Rozwiązanie krok po kroku: Projekt ulotek Grzybnia

Rozpakuj archiwum z materiałami (hasło Grzybki123) i otwórz mushroom_logo.jpg w Inkscapie (Plik → Otwórz, osadź obraz). Zaznacz bitmapę i wybierz Ścieżka → Wektoryzuj bitmapę (Shift+Alt+B). Na karcie Wielokolorowy ustaw tryb Kolory, Skany: 7, zaznacz Usuń tło i kliknij Zastosuj.

Kolory z pliku JPG są przybliżone (RGB), dlatego z wektoryzacji bierzesz tylko kształty - kolory CMYK z rysunku 1 nadasz im osobno. Napisu MUSHROOM nie wektoryzuj: logotyp złożysz krojem pisma, bo klucz sprawdza krój i rozmiar.

Po wektoryzacji rozgrupuj wynik (Ctrl+Shift+G) i usuń bitmapę oraz drobne ścieżki-śmieci. Zostaje sześć obiektów: trzy kapelusze i trzy trzony. Przeskaluj całość (z kłódką proporcji) tak, aby sygnet miał 50 mm szerokości. Wysokości grzybów od lewej mają wynosić 20, 30 i 15 mm (tolerancja ±1 mm) - w gotowym pliku wynoszą 20,2, 29,9, 14,9 mm. Zapisz ścieżki jako SVG.

Ścieżki z Inkscape'a wstaw do Scribusa (Plik → Importuj → Importuj grafikę wektorową, plik SVG) na stronę 50 × 36 mm. W Scribusie zdefiniuj kolory CMYK (Edycja → Kolory i wypełnienia → Nowy, model CMYK) i nadaj kapeluszom od lewej: C0 M60 Y100 K20, C0 M60 Y60 K80 i C100 M0 Y100 K80.

Kolor wpisany w RGB i zamieniony na CMYK przy eksporcie da inne składowe, niż wymaga klucz - dlatego kolory definiuj od razu w CMYK.

Zaznacz trzy trzony i nadaj im wypełnienie C0 M30 Y60 K0. Wszystkim sześciu elementom sygnetu ustaw kolor linii Brak (Właściwości → Kolory → Linia) - wektoryzacja potrafi dodać cienki obrys, a klucz wymaga elementów bez obrysu. Zgrupuj sygnet (Ctrl+G).

Pod grzybami wstaw ramkę tekstową na całą szerokość strony i wpisz MUSHROOM wersalikami. Ustaw krój Montserrat Black, rozmiar 20 pkt, kolor C0 M100 Y100 K0, wyrównanie do środka.

Krój Montserrat jest w materiałach egzaminacyjnych albo na stanowisku - jeśli go nie ma w systemie, zainstaluj go przed uruchomieniem programu, inaczej program podstawi krój zastępczy.

Ustaw ramkę napisu tak, aby górna krawędź liter była poniżej najniższego trzonu - w gotowym logo odstęp wynosi 0,8 mm. Sprawdź też odstępy między grzybami w powiększeniu 400%: kapelusz nie może dotykać sąsiedniego kapelusza.

Kontrola na gotowym pliku: na rastrze 400 dpi logo daje 14 osobnych plam (3 kapelusze, 3 trzony i 8 liter), czyli nic się nie styka.

Strona dokumentu ma 50 × 36 mm i jest jednocześnie wymiarem logo. Zapisz plik otwarty C:\Users\Administrator\Desktop\PESEL\mushroom_wektor.sla (Plik → Zapisz jako) i wyeksportuj mushroom_wektor.pdf (Plik → Eksport → Zapisz jako PDF): na karcie Czcionki wybierz Zamień na krzywe, a na karcie Kolor wyjście Drukarka (CMYK).

Zamiana tekstu na krzywe sprawia, że PDF zawiera wyłącznie obiekty wektorowe, bez osadzonego fontu i bez bitmap - tak klucz ocenia rezultat 1. Ten PDF wstawisz potem w ulotkę.

Otwórz las.jpg w GIMP-ie. Rewers ulotki ma 110 × 160 mm netto, więc tło ze spadami ma 116 × 166 mm. Zdjęcie jest szersze niż te proporcje: narzędziem Kadrowanie (Shift+C) z zaznaczoną opcją Stałe: Proporcje 116:166 zaznacz pełną wysokość zdjęcia i wyśrodkuj kadr w poziomie, potem Enter.

Kadrowanie zamiast skalowania w jednym kierunku chroni przed zniekształceniem - drzewa zostają proste.

Wybierz Obraz → Skaluj obraz, przełącz jednostki na mm, ustaw rozdzielczość 300 piksele/cal i szerokość 116 mm (z kłódką proporcji wysokość wyniesie 166 mm). W pikselach to 1370 × 1961.

GIMP 3 pracuje w RGB, a CMYK zapisuje przy eksporcie. Najpierw Obraz → Zarządzanie kolorami → Profil symulacji miękkiej korekty - wskaż profil drukarski ISO Coated v2 300%. Potem Plik → Eksportuj jako C:\Users\Administrator\Desktop\PESEL\las_kadr.jpg, w oknie JPEG zaznacz Eksportuj jako CMYK, Zapisz profil kolorów i Zapisz dane EXIF (bez EXIF plik dostaje 72 ppi), jakość 95.

Kontrola gotowego pliku: tryb CMYK, 300 ppi, 116,0 × 166,0 mm.

Otwórz podgrzyb.jpg, dodaj kanał alfa (Warstwa → Przezroczystość → Dodaj kanał alfa). Narzędziem Wolne zaznaczanie (F) obrysuj oba grzyby punkt po punkcie po krawędzi kapeluszy i trzonów. Szczeliny tła między trzonami odejmij z zaznaczenia (klik z Ctrl). Potem Zaznaczenie → Zmniejsz o 1 px i Zmiękcz o 3 px - krawędź nie złapie jasnej obwódki tła.

Różdżka i „Zaznaczanie pierwszego planu” zostawiają na tym zdjęciu resztki ściółki przy trzonach - ręczna ścieżka jest pewniejsza.

Odwróć zaznaczenie (Ctrl+I) i usuń tło (Delete) albo dodaj maskę warstwy z zaznaczenia i zastosuj ją. Na podglądzie tło ma szachownicę, a na krawędzi kapeluszy nie ma zielonych ani brązowych resztek - obejrzyj je w powiększeniu 200%.

Obraz → Skaluj obraz: rozdzielczość 300 ppi, szerokość 96 mm z zamkniętą kłódką proporcji. W pikselach 1134 × 756, czyli 96,0 × 64,0 mm. Obie bitmapy zachowały proporcje: las przez kadrowanie, grzyby przez skalowanie z kłódką.

Ustaw profil symulacji ISO Coated v2 300% jak przy lesie i wybierz Plik → Eksportuj jako C:\Users\Administrator\Desktop\PESEL\podgrzyb.psd. W oknie PSD zaznacz Eksportuj jako CMYK. Plik ma 5 kanałów: C, M, Y, K i przezroczystość.

Nazwy plików las_kadr i podgrzyb muszą być dokładnie takie jak w arkuszu - klucz ocenia je w osobnym kryterium.

W Scribusie Plik → Nowy: rozmiar 110 × 160 mm, układ Pojedyncza strona, liczba stron 4, marginesy 0, na karcie Spady wpisz 3 mm ze wszystkich stron. Strony 1-3 to awersy (Białystok, Łomża, Ostrołęka), strona 4 to wspólny rewers.

Tło i inne elementy dochodzące do krawędzi rysuj od -3 do 113 mm w poziomie i od -3 do 163 mm w pionie - sięgają wtedy do linii spadu (czerwona ramka).

Narysuj prostokąt -3, -3, 116 × 166 mm, bez linii. We Właściwościach → Kolory wybierz wypełnienie gradient liniowy pionowy od C0 M0 Y5 K0 (góra) do C70 M0 Y90 K50 (dół). Ten sam prostokąt skopiuj na strony 2 i 3 (Ctrl+C, zmiana strony, Edycja → Wklej w miejscu).

Wstaw ramkę obrazu (I) w miejscu ze szkicu (x 30 mm, y 8 mm, 50 × 36 mm) i wczytaj do niej mushroom_wektor.pdf (Ctrl+I). Logo zostaje wektorowe: przy eksporcie zaznacz Osadzanie plików PDF i EPS na karcie Ogólne - Scribus przeniesie wtedy krzywe, a nie bitmapę. Rozmiar ramki 50 × 36 mm to wymiar logo z klucza.

Pod logo ramka tekstowa na całą szerokość: w dwóch wierszach ODDZIAŁ BIAŁYSTOK i www.grzybnia-bialystok.eu, Montserrat Regular 14 pkt, do środka, kolor C0 M0 Y0 K100. Na stronie 2 wpisz ODDZIAŁ ŁOMŻA i www.grzybnia-lomza.eu, na stronie 3 ODDZIAŁ OSTROŁĘKA i www.grzybnia-ostroleka.eu (dane z tabeli 1).

Czarny tekst na kolorowym tle drukuje się nadrukiem: zaznacz ramkę i we Właściwościach → Kolory ustaw Nadruk. Czarna farba pójdzie wtedy na tło bez wybrania go spod liter - nie ma białych prześwitów przy niedokładnym pasowaniu.

Prostokąt na całą szerokość ze spadami (-3 do 113 mm), od 65 do 90 mm w pionie, wypełnienie C100 M0 Y100 K80, bez linii.

Na prostokącie ramka tekstowa tego samego rozmiaru: Leśne grzyby / w Twoim ogrodzie! w dwóch wierszach, Montserrat Black 24/25 pkt (rozmiar 24 pkt, interlinia 25 pkt - Właściwości → Tekst, tryb interlinii Stała), kolor C0 M0 Y0 K0. Wyśrodkuj tekst w poziomie (wyrównanie do środka) i w pionie (Właściwości → Tekst → Wyrównanie pionowe: do środka). Środek bloku wypada na 77,5 mm, czyli w środku prostokąta 65-90 mm.

Wpisz tekst ręcznie i sprawdź litery - klucz wymaga napisu bez błędów literowych.

Zaznacz ramkę z hasłem i we Właściwościach → Cień włącz cień miękki: kolor C0 M0 Y0 K100, przesunięcie 0,5 mm, rozmycie 1 mm, krycie 60%. Klucz przyjmuje dowolny efekt cienia, byle był widoczny pod białymi literami.

Ramka obrazu x 7 mm, y 96 mm, 96 × 64 mm i w niej podgrzyb.psd (przezroczyste tło zostaje przezroczyste). Górna krawędź bitmapy jest 96 mm od górnej krawędzi netto, a szerokość 96 mm odpowiada rozmiarowi przygotowanemu w GIMP-ie (skala obrazu 100%, plik ma 300 ppi). Pod bitmapą włącz cień miękki (przesunięcie 1,5 mm, rozmycie 2 mm, krycie 40%) - cień idzie po kształcie grzybów, nie po prostokącie ramki.

Prostokąt na dole strony od 145 mm do spadu (wysokość 18 mm ze spadem), wypełnienie C0 M100 Y100 K0. Na nim ramka z napisem PODGRZYB – GRZYBNIA (półpauza ze spacjami), Montserrat Black 18 pkt, C0 M0 Y0 K0, do środka w poziomie i w pionie, z cieniem miękkim jak przy haśle. Zgodnie ze szkicem pasek przykrywa dolną część bitmapy - prostokąt musi leżeć nad ramką obrazu (Obiekt → Poziom → Na wierzch albo kolejność tworzenia).

Elementy strony 1 skopiuj na strony 2 i 3 - zmieniasz tylko tekst oddziału.

Na stronie 4 ramka obrazu -3, -3, 116 × 166 mm i w niej las_kadr.jpg w skali 100% - plik ma dokładnie wymiar strony ze spadami.

Ramka na całą szerokość netto, 8 mm od góry: Jak przygotować substrat z mitozą? Montserrat Black 12 pkt, kolor C0 M20 Y100 K0, do środka. Tytuł przepisz dokładnie ze szkicu.

⚠️ Rozbieżność w szkicu: „substrat z mitozą” jest merytorycznie błędne - mitoza to podział komórki, a do substratu dodaje się grzybnię. Klucz nie ocenia treści tytułu, tylko położenie napisów na rewersie, dlatego w ulotce zostaje brzmienie ze szkicu.

Ramka tekstowa x 8 mm, y 15 mm, 94 × 137 mm. Wczytaj do niej tekst_2_strona.txt (Plik → Importuj → Importuj tekst, kodowanie UTF-8 - w innym kodowaniu polskie litery zamienią się w krzaczki). Styl akapitowy: Montserrat Bold 10 pkt, interlinia stała 14 pkt, kolor C0 M0 Y0 K0, wyrównanie Wyjustowany (obustronne, ostatni wiersz do lewej).

Włącz dzielenie wyrazów (Dodatki → Dziel wyrazy w tekście, język polski). Tekst ma 26 wierszy i mieści się w ramce - w Scribusie przepełniona ramka ma w prawym dolnym rogu czerwony krzyżyk.

Tekst z pliku wstaw bez poprawek - zawiera usterki językowe (np. „warto byś zastosował”, brakujące przecinki przed „gdzie” i „dlatego”, prosty cudzysłów zamykający w „leśne”), ale klucz nie wymaga ich poprawiania.

Sieroty to jednoliterowe wyrazy (w, z, i, a, o, u) na końcu wiersza. Zaznacz ramkę i wybierz Dodatki → Krótkie słowa: Scribus wstawi twarde spacje po spójnikach i przyimkach jednoliterowych. Dodaj twardą spację także między liczbą a jednostką (5 litrami, 0,5 litra) - Ctrl+Spacja w edytorze tekstu.

Sprawdź koniec każdego wiersza w powiększeniu - w gotowym pliku żaden wiersz nie kończy się jednoliterowym wyrazem.

Porównaj położenie ze szkicem (tolerancja ±1 mm): tytuł zaczyna się 8 mm od góry netto i jest wyśrodkowany, blok tekst_2 zaczyna się 15 mm od góry i 8 mm od lewej krawędzi netto, a kończy się 8 mm od prawej. Pozycje sprawdzisz we Właściwościach → X, Y, Z po zaznaczeniu ramki.

Zapisz plik otwarty C:\Users\Administrator\Desktop\PESEL\ulotka_grzybnia.sla (Plik → Zapisz jako). Potem kliknij ikonę Zapisz jako PDF (Ctrl+Shift+P). Scribus najpierw uruchamia Weryfikator materiału wejściowego - wybierz w nim profil PDF/X-4. Jedyne ostrzeżenie to „Obiekt jest osadzonym PDF” przy logo: to informacja, nie błąd - logo ma zostać wektorowym PDF. Kliknij Ignoruj błędy.

Na karcie Ogólne ustaw kompatybilność PDF/X-4, zaznacz Osadzanie plików PDF i EPS (logo trafi do PDF jako krzywe, a nie bitmapa), metodę kompresji Stratna - JPEG z jakością Maksymalna i bez ograniczania rozdzielczości obrazów (zostaje 300 ppi). Na karcie Czcionki osadź wszystkie kroje, a na karcie Kolory wyjście Drukarka - kolory zostają w CMYK, a nadruk i cienie są zachowane.

Bez kompresji JPEG plik ulotki ma ok. 12 MB, z kompresją o maksymalnej jakości ok. 7 MB - bez widocznej różnicy.

Na karcie Przygotowanie do druku odznacz wszystkie znaczniki drukarskie (cięcia, spadów, pasowania, paski kolorów, informacje o stronie), zaznacz Zastosuj spady dokumentu (3 mm z każdej strony) i jako profil wyjściowy PDF/X wybierz ISO Coated v2 300%. Kliknij Zapisz.

Strony PDF mają wtedy 116 × 166 mm (format ze spadami), a format netto 110 × 160 mm jest zapisany jako TrimBox. Znaczniki dołoży drukarnia albo impozycja - w pliku ulotki klucz ich nie dopuszcza.

Plikiem otwartym jest ulotka_grzybnia.sla. Scribus ma jeden format zapisu i nie zapisuje plików InDesigna ani CorelDRAW - kopii „CS6” lub „17.0” nie da się tu wykonać. W InDesignie wybrałbyś Plik → Zapisz kopię i format IDML (otwiera go wersja CS4 i nowsze), w CorelDRAW Plik → Zapisz jako z wersją 17.0.

⚠️ Zastrzeżenie: arkusz przewiduje programy Adobe i Corel. Klucz ocenia rezultaty 3 i 4 z pliku otwartego lub z PDF, dlatego żadne kryterium nie zależy od tej kopii.

Plik ulotka_grzybnia.sla jest w folderze PESEL archiwum do pobrania razem z pozostałymi rezultatami - otworzysz go w Scribusie 1.6 lub nowszym.

W Scribusie nowy dokument 707 × 500 mm, jedna strona, bez spadów i marginesów. Użytek ze spadami ma 116 × 166 mm; po obróceniu o 90° zajmuje 166 × 116 mm, więc na arkuszu mieszczą się 4 kolumny × 4 rzędy = 16 użytków (664 × 464 mm). Blok użytków wyśrodkuj: 21,5 mm od lewej i 18,0 mm od góry - na marginesach zmieszczą się linie cięcia, pasery i pasek kontrolny.

Ułożenie pionowe dałoby 6 × 3 = 18 miejsc, ale 3 × 166 = 498 mm przy 500 mm arkusza nie zostawia marginesu na chwytaki, pasek kontrolny ani linie cięcia, a 9 awersów nie dzieli się na 50%, 25% i 25%. Układ 16 użytków (8 awersów i 8 rewersów) spełnia wszystkie warunki arkusza.

Każdy użytek to ramka obrazu 116 × 166 mm z wczytaną stroną ulotka_grzybnia.pdf (we Właściwościach → Obraz wybierasz numer strony PDF). Awersy zajmują połowę arkusza: 4 × strona 1 (Białystok, 50% z 8 awersów), 2 × strona 2 (Łomża, 25%) i 2 × strona 3 (Ostrołęka, 25%). Druga połowa to 8 × strona 4 - wspólny rewers.

Impozycja jest jedną stroną PDF: ten sam arkusz drukuje się z obu stron tą samą formą.

Przy odwracaniu przez markę boczną (ang. work and turn) arkusz po zadrukowaniu pierwszej strony obraca się wokół osi pionowej i drukuje drugą stronę tą samą formą. Przednia krawędź (chwytaki) zostaje ta sama, zmienia się marka boczna. Dlatego awers i jego rewers muszą leżeć symetrycznie względem pionowej osi arkusza.

Awersy postaw w kolumnach 1-2 główkami w lewo (obrót o 90°), rewersy w kolumnach 3-4 główkami w prawo (obrót o -90°). Na osi arkusza spotykają się stópki - po odwróceniu każdy rewers trafia dokładnie na plecy swojego awersu i ma tę samą orientację. Oznacz na marginesie stronę marki bocznej.

Użytki ustawiasz na styk spadów, bez dodatkowych odstępów: między dwoma formatami netto jest wtedy 6 mm wycinka (3 mm spadu jednego i 3 mm drugiego), a na zewnętrznych krawędziach bloku zostaje 3 mm spadu. Rozstaw kolumn to 166 mm, rzędów 116 mm.

Klucz odrzuca dodatkową odległość poza podwojonym spadem - to strata papieru i dodatkowe cięcie.

Na marginesach dorysuj w kolorze Registration (drukuje się na wszystkich czterech płytach):

• linie cięcia - krótkie kreski 10 mm na przedłużeniu każdej krawędzi netto, poza spadem, grubość 0,25 pt,
• pasery - koło z krzyżem na środku każdej krawędzi arkusza,
• pasek kontrolny koloru - 16 pól 6 × 6 mm na dolnym marginesie: C, M, Y, K, nadruki dwóch i trzech farb, rastry 50% i 25%,
• informację o pliku - nazwa pliku, format użytku, arkusz B2, liczba użytków, kolorystyka.

Na stanowisku egzaminacyjnym te same elementy dają gotowe moduły programów do impozycji - wynik ma być taki sam.

Plik → Eksport → Zapisz jako PDF do C:\Users\Administrator\Desktop\PESEL\ulotka_grzybnia_impozycja.pdf z tymi samymi ustawieniami co ulotka (PDF/X-4, CMYK, Osadzanie plików PDF i EPS). Znaczników z karty Przygotowanie do druku tu nie włączaj - linie cięcia, pasery i pasek narysowałeś sam na arkuszu B2.

W folderze PESEL muszą być: mushroom_wektor.pdf (z plikiem otwartym), las_kadr.jpg, podgrzyb.psd, ulotka_grzybnia.pdf, ulotka_grzybnia.sla (wersja otwarta) i ulotka_grzybnia_impozycja.pdf. Otwórz każdy plik przed zapisem na płytę.

Na wskazanym stanowisku otwórz z płyty każdy plik; jeśli coś się nie otwiera, możesz nagrać płytę jeszcze raz. Sprawdzoną płytę opisz numerem PESEL i zostaw z arkuszem na stanowisku.