Drukarnia ma wykonać 5 000 ulotek formatu A4 złamywanych do A5: druk 2 + 0 kolorami PANTONE 295 C i PANTONE 5575 C ze spadami, papier dwustronnie powlekany 150 g/m² w arkuszach B1 (1000 × 700 mm), dwukolorowa maszyna offsetowa B1, krajarka jednonożowa i półformatowa złamywarka, naddatek 3% na druk i 2% na introligatornię, pakowanie po 250 szt. Do przygotowania są trzy dokumenty: schemat blokowy procesu technologicznego, makieta impozycyjna i karta technologiczna zamówienia.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający rysuje schemat i makietę na czystych stronach arkusza i wypełnia ręcznie wydrukowane karty. W podglądzie karty są odtworzone na stronie: nadruk formularza jest czarny, wpisy zdającego granatowe i odręczne, a to, co dochodzi w bieżącym kroku, jest podświetlone na żółto. Szkice (schemat, makieta) narysowano tak, jak rysuje się je ołówkiem i linijką - makieta jest w skali.
Trzy etapy produkcji. Każda operacja trafia do jednego z etapów: prepress (przygotowanie do druku: kontrola pliku, impozycja, wydruk próbny, formy drukowe), press (narządzanie maszyny i drukowanie nakładu) i postpress (obróbka wykończeniowa i introligatorska, liczenie, pakowanie). Z tego podziału korzystają wszystkie trzy dokumenty: schemat, karta technologiczna i karta kalkulacji.
Rachunek, na którym opiera się całe zadanie. Klucz wymaga 8 użytków A4 na arkuszu B1 (4 × 2, A4 pionowo, każdy z własnymi spadami - „z wycinkami”), więc 5 000 ulotek to 625 arkuszy netto. Do druku: 625 × 1,05 = 656,25, czyli 657 arkuszy (zaokrąglenie w górę - arkusza nie da się wydrukować w części), do introligatorni 625 × 1,02 = 637,5, czyli 638. Masa: 657 × 1 m × 0,7 m × 0,15 kg/m² ≈ 69,0 kg. Form są 2 (dwa kolory na jednej stronie arkusza).
Dane i wiedza ogólna. Formaty, nakład, naddatki, ceny i wyposażenie pochodzą z arkusza CKE. Każda liczba (użytki na arkuszu, arkusze netto i z naddatkiem, masa papieru, koszty) jest w skrypcie policzona z danych arkusza i porównana z kluczem oceniania. Nazwy operacji, maszyn i elementów makiety (punktury, pasery, pasek kontrolny, łapki) to terminologia poligraficzna, czyli wiedza ogólna - klucz dopuszcza inne sformułowania merytorycznie poprawne. To jedno z możliwych rozwiązań.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 29 kryteriów w 3 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 22 punkty (75% z 29 zaokrąglone w górę) - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać. Schemat blokowy daje punkty za każdą operację z osobna, więc pominięta operacja to jeden punkt, a nie cały rezultat. W kartach liczba arkuszy przenosi się dalej (masa papieru, koszt podłoża), więc błąd w liczbie użytków na arkuszu potrafi kosztować kilka punktów naraz.
Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 29 kryteriów (pkt)
Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania ulotki, uwzględniając kolejności wykonywania poszczególnych operacji procesu technologicznego z podziałem na etapy produkcji.
Stronę dzielę na trzy ramki: PREPRESS, PRESS, POSTPRESS - za podział na etapy jest osobny punkt (R.1.1). Operacje wpisuję z góry na dół w kolejności wykonywania.
Lista operacji bez etapów - punkt R.1.1 przepada.
Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania ulotki, uwzględniając kolejności wykonywania poszczególnych operacji procesu technologicznego z podziałem na etapy produkcji.
Po sprawdzeniu pliku (spady, kolory PANTONE) robię impozycję - 8 użytków A4 na arkuszu B1, jak na makiecie (R.1.2).
Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania ulotki, uwzględniając kolejności wykonywania poszczególnych operacji procesu technologicznego z podziałem na etapy produkcji.
Proof pokazuje klientowi kolory i układ przed naświetleniem form (R.1.3).
Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania ulotki, uwzględniając kolejności wykonywania poszczególnych operacji procesu technologicznego z podziałem na etapy produkcji.
Dwa kolory na jednej stronie arkusza (2 + 0): 2 formy, naświetlone w technologii CtP (R.1.4).
Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania ulotki, uwzględniając kolejności wykonywania poszczególnych operacji procesu technologicznego z podziałem na etapy produkcji.
Po narządzeniu dwukolorowej maszyny (obie formy, farby PANTONE, pasowanie) drukuje się nakład 2 + 0 - jedno przejście arkusza przez maszynę (R.1.5).
Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania ulotki, uwzględniając kolejności wykonywania poszczególnych operacji procesu technologicznego z podziałem na etapy produkcji.
W trakcie druku: kontrola wizualna (pasowanie paserów, czystość) i densytometryczna (gęstość farb na pasku kontrolnym) - osobny blok, bo klucz punktuje ją osobno (R.1.6).
Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania ulotki, uwzględniając kolejności wykonywania poszczególnych operacji procesu technologicznego z podziałem na etapy produkcji.
Arkusz kroi się na krajarce jednonożowej wzdłuż punktur na 8 ulotek A4 - cięcia odcinają spady i wycinki (R.1.7).
Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania ulotki, uwzględniając kolejności wykonywania poszczególnych operacji procesu technologicznego z podziałem na etapy produkcji.
Złamywarka półformatowa składa każdą ulotkę A4 jednym złamem do A5 (R.1.8). Złamuje się po krojeniu - pojedyncze A4 mieszczą się w złamywarce półformatowej, cały arkusz B1 nie.
Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania ulotki, uwzględniając kolejności wykonywania poszczególnych operacji procesu technologicznego z podziałem na etapy produkcji.
Gotowe ulotki liczy się (R.1.9) - klucz rozdziela liczenie i pakowanie na dwa kryteria, więc rysuję dwa bloki.
Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania ulotki, uwzględniając kolejności wykonywania poszczególnych operacji procesu technologicznego z podziałem na etapy produkcji.
Pakowanie po 250 szt. w papier pakowy (R.1.10).
Kroki 11-19 · po tym etapie masz 19 z 29 kryteriów (pkt)
Naszkicuj makietę impozycyjną uwzględniając format arkusza, format użytków, ich rozmieszczenie na arkuszu, znaki pasowania kolorów (pasery), punktury formatowe, pasek kontrolny do oceny procesu drukowania oraz miejsce na „łapki” maszyny drukującej.
Rysuję arkusz w skali z wymiarami 1000 × 700 mm (B1 z założeń) - R.2.1.
Naszkicuj makietę impozycyjną uwzględniając format arkusza, format użytków, ich rozmieszczenie na arkuszu, znaki pasowania kolorów (pasery), punktury formatowe, pasek kontrolny do oceny procesu drukowania oraz miejsce na „łapki” maszyny drukującej.
Pas przy dłuższej krawędzi wchodzącej do maszyny, trzymany przez łapki - bez druku. Przyjąłem 12 mm (typowo 8-12 mm, wiedza ogólna), zakreskowany i opisany (R.2.8).
Naszkicuj makietę impozycyjną uwzględniając format arkusza, format użytków, ich rozmieszczenie na arkuszu, znaki pasowania kolorów (pasery), punktury formatowe, pasek kontrolny do oceny procesu drukowania oraz miejsce na „łapki” maszyny drukującej.
Użytek ze spadami ma 216 × 303 mm. A4 pionowo: 4 wzdłuż 1000 mm (864 mm) i 2 wzdłuż 700 mm (606 mm) - 8 użytków, każdy z własnymi spadami, czyli „z wycinkami” 6 mm między formatami (R.2.2). Możliwe uzasadnienie układu 4 × 2 to złamywanie: linia złamu A4 → A5 biegnie równolegle do dłuższego boku arkusza, więc przy włóknach wzdłuż tego boku złam wypada zgodnie z nimi (wiedza ogólna - arkusz nie podaje kierunku włókien).
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: z wymiarów arkusza mieści się też układ 3 × 3 (A4 poziomo: 909 × 648 mm ze spadami, zostaje 52 mm na łapki), czyli 9 użytków - wtedy 5 000 : 9 = 556 arkuszy netto i 584 do druku. Klucz CKE przyjmuje tylko 8 użytków (625 i 657 arkuszy). Oba układy są z danych arkusza wykonalne, więc wpisany jest układ z klucza - i na egzaminie punkt daje właśnie on.
Użytki stykające się formatami netto bez wycinków - spad jednej ulotki wchodziłby na sąsiednią.
Naszkicuj makietę impozycyjną uwzględniając format arkusza, format użytków, ich rozmieszczenie na arkuszu, znaki pasowania kolorów (pasery), punktury formatowe, pasek kontrolny do oceny procesu drukowania oraz miejsce na „łapki” maszyny drukującej.
Na jednym użytku wymiaruję format netto 210 × 297 mm (R.2.3).
Naszkicuj makietę impozycyjną uwzględniając format arkusza, format użytków, ich rozmieszczenie na arkuszu, znaki pasowania kolorów (pasery), punktury formatowe, pasek kontrolny do oceny procesu drukowania oraz miejsce na „łapki” maszyny drukującej.
Linią przerywaną wokół każdego użytku zaznaczam spady 3 mm (arkusz mówi tylko, że są potrzebne; 3 mm to typowa wartość - wiedza ogólna) - R.2.9.
Naszkicuj makietę impozycyjną uwzględniając format arkusza, format użytków, ich rozmieszczenie na arkuszu, znaki pasowania kolorów (pasery), punktury formatowe, pasek kontrolny do oceny procesu drukowania oraz miejsce na „łapki” maszyny drukującej.
Punktury - kreski poza blokiem użytków na przedłużeniu każdej krawędzi formatu netto. Według nich krajacz ustawia cięcia na poszczególne użytki (R.2.5).
Naszkicuj makietę impozycyjną uwzględniając format arkusza, format użytków, ich rozmieszczenie na arkuszu, znaki pasowania kolorów (pasery), punktury formatowe, pasek kontrolny do oceny procesu drukowania oraz miejsce na „łapki” maszyny drukującej.
Użytki stoją w równej siatce, więc każda linia cięcia przechodzi przez cały arkusz i trafia w punktury po obu stronach - krajarka jednonożowa tnie stos jednym cięciem na całej długości. Na makiecie pokazuję to cienkimi liniami cięcia (R.2.6).
Użytki przesunięte względem siebie (np. drugi rząd przesunięty w bok) - cięcie przez cały arkusz przecięłoby ulotki.
Naszkicuj makietę impozycyjną uwzględniając format arkusza, format użytków, ich rozmieszczenie na arkuszu, znaki pasowania kolorów (pasery), punktury formatowe, pasek kontrolny do oceny procesu drukowania oraz miejsce na „łapki” maszyny drukującej.
Pasery (krzyżyk w kółku drukowany obiema farbami) w wolnych marginesach po bokach i nad łapkami - pokazują, czy dwa kolory nałożyły się dokładnie (R.2.4).
Naszkicuj makietę impozycyjną uwzględniając format arkusza, format użytków, ich rozmieszczenie na arkuszu, znaki pasowania kolorów (pasery), punktury formatowe, pasek kontrolny do oceny procesu drukowania oraz miejsce na „łapki” maszyny drukującej.
Wzdłuż krawędzi przeciwnej do łapek pasek kontrolny z polami obu kolorów PANTONE (apla i raster) do pomiarów densytometrem (R.2.7).
Kroki 20-30 · po tym etapie masz 29 z 29 kryteriów (pkt)
nakład: 5 000 szt.
Technika druku offset, nakład 5 000 szt., format A4 złamywany do A5 i materiały klienta - plik PDF. Klucz nie ma kryteriów za nagłówek, ale karta ma być kompletna.
zaplanuj użycie naświetlarki CtP
W maszynach prepressu: komputer z oprogramowaniem do kontroli PDF i impozycji, urządzenie do proofów i naświetlarka CtP (R.3.1). Technologia przygotowania form - CtP.
plik PDF o nazwie ulotka.pdf w jakości do druku został dostarczony przez klienta
Materiały: plik PDF i płyty CtP (R.3.2), do tego papier do proofa.
kolorystyka: 2 + 0 (PANTONE 295 C, PANTONE 5575 C)
Dwa kolory, jedna strona: 2 formy (R.3.3).
wykorzystaj: 2-kolorową maszynę offsetową o formacie zadruku B1, krajarkę jednonożową, półformatową złamywarkę
Podłoże: papier dwustronnie powlekany B1, 150 g/m². Maszyna: offsetowa 2-kolorowa B1 (R.3.4). Farby PANTONE 295 C i PANTONE 5575 C, kolory 2 + 0 (pola bez osobnych kryteriów).
kolorystyka: 2 + 0 (PANTONE 295 C, PANTONE 5575 C)
Do kontroli druku: densytometr i lupa poligraficzna - klucz wymaga obu (R.3.5).
przyjmij 3% naddatku technologicznego na proces drukowania i 2% naddatku technologicznego na procesy introligatorskie
Netto: 5 000 : 8 = 625. Z naddatkiem 3% + 2%: 625 × 1,05 = 656,25 → 657 (w górę, bo brakującego ułamka arkusza nie da się dołożyć). Masa: 657 × 1 m × 0,7 m × 0,15 kg/m² = 68,985 ≈ 69,0 kg. Klucz punktuje te trzy wpisy razem (R.3.6).
Zaokrąglenie 656,25 w dół do 656 - klucz przyjmuje 657.
pakowanie w papier pakowy po 250 szt.
Ulotka nie ma oprawy ani uszlachetnienia, więc jedynym materiałem postpressu jest papier pakowy (R.3.7).
wykorzystaj: 2-kolorową maszynę offsetową o formacie zadruku B1, krajarkę jednonożową, półformatową złamywarkę
Krajarka jednonożowa do krojenia arkuszy na ulotki i złamywarka półformatowa (R.3.8).
przyjmij 3% naddatku technologicznego na proces drukowania i 2% naddatku technologicznego na procesy introligatorskie
625 × 1,02 = 637,5 → 638 arkuszy (R.3.9).
pakowanie w papier pakowy po 250 szt.
5 000 : 250 = 20 paczek, w każdej 250 ulotek (R.3.10). Sposób pakowania - w papier pakowy; przyrząd: przymiar kreskowy do kontroli formatu i złamu (bez kryterium).
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.