 10% (128 000) albo liczenie rozstawy w centymetrach bez zamiany na metry.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Sadzeniaki w tonach

    Kryteria:

    R.1.3 Zapotrzebowanie na sadzeniaki na powierzchnię uprawy (+10% rezerwy) ton: w zakresie 8,4÷8,5

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj proces przygotowania bulw do sadzenia.

    Jeden sadzeniak waży 60 g: 140 800 × 60 g = 8 448 000 g = 8 448 kg ≈ 8,4 t. Klucz przyjmuje wynik od 8,4 do 8,5 t, więc liczba sztuk musi już zawierać rezerwę.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Termin zbioru

    Kryteria:

    R.1.4 Termin zbioru bulw ziemniaków: w zakresie II dekady czerwca lub połowa czerwca

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj proces przygotowania bulw do sadzenia.

    Od sadzenia (15 kwietnia) do zbioru mija 60 dni: 15 dni do końca kwietnia + 31 dni maja = 46, zostaje 14 dni czerwca. Zbiór około 14 czerwca, czyli II dekada czerwca.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Pojemniki do podkiełkowywania

    Kryteria:

    R.1.5 Pojemniki do podkiełkowywania sadzeniaków: skrzynki lub skrzynki ażurowe

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj proces przygotowania bulw do sadzenia.

    Bulwy podkiełkowuje się w skrzynkach ażurowych (klucz przyjmuje też „skrzynki”), ułożone w jednej-dwóch warstwach, żeby każda miała dostęp do światła i powietrza. To wiedza ogólna z uprawy ziemniaka - arkusz nie podaje warunków podkiełkowywania.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Temperatura podkiełkowywania

    Kryteria:

    R.1.6 Temperatura podkiełkowywania w zakresie 10 ÷ 15 °C

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj proces przygotowania bulw do sadzenia.

    Podkiełkowywanie prowadzi się w temperaturze 10-15 °C (wiedza ogólna, przedział z klucza). W wyższej kiełki wybijają za szybko i są wiotkie, w niższej proces trwa dłużej niż 5 tygodni.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Dostęp światła

    Kryteria:

    R.1.7 Dostęp światła podczas zabiegu podkiełkowywania: tak

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj proces przygotowania bulw do sadzenia.

    Odpowiedź: tak. W świetle wyrastają krótkie, grube, zielone kiełki, które nie łamią się przy sadzeniu; w ciemności powstałyby długie, białe i kruche (wiedza ogólna).

    Typowe błędy

    „Nie” - mylenie podkiełkowywania z przechowywaniem bulw, które trzyma się w ciemności.

    Dokument po tym kroku
  8. Etap 2: Harmonogram przygotowania gleby (tabela 2)

    Kroki 8-17 · po tym etapie masz 17 z 32 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Podorywka po zbiorze cebuli

    Kryteria:

    R.2.1 Podorywka lub zastosowanie obornika: jesień

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj jesienne oraz wiosenne przygotowanie gleby do sadzenia bulw po przedplonie cebuli.

    Pierwszy zabieg po zbiorze przedplonu to podorywka - jesienią, płytko, żeby przykryć resztki cebuli i przerwać parowanie wody. Arkusz podaje, że po zbiorze przedplonu zastosowano już obornik (25 t/ha) - klucz przyjmuje w tym kryterium podorywkę albo zastosowanie obornika. Kolejność i nazwy zabiegów uprawowych to wiedza ogólna; terminy nawozów biorą się z tabeli nawożenia.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Nawożenie fosforem jesienią

    Kryteria:

    R.2.2 Nawożenie nawozem fosforowym: jesień

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj jesienne oraz wiosenne przygotowanie gleby do sadzenia bulw po przedplonie cebuli.

    Tabela nawożenia: superfosfat potrójny granulowany borowany stosuje się jesienią. Fosfor słabo przemieszcza się w glebie, dlatego daje się go przed orką.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Wymieszanie nawozu fosforowego z glebą

    Kryteria:

    R.2.3 Wymieszanie nawozu fosforowego z glebą lub przykrycie nawozu fosforowego glebą: jesień

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj jesienne oraz wiosenne przygotowanie gleby do sadzenia bulw po przedplonie cebuli.

    Rozsiany nawóz fosforowy trzeba wymieszać z glebą (np. broną talerzową albo kultywatorem) - też jesienią.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Orka

    Kryteria:

    R.2.4 Orka: jesień

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj jesienne oraz wiosenne przygotowanie gleby do sadzenia bulw po przedplonie cebuli.

    Jesienne prace kończy orka przedzimowa - głęboka, przykrywa obornik i nawóz fosforowy, a skiby przez zimę wymarzają.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Nawożenie potasem wiosną

    Kryteria:

    R.2.5 Nawożenie nawozem potasowym: wiosna

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj jesienne oraz wiosenne przygotowanie gleby do sadzenia bulw po przedplonie cebuli.

    Siarczan potasowy na glebach lekkich stosuje się wiosną (jesienią tylko na mocniejszych) - tak mówi tabela nawożenia, a zadanie podaje glebę lekką. Na lekkiej glebie potas podany jesienią zostałby częściowo wypłukany przez zimę.

    Typowe błędy

    Wpisanie potasu na jesień razem z fosforem - na glebie lekkiej to błąd.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Wymieszanie nawozu potasowego z glebą

    Kryteria:

    R.2.6 Wymieszanie nawozu potasowego z glebą lub przykrycie nawozu potasowego glebą: wiosna

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj jesienne oraz wiosenne przygotowanie gleby do sadzenia bulw po przedplonie cebuli.

    Nawóz potasowy miesza się z glebą zaraz po wysiewie - wiosną.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Wysiew nawozu azotowego

    Kryteria:

    R.2.7 Wysiew nawozu azotowego: wiosna

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj jesienne oraz wiosenne przygotowanie gleby do sadzenia bulw po przedplonie cebuli.

    Saletra amonowa - wiosną, przed sadzeniem sadzeniaków (tabela nawożenia).

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Wymieszanie nawozu azotowego z glebą

    Kryteria:

    R.2.8 Wymieszanie nawozu azotowego z glebą lub przykrycie nawozu azotowego glebą: wiosna

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj jesienne oraz wiosenne przygotowanie gleby do sadzenia bulw po przedplonie cebuli.

    Azot też trzeba wymieszać z glebą - wiosną.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Wyrównanie gleby przed sadzeniem

    Kryteria:

    R.2.9 Wyrównanie gleby przed sadzeniem bulw: wiosna

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj jesienne oraz wiosenne przygotowanie gleby do sadzenia bulw po przedplonie cebuli.

    Przed sadzeniem pole się wyrównuje (brona, wał, agregat uprawowy), żeby sadzarka ułożyła bulwy na równej głębokości - wiosną.

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Termin sadzenia bulw

    Kryteria:

    R.2.10 Sadzenie bulw: w zakresie II dekady kwietnia

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj jesienne oraz wiosenne przygotowanie gleby do sadzenia bulw po przedplonie cebuli.

    Wiersz 10 jest wydrukowany. Termin z tabeli parametrów odmiany: 15 kwietnia, czyli II dekada kwietnia.

    Dokument po tym kroku
  18. Etap 3: Zapotrzebowanie na nawozy i ich koszt (tabele 3 i 4)

    Kroki 18-24 · po tym etapie masz 24 z 32 kryteriów (pkt)

    Krok 18: Nawóz fosforowy: superfosfat

    Kryteria:

    R.3.1 Zapotrzebowanie na superfosfat potrójny granulowany borowany (kg/powierzchnię uprawy): 364,0

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj koszt nawożenia.

    Najpierw czysty składnik na plantację, potem masa nawozu: dawka : zawartość składnika, zaokrąglona do liczby całkowitej na każdym etapie. P₂O₅: 80 kg/ha × 2 ha = 160 kg. Superfosfat potrójny granulowany borowany (44%): 80 : 0,44 = 181,8 ≈ 182 kg/ha, na 2 ha 182 × 2 = 364 kg.

    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Nawóz potasowy: siarczan potasowy

    Kryteria:

    R.3.2 Zapotrzebowanie na siarczan potasowy (kg/powierzchnię uprawy): 480,0

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj koszt nawożenia.

    K₂O: 120 kg/ha × 2 ha = 240 kg. Siarczan potasowy (50%): 120 : 0,5 = 240,0 ≈ 240 kg/ha, na 2 ha 240 × 2 = 480 kg.

    Dokument po tym kroku
  20. Krok 20: Nawóz azotowy: saletra amonowa

    Kryteria:

    R.3.3 Zapotrzebowanie na saletrę amonową (kg/powierzchnię uprawy): 294,0

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj koszt nawożenia.

    N: 50 kg/ha × 2 ha = 100 kg. Saletra amonowa (34%): 50 : 0,34 = 147,1 ≈ 147 kg/ha, na 2 ha 147 × 2 = 294 kg.

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Koszt: superfosfat

    Kryteria:

    R.3.4 Koszt superfosfatu potrójnie granulowanego borowanego (zł): 837,00

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj koszt nawożenia.

    Cena jest za tonę: koszt = kg × cena : 1000, zaokrąglony do złotych. 364 kg × 2 300,00 : 1000 = 837,2 ≈ 837,00 zł.

    Dokument po tym kroku
  22. Krok 22: Koszt: siarczan potasowy

    Kryteria:

    R.3.5 Koszt siarczanu potasowego (zł): 1 200,00

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj koszt nawożenia.

    480 kg × 2 500,00 : 1000 = 1 200,0 ≈ 1 200,00 zł.

    Dokument po tym kroku
  23. Krok 23: Koszt: saletra amonowa

    Kryteria:

    R.3.6 Koszt saletry amonowej (zł): 882,00

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj koszt nawożenia.

    294 kg × 3 000,00 : 1000 = 882,0 ≈ 882,00 zł.

    Dokument po tym kroku
  24. Krok 24: Koszt nawozów razem

    Kryteria:

    R.3.7 Koszt nawozów razem (zł): 2 919,00

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj koszt nawożenia.

    837,00 + 1 200,00 + 882,00 = 2 919,00 zł.

    Dokument po tym kroku
  25. Etap 4: Harmonogram zabiegów pielęgnacyjnych (tabela 5)

    Kroki 25-31 · po tym etapie masz 30 z 32 kryteriów (pkt)

    Krok 25: Usypywanie redlin

    Kryteria:

    R.4.1 Usypywanie redlin: termin po posadzeniu bulw

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj zabiegi pielęgnacyjne w czasie wzrostu roślin.

    Zadanie mówi wprost: po posadzeniu bulwy się obredla (usypuje redliny), a dopiero potem okrywa folią. Termin: po posadzeniu bulw.

    Dokument po tym kroku
  26. Krok 26: Zwalczanie chwastów

    Kryteria:

    R.4.2 Zwalczanie chwastów: termin po posadzeniu bulw

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj zabiegi pielęgnacyjne w czasie wzrostu roślin.

    Z harmonogramu ochrony: chwasty jednoroczne w fazie kiełkowania i wschodów zwalcza się preparatem A po sadzeniu bulw - zanim pole przykryje folia.

    Dokument po tym kroku
  27. Krok 27: Założenie folii perforowanej

    Kryteria:

    R.4.3 Zakładanie folii perforowanej: w zakresie III dekady kwietnia

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj zabiegi pielęgnacyjne w czasie wzrostu roślin.

    Folia perforowana leży od 21 kwietnia - to III dekada kwietnia. Przyspiesza wschody i chroni przed przymrozkami.

    Dokument po tym kroku
  28. Krok 28: Zdjęcie folii perforowanej

    Kryteria:

    R.4.4 Zdjęcie folii perforowanej: w zakresie I dekady maja

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj zabiegi pielęgnacyjne w czasie wzrostu roślin.

    Folię zdejmuje się 5 maja - I dekada maja. Pozostawiona dłużej przegrzewałaby rośliny.

    Typowe błędy

    Pominięcie zdjęcia folii - to osobne kryterium.

    Dokument po tym kroku
  29. Krok 29: Zwalczanie zarazy ziemniaka

    Kryteria:

    R.4.5 Zwalczanie zarazy ziemniaka lub zwalczanie chorób: maj

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj zabiegi pielęgnacyjne w czasie wzrostu roślin.

    Harmonogram ochrony: preparat C pod koniec maja. Klucz przyjmuje też ogólne „zwalczanie chorób”.

    Dokument po tym kroku
  30. Krok 30: Zwalczanie stonki ziemniaczanej

    Kryteria:

    R.4.6 Zwalczanie stonki ziemniaczanej lub zwalczanie szkodników: maj

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj zabiegi pielęgnacyjne w czasie wzrostu roślin.

    Preparat B, również pod koniec maja (klucz przyjmuje też „zwalczanie szkodników”).

    Dokument po tym kroku
  31. Krok 31: Termin zbioru bulw

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj zabiegi pielęgnacyjne w czasie wzrostu roślin.

    Wiersz 10 jest wydrukowany - wystarczy termin policzony w tabeli wskaźników: II dekada czerwca. Ta komórka nie ma osobnego kryterium w rezultacie 4.

    Dokument po tym kroku
  32. Etap 5: Wartość sprzedaży (tabela 6)

    Kroki 32-33 · po tym etapie masz 32 z 32 kryteriów (pkt)

    Krok 32: Plon handlowy z plantacji

    Kryteria:

    R.5.1 Plon handlowy z powierzchni uprawy (kg): 34 000,0

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj przychód ze sprzedaży ziemniaków.

    Plon 200 q/ha = 20 000 kg/ha, do sprzedaży nadaje się 85%: 20 000 × 0,85 = 17 000 kg/ha, z 2 ha: 17 000 × 2 = 34 000 kg.

    Typowe błędy

    Liczenie wartości od całego plonu (40 000 kg) - sprzedaje się tylko plon handlowy.

    Dokument po tym kroku
  33. Krok 33: Wartość sprzedaży

    Kryteria:

    R.5.2 Wartość sprzedaży (zł): 68 000,00

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj przychód ze sprzedaży ziemniaków.

    34 000 kg × 2,00 zł/kg = 68 000,00 zł.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.