PGF.05-02-25.06-SGCzerwiec 2025 · 15 kroków · ok. 70 min · 32 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Wzór produkcyjny Notatnika mechanika
Zadanie. Trzeba wykonać wzór produkcyjny „Notatnika mechanika” według karty technologicznej (tabela 1): format netto 190 × 190 mm, wkład drukowany cyfrowo 2 + 2 na papierze niepowlekanym 80-100 g/m² formatu A3, okładka 4 + 4 na kartonie niepowlekanym 200-250 g/m² formatu A3, impozycja ze znacznikami formatu netto oraz znacznikami złamywania (wkład) i bigowania (okładka), oprawa zeszytowa - dwie zszywki w główce, okrawanie do formatu netto. Po wydrukowaniu arkuszy zgłasza się koniec pierwszej części zadania, a po zgodzie przewodniczącego zespołu nadzorującego wykonuje obróbkę. Dodatkowo trzeba wypełnić kartę zapotrzebowania materiałowego dla druku nakładowego 2 000 notatników.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Impozycja jest pokazana jako schemat arkusza drukarskiego w prawdziwych proporcjach (wymiary w milimetrach liczone z danych arkusza i klucza): użytki, spady, wycinka, znaczniki formatu netto i linie złamywania albo bigowania. Na egzaminie impozycję wykonuje się w programie dostępnym na stanowisku, a strony to strony plików wkład_notatnik_mechanika.pdf i okładka_notatnik_mechanika.pdf z materiałów do zadania - w schemacie są ponumerowanymi albo opisanymi prostokątami. Warstwa schematu dodana w bieżącym kroku jest podświetlona na żółto. Drukowanie, obróbka wykończeniowa i przebieg pracy (bigowanie, złamywanie, zszywanie, okrawanie) są opisane jako lista poleceń zbudowana z kryteriów klucza oceniania CKE, w ich kolejności - opis nie dodaje czynności spoza arkusza i klucza. Karta zapotrzebowania materiałowego jest wpisana krojem odręcznym, a każda liczba policzona i porównana z kluczem.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 32 kryteria, każde za 1 punkt: 16 za wydruki arkuszy i kartę zapotrzebowania materiałowego (rozwiązane tu w całości), 9 za notatnik po obróbce wykończeniowej, 7 za przebieg pracy, które egzaminator ocenia na stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punkty - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań.
Ile stronic. Wkład to 3 arkusze A3 (klucz, R.1.1), każdy złamany na pół: 3 złożki, 6 kartek, 12 stronic - stąd w karcie technologicznej „6 dwustronnie zadrukowanych stronic”, czyli 6 kartek zadrukowanych z obu stron. Razem z 4 stronami okładki daje to 16 stronic, o których mówi klucz w R.1.4. Arkusz i klucz nie wymagają spadów, więc schemat ich nie ma; długość i odsunięcie znaczników (5 mm, 3 mm od linii cięcia) to przykładowy wybór.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Impozycja wkładu
Kroki 1-4 · po tym etapie masz 4 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 1: Format arkusza i złożka wkładu
Kryteria:
R.1.3 Wymiary stronic na wydrukach 190 mm x 190 mm netto
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj wzór produkcyjny Notatnika mechanika zgodnie z zamieszczoną kartą technologiczną produktu tabela 1.
Stronica ma 190 × 190 mm, a arkusze wkładu łamie się w połowie długości, więc na stronie arkusza A3 stoją obok siebie dwie stronice - złożka 380 × 190 mm z linią złamywania pośrodku. Druga złożka już się nie mieści, dlatego każdy arkusz niesie 4 stronice (2 na stronie A i 2 na stronie B). Impozycja nie może skalować stronic - na wydruku mają mieć dokładnie 190 × 190 mm netto.
Typowe błędy
Dopasowanie stron do arkusza (skalowanie) zmienia wymiar stronic i kosztuje R.1.3, a po okrojeniu także R.2.1.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Znaczniki formatu netto i złamywania
Kryteria:
R.1.5 Wydruki arkuszy ze stronicami notatnika zawierają znaczniki formatu netto-punktury formatowe oraz znaczniki złamywania
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Dostosowana do formatu podłoża Zawiera: znaczniki formatu netto oraz znaczniki złamywania
Na marginesie arkusza, w przedłużeniu każdej linii cięcia, stoją znaczniki formatu netto (punktury formatowe) - po nich okrawa się notatnik. Linia złamywania przechodzi przez środek złożki, 210 mm od lewej krawędzi arkusza; jej znaczniki (u góry i u dołu arkusza) pokazują, gdzie złamać arkusz. W schemacie znaczniki złamywania są zielone i przerywane, żeby odróżnić je od znaczników cięcia.
Typowe błędy
Bez znaczników złamywania arkusz łamie się „na oko” - przepada R.1.5, a przesunięty grzbiet daje nierówne marginesy wewnętrzne (R.2.3).
Dokument po tym kroku
Krok 3: Rozmieszczenie stronic - arkusz 1, strona A i B
Kryteria:
R.1.4 Rozmieszczenie 16 stronic notatnika na arkuszach umożliwia ułożenie stronic zgodnie z paginacją
ok. 6 min
Polecenie z arkusza
6 dwustronnie zadrukowanych stronic + okładka
Wkład to jedna składka: trzy złożki wkłada się jedna w drugą i zszywa przez grzbiet, dlatego zewnętrzna złożka niesie pierwsze i ostatnie stronice. Na stronie A arkusza 1 stoją stronice 12 i 1, a na stronie B - 2 i 11, tak żeby stronica 2 wypadła na odwrocie stronicy 1. Zszywki są w główce, więc głowa każdej stronicy leży przy linii złamywania - w schemacie numery są obrócone w jej stronę.
Typowe błędy
Stronice ułożone po kolei (1-2 na pierwszym arkuszu, 3-4 na drugim) nie dadzą się złożyć w składkę zgodną z paginacją - przepada R.1.4, a po oprawie R.2.2.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Arkusze 2 i 3 wkładu
Kryteria:
R.1.1 Stronice wkładu notatnika wydrukowane są dwustronnie na trzech arkuszach papieru
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj wzór produkcyjny Notatnika mechanika zgodnie z zamieszczoną kartą technologiczną produktu tabela 1.
Drugi arkusz to druga złożka (strona A: 10 i 3, strona B: 4 i 9), trzeci - środkowa złożka (8 i 5, 6 i 7). Po złamaniu i włożeniu złożek jedna w drugą stronice idą 1-12. Na egzaminie ten układ ustawia się w programie do impozycji dla stron pliku wkład_notatnik_mechanika.pdf; przed drukiem warto sprawdzić w podglądzie, czy każda stronica występuje raz i czy znaczniki są widoczne.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Impozycja okładki
Kroki 5-6 · po tym etapie masz 8 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 5: Okładka - format, punktury i znaczniki bigowania
Kryteria: ,
R.1.8 Wymiary okładki na wydruku 380 mm x 190 mm netto
R.1.10 Wydruki arkusza z okładką zawierają punktury formatowe oraz znaczniki bigowania w połowie długości dłuższego boku
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Dostosowana do formatu podłoża Zawiera: znaczniki formatu netto oraz znaczniki bigowania
Okładka obejmuje cały wkład, więc rozłożona ma szerokość dwóch stronic: 380 × 190 mm. Leży na arkuszu A3 tak samo jak złożka wkładu, a w połowie długości (wzdłuż krótszego boku) wypada linia bigowania - po złożeniu tworzy grzbiet. Na marginesach stoją punktury formatowe i znaczniki bigowania.
Typowe błędy
Znaczniki bigowania w złym miejscu (nie w połowie 380 mm) przesuwają grzbiet - przepada R.1.10, a potem R.2.4.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Okładka - strona A i B
Kryteria: ,
R.1.6 Okładka wydrukowana dwustronnie na jednym arkuszu
R.1.9 Orientacja okładki po obu stronach arkusza jest prawidłowa
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Dostosowana do formatu podłoża Zawiera: znaczniki formatu netto oraz znaczniki bigowania
Okładka jest zadrukowana z obu stron na jednym arkuszu: na stronie A zewnętrzna strona (I i IV strona okładki), na stronie B wewnętrzna (II i III). Strona B musi leżeć dokładnie za stroną A, a obie z tą samą orientacją - głowy przy linii bigowania, bo grzbiet jest w główce. Ostateczne ułożenie wyznacza plik okładka_notatnik_mechanika.pdf; po wydruku warto sprawdzić pod światło, czy linie bigowania obu stron się pokrywają.
Typowe błędy
Strona B obrócona o 180° względem strony A (zła oś odwracania w druku dwustronnym) to utrata R.1.9.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Drukowanie
Krok 7 · po tym etapie masz 11 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 7: Drukowanie wkładu i okładki
Kryteria: , ,
R.1.2 Arkusze z wkładem notatnika wydrukowane są na papierze niepowlekanym 80 g/m2 ÷ 100 g/m2
P.1.3 Zdający: obsługiwał maszynę drukującą zgodnie w sposób bezpieczny, zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi
ok. 10 min
Polecenie z arkusza
Uwaga: Po wydrukowaniu arkuszy zawierających wkład oraz okładkę notatnika zgłoś Przewodniczącemu ZN przez podniesienie ręki zakończenie pierwszej części zadania, a po uzyskaniu jego zgody przystąp do dalszych prac.
Wydruki arkuszy egzaminator ocenia przed obróbką wykończeniową - dlatego po wydrukowaniu zgłasza się koniec pierwszej części zadania i czeka na zgodę przewodniczącego.
Wydrukuj trzy arkusze wkładu (2 + 2) na papierze niepowlekanym 80-100 g/m² A3.
Obsługuj maszynę drukującą w sposób bezpieczny, zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi.
Po wydrukowaniu podnieś rękę i przed zgodą przewodniczącego nie zaczynaj obróbki. Czas oczekiwania można wykorzystać na kartę zapotrzebowania materiałowego.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Karta zapotrzebowania materiałowego (tabela 2)
Kroki 8-10 · po tym etapie masz 17 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 8: Arkusze netto - wkład i okładka
Kryteria: ,
R.3.1 Liczba i format arkuszy do druku nakładowego netto na wkład: 6000 arkuszy A3
R.3.2 Liczba i format arkuszy do druku nakładowego netto na okładkę: 2000 arkuszy A3
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij kartę zapotrzebowania materiałowego tabela 2, przy założeniu, że druk nakładowy notatnika będzie wykonany na 4-kolorowej arkuszowej ćwierćformatowej (AB3) offsetowej maszynie drukującej.
Arkusze netto to arkusze na sam nakład, bez zapasu. Jeden notatnik to 3 arkusze wkładu i 1 arkusz okładki, więc 2 000 notatników wymaga 6 000 arkuszy na wkład i 2 000 na okładkę. Format arkusza to A3 - format podłoża z karty technologicznej; tak liczy klucz.
⚠️ Niespójność w kluczach jednej sesji: w zadaniu PGF.05-01-25.06 (album) przy tak samo brzmiącym poleceniu (maszyna AB3) klucz wpisuje arkusze AB3, a tu - A3. Wpisane jest A3, bo tak przyjmuje klucz tego zadania i tak podaje karta technologiczna.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Arkusze brutto - wkład i okładka
Kryteria: ,
R.3.3 Liczba i format arkuszy do druku nakładowego brutto na wkład: 6300 arkuszy A3
R.3.4 Liczba i format arkuszy do druku nakładowego brutto na okładkę: 2100 arkuszy A3
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Nakład 2 000 sztuk notatników. W procesie produkcyjnym należy uwzględnić 5% naddatek technologiczny.
Naddatek technologiczny 5% liczy się od arkuszy netto osobno dla wkładu i okładki: 6 000 × 0,05 = 300 i 2 000 × 0,05 = 100. Brutto to netto razem z naddatkiem.
Typowe błędy
Naddatek policzony od liczby notatników (2 100) i przepisany jako liczba arkuszy wkładu daje błędny wynik R.3.3.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Liczba form drukowych
Kryteria: ,
R.3.5 Liczba form drukowych na wkład: 12 form drukowych
R.3.6 Liczba form drukowych na okładkę: 8 form drukowych
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Uzupełnij kartę zapotrzebowania materiałowego tabela 2, przy założeniu, że druk nakładowy notatnika będzie wykonany na 4-kolorowej arkuszowej ćwierćformatowej (AB3) offsetowej maszynie drukującej.
Na każdy kolor każdej strony arkusza potrzebna jest osobna forma. Wkład drukuje się 2 + 2, czyli 4 formy na arkusz, a arkusze są 3 - razem 12. Okładka 4 + 4 to 8 form na jej jeden arkusz.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Obróbka wykończeniowa - opis
Kroki 11-15 · po tym etapie masz 32 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 11: Bigowanie okładki
Kryteria: ,
R.2.4 Okładka zbigowana w miejscu znaczników bigowania
P.1.4 Zdający: obsługiwał bigówkę zgodnie w sposób bezpieczny, zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi
ok. 5 min
Polecenie z arkusza
Okładka bigowana w połowie długości wzdłuż krótszego boku.
Obróbkę zaczyna się od okładki: big wykonuje się na bigówce po znacznikach bigowania, w połowie długości arkusza okładki. Klucz dopuszcza odchyłkę 1 mm w operacjach introligatorskich.
Zbiguj okładkę dokładnie w miejscu znaczników bigowania.
Obsługuj bigówkę w sposób bezpieczny, zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Złamywanie i kompletowanie wkładu
Kryteria: , ,
R.2.2 Zachowana kolejność paginacji we wkładzie notatnika
R.2.3 Stronice we wkładzie nie są przesunięte, zachowane jednakowe marginesy wewnętrzne
P.1.2 Zdający: złamywał arkusze przy pomocy kostki introligatorskiej w sposób bezpieczny
ok. 8 min
Polecenie z arkusza
Arkusze wkładu złamywane w połowie długości wzdłuż krótszego boku.
Arkusze wkładu łamie się na pół po znacznikach złamywania, a złożki wkłada jedna w drugą: arkusz 3 do środka arkusza 2, oba do środka arkusza 1. Na końcu wkład wkłada się w zbigowaną okładkę.
Skompletuj złożki tak, żeby stronice szły po kolei od 1 do 12.
Łam arkusze dokładnie po znacznikach - stronice nie mogą być przesunięte, marginesy wewnętrzne mają być jednakowe.
Złamuj arkusze kostką introligatorską, w sposób bezpieczny.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Zszywanie w główce
Kryteria: , , , , ,
R.2.5 Wkład i okładka zszyte dwiema zszywkami
R.2.6 Klamra zagięta wewnątrz oprawy
R.2.7 Zszywki umieszczone centralnie na grzbiecie
R.2.8 Zszywki umieszczone są w jednakowych odległościach od lewej i prawej krawędzi notatnika
P.1.1 Zdający: zszył notatnik przed czynnością okrawania w sposób bezpieczny
P.1.5 Zdający: obsługiwał urządzenie do zszywania drutem w sposób bezpieczny, zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi
ok. 8 min
Polecenie z arkusza
Oprawa zeszytowa – okładka i wkład zszyte dwoma zszywkami od góry (w główce).
Notatnik zszywa się drutem przed okrawaniem. Grzbiet jest w główce, więc dwie zszywki leżą na górnej krawędzi notatnika, symetrycznie względem jego środka.
⚠️ Sprzeczność w arkuszu: punkt 3 karty technologicznej mówi o zszywkach „od góry (w główce)”, a punkt 4 - że mają być w jednakowych odległościach „od górnej i dolnej krawędzi broszury”, co pasuje do grzbietu z boku. Klucz (R.2.8) ocenia odległości od lewej i prawej krawędzi, czyli przyjmuje grzbiet w główce - tak jest opisane w tym kroku.
Zszyj wkład i okładkę dwiema zszywkami.
Zagnij klamry zszywek wewnątrz oprawy.
Umieść zszywki centralnie na grzbiecie (odchyłka do 3 mm).
Umieść zszywki w jednakowych odległościach od lewej i prawej krawędzi notatnika.
Zszyj notatnik przed okrawaniem, w sposób bezpieczny.
Obsługuj urządzenie do zszywania drutem w sposób bezpieczny, zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi.
Typowe błędy
Zszywki przesunięte względem grzbietu albo nierówno od krawędzi to utrata R.2.7 i R.2.8; klamry na zewnątrz - R.2.6.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Okrawanie do formatu netto
Kryteria: , ,
R.2.1 Notatnik dokrojony do formatu 190 mm x 190 mm
R.2.9 Notatnik nie zawiera zabrudzeń lub innych uszkodzeń mechanicznych
P.1.6 Zdający: obsługiwał krajarkę jednonożową w sposób bezpieczny, zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi
ok. 8 min
Polecenie z arkusza
Okrawanie do formatu netto.
Zszyty notatnik okrawa się na krajarce jednonożowej po znacznikach formatu netto z trzech stron (grzbiet zostaje).
Okrój notatnik do formatu 190 × 190 mm.
Nie dopuść do zabrudzeń ani uszkodzeń mechanicznych notatnika.
Obsługuj krajarkę jednonożową w sposób bezpieczny, zgodnie z przeznaczeniem i instrukcją obsługi.
Typowe błędy
Notatnik większy albo mniejszy o więcej niż 1 mm od 190 × 190 mm to utrata R.2.1.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Odpady i porządek
Kryteria:
P.1.7 Zdający: umieścił odpady w przygotowanych pojemnikach
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Podczas wykonywania zadania przestrzegaj przepisów i zasad organizacji pracy, bhp i ppoż. oraz ochrony środowiska. Odpady umieść w odpowiednich pojemnikach na odpady.
Odpadami są ścinki z okrawania i ewentualne nieudane wydruki. Gotowy notatnik zostawia się na stanowisku do oceny.
Umieść odpady w przygotowanych pojemnikach.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.