Przejdź do głównej treści
PGF.06-01-25.01-SGStyczeń 2025 · 28 kroków · ok. 40 min · 27 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Produkcja broszury offsetowej

Drukarnia ma wykonać 20 000 egz. broszury formatu A4: 16 stron, druk 2 + 2 kolorami PANTONE 5865 C i PANTONE 227 C (bez spadów), oprawa zeszytowa (2 zszywki wzdłuż dłuższego boku), papier dwustronnie powlekany 115 g/m² w arkuszach B1 (1000 × 700 mm), dwukolorowa maszyna offsetowa B1, trójnóż, czterozłamowa złamywarka i zszywarka drutem, naddatek 2% na druk i 2% na introligatornię, pakowanie po 200 szt. Do przygotowania są trzy dokumenty: schemat blokowy procesu technologicznego, karta technologiczna i karta kalkulacji.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający rysuje schemat i makietę na czystych stronach arkusza i wypełnia ręcznie wydrukowane karty. W podglądzie karty są odtworzone na stronie: nadruk formularza jest czarny, wpisy zdającego granatowe i odręczne, a to, co dochodzi w bieżącym kroku, jest podświetlone na żółto. Szkice (schemat, makieta) narysowano tak, jak rysuje się je ołówkiem i linijką - makieta jest w skali.

Trzy etapy produkcji. Każda operacja trafia do jednego z etapów: prepress (przygotowanie do druku: kontrola pliku, impozycja, wydruk próbny, formy drukowe), press (narządzanie maszyny i drukowanie nakładu) i postpress (obróbka wykończeniowa i introligatorska, liczenie, pakowanie). Z tego podziału korzystają wszystkie trzy dokumenty: schemat, karta technologiczna i karta kalkulacji.

Rachunek, na którym opiera się całe zadanie. Arkusz B1 złamany trzy razy krzyżowo (1000 × 700 → 500 × 700 → 500 × 350 → 250 × 350 mm) daje 16-stronicową składkę, z której po okrojeniu z trzech stron zostaje broszura A4. Jeden arkusz to więc jedna broszura: 20 000 arkuszy netto, do druku 20 000 × 1,04 = 20 800, do introligatorni 20 000 × 1,02 = 20 400. Form jest 4 (2 kolory na każdą stronę arkusza). Klucz liczy koszty drukowania, złamywania i szycia od nakładu netto - naddatek jest zapłacony w koszcie podłoża.

Dane i wiedza ogólna. Formaty, nakład, naddatki, ceny i wyposażenie pochodzą z arkusza CKE. Każda liczba (użytki na arkuszu, arkusze netto i z naddatkiem, masa papieru, koszty) jest w skrypcie policzona z danych arkusza i porównana z kluczem oceniania. Nazwy operacji, maszyn i elementów makiety (punktury, pasery, pasek kontrolny, łapki) to terminologia poligraficzna, czyli wiedza ogólna - klucz dopuszcza inne sformułowania merytorycznie poprawne. To jedno z możliwych rozwiązań.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 27 kryteriów w 3 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 21 punktów (75% z 27 zaokrąglone w górę) - można stracić 6 kryteriów i nadal zdać. Schemat blokowy daje punkty za każdą operację z osobna, więc pominięta operacja to jeden punkt, a nie cały rezultat. W kartach liczba arkuszy przenosi się dalej (masa papieru, koszt podłoża), więc błąd w liczbie użytków na arkuszu potrafi kosztować kilka punktów naraz.

  1. Etap 1: Schemat blokowy procesu technologicznego

    Kroki 1-10 · po tym etapie masz 10 z 27 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Trzy etapy produkcji na schemacie

    Kryteria:

    R.1.1 Uwzględniono podział na 3 etapy produkcji: prepress, press i postpress

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania broszury, uwzględniając poszczególne operacje procesu technologicznego w kolejności ich wykonywania z podziałem na etapy produkcji.

    Polecenie każe pokazać operacje „z podziałem na etapy produkcji”, więc stronę dzielę na trzy ramki: PREPRESS, PRESS, POSTPRESS (R.1.1). Bloki idą potem z góry na dół w kolejności wykonywania.

    Typowe błędy

    Bloki bez podziału na etapy - punkt R.1.1 przepada.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Prepress: kontrola pliku i proofy

    Kryteria:

    R.1.2 Faza prepress zawiera wykonanie wydruku próbnego (proofa)

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania broszury, uwzględniając poszczególne operacje procesu technologicznego w kolejności ich wykonywania z podziałem na etapy produkcji.

    Po przyjęciu i sprawdzeniu pliku robię wydruki próbne - założenia każą wykonać proofa dla wszystkich 16 stron (R.1.2). Klient akceptuje kolory i treść, zanim powstaną formy.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Prepress: impozycja

    Kryteria:

    R.1.3 Faza prepress zawiera wykonanie impozycji

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania broszury, uwzględniając poszczególne operacje procesu technologicznego w kolejności ich wykonywania z podziałem na etapy produkcji.

    Impozycja rozmieszcza 16 stron na arkuszu B1 - po 8 na każdej stronie arkusza, w takim układzie, żeby po trzech złamach strony ułożyły się w kolejności 1-16 (R.1.3).

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Prepress: formy CtP

    Kryteria:

    R.1.4 Faza prepress zawiera wykonanie form drukowych w technologii CtP

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania broszury, uwzględniając poszczególne operacje procesu technologicznego w kolejności ich wykonywania z podziałem na etapy produkcji.

    Dwa kolory PANTONE na każdej z dwóch stron arkusza: 2 × 2 = 4 formy, naświetlone w technologii CtP (R.1.4).

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Press: narządzanie i druk

    Kryteria:

    R.1.5 Faza press zawiera wydrukowanie nakładu

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania broszury, uwzględniając poszczególne operacje procesu technologicznego w kolejności ich wykonywania z podziałem na etapy produkcji.

    Po narządzeniu maszyny 2-kolorowej (formy, farby PANTONE, pasowanie) drukuje się nakład 2 + 2: pierwsza strona arkuszy, a po wyschnięciu odwrotna (R.1.5).

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Postpress: złamywanie

    Kryteria:

    R.1.6 Faza postpress zawiera złamywanie arkuszy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania broszury, uwzględniając poszczególne operacje procesu technologicznego w kolejności ich wykonywania z podziałem na etapy produkcji.

    Złamywarka 4-złamowa robi z arkusza B1 składkę: 3 złamy krzyżowe (każdy kolejny prostopadle do poprzedniego) dają 16 stron (R.1.6).

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Postpress: szycie drutem

    Kryteria:

    R.1.7 Faza postpress zawiera szycie drutem broszury

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania broszury, uwzględniając poszczególne operacje procesu technologicznego w kolejności ich wykonywania z podziałem na etapy produkcji.

    Oprawa zeszytowa: składkę zszywa się drutem przez grzbiet - 2 zszywki wzdłuż dłuższego boku (R.1.7). Broszura ma jedną składkę, więc nie ma zbierania.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Postpress: okrawanie

    Kryteria:

    R.1.8 Faza postpress zawiera okrawanie broszury

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania broszury, uwzględniając poszczególne operacje procesu technologicznego w kolejności ich wykonywania z podziałem na etapy produkcji.

    Po szyciu broszura ma zamknięte grzbiety złamów i nadmiar papieru (składka 250 × 350 mm), więc trójnóż okrawa ją z trzech stron do A4 210 × 297 mm (R.1.8). Okrawanie jest po szyciu, bo dopiero wtedy kartki trzymają się razem.

    Typowe błędy

    Okrawanie przed szyciem - pojedyncze kartki rozsypią się, a tnie się po zszyciu.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Postpress: liczenie i pakowanie

    Kryteria:

    R.1.9 Faza postpress zawiera pakowanie

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania broszury, uwzględniając poszczególne operacje procesu technologicznego w kolejności ich wykonywania z podziałem na etapy produkcji.

    Liczenie i pakowanie po 200 egz. w papier pakowy (R.1.9).

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Kontrole na schemacie

    Kryteria:

    R.1.10 Zawiera kontrole w dowolnym etapie produkcji

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj Schemat blokowy procesu technologicznego wykonania broszury, uwzględniając poszczególne operacje procesu technologicznego w kolejności ich wykonywania z podziałem na etapy produkcji.

    Klucz wymaga kontroli w dowolnym etapie (R.1.10). Dopisuję dwie: kontrolę wizualną i densytometryczną odbitek w trakcie druku oraz kontrolę jakości gotowych broszur przed pakowaniem (kontrola pliku w prepressie też się liczy).

    Dokument po tym kroku
  11. Etap 2: Karta technologiczna

    Kroki 11-21 · po tym etapie masz 20 z 27 kryteriów (pkt)

    Krok 11: Nagłówek karty

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    nakład: 20 000 egz.

    Nazwa zamówienia, nakład 20 000 egz., technika druku offset, format A4 16 stron i materiały od klienta - plik PDF. Klucz nie ma kryteriów za nagłówek, ale karta ma być kompletna.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Prepress: maszyny i technologia

    Kryteria:

    R.2.1 Maszyny i urządzenia, oprogramowanie: naświetlarka CtP

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    zaplanuj naświetlanie form drukowych w technologii CtP

    W maszynach prepressu: komputer z oprogramowaniem do kontroli PDF i impozycji, ploter do wydruków próbnych i naświetlarka CtP - za nią jest punkt (R.2.1). Technologia przygotowania form - CtP.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Prepress: materiały i ilość form

    Kryteria:

    R.2.2 Materiały: plik PDF z projektem broszury, komplet atramentów do plotera, papier do wydruku próbnego, płyty CtP (zdający wymienił przynajmniej plik PDF i płyty CtP) Ilość form drukowych: 4

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    plik PDF (broszura.pdf) w jakości „do druku” został dostarczony przez klienta

    Materiały: plik PDF, papier i atramenty do proofów, płyty CtP (klucz wymaga co najmniej pliku i płyt). Ilość form: 4 - klucz łączy oba wpisy w R.2.2.

    Typowe błędy

    Ilość form 2 („bo dwa kolory”) - kolory są dwa na każdej z dwóch stron arkusza.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Press: podłoże, maszyna i farby

    Kryteria:

    R.2.3 Maszyny i urządzenia: maszyna offsetowa 2-kolorowa B1

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    wykorzystaj: 2-kolorową maszynę offsetową o maksymalnym formacie zadruku B1, trójnóż, pełnoformatową 4-złamową złamywarkę, zszywarkę drutem

    Podłoże: papier dwustronnie powlekany B1, 115 g/m². Maszyna: offsetowa 2-kolorowa B1 (R.2.3). Farby PANTONE 5865 C i PANTONE 227 C, kolory 2 + 2 (pola bez osobnych kryteriów).

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Press: przyrządy kontrolno-pomiarowe

    Kryteria:

    R.2.4 Przyrządy kontrolno-pomiarowe: densytometr lub lupka poligraficzna

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    kolorystyka broszury: 2 + 2 (PANTONE 5865 C, PANTONE 227 C)

    Kolory specjalne kontroluje się densytometrem (gęstość farby na polach paska) i lupą poligraficzną (pasowanie, raster) - R.2.4; klucz przyjmuje jeden z nich.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Press: ilość arkuszy netto i z naddatkiem

    Kryteria:

    R.2.5 Ilość arkuszy do druku netto: 20 000 Ilość arkuszy do druku z naddatkiem: 20 800 ±10

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    załóż 2% naddatku technologicznego na procesy drukowania i 2% naddatku technologicznego na procesy introligatorskie

    Jeden arkusz to jedna broszura, więc netto 20 000. Do druku idą oba naddatki: 20 000 × 1,04 = 20 800 (R.2.5).

    Typowe błędy

    Netto liczone jako nakład × 16 stron : 8 (40 000) - na arkuszu B1 jest 8 stron A4 z każdej strony, czyli 16 na arkusz.

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Press: masa papieru

    Kryteria:

    R.2.6 Masa papieru z naddatkiem: 1 675 kg ±1 kg

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    wykorzystaj papier w formacie B1 (1 000 × 700 mm)

    20 800 × 1 m × 0,7 m × 0,115 kg/m² = 1 674,4 kg. Klucz podaje 1 675 kg ±1 kg (R.2.6) - wynik dokładny mieści się w tolerancji, a w kalkulacji liczę koszt właśnie z niego.

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: Postpress: maszyny

    Kryteria:

    R.2.7 Maszyny i urządzenia, narzędzia: trójnóż, zszywarkę drutem i złamywarkę (zdający wymienił co najmniej dwa urządzenia)

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    wykorzystaj: 2-kolorową maszynę offsetową o maksymalnym formacie zadruku B1, trójnóż, pełnoformatową 4-złamową złamywarkę, zszywarkę drutem

    Maszyny introligatorskie z założeń, w kolejności operacji: złamywarka, zszywarka drutem, trójnóż (R.2.7; klucz wymaga co najmniej dwóch).

    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Postpress: materiały

    Kryteria:

    R.2.9 Materiały: drut do zszywarki i papier pakowy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    oprawa: zeszytowa (2 zszywki wzdłuż dłuższego boku)

    Materiały: drut do zszywarki i papier pakowy (R.2.9).

    Dokument po tym kroku
  20. Krok 20: Postpress: arkusze z naddatkiem introligatorskim

    Kryteria:

    R.2.8 Ilość arkuszy z naddatkiem introligatorskim: 20 400

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    załóż 2% naddatku technologicznego na procesy drukowania i 2% naddatku technologicznego na procesy introligatorskie

    Do introligatorni: 20 000 × 1,02 = 20 400 arkuszy (R.2.8).

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Postpress: pakowanie

    Kryteria:

    R.2.10 Ilość paczek: 100

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    pakowanie w papier pakowy po 200 szt.

    20 000 : 200 = 100 paczek (R.2.10), w paczce 200 egz., w papier pakowy. Przyrząd: przymiar kreskowy do kontroli formatu po okrojeniu (bez kryterium).

    Dokument po tym kroku
  22. Etap 3: Karta kalkulacji

    Kroki 22-28 · po tym etapie masz 27 z 27 kryteriów (pkt)

    Krok 22: Podłoże drukowe

    Kryteria:

    R.3.1 Podłoże drukowe – 7 702,24 zł ±10 zł

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    koszt 1 kilograma podłoża drukowego – 4,60 zł

    Masa z karty technologicznej × cena: 1 674,4 kg × 4,60 zł/kg = 7 702,24 zł (R.3.1, tolerancja ±10 zł - przyjmie też wynik z masy zaokrąglonej do 1 675 kg).

    Dokument po tym kroku
  23. Krok 23: Prepress: wydruki próbne

    Kryteria:

    R.3.2 Prepress: koszt wydruków próbnych – 640,00 zł

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    koszt proofa cyfrowego formatu A4/B4 – 40,00 zł

    Proof każdej z 16 stron: 16 × 40,00 zł = 640,00 zł (R.3.2).

    Typowe błędy

    Jeden proof na broszurę albo na arkusz - założenia mówią „dla wszystkich stron”.

    Dokument po tym kroku
  24. Krok 24: Prepress: formy drukowe

    Kryteria:

    R.3.3 Prepress: koszt form drukowych – 280,00 zł

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    koszt wykonania formy drukowej (wraz z impozycją) – 70,00 zł

    4 formy × 70,00 zł = 280,00 zł (R.3.3). Koszt procesów prepress: 640,00 + 280,00 = 920,00 zł.

    Dokument po tym kroku
  25. Krok 25: Press: drukowanie

    Kryteria:

    R.3.4 Press: koszt drukowania – 6 400,00 zł

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    koszt jednostronnego zadrukowania arkusza w jednym kolorze – 0,08 zł

    Każdy arkusz zadrukowuje się z obu stron po 2 kolory: 20 000 × 2 × 2 × 0,08 zł = 6 400,00 zł (R.3.4).

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: arkusz nie mówi, od której liczby arkuszy liczyć koszt, a drukuje się 20 800 arkuszy - od nich wychodzi 20 800 × 2 × 2 × 0,08 = 6 656,00 zł. Klucz CKE przyjmuje 6 400,00 zł (od arkuszy netto). Arkusz nie rozstrzyga, który sposób jest poprawny, więc wpisana jest wartość z klucza - i na egzaminie punkt daje właśnie ona.

    Dokument po tym kroku
  26. Krok 26: Postpress: złamywanie

    Kryteria:

    R.3.5 Postpress: koszt złamywania – 1 200,00 zł

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    koszt jednego złamu – 0,02 zł

    Każda broszura to 3 złamy: 20 000 × 3 × 0,02 zł = 1 200,00 zł (R.3.5).

    Dokument po tym kroku
  27. Krok 27: Postpress: szycie drutem

    Kryteria:

    R.3.6 Postpress: koszt szycia drutem – 600,00 zł

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    koszt jednej zszywki – 0,015 zł

    2 zszywki na broszurę: 20 000 × 2 × 0,015 zł = 600,00 zł (R.3.6).

    Dokument po tym kroku
  28. Krok 28: Krojenie, pakowanie i całkowity koszt

    Kryteria:

    R.3.7 Całkowity koszt wykonania zlecenia – 17 102,24 zł ±10 zł

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wypełnij Kartę kalkulacji, wykonując niezbędne obliczenia zmierzające do określenia całkowitego kosztu wykonania zamówienia.

    Do postpressu dochodzą jeszcze koszty podane kwotowo: krojenie do A4 200,00 zł i liczenie z pakowaniem 80,00 zł - razem postpress 2 080,00 zł. Całkowity koszt: 7 702,24 zł + 920,00 zł + 6 400,00 zł + 2 080,00 zł = 17 102,24 zł (R.3.7, ±10 zł).

    Typowe błędy

    Pominięcie kosztów podanych za cały nakład (krojenie 200 zł, pakowanie 80 zł) - nie mają osobnych kryteriów, ale bez nich suma wychodzi o 280 zł za mała.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.