ROL.02-01-23.06-SGCzerwiec 2023 · 16 kroków · ok. 95 min · 39 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Naprawa i agregatowanie przyczepy
Zadanie. Na stanowisku są ciągnik (sprawny, bez przeglądu) i przyczepa uniwersalna wywrotka z uszkodzoną 7-pinową wtyczką instalacji elektrycznej i niesprawnym oświetleniem. Trzeba przyporządkować oznaczenia zacisków wtyczki według PN-83/S-76055 (tabela 1), sporządzić wykaz części (tabela 2), naprawić wtyczkę i oświetlenie, zagregatować przyczepę z ciągnikiem, sprawdzić światła i hamulce, wypełnić kartę weryfikacji przyczepy (tabela 3), a potem przewieźć ładunek i rozładować go na bok hydrauliką zewnętrzną ciągnika.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Tabele z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto), a każdy wpis porównano z kluczem oceniania CKE. Stan techniczny (prawidłowy albo nieprawidłowy) i opisy napraw są takie jak w kluczu - na egzaminie wynikają z oględzin egzemplarza przygotowanego na stanowisku. Wartości, których nie podaje ani arkusz, ani klucz (dane z wyciągu z instrukcji ciągnika lub maszyny, który przygotowuje ośrodek egzaminacyjny, odczyty przyrządów), są w tabeli szarym opisem miejsca: krok mówi, gdzie ich szukać i w jakiej jednostce je zapisać. Praca przy maszynach (agregowanie, wymiana części, regulacje, zabezpieczenie stanowiska) jest opisana: co zrobić, w jakiej kolejności i co sprawdza egzaminator. Tabela 1 wynika wprost z legendy schematu instalacji w arkuszu (rys. 1), więc jest wypełniona w całości.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów, każde za 1 punkt: 17 za wypełnione karty i tabele i 22 za pracę przy maszynach (naprawa, agregatowanie, przejazd i rozładunek), którą egzaminator ocenia na stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje inne sformułowania opisów usterek i czynności, jeśli są poprawne merytorycznie.
Numer PESEL na stronie tytułowej arkusza w tym rozwiązaniu zastępuje imię i nazwisko: Bartosz Bryniarski. To materiał do nauki, a nie instrukcja stanowiskowa - przy maszynach obowiązują instrukcja obsługi konkretnego ciągnika i maszyny, zasady BHP i polecenia zespołu nadzorującego.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Weryfikacja stanu przyczepy - tabela 3
Kroki 1-3 · po tym etapie masz 8 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 1: Instalacja hamulcowa i hydrauliczna
Kryteria: ,
R.1.1 Stan i kompletność instalacji hamulcowej - zaznaczone, stan prawidłowy
R.1.2 Stan i kompletność instalacji hydraulicznej - zaznaczone, stan prawidłowy
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Sprawdź działanie świateł i hamulców przyczepy. Przygotuj przyczepę do wykonania prac transportowych realizowanych po drogach publicznych. Usuń ewentualne niesprawności i uporządkuj stanowisko. Wyniki przeglądu zapisz w Karcie weryfikacji stanu technicznego przyczepy rolniczej (Tabela 3). Wiersze: Stan i kompletność instalacji hamulcowej (ocena wizualna); Stan i kompletność instalacji hydraulicznej (ocena wizualna).
Ocena jest wzrokowa: przewody hamulcowe z głowicami, siłowniki i cięgła hamulców, a w hydraulice - przewód wywrotu, szybkozłącze z osłoną i siłownik bez wycieków. Obie instalacje są kompletne i sprawne - X w kolumnie Stan prawidłowy. Działanie hamulców potwierdza się po zagregatowaniu, przy ruszaniu.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Instalacja elektryczna
Kryteria: , ,
R.1.3 Stan i kompletność instalacji elektrycznej - zaznaczone, stan nieprawidłowy; opis uszkodzona wtyczka 7-pinowa instalacji elektrycznej
R.1.4 Stan i kompletność instalacji elektrycznej - zaznaczone, stan nieprawidłowy; opis brak klosza lampy przedniej prawej świateł pozycyjnych
R.1.5 Stan i kompletność instalacji elektrycznej - zaznaczone, stan nieprawidłowy; opis przepalona żarówka światła stop lampy prawej
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Sprawdź działanie świateł i hamulców przyczepy. Przygotuj przyczepę do wykonania prac transportowych realizowanych po drogach publicznych. Usuń ewentualne niesprawności i uporządkuj stanowisko. Wyniki przeglądu zapisz w Karcie weryfikacji stanu technicznego przyczepy rolniczej (Tabela 3). Wiersz: Stan i kompletność instalacji elektrycznej.
Oględziny wtyczki i wszystkich lamp, a po naprawie wtyczki - próba świateł po podłączeniu do ciągnika. Wiersz zbiera trzy usterki, a każda jest osobnym punktem: uszkodzona wtyczka 7-pinowa, brak klosza przedniej prawej lampy pozycyjnej i przepalona żarówka światła stop w prawej lampie tylnej. X w kolumnie Stan nieprawidłowy i wszystkie trzy opisy.
Typowe błędy
Wpisanie samej wtyczki (opisanej w treści zadania) - brak klosza i przepaloną żarówkę stop trzeba znaleźć samemu.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Ogumienie, ciśnienie, skrzynia ładunkowa
Kryteria: , ,
R.1.6 Stan kół i ogumienia - zaznaczone, stan prawidłowy
R.1.7 Wartość ciśnienia powietrza w ogumieniu kół - zaznaczone, stan prawidłowy
R.1.8 Stan skrzyni ładunkowej - zaznaczony, stan prawidłowy
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Sprawdź działanie świateł i hamulców przyczepy. Przygotuj przyczepę do wykonania prac transportowych realizowanych po drogach publicznych. Usuń ewentualne niesprawności i uporządkuj stanowisko. Wyniki przeglądu zapisz w Karcie weryfikacji stanu technicznego przyczepy rolniczej (Tabela 3). Wiersze: Stan ogumienia kół jezdnych; Wartość ciśnienia powietrza w ogumieniu kół; Stan skrzyni ładunkowej.
Opony: bieżnik, boki, wentyle. Ciśnienie: manometrem na każdym kole, z wartością z instrukcji przyczepy. Skrzynia: burty, zamknięcia, zawiasy, sworznie wywrotu. We wszystkich trzech wierszach X w kolumnie Stan prawidłowy.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Oznaczenia zacisków wtyczki - tabela 1
Kroki 4-6 · po tym etapie masz 15 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 4: Kierunkowskazy i masa
Kryteria: , ,
R.2.1 W wierszu "kierunkowskaz lewy" - wpisane "L"
R.2.3 W wierszu "masa" - wpisane "31"
R.2.4 W wierszu "kierunkowskaz prawy" - wpisane "R"
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie schematu instalacji elektrycznej przyczepy przyporządkuj znormalizowane oznaczenia liczbowo-literowe przewodów (wg PN-83/S-76055) do poszczególnych zacisków wtyczki uzupełniając kolumnę „Oznaczenie zacisku wg PN” w Tabeli 1. Zaciski ISO 1, 3 i 4: kierunkowskaz lewy, masa, kierunkowskaz prawy.
Pod schematem (rys. 1) arkusz podaje legendę „Oznaczenie połączeń gniazd GT oraz GP”: każdemu oznaczeniu PN przypisana jest funkcja. Wystarczy dopasować funkcję z kolumny „Łączenie przewodów”: kierunkowskaz lewy to L, masa to 31, kierunkowskaz prawy to R.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Światła pozycyjne i stop
Kryteria: , ,
R.2.5 W wierszu "pozycyjne prawe" - wpisane "58R"
R.2.6 W wierszu "hamowania (stop)" - wpisane "54"
R.2.7 W wierszu "pozycyjne lewe" - wpisane "58L"
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie schematu instalacji elektrycznej przyczepy przyporządkuj znormalizowane oznaczenia liczbowo-literowe przewodów (wg PN-83/S-76055) do poszczególnych zacisków wtyczki uzupełniając kolumnę „Oznaczenie zacisku wg PN” w Tabeli 1. Zaciski ISO 5, 6 i 7: pozycyjne prawe, hamowania (stop), pozycyjne lewe.
Z tej samej legendy: tylne światło pozycyjne prawe to 58R, światło stop to 54, tylne światło pozycyjne lewe to 58L. Litera po 58 wskazuje stronę - łatwo zamienić je miejscami, jeśli przepisuje się kolejność z legendy, a nie dopasowuje po funkcji.
Typowe błędy
Zamiana 58L z 58R - zaciski 5 i 7 opisują strony odwrotnie niż kolejność w legendzie.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Zacisk 2 - przeciwmgłowe tylne
Kryteria:
R.2.2 W wierszu "przeciwmgłowe tylne" - wpisane "+"
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie schematu instalacji elektrycznej przyczepy przyporządkuj znormalizowane oznaczenia liczbowo-literowe przewodów (wg PN-83/S-76055) do poszczególnych zacisków wtyczki uzupełniając kolumnę „Oznaczenie zacisku wg PN” w Tabeli 1. Zacisk ISO 2: przeciwmgłowe tylne.
W legendzie zostaje jedno nieprzypisane oznaczenie: + („zasilanie +12V (nie używany)”). Norma ISO 1724 przeznacza zacisk 2 na tylne światło przeciwmgłowe, a polska norma PN-83/S-76055 oznacza ten sam zacisk plusem - w schemacie przyczepy przewód nie jest do niego podłączony. Klucz przyjmuje wpis +.
Typowe błędy
Wpisanie „54G” (oznaczenie światła przeciwmgłowego z innych norm) - tabela pyta o oznaczenie z PN, a legenda arkusza ma „+”.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Wykaz części - tabela 2
Kroki 7-8 · po tym etapie masz 17 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 7: Żarówka światła stop
Kryteria:
R.3.1 Żarówka P25-1-21W/12V
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Tabelę 2. Wykaz części do wykonania naprawy - pozycja 1.
Do prawej lampy tylnej potrzebna jest nowa żarówka światła stop tego samego typu co przepalona: P25-1 21 W 12 V (oznaczenie odczytuje się z cokołu starej żarówki albo z dokumentacji przyczepy na stanowisku). P25-1 to żarówka jednowłóknowa z cokołem bagnetowym - to wiedza zawodowa, klucz wymaga samego oznaczenia. Liczba sztuk: 1 (klucz ocenia nazwę, liczba wynika z jednej przepalonej żarówki).
Typowe błędy
Wpis „żarówka 12 V” bez typu i mocy - z takiego wykazu nie da się zamówić części.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Klosz lampy pozycyjnej
Kryteria:
R.3.2 Klosz przedniej lampy pozycyjnej
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wypełnij Tabelę 2. Wykaz części do wykonania naprawy - pozycja 2.
Brakuje klosza przedniej prawej lampy pozycyjnej - w wykazie: klosz przedniej lampy pozycyjnej, 1 sztuka. Wtyczka w kluczu nie jest pozycją wykazu (naprawia się ją), więc wiersze 3 i 4 zostają puste.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Naprawa instalacji elektrycznej - opis pracy na stanowisku
Kroki 9-10 · po tym etapie masz 21 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 9: Naprawa wtyczki 7-pinowej
Kryteria: ,
R.4.1 Naprawiona wtyczka uniwersalna 7-pinowa
P.1.2 Zdający: po wymianie wtyczki instalacji elektrycznej sprawdził poprawność działania oświetlenia przyczepy
ok. 18 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj naprawę wtyczki oraz instalacji oświetleniowej. Naprawę wykonaj korzystając z dokumentacji znajdującej się na stanowisku.
Wtyczkę rozkręca się i sprawdza, co jest uszkodzone (pęknięta obudowa, wyrwane żyły, skorodowane styki). Żyły przewodu przyłącza się do zacisków według tabeli 1: kierunkowskazy do L i R, masę do 31, stop do 54, pozycyjne do 58L i 58R - oznaczenia są wytłoczone przy stykach od strony zacisków. Żyły odizolowuje się na kilka milimetrów, dokręca w zaciskach, zaciska dławik i skręca obudowę.
Po naprawie wtyczkę wkłada się do gniazda ciągnika i sprawdza wszystkie światła przyczepy: pozycyjne przednie i tylne, kierunkowskazy, stop i oświetlenie tablicy rejestracyjnej. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.
Typowe błędy
Zamienione żyły kierunkowskazów albo świateł pozycyjnych - wychodzi przy próbie świateł i kosztuje punkt.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Żarówka światła stop i klosz lampy pozycyjnej
Kryteria: ,
R.4.2 Wymieniona żarówka światła stop lampy prawej
R.4.3 Zamontowany klosz lampy przedniej prawej świateł pozycyjnych
ok. 10 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj naprawę wtyczki oraz instalacji oświetleniowej. Naprawę wykonaj korzystając z dokumentacji znajdującej się na stanowisku.
W prawej lampie tylnej odkręca się klosz, wyjmuje przepaloną żarówkę stop (bagnet: wcisnąć i przekręcić) i zakłada nową P25-1 21 W 12 V, a klosz przykręca z uszczelką. W przedniej prawej lampie pozycyjnej montuje się nowy klosz. Po naprawie - ponowna próba świateł stop i pozycyjnych. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Agregatowanie z ciągnikiem - opis pracy na stanowisku
Kroki 11-13 · po tym etapie masz 28 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 11: Połączenie dyszla z zaczepem
Kryteria: ,
R.5.1 Sworzeń zabezpieczony zawleczką
P.1.1 Zdający: zgodnie z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy BHP zagregował ciągnik z przyczepą - unieruchomił silnik i zabezpieczył ciągnik przed samoistnym przetaczaniem podczas agregatowania
ok. 8 min
Polecenie z arkusza
Przeprowadź agregatowanie ciągnika z przyczepą. Przygotuj przyczepę do wykonania prac transportowych realizowanych po drogach publicznych.
Zamiar agregatowania zgłasza się podniesieniem ręki i czeka na zgodę. Ciągnik cofa się powoli do dyszla; przy łączeniu silnik jest wyłączony, a ciągnik zabezpieczony hamulcem postojowym (i klinami) przed przetoczeniem. Ucho dyszla wchodzi w zaczep, sworzeń zaczepu zabezpiecza się zawleczką, a podporę dyszla podnosi do położenia transportowego. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Przyłącza hamulcowe, hydrauliczne i elektryczne
Kryteria: , ,
R.5.2 Podłączone przyłącze instalacji hamulcowa przyczepy do ciągnika
R.5.3 Podłączone przyłącze instalacji hydraulicznej przyczepy do ciągnika
R.5.4 Podłączone przyłącze instalacji elektrycznej przyczepy do gniazda ciągnika
ok. 6 min
Polecenie z arkusza
Przeprowadź agregatowanie ciągnika z przyczepą. Przygotuj przyczepę do wykonania prac transportowych realizowanych po drogach publicznych.
Łączy się przyłącze instalacji hamulcowej (głowice - przy dwuprzewodowej kolorami), przewód hydrauliczny wywrotu do gniazda zewnętrznej hydrauliki ciągnika (szybkozłącze po zdjęciu osłon, przy rozładowanym ciśnieniu) i wtyczkę instalacji elektrycznej do gniazda ciągnika. Hamulce sprawdza się przy ruszaniu, światła - jak po naprawie. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.
R.5.6 Wszystkie sworznie skrzyni przyczepy zamocowane (jeżeli wymagają tego zastosowane sworznie zabezpieczone zawleczkami)
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Przeprowadź agregatowanie ciągnika z przyczepą. Przygotuj przyczepę do wykonania prac transportowych realizowanych po drogach publicznych.
Na tylnej ścianie przyczepy montuje się trójkątną tablicę wyróżniającą pojazdy wolnobieżne. Przed jazdą sprawdza się wszystkie sworznie skrzyni (wywrotu i burt): siedzą w gniazdach, a te, które tego wymagają, są zabezpieczone zawleczkami - inaczej skrzynia może się przechylić w czasie jazdy. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.
Dokument po tym kroku
Etap 6: Przejazd i rozładunek - opis pracy na stanowisku
Kroki 14-16 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 14: Przejazd z ładunkiem
Kryteria:
P.1.3 Zdający: w czasie przejazdu zestawem transportowym nie stwarzał zagrożenia dostosowując prędkość jazdy do warunków
ok. 5 min
Polecenie z arkusza
Przewieź znajdujący się na przyczepie ładunek na wskazane miejsce. Dobierz prędkość jazdy zestawu transportowego do przewożonego ładunku.
Gotowość do przejazdu zgłasza się podniesieniem ręki. Zestaw jedzie wolno, bez gwałtownego hamowania i ostrych skrętów - prędkość dobiera się do ładunku, nawierzchni i placu manewrowego, tak żeby nikogo nie narażać. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Rozładunek boczny hydrauliką zewnętrzną
Kryteria: , , , , ,
P.2.1 Zdający: ustawił agregat transportowy tak, że dyszel przyczepy znajdował się w osi wzdłużnej przyczepy
P.2.2 Zdający: odbezpieczył odpowiednie sworznie do założonego kierunku rozładunku
P.2.3 Zdający: odpiął właściwą burtę
P.2.4 Zdający: opuścił i zabezpieczył skrzynię po rozładunku
P.2.5 Zdający: zapiął i zabezpieczył burtę
P.2.6 Zdający: zachował prawidłową kolejność czynności
ok. 15 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj rozładunek, wykorzystując rozładunek boczny, w miejscu wskazanym przez Przewodniczącego ZN. Zachowaj zasady bezpieczeństwa w czasie rozładunku przyczepy.
Zamiar rozładunku zgłasza się podniesieniem ręki. Zestaw ustawia się tak, by dyszel był w osi wzdłużnej przyczepy (ciągnik i przyczepa na wprost). Po stronie rozładunku sworznie wywrotu zostają w gniazdach i są zabezpieczone, a po przeciwnej stronie odbezpiecza się i wyjmuje sworznie - skrzynia obróci się na sworzniach strony rozładunku. Potem odpina się burtę po stronie rozładunku (stojąc z boku) i dźwignią rozdzielacza hydrauliki zewnętrznej podnosi skrzynię.
Po zsypaniu ładunku skrzynię się opuszcza i zabezpiecza (sworznie z powrotem w gniazdach), a burtę zapina i zabezpiecza. Kolejność ma znaczenie: sworznie przed burtą, wywrót dopiero po otwarciu burty, zamknięcie burty dopiero po opuszczeniu skrzyni. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.
Typowe błędy
Wyjęcie sworzni po stronie rozładunku - skrzynia przechyli się w złą stronę albo spadnie z ramy.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Odłączenie przyczepy i porządek
Kryteria: , , ,
P.1.4 Zdający: odłączył przyczepę od ciągnika po wykonaniu zadania
P.1.5 Zdający: zabezpieczył przyczepę przed samoistnym przetoczeniem po odłączeniu od ciągnika
P.1.6 Zdający: oczyścił i odłożył użyte narzędzia
P.1.7 Zdający: w trakcie wykonywania naprawy przyczepy utrzymywał na stanowisku ład i porządek
ok. 6 min
Polecenie z arkusza
Po zakończonym rozładunku odstaw ciągnik i przyczepę na miejsce postojowe.
Na miejscu postoju przyczepę zabezpiecza się przed przetoczeniem (hamulec postojowy przyczepy, kliny pod koła), dopiero potem rozłącza przewody, opuszcza podporę dyszla i wyjmuje sworzeń zaczepu. Użyte narzędzia czyści się i odkłada na miejsce; w czasie naprawy na stanowisku ma panować ład (części i odpady osobno). To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.