Przejdź do głównej treści
PGF.06-01-24.01-SGStyczeń 2024 · 26 kroków · ok. 38 min · 27 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Produkcja afiszy offsetowych

Drukarnia ma wykonać 10 000 afiszy o wymiarach 297 × 420 mm (A3), zadrukowanych jednostronnie i wielobarwnie, na papierze dwustronnie powlekanym 130-170 g/m², z pakowaniem po 250 szt. i naddatkiem 3% na podłoże. Maszyny, materiały i ceny trzeba wybrać z wykazów w arkuszu. Do przygotowania są trzy dokumenty: schemat blokowy procesów poligraficznych, karta technologiczna (maszyny i materiały w działach prepress, press, postpress) i karta kalkulacji.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający rysuje schemat i makietę na czystych stronach arkusza i wypełnia ręcznie wydrukowane karty. W podglądzie karty są odtworzone na stronie: nadruk formularza jest czarny, wpisy zdającego granatowe i odręczne, a to, co dochodzi w bieżącym kroku, jest podświetlone na żółto. Szkice (schemat, makieta) narysowano tak, jak rysuje się je ołówkiem i linijką - makieta jest w skali.

Trzy etapy produkcji. Każda operacja trafia do jednego z etapów: prepress (przygotowanie do druku: kontrola pliku, impozycja, wydruk próbny, formy drukowe), press (narządzanie maszyny i drukowanie nakładu) i postpress (obróbka wykończeniowa i introligatorska, liczenie, pakowanie). Z tego podziału korzystają wszystkie trzy dokumenty: schemat, karta technologiczna i karta kalkulacji.

Rachunek, na którym opiera się całe zadanie. Z wykazu materiałów pasuje tylko papier dwustronnie powlekany B2 (700 × 500 mm) 150 g/m² - druga gramatura, 115 g/m², jest poza przedziałem 130-170. Na arkuszu B2 mieszczą się 2 afisze A3 (2 × 297 = 594 mm wzdłuż 700 mm, 420 mm wzdłuż 500 mm), więc 10 000 afiszy to 5 000 arkuszy netto, a z naddatkiem 3% 5 150. Masa: 5 150 × 0,7 m × 0,5 m × 0,15 kg/m² = 270,375 kg, czyli 271 kg (karta każe zaokrąglać kilogramy w górę). Druk 4 + 0 to 4 formy i 4 kolory na jednym przejściu przez czterokolorową maszynę B2.

Dane i wiedza ogólna. Formaty, nakład, naddatki, ceny i wyposażenie pochodzą z arkusza CKE. Każda liczba (użytki na arkuszu, arkusze netto i z naddatkiem, masa papieru, koszty) jest w skrypcie policzona z danych arkusza i porównana z kluczem oceniania. Nazwy operacji, maszyn i elementów makiety (punktury, pasery, pasek kontrolny, łapki) to terminologia poligraficzna, czyli wiedza ogólna - klucz dopuszcza inne sformułowania merytorycznie poprawne. To jedno z możliwych rozwiązań.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 27 kryteriów w 3 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 21 punktów (75% z 27 zaokrąglone w górę) - można stracić 6 kryteriów i nadal zdać. Schemat blokowy daje punkty za każdą operację z osobna, więc pominięta operacja to jeden punkt, a nie cały rezultat. W kartach liczba arkuszy przenosi się dalej (masa papieru, koszt podłoża), więc błąd w liczbie użytków na arkuszu potrafi kosztować kilka punktów naraz.

  1. Etap 1: Schemat blokowy procesów poligraficznych

    Kroki 1-11 · po tym etapie masz 10 z 27 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Trzy etapy produkcji na schemacie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Schemat blokowy procesów poligraficznych dotyczący przygotowania do druku oraz wykonania 10 000 afiszy o wymiarach 297 × 420 mm.

    Druk podpowiada kolejność: procesy przygotowawcze, drukowania i wykończeniowe. Stronę dzielę na trzy ramki: PREPRESS, PRESS, POSTPRESS, a bloki wpisuję z góry na dół w kolejności technologicznej. Klucz nie ma osobnego punktu za podział, ale bez niego trudno pokazać kolejność.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Prepress: sprawdzenie pliku PDF

    Kryteria:

    R.1.1 Sprawdzenie plików PDF klienta

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Projekt graficzny został dostarczony przez klienta w postacie pliku PDF w jakości „do druku”.

    Pierwsza operacja to sprawdzenie pliku PDF klienta (format, spady, kolory, rozdzielczość) - R.1.1. Plik jest „do druku”, ale drukarnia i tak go kontroluje, zanim cokolwiek zrobi.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Prepress: wydruk próbny

    Kryteria:

    R.1.2 Wykonanie barwnych wydruków próbnych (proofa)

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Schemat blokowy procesów poligraficznych dotyczący przygotowania do druku oraz wykonania 10 000 afiszy o wymiarach 297 × 420 mm.

    Na prooferze cyfrowym z wykazu robię barwny wydruk próbny (proof) afisza - R.1.2. Proof pokazuje kolory tak, jak wyjdą na maszynie.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Prepress: akceptacja klienta

    Kryteria:

    R.1.3 Zatwierdzenie proofa przez klienta

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Schemat blokowy procesów poligraficznych dotyczący przygotowania do druku oraz wykonania 10 000 afiszy o wymiarach 297 × 420 mm.

    Zatwierdzenie proofa przez klienta to osobny blok i osobny punkt (R.1.3) - dopiero po akceptacji naświetla się formy.

    Typowe błędy

    Proof i akceptacja w jednym bloku - klucz punktuje je osobno (R.1.2 i R.1.3), a jeden blok może dać tylko jeden punkt.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Prepress: impozycja

    Kryteria:

    R.1.4 Wykonanie impozycji afisza

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Schemat blokowy procesów poligraficznych dotyczący przygotowania do druku oraz wykonania 10 000 afiszy o wymiarach 297 × 420 mm.

    Impozycja w programie Impozycjoner: 2 afisze A3 obok siebie na arkuszu B2 (R.1.4).

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Prepress: formy CtP

    Kryteria:

    R.1.5 Wykonanie form drukowych w technologii CtP

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Schemat blokowy procesów poligraficznych dotyczący przygotowania do druku oraz wykonania 10 000 afiszy o wymiarach 297 × 420 mm.

    Druk wielobarwny jednostronny (4 + 0): 4 formy, po jednej na farbę triadową, naświetlone w technologii CtP na płytach bezprocesowych B2 (R.1.5).

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Press: narządzanie maszyny

    Kryteria:

    R.1.6 Przyrządzanie (narządzanie) offsetowej maszyny drukującej

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Schemat blokowy procesów poligraficznych dotyczący przygotowania do druku oraz wykonania 10 000 afiszy o wymiarach 297 × 420 mm.

    Narządzanie (przyrządzanie) maszyny offsetowej: założenie form, farb, ustawienie formatu i pasowania (R.1.6).

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Press: drukowanie nakładu

    Kryteria:

    R.1.7 Drukowanie nakładu

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Afisze powinny być zadrukowane jednostronnie i wielobarwnie.

    Drukowanie nakładu 4 + 0 - czterokolorowa maszyna nakłada wszystkie farby w jednym przejściu arkusza (R.1.7).

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Press: kontrola odbitek

    Kryteria:

    R.1.8 Kontrola wizualna i densytometryczna odbitek

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Schemat blokowy procesów poligraficznych dotyczący przygotowania do druku oraz wykonania 10 000 afiszy o wymiarach 297 × 420 mm.

    W trakcie druku: kontrola wizualna (lupka - pasowanie, czystość) i densytometryczna (densytometr - gęstość farb) odbitek, osobny blok (R.1.8).

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Postpress: krojenie

    Kryteria:

    R.1.9 Krojenie afiszy do formatu netto

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź Schemat blokowy procesów poligraficznych dotyczący przygotowania do druku oraz wykonania 10 000 afiszy o wymiarach 297 × 420 mm.

    Arkusz B2 kroi się na krajarce jednonożowej na dwa afisze do formatu netto 297 × 420 mm (R.1.9).

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Postpress: liczenie i pakowanie

    Kryteria:

    R.1.10 Liczenie i pakowanie afiszy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Przewiduje się pakowanie po 250 sztuk.

    Liczenie i pakowanie po 250 szt. w papier pakowy (R.1.10).

    Dokument po tym kroku
  12. Etap 2: Karta technologiczna

    Kroki 12-18 · po tym etapie masz 17 z 27 kryteriów (pkt)

    Krok 12: Technika drukowania

    Kryteria:

    R.2.1 Dobrana technika drukowania – offsetowa

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Kartę technologiczną zgodnie ze schematem oraz założeniami produkcyjnymi.

    Wybór między offsetem a drukiem cyfrowym rozstrzygają ceny z arkusza: cyfrowe zadrukowanie A3 kosztuje 3,20 zł, czyli 10 000 × 3,20 = 32 000 zł za sam druk, a cały offset wychodzi poniżej 3 000 zł. Technika: offsetowa (R.2.1).

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Prepress: maszyny, urządzenia, oprogramowanie

    Kryteria:

    R.2.2 PREPRESS (maszyny/urządzenia/oprogramowanie) – stanowisko komputerowe, Impozycjoner, naświetlarka CtP, proofer cyfrowy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Podczas planowania produkcji wykorzystaj umieszczony w arkuszu egzaminacyjnym Wykaz maszyn, urządzeń i oprogramowania dostępnych w drukarni

    Z wykazu wybieram to, co jest na schemacie w prepressie: stanowisko komputerowe do procesów przygotowawczych, pakiet Adobe do kontroli PDF, program Impozycjoner, proofer cyfrowy i naświetlarkę CtP formatu B2 (R.2.2 wymaga czterech z nich). Kopiorama, skaner i drukarka A3 nie są potrzebne.

    Typowe błędy

    Kopiorama zamiast naświetlarki - kopiorama służy do kopiowania form z filmów, a formy robi się tu w CtP.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Prepress: materiały

    Kryteria:

    R.2.3 PREPRESS (materiały) – płyty offsetowe CtP

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Podczas planowania produkcji wykorzystaj Wykaz materiałów dostępnych w drukarni.

    Materiały prepressu: plik PDF, materiały do proofingu i płyty offsetowe CtP formatu B2 - format naświetlarki i maszyny (R.2.3).

    Typowe błędy

    Płyty B3 - maszyna B2 wymaga form B2.

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Press: maszyny i przyrządy

    Kryteria:

    R.2.4 PRESS (maszyny/urządzenia/oprogramowanie) – maszyna offsetowa arkuszowa B2 4-kolorowa, densytometr

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Podczas planowania produkcji wykorzystaj umieszczony w arkuszu egzaminacyjnym Wykaz maszyn, urządzeń i oprogramowania dostępnych w drukarni

    Maszyna B2 arkuszowa offsetowa 4-kolorowa - drukuje cztery kolory w jednym przejściu, a papier jest w formacie B2. Do kontroli densytometr i lupka (R.2.4). Maszyna B3 jest 2-kolorowa i nie zmieściłaby arkusza B2.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Press: materiały

    Kryteria:

    R.2.5 PRESS (materiały) – farby offsetowe triadowe, papier dwustronnie powlekany formatu B2 o gramaturze 150 g/m2

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wymagane jest podłoże drukowe dwustronnie powlekane o gramaturze 130÷170 g/m2.

    Papier dwustronnie powlekany B2, 150 g/m² - jedyny z wykazu w przedziale 130-170 g/m². Wielobarwnie to farby triadowe offsetowe (CMYK); do offsetu dochodzi roztwór nawilżający (R.2.5).

    Typowe błędy

    Papier 115 g/m² albo karton 270 g/m² - poza przedziałem z założeń.

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Postpress: maszyny

    Kryteria:

    R.2.6 POSTPRESS (maszyny/urządzenia/oprogramowanie) – krajarka jednonożowa

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Kartę technologiczną zgodnie ze schematem oraz założeniami produkcyjnymi.

    Afisz jest tylko krojony, więc w postpressie wystarcza krajarka jednonożowa (R.2.6), a do kontroli formatu przymiar liniowy.

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: Postpress: materiały

    Kryteria:

    R.2.7 POSTPRESS (materiały) – papier pakowy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Przewiduje się pakowanie po 250 sztuk.

    Do pakowania papier pakowy (R.2.7) i taśma klejąca.

    Dokument po tym kroku
  19. Etap 3: Karta kalkulacji

    Kroki 19-26 · po tym etapie masz 27 z 27 kryteriów (pkt)

    Krok 19: Ilość arkuszy netto

    Kryteria:

    R.3.1 Ilość arkuszy netto – 5 000 szt.

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Kartę kalkulacji, wykonując niezbędne obliczenia zmierzające do określenia całkowitego kosztu wykonania zamówienia.

    10 000 afiszy : 2 użytki na arkuszu B2 = 5 000 arkuszy netto (R.3.1).

    Typowe błędy

    Liczenie arkuszy jak afiszy (10 000) - na B2 mieszczą się dwa A3.

    Dokument po tym kroku
  20. Krok 20: Ilość arkuszy brutto

    Kryteria:

    R.3.2 Ilość arkuszy brutto – 5 150 szt.

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Naddatek technologiczny dotyczący podłoża drukowego wynosi 3%.

    5 000 × 1,03 = 5 150 arkuszy brutto (R.3.2).

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Masa arkuszy brutto

    Kryteria: ,

    R.3.3 Masa arkuszy brutto – 271 kg

    R.3.9 W obliczeniu masy podłoża drukowego wynik zaokrąglono do pełnych kilogramów " w górę"

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    W obliczeniach stosować zaokrąglenie do pełnych kilogramów „w górę”.

    Arkusz B2 ma 0,7 × 0,5 = 0,35 m², 1 m² papieru waży 0,150 kg: 5 150 × 0,35 × 0,15 = 270,375 kg. Zaokrąglenie w górę, jak każe przypis, daje 271 kg (R.3.3 i R.3.9 - drugi punkt jest właśnie za kierunek zaokrąglenia).

    Typowe błędy

    Zaokrąglenie 270,375 do 270 kg „matematycznie” - traci się dwa punkty, bo przypis wymaga zaokrąglenia w górę.

    Dokument po tym kroku
  22. Krok 22: Koszt podłoża drukowego

    Kryteria: ,

    R.3.4 Koszt podłoża drukowego – 1 247 zł

    R.3.10 W obliczeniach kosztów procesów i podłoża drukowego wyniki zaokrąglono do pełnych złotych zgodnie z zasadami zaokrąglania

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    W obliczeniach stosować zaokrąglenie do pełnych złotych.

    271 kg × 4,60 zł/kg = 1 246,60 zł. Złotówki zaokrągla się już zgodnie z zasadami (od 0,50 w górę): 1 247 zł (R.3.4). Za poprawne zaokrąglanie kosztów jest osobny punkt (R.3.10).

    Dokument po tym kroku
  23. Krok 23: Koszt procesów PREPRESS

    Kryteria:

    R.3.5 Całkowity koszt procesów PREPRESS – 200 zł

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    koszt wydruku próbnego (proof) – 40,00 zł, koszt wykonania formy drukowej (wraz z impozycją) – 40,00 zł

    Jeden proof (afisz ma jedną zadrukowaną stronę) - 40 zł, i 4 formy po 40 zł (cena obejmuje impozycję) - 160 zł. Razem 200 zł (R.3.5).

    Dokument po tym kroku
  24. Krok 24: Koszt procesów PRESS

    Kryteria:

    R.3.6 Całkowity koszt procesów PRESS – 1200 zł lub 1236 zł

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    koszt jednostronnego, offsetowego zadrukowania arkusza w jednym kolorze na maszynie B2 – 0,06 zł

    Każdy arkusz dostaje 4 kolory na jednej stronie: 5 000 × 4 × 0,06 zł = 1 200 zł (R.3.6). Klucz przyjmuje też wynik od arkuszy brutto: 5 150 × 4 × 0,06 = 1 236 zł.

    Dokument po tym kroku
  25. Krok 25: Koszt procesów POSTPRESS

    Kryteria:

    R.3.7 Całkowity koszt procesów POSTPRESS – 150 zł

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    koszt krojenia 1000 arkuszy do założonego formatu – 20,00 zł, koszt liczenia i pakowania 1000 szt. wyrobów poligraficznych – 10,00 zł

    Krojenie: 5 000 arkuszy, po 20 zł za tysiąc - 100 zł. Liczenie i pakowanie jest wycenione za 1 000 szt. wyrobów, a wyrobów (afiszy) jest 10 000: 10 000 : 1 000 × 10,00 zł = 100 zł. Razem 200 zł (R.3.7).

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: z danych arkusza wychodzi 100 + 100 = 200 zł (liczenie i pakowanie 10 000 afiszy) i ta wartość jest wpisana; klucz CKE przyjmuje 150 zł, czyli liczenie i pakowanie od 5 000 sztuk (liczby arkuszy). Na egzaminie punkt daje wartość z klucza.

    Dokument po tym kroku
  26. Krok 26: Całkowity koszt zamówienia

    Kryteria:

    R.3.8 Całkowity koszt wykonania zamówienia – 2 797 zł lub 2 833 zł

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Kartę kalkulacji, wykonując niezbędne obliczenia zmierzające do określenia całkowitego kosztu wykonania zamówienia.

    Suma czterech części: 1 247 + 200 + 1 200 + 200 = 2 847 zł (R.3.8).

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: z danych arkusza (POSTPRESS 200 zł, patrz krok wyżej) wychodzi 2 847 zł i ta wartość jest wpisana; klucz CKE przyjmuje 2 797 zł albo 2 833 zł (przy druku liczonym od arkuszy brutto). Na egzaminie punkt daje wartość z klucza.

    Typowe błędy

    Pominięcie kosztu podłoża w sumie - to największa po druku pozycja zamówienia.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.