ROL.02-01-24.06-SGCzerwiec 2024 · 18 kroków · ok. 69 min · 40 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Przegląd zestawu transportowego
Zadanie. Na stanowisku jest ciągnik rolniczy i przyczepa. Trzeba ocenić instalację elektryczną ciągnika (tabela 1) i usunąć usterki, połączyć ciągnik z przyczepą i przygotować zestaw do wyjazdu na drogi publiczne, ocenić stan przyczepy (tabela 2) z naprawą usterek i uzupełnić kartę kontrolną parametrów zestawu (tabela 3) na podstawie dokumentacji technicznej ciągnika i przyczepy, która leży na stanowisku - arkusz tych wartości nie podaje.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Tabele z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto), a każdy wpis porównano z kluczem oceniania CKE. Stan techniczny (prawidłowy albo nieprawidłowy) i opisy napraw są takie jak w kluczu - na egzaminie wynikają z oględzin egzemplarza przygotowanego na stanowisku. Wartości, których nie podaje ani arkusz, ani klucz (dane z wyciągu z instrukcji ciągnika lub maszyny, który przygotowuje ośrodek egzaminacyjny, odczyty przyrządów), są w tabeli szarym opisem miejsca: krok mówi, gdzie ich szukać i w jakiej jednostce je zapisać. Praca przy maszynach (agregowanie, wymiana części, regulacje, zabezpieczenie stanowiska) jest opisana: co zrobić, w jakiej kolejności i co sprawdza egzaminator.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 40 kryteriów, każde za 1 punkt: 26 za wypełnione karty i tabele i 14 za pracę przy maszynach (agregowanie, naprawy, przebieg pracy), które egzaminator ocenia na stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje inne sformułowania w kolumnie czynności obsługowo-naprawczych, jeśli są poprawne merytorycznie.
Numer PESEL na stronie tytułowej arkusza w tym rozwiązaniu zastępuje imię i nazwisko: Bartosz Bryniarski. To materiał do nauki, a nie instrukcja stanowiskowa - przy maszynach obowiązują instrukcja obsługi konkretnego ciągnika i maszyny, zasady BHP i polecenia zespołu nadzorującego.
Kroki 1-5 · po tym etapie masz 8 z 40 kryteriów (pkt)
Krok 1: Wiersz 1 - napięcie akumulatora
Kryteria:
R.1.1 "Pomiar napięcia na zaciskach akumulatora”, zapisał znak „X” w pozycji „Prawidłowy”
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj przegląd i oceń stan techniczny instalacji elektrycznej w ciągniku rolniczym, zgodnie z zakresem przedstawionym w Tabeli 1. Wiersz 1: Pomiar napięcia na zaciskach akumulatora (lub zaciskach baterii akumulatorów).
Multimetr ustawia się na pomiar napięcia stałego (zakres 20 V), czerwony przewód przykłada do bieguna dodatniego, czarny do ujemnego i porównuje odczyt z wartością z dokumentacji ciągnika (tą samą, która trafia do tabeli 3, wiersz 1). Akumulator na stanowisku jest sprawny - X w kolumnie Prawidłowy. Samej liczby tabela 1 nie wymaga.
Typowe błędy
Pomiar na zakresie prądu albo napięcia przemiennego - odczyt nie ma sensu.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Wiersz 2 - światła drogowe
Kryteria:
R.1.2 Ocena stanu technicznego świateł drogowych”, zapisał znak „X” w pozycji „Nieprawidłowy” a kolumnie "Czynności obsługowo-naprawcze", zapisał - "Żarówka lampy przedniej prawej – wymienić na nową"
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj przegląd i oceń stan techniczny instalacji elektrycznej w ciągniku rolniczym, zgodnie z zakresem przedstawionym w Tabeli 1. Wiersz 2: Ocena stanu technicznego świateł drogowych.
Światła sprawdza się po włączeniu zapłonu, obchodząc ciągnik (albo z pomocą drugiej osoby): drogowe, mijania, pozycyjne, hamowania, kierunkowskazy. W prawym przednim reflektorze nie świeci światło drogowe - X w kolumnie Nieprawidłowy i wpis: żarówka lampy przedniej prawej - wymienić na nową.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Wiersz 3 - światła mijania
Kryteria:
R.1.3 Ocena stanu technicznego świateł mijania”, zapisał znak „X” w pozycji „Prawidłowy”
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj przegląd i oceń stan techniczny instalacji elektrycznej w ciągniku rolniczym, zgodnie z zakresem przedstawionym w Tabeli 1. Wiersz 3: Ocena stanu technicznego świateł mijania.
Światła mijania świecą w obu reflektorach - X w kolumnie Prawidłowy. Ta sama żarówka dwuwłóknowa może mieć sprawne włókno mijania i przepalone włókno drogowe, więc oba wiersze ocenia się osobno.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Wiersz 4 - światła pozycyjne
Kryteria:
R.1.4 Ocena stanu technicznego świateł pozycyjnych przednich i tylnich”, zapisał znak „X” w pozycji „Nierawidłowy” a w kolumnie "Czynności obsługowo-naprawcze", zapisał - "Uszkodzony klosz lampy tylnej lewej - wymienić na nowy"
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj przegląd i oceń stan techniczny instalacji elektrycznej w ciągniku rolniczym, zgodnie z zakresem przedstawionym w Tabeli 1. Wiersz 4: Ocena stanu technicznego świateł pozycyjnych przednich i tylnych.
Ocena świateł to nie tylko „świeci czy nie”: liczy się też stan kloszy. Lewa tylna lampa ma uszkodzony (pęknięty) klosz - X w kolumnie Nieprawidłowy i wpis: uszkodzony klosz lampy tylnej lewej - wymienić na nowy.
Typowe błędy
Ocena samego świecenia bez obejrzenia kloszy - pęknięcie jest usterką.
R.1.5 Ocena stanu technicznego świateł hamowania, zapisał znak „X” w pozycji „Prawidłowy”
R.1.6 Ocena stanu technicznego świateł kierunkowskazów - przód”, zapisał znak „X” w pozycji „Prawidłowy”
R.1.7 Ocena stanu technicznego świateł kierunkowskazów - tył”, zapisał znak „X” w pozycji „Prawidłowy”
R.1.8 Ocena stanu technicznego wycieraczki szyby przedniej”, zapisał znak „X” w pozycji „Prawidłowy”
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj przegląd i oceń stan techniczny instalacji elektrycznej w ciągniku rolniczym, zgodnie z zakresem przedstawionym w Tabeli 1. Wiersze 5-8: światła hamowania (STOP), kierunkowskazy przód i tył, wycieraczka szyby przedniej.
Światła STOP sprawdza się przy wciśniętym pedale hamulca, kierunkowskazy - przełącznikiem w obie strony (przód i tył, częstotliwość migania), wycieraczkę - na obu biegach, z oceną pióra. Wszystko działa - cztery X w kolumnie Prawidłowy.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Naprawa instalacji elektrycznej - opis pracy na stanowisku
Krok 6 · po tym etapie masz 12 z 40 kryteriów (pkt)
Krok 6: Wymiana żarówki i klosza
Kryteria: , , ,
R.5.1 Wymieniona żarówka światłą drogowego w ciągniku
R.5.2 Wymieniony uszkodzony klosz lampy tylnej lewej w ciągniku
P.1.2 Zdający: wyłączył silnik ciągnika podczas czynności obsługowo-naprawczych
P.1.3 Zdający: stosował rękawice ochronne podczas czynności obsługowo-naprawczych
ok. 12 min
Polecenie z arkusza
W przypadku stwierdzenia, nieprawidłowości, wykonaj odpowiednie prace obsługowo-naprawcze.
Przed naprawą wyłącza się silnik i zapłon (wymiana żarówki pod napięciem grozi zwarciem). W prawym przednim reflektorze zdejmuje się osłonę od tyłu, odpina wtyczkę i sprężynę mocującą, wyjmuje żarówkę i zakłada nową tego samego typu - bez dotykania bańki palcami (szczególnie żarówki halogenowej). W lewej tylnej lampie odkręca się wkręty uszkodzonego klosza i przykręca nowy, pilnując uszczelki. Po złożeniu sprawdza się światła drogowe i pozycyjne. Pracuje się w rękawicach ochronnych. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Połączenie ciągnika z przyczepą - opis pracy na stanowisku
Kroki 7-8 · po tym etapie masz 17 z 40 kryteriów (pkt)
Krok 7: Dyszel i przewody hamulcowe
Kryteria: ,
R.4.1 Dyszel przyczepy połączony z zaczepem transportowym ciągnika
R.4.2 Instalacja hamulcowa przyczepy połączona z instalacją pneumatyczną ciągnika
ok. 8 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj agregatowanie ciągnika z przyczepą i przygotuj zestaw do wyjazdu na drogi publiczne.
Ciągnik podjeżdża tyłem do przyczepy, aż ucho dyszla wejdzie w zaczep transportowy - dyszel ustawia się na wysokość zaczepu podporą. Zaczep zamyka się sworzniem z zabezpieczeniem. Potem łączy się instalację hamulcową (pneumatyczną: głowicę przewodu przyczepy z głowicą ciągnika, przy instalacji dwuprzewodowej - kolorami: czerwona zasilająca, żółta sterująca). Ciągnik jest przy łączeniu zahamowany, a silnik wyłączony. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Hydraulika, instalacja elektryczna i tablica
Kryteria: , ,
R.4.3 Instalacja hydrauliczna przyczepy połączona z instalacją hydrauliczną ciągnika
R.4.4 Instalacja elektryczna przyczepy połączona z instalacją elektryczną ciągnikiem
R.4.5 Tablica wyróżniająca pojazdy wolnobieżne zamontowana do burty tylnej w przyczepie
ok. 8 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj agregatowanie ciągnika z przyczepą i przygotuj zestaw do wyjazdu na drogi publiczne.
Przewód hydrauliczny wywrotu wpina się szybkozłączem w gniazdo zewnętrznej hydrauliki ciągnika (po zdjęciu osłon i przy rozładowanym ciśnieniu - dźwignia rozdzielacza poruszona przy wyłączonym silniku). Wtyczkę instalacji elektrycznej przyczepy wkłada się do gniazda ciągnika i sprawdza oświetlenie przyczepy. Na koniec na tylnej burcie przyczepy mocuje się trójkątną tablicę wyróżniającą pojazdy wolnobieżne. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.
Typowe błędy
Tablica wyróżniająca zostawiona na ciągniku - klucz wymaga jej na tylnej burcie przyczepy.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Przegląd przyczepy - tabela 2
Kroki 9-12 · po tym etapie masz 25 z 40 kryteriów (pkt)
Krok 9: Wiersze 1-2 - tarcze kół i ogumienie
Kryteria: ,
R.2.1 "Ocena stanu technicznego tarcz kół jezdnych”, zapisał znak „X” w pozycji „Prawidłowy”
R.2.2 "Ocena stanu technicznego ogumienia kół jezdnych”, zapisał znak „X” w pozycji „Nieprawidłowy” a w kolumnie "Czynności naprawcze", zapisał - "Uzupełnić ciśnienie powietrza w kole przyczepy"
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj przegląd techniczny przyczepy zgodnie z zakresem przedstawionym w Tabeli 2. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, wykonaj odpowiednie prace obsługowo-naprawcze. Wiersze 1 i 2: tarcze kół jezdnych, ogumienie kół jezdnych.
Tarcze kół ogląda się pod kątem pęknięć i odkształceń (stan Prawidłowy). Ogumienie: bieżnik, boki opon i ciśnienie mierzone manometrem - w jednym kole przyczepy ciśnienie jest za niskie, więc X w kolumnie Nieprawidłowy i wpis: uzupełnić ciśnienie powietrza w kole przyczepy.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Wiersze 3-6 - oświetlenie, zaczep, układ jezdny, hamulce
Kryteria: , , ,
R.2.3 "Ocena instalacji oświetleniowej”, zapisał znak „X” w pozycji „Prawidłowy”
R.2.4 "Ocena układu zaczepowego”, zapisał znak „X” w pozycji „Prawidłowy”
R.2.5 "Ocena układu jezdnego”, zapisał znak „X” w pozycji „Prawidłowy”
R.2.6 "Ocena instalacji hamulcowej”, zapisał znak „X” w pozycji „Prawidłowy”
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj przegląd techniczny przyczepy zgodnie z zakresem przedstawionym w Tabeli 2. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, wykonaj odpowiednie prace obsługowo-naprawcze. Wiersze 3-6: instalacja oświetleniowa, układ zaczepowy, układ jezdny, instalacja hamulcowa.
Po połączeniu z ciągnikiem sprawdza się wszystkie światła przyczepy, zużycie ucha dyszla i sworznia zaczepu, mocowanie osi i resorów oraz działanie hamulców (próba przy ruszaniu). Wszystkie cztery - X w kolumnie Prawidłowy.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Wiersz 7 - połączenia śrubowe
Kryteria:
R.2.7 "Ocena połączeń śrubowych przyczepy”, zapisał znak „X” w pozycji „Nieprawidłowy” a w kolumnie "Czynności obsługowo- naprawcze", zapisał - "Dokręcić poluzowane śruby/nakrętki tarczy koła przyczepy"
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj przegląd techniczny przyczepy zgodnie z zakresem przedstawionym w Tabeli 2. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, wykonaj odpowiednie prace obsługowo-naprawcze. Wiersz 7: Ocena połączeń śrubowych przyczepy.
Połączenia śrubowe sprawdza się kluczem, także nakrętki kół. W kole przyczepy są poluzowane nakrętki mocujące tarczę - X w kolumnie Nieprawidłowy i wpis: dokręcić poluzowane śruby/nakrętki tarczy koła przyczepy.
R.2.8 "Ocena instalacji hydrauliczne", zapisał znak „X” w pozycji „Prawidłowy”
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj przegląd techniczny przyczepy zgodnie z zakresem przedstawionym w Tabeli 2. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, wykonaj odpowiednie prace obsługowo-naprawcze. Wiersz 8: Ocena instalacji hydraulicznej wywrotu.
Ogląda się przewody, szybkozłącze i siłownik wywrotu (wycieki, przetarcia), a próbny wywrót robi się tylko za zgodą egzaminatora. Stan Prawidłowy.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Naprawa przyczepy - opis pracy na stanowisku
Krok 13 · po tym etapie masz 30 z 40 kryteriów (pkt)
Krok 13: Ciśnienie w kole i dokręcenie nakrętek
Kryteria: , , , ,
R.5.3 Uzupełnione ciśnienie powietrza w kole przyczepy
R.5.4 Dokręcone poluzowane nakrętki/śruby koła przyczepy
P.1.1 Zdający: zabezpieczył ciągnik i przyczepę przed przetaczaniem
P.1.4 Zdający: korzystał z narzędzi w sposób bezpieczny i zgodny z ich przeznaczeniem
P.1.5 Zdający: zachował kolejność podczas montażu i demontażu
ok. 12 min
Polecenie z arkusza
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, wykonaj odpowiednie prace obsługowo-naprawcze.
Zestaw zabezpiecza się przed przetoczeniem: hamulec postojowy ciągnika i kliny pod kołami przyczepy. Koło z niskim ciśnieniem pompuje się sprężarką do wartości z dokumentacji przyczepy i sprawdza manometrem. Poluzowane nakrętki koła dokręca się kluczem dynamometrycznym momentem z dokumentacji (ta sama wartość jest w tabeli 3, wiersz 5), na krzyż - po przekątnej, żeby tarcza przylegała równo. Klucz dobiera się do rozmiaru nakrętki, bez przedłużania rurą. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.
Typowe błędy
Dokręcanie nakrętek po kolei dookoła zamiast na krzyż albo bez klucza dynamometrycznego.
Dokument po tym kroku
Etap 6: Karta kontrolna parametrów - tabela 3
Kroki 14-18 · po tym etapie masz 40 z 40 kryteriów (pkt)
Krok 14: Wiersz 1 - napięcie akumulatora
Kryteria: ,
R.3.1 Wiesz 1 - kolumna "Wartość liczbowa", zapisał wartość zgodną z parametrami technicznymi ciągnika z "Wyciągu z instrukcji obsługi ciągnika - parametry techniczne ”
R.3.2 Wiesz 1 - kolumna "Jednostka", zapisał V lub Volt
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie dokumentacji technicznej ciągnika i przyczepy, uzupełnij w Tabeli 3 brakujące zapisy w karcie kontrolnej parametrów technicznych zestawu transportowego. Wiersz 1: Napięcie na zaciskach akumulatora na wyłączonym silniku.
Wartość napięcia akumulatora na wyłączonym silniku jest w dokumentacji ciągnika (dane instalacji elektrycznej), jednostka V.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Wiersz 2 - gęstość elektrolitu
Kryteria: ,
R.3.3 Wiesz 2 - kolumna "Wartość liczbowa", zapisał wartość zgodną z parametrami technicznymi ciągnika z "instrukcji obsługi ciągnika - parametry techniczne ”
Na podstawie dokumentacji technicznej ciągnika i przyczepy, uzupełnij w Tabeli 3 brakujące zapisy w karcie kontrolnej parametrów technicznych zestawu transportowego. Wiersz 2: Gęstość elektrolitu w akumulatorze.
Gęstość elektrolitu naładowanego akumulatora podaje dokumentacja ciągnika; jednostka g/cm³ (klucz przyjmuje też zapis słowny).
Dokument po tym kroku
Krok 16: Wiersz 3 - ładowność przyczepy
Kryteria: ,
R.3.5 Wiesz 3 - kolumna "Wartość liczbowa", zapisał wartość zgodną z parametrami technicznymi ciągnika z Instrukcji obsługi przyczepy - parametry techniczne”
R.3.6 Wiesz 3 - kolumna "Jednostka", zapisał kg lub T lub zapisał słownie jednostkę
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie dokumentacji technicznej ciągnika i przyczepy, uzupełnij w Tabeli 3 brakujące zapisy w karcie kontrolnej parametrów technicznych zestawu transportowego. Wiersz 3: Dopuszczalna ładowność.
Ładowność jest w danych technicznych przyczepy (a często też na jej tabliczce znamionowej). Jednostka kg - klucz przyjmuje też tony.
Typowe błędy
Pomylenie ładowności z dopuszczalną masą całkowitą (ładowność + masa własna).
Dokument po tym kroku
Krok 17: Wiersz 4 - ciśnienie w instalacji hamulcowej
Kryteria: ,
R.3.7 Wiesz 4 - kolumna "Wartość liczbowa", zapisał wartość zgodną z parametrami technicznymi ciągnika z "Wyciągu z instrukcji obsługi przyczepy - parametry techniczne ”
R.3.8 Wiesz 4 - kolumna "Jednostka", zapisał „kPa” lub MPa lub zapisał słownie jednostkę
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie dokumentacji technicznej ciągnika i przyczepy, uzupełnij w Tabeli 3 brakujące zapisy w karcie kontrolnej parametrów technicznych zestawu transportowego. Wiersz 4: Maksymalne ciśnienie powietrza, dla instalacji jednoprzewodowej, mierzone na wyjściu przy uruchamianiu hamulców przyczepy.
To parametr instalacji hamulcowej przyczepy - jest w dokumentacji przyczepy. Jednostka kPa (klucz przyjmuje też MPa).
Dokument po tym kroku
Krok 18: Wiersz 5 - moment dokręcenia kół przyczepy
Kryteria: ,
R.3.9 Wiesz 5 - kolumna "Wartość liczbowa", zapisał wartość zgodną z parametrami technicznymi z Wyciągu Instrukcji obsługi przyczepy - parametry techniczne”
Na podstawie dokumentacji technicznej ciągnika i przyczepy, uzupełnij w Tabeli 3 brakujące zapisy w karcie kontrolnej parametrów technicznych zestawu transportowego. Wiersz 5: Moment dokręcenia nakrętek/śrub koła przyczepy.
Moment dokręcenia kół z dokumentacji przyczepy - tej samej wartości użyto przy dokręcaniu nakrętek. Jednostka Nm.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.