PGF.05-01-25.06-SGCzerwiec 2025 · 13 kroków · ok. 82 min · 28 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Album fotograficzny Morze Bałtyckie
Zadanie. Z pliku album_morze.pdf trzeba wykonać 16-stronicowy album fotograficzny „Morze Bałtyckie” według zlecenia nr 123: impozycja dostosowana do formatu podłoża, ze znacznikami formatu netto, druk cyfrowy 4 + 4 na papierze powlekanym 200 g/m² formatu A3, oprawa plastikowa grzebieniowa wzdłuż krótszego boku. Po wydrukowaniu arkuszy zgłasza się gotowość do oceny, a po zgodzie przewodniczącego zespołu nadzorującego wykonuje obróbkę wykończeniową. Dodatkowo trzeba wypełnić kartę zapotrzebowania materiałowego dla druku nakładowego na offsetowej maszynie formatu AB3.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Impozycja jest pokazana jako schemat arkusza drukarskiego w prawdziwych proporcjach (wymiary w milimetrach liczone z danych arkusza i klucza): użytki, spady, wycinka, znaczniki formatu netto i rozmieszczenie stronic na stronach A i B. Na egzaminie impozycję wykonuje się w programie dostępnym na stanowisku, a stronice to strony pliku PDF z folderu z arkusza - w schemacie są ponumerowanymi prostokątami. Karta zapotrzebowania materiałowego jest wpisana krojem odręcznym, a każda liczba policzona i porównana z kluczem. Warstwa schematu albo wpis dodany w bieżącym kroku jest podświetlony na żółto. Drukowanie, obróbka wykończeniowa i przebieg pracy są opisane jako lista poleceń zbudowana z kryteriów klucza oceniania CKE, w ich kolejności - opis nie dodaje czynności spoza arkusza i klucza.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 28 kryteriów, każde za 1 punkt: 15 za wydruki arkuszy i kartę zapotrzebowania materiałowego (impozycja i karta są tu rozwiązane w całości), 8 za album po obróbce wykończeniowej i 5 za przebieg pracy, które egzaminator ocenia na stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 21 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań.
Skąd wymiary. Arkusz egzaminacyjny nie podaje formatu stronicy - ma go plik album_morze.pdf ze stanowiska. Format netto 190 × 130 mm, spady 3 mm i wycinka 6 mm pochodzą z klucza oceniania CKE (kryteria R.1.3, R.1.8, R.1.9) i z nich policzony jest cały schemat. Długość i odsunięcie znaczników formatu netto (5 mm, 3 mm od linii cięcia) to przykładowy wybór - klucz sprawdza tylko, że znaczniki są i mieszczą się na arkuszu.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Impozycja - wydruki arkuszy
Kroki 1-5 · po tym etapie masz 9 z 28 kryteriów (pkt)
Krok 1: Format arkusza i rozmieszczenie użytków
Kryteria:
R.1.3 Stronice na wydrukach posiadają wymiar netto 190 mm x 130 mm
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj 16-stronicowy album fotograficzny Morze Bałtyckie zgodnie z założeniami technologicznymi zapisanymi w zleceniu - tabela 1.
Zlecenie podaje podłoże: papier powlekany 200 g/m², format A3, czyli arkusz 420 × 297 mm, druk 4 + 4 (pełny kolor z obu stron). Oprawa grzebieniowa spina pojedyncze kartki, więc każda stronica jest osobnym użytkiem o formacie netto 190 × 130 mm, a jedna kartka niesie dwie stronice - przód i tył. Na stronie arkusza A3 ułożonego poziomo mieszczą się 4 takie użytki w dwóch kolumnach i dwóch wierszach (obrócone stronice zmieściłyby się tylko trzy). Format netto użytku musi wynosić dokładnie 190 × 130 mm - impozycja nie może skalować stronic.
Typowe błędy
Dopasowanie stron do arkusza (skalowanie) zmienia wymiar netto stronic i kosztuje punkt R.1.3, a po dokrojeniu także R.2.1.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Spady i wycinka
Kryteria: ,
R.1.8 Wydruk zawiera 3 mm spady na zewnętrznych krawędziach użytków
R.1.9 Wydruk zawiera 6 mm wycinkę pomiędzy użytkami
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Impozycja: dostosowana do formatu podłoża drukowego, zawiera znaczniki formatu netto (punktury formatowe).
Klucz wymaga spadów 3 mm na zewnętrznych krawędziach użytków i wycinki 6 mm między użytkami. Wycinka to odstęp między formatami netto dwóch sąsiednich stronic: każda z nich ma w nim swój spad 3 mm, razem 6 mm. Obraz zdjęć wychodzi więc 3 mm poza linię cięcia z każdej strony stronicy. Blok czterech użytków ze spadami ma 392 × 272 mm i po wyśrodkowaniu zostawia na arkuszu 14 mm marginesu po bokach i 12,5 mm u góry i u dołu.
Typowe błędy
Użytki ułożone bez odstępu (stykające się formatami netto) nie mają wycinki - przepada R.1.9, a przy krojeniu biały pasek albo obraz sąsiedniej stronicy trafia na krawędź.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Znaczniki formatu netto
Kryteria: ,
R.1.7 Wydruk zawiera znaczniki formatu netto, punktury formatowe
R.1.2 Obraz użytków oraz znaczników mieści się na arkuszu
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Impozycja: dostosowana do formatu podłoża drukowego, zawiera znaczniki formatu netto (punktury formatowe).
Znaczniki formatu netto (punktury formatowe) to krótkie kreski na marginesie arkusza, w przedłużeniu każdej linii cięcia - po nich ustawia się krojenie. W schemacie każda linia cięcia ma znacznik po obu stronach arkusza, odsunięty 3 mm od formatu netto, żeby nie wchodził w spad. Cały obraz - użytki ze spadami i znaczniki - musi mieścić się na arkuszu A3, a przy marginesach 14 mm i 12,5 mm zostaje jeszcze zapas.
Typowe błędy
Brak znaczników to utrata R.1.7, a przy krojeniu nie ma po czym ustawić cięcia - łatwo stracić też R.2.1 i R.2.2.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Rozmieszczenie stronic - arkusz 1, strona A i B
Kryteria: ,
R.1.4 Wydruk arkuszy ze stronicami albumu jest zadrukowany dwustronnie
R.1.6 Ułożenie stron albumu na arkuszach umożliwia skompletowanie w kolejności zgodniej z paginacją
ok. 6 min
Polecenie z arkusza
Materiały cyfrowe – plik album_morze.pdf zamieszczony na pulpicie komputera w skompresowanym folderze Materialy_PGF.05-01-25.06-SG.7z zabezpieczonym hasłem Morze123
Stronice to kolejne strony pliku album_morze.pdf. Każda kartka albumu ma z przodu stronicę nieparzystą, a na odwrocie następną parzystą, więc na stronie A arkusza 1 stoją stronice 1, 3, 5 i 7, a na stronie B - 2, 4, 6 i 8, każda dokładnie za swoją poprzedniczką. Przy druku dwustronnym arkusz odwraca się wokół osi pionowej, dlatego na stronie B kolumny są zamienione: stronica 2 trafia na prawą górną pozycję, za stronicę 1. Po pocięciu każda kartka ma więc parę kolejnych stronic, a kartki układa się po kolei.
Typowe błędy
Strona B z niezamienionymi kolumnami daje kartki 1/4 i 3/2 - albumu nie da się skompletować zgodnie z paginacją (R.1.6, a po oprawie R.2.8).
Dokument po tym kroku
Krok 5: Arkusz 2 i komplet stronic
Kryteria: ,
R.1.1 Wydrukowane 2 arkusze z 16 stronicami albumu
R.1.5 Wydruki arkuszy zawierają wszystkie stronice albumu
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj 16-stronicowy album fotograficzny Morze Bałtyckie zgodnie z założeniami technologicznymi zapisanymi w zleceniu - tabela 1.
Drugi arkusz powtarza układ pierwszego dla stronic 9-16: na stronie A 9, 11, 13 i 15, na stronie B 10, 12, 14 i 16. Dwa arkusze zadrukowane dwustronnie dają 2 × 2 × 4 = 16 stronic - komplet albumu. Na egzaminie ten sam układ ustawia się w programie do impozycji dla stron pliku 1-16, a przed drukiem warto sprawdzić podgląd: czy jest 16 stronic, czy żadna się nie powtarza i czy znaczniki są widoczne.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Drukowanie
Krok 6 · po tym etapie masz 10 z 28 kryteriów (pkt)
Krok 6: Drukowanie arkuszy i zgłoszenie
Kryteria:
P.1.2 Zdający: obsługiwał maszynę cyfrową drukującą w sposób bezpieczny, zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi
ok. 10 min
Polecenie z arkusza
Uwaga: Po wydrukowaniu arkuszy ze stronicami albumu zgłoś Przewodniczącemu ZN przez podniesienie ręki zakończenie pierwszej części zadania, a po uzyskaniu jego zgody przystąp do dalszych prac.
Zlecenie podaje druk cyfrowy 4 + 4 na papierze powlekanym 200 g/m² formatu A3. Wydruki arkuszy egzaminator ocenia przed obróbką wykończeniową - dlatego po wydrukowaniu zgłasza się koniec pierwszej części zadania i czeka na zgodę.
Obsługuj maszynę cyfrową drukującą w sposób bezpieczny, zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi: wydrukuj oba arkusze dwustronnie na papierze powlekanym 200 g/m² A3.
Po wydrukowaniu podnieś rękę i przed zgodą przewodniczącego nie zaczynaj krojenia. Czas oczekiwania można wykorzystać na kartę zapotrzebowania materiałowego.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Karta zapotrzebowania materiałowego (tabela 2)
Kroki 7-10 · po tym etapie masz 16 z 28 kryteriów (pkt)
Krok 7: Nakład, naddatek i format arkusza
Kryteria: , ,
R.3.1 Nakład: 5000 sztuk
R.3.2 Naddatek: 5%
R.3.3 Format arkusza: AB3
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Nakład 5 000 sztuk albumów. W procesie produkcyjnym należy uwzględnić 5% naddatek technologiczny.
Te trzy pozycje przepisuje się wprost z informacji dodatkowych zlecenia: nakład 5 000 albumów, naddatek technologiczny 5% i format arkusza maszyny offsetowej - ćwierćformat AB3.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Liczba arkuszy netto
Kryteria:
R.3.4 Liczba arkuszy netto do druku nakładowego: 10000
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij kartę zapotrzebowania materiałowego - tabela 2 przy założeniu, że druk nakładowy albumu będzie wykonany na 4-kolorowej arkuszowej ćwierćformatowej (AB3) offsetowej maszynie drukującej.
Arkusze netto to arkusze potrzebne na sam nakład, bez zapasu. W druku nakładowym na arkuszu AB3 stosuje się ten sam układ co we wzorze produkcyjnym - 4 użytki na stronie arkusza - więc jeden album to 2 arkusze, a nakład wymaga 5 000 × 2 = 10 000 arkuszy AB3. Tak liczy klucz.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Liczba arkuszy brutto
Kryteria:
R.3.5 Liczba arkuszy brutto do druku nakładowego: 10500
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Nakład 5 000 sztuk albumów. W procesie produkcyjnym należy uwzględnić 5% naddatek technologiczny.
Naddatek technologiczny 5% liczy się od liczby arkuszy netto: 10 000 × 0,05 = 500 arkuszy. Brutto to netto razem z naddatkiem: 10 500 arkuszy AB3.
Typowe błędy
Naddatek doliczony do liczby albumów (5 250) zamiast do arkuszy, a potem pominięty przy arkuszach, daje błędny wynik brutto.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Liczba form drukowych
Kryteria:
R.3.6 Liczba form drukowych:16
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij kartę zapotrzebowania materiałowego - tabela 2 przy założeniu, że druk nakładowy albumu będzie wykonany na 4-kolorowej arkuszowej ćwierćformatowej (AB3) offsetowej maszynie drukującej.
Maszyna jest 4-kolorowa, a album drukuje się w kolorystyce 4 + 4: każda strona arkusza potrzebuje 4 form (po jednej na kolor), czyli arkusz - 8 form. Album ma 2 arkusze, więc razem 16 form drukowych.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Obróbka wykończeniowa - opis
Kroki 11-13 · po tym etapie masz 28 z 28 kryteriów (pkt)
Krok 11: Krojenie stronic do formatu netto
Kryteria: , , , ,
R.2.1 Stronice albumu dokrojone do wymiaru 190 mm x 130 mm
R.2.2 Brak przesunięć obrazu względem krawędzi w dokrojonych stronicach
R.2.3 Żadna stronica albumu nie posiada zagnieceń lub innych uszkodzeń mechanicznych
P.1.1 Zdający: dokroił stronice albumu do formatu netto przed bindowaniem w sposób bezpieczny
P.1.3 Zdający: obsługiwał krajarkę zgodnie z instrukcją obsługi w sposób bezpieczny, zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi
ok. 20 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj obróbkę wykończeniową produktu zgodną z założeniami technologicznymi zawartymi w zleceniu produkcyjnym - tabela 1.
Obróbkę zaczyna się od krojenia arkuszy po znacznikach formatu netto. Klucz dopuszcza odchyłkę wymiarową 2 mm w operacjach introligatorskich.
Dokrój stronice albumu do wymiaru 190 × 130 mm.
Tnij po znacznikach formatu netto, tak żeby obraz nie był przesunięty względem krawędzi dokrojonych stronic.
Nie dopuść do zagnieceń ani innych uszkodzeń mechanicznych żadnej stronicy.
Dokrój stronice do formatu netto przed bindowaniem, w sposób bezpieczny.
Obsługuj krajarkę w sposób bezpieczny, zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi.
Typowe błędy
Stronica większa albo mniejsza o więcej niż 2 mm od 190 × 130 mm to utrata R.2.1; cięcie obok znacznika zostawia biały pasek albo ucina obraz z jednej strony (R.2.2).
Dokument po tym kroku
Krok 12: Kompletowanie i oprawa grzebieniowa
Kryteria: , , , , ,
R.2.8 Stronice albumu są skompletowane zgodnie z paginacją
R.2.4 Album jest oprawiony plastikowym grzbietem wzdłuż krótszego boku
R.2.5 Perforacja nie przechodzi przez krawędź arkusza
R.2.6 Wszystkie stronice zostały zapięte na plastikowym grzbiecie
R.2.7 Plastikowy grzbiet jest dokrojony do wysokości broszury
P.1.4 Zdający: obsługiwał bindownicę zgodnie z instrukcją obsługi w sposób bezpieczny, zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi
ok. 20 min
Polecenie z arkusza
Oprawa – specjalna/plastikowa grzebieniowa wzdłuż krótszego boku
Kartki układa się w kolejności stronic (tabela obok), a potem oprawia plastikowym grzbietem grzebieniowym wzdłuż krótszego boku - boku 130 mm.
Skompletuj kartki zgodnie z paginacją: 1/2, 3/4, 5/6, 7/8 z arkusza 1 i 9/10, 11/12, 13/14, 15/16 z arkusza 2.
Oprawiaj album plastikowym grzbietem wzdłuż krótszego boku (130 mm).
Perforuj kartki tak, żeby otwory nie przechodziły przez krawędź kartki.
Zapnij na grzbiecie wszystkie stronice albumu.
Dokrój plastikowy grzbiet do wysokości albumu.
Obsługuj bindownicę w sposób bezpieczny, zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi.
Typowe błędy
Perforacja wzdłuż dłuższego boku to utrata R.2.4; otwory przebite przez krawędź kartki - R.2.5; grzbiet dłuższy niż album - R.2.7.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Odpady i porządek
Kryteria:
P.1.5 Zdający: umieścił odpady w przygotowanych pojemnikach
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Podczas wykonywania zadania przestrzegaj zasad organizacji pracy, bhp i ppoż. oraz ochrony środowiska. Odpady umieść w odpowiednich pojemnikach na odpady.
Odpadami są ścinki z krojenia (marginesy ze znacznikami i pasy wycinki), resztki grzbietu po dokrojeniu i ewentualne nieudane wydruki. Gotowy album zostawia się na stanowisku do oceny.
Umieść odpady w przygotowanych pojemnikach.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.