Rozwiązanie krok po kroku: Termostat, płyn chłodzący i pielnik

Przy wyłączonym silniku i wyjętym kluczyku ogląda się łopatki wentylatora (pęknięcia, wyłamania, ślady ocierania o osłonę) i sprawdza, czy wentylator jest pewnie przykręcony do piasty. Wentylator jest w porządku - X w kolumnie sprawny.

Ogląda się rdzeń chłodnicy (zatkane albo pogięte lamele, ślady wycieków na rurkach i zbiornikach). Chłodnica jest sprawna - X w kolumnie sprawny.

Przewody ogląda się na całej długości (pęknięcia, sparciała guma, wybrzuszenia) i sprawdza ręką opaski na końcówkach. Opaski dają się przesunąć - X w kolumnie niesprawny i opis: zbyt luźne opaski zaciskowe.

Pasek ogląda się (pęknięcia, przetarcia, błyszczące boki) i sprawdza jego ugięcie kciukiem w połowie najdłuższego odcinka między kołami pasowymi - dopuszczalne ugięcie podaje instrukcja ciągnika. Pasek ugina się za mocno - X w kolumnie niesprawny i opis: zbyt luźny.

Próbkę pobiera się pipetą z układu chłodzenia ciągnika przed demontażem termostatu (na zimnym silniku), nanosi 2-3 krople na pryzmat refraktometru, zamyka pokrywę i odczytuje temperaturę na skali płynu chłodzącego. W rozwiązaniu wpisana jest wartość z klucza: 0 °C (klucz przyjmuje ±5 °C) - na egzaminie wpisuje się własny odczyt. To znacznie więcej niż -25 °C, więc płyn trzeba wymienić.

Płyn krzepnący w 0 °C to w praktyce woda - nie chroni silnika przed zamarznięciem. Podkreśla się nie nadaje się do dalszej eksploatacji i taki płyn oddaje do pojemnika na odpady, a nie do kanalizacji.

W tabeli 1 temperaturze -25 °C odpowiada rozcieńczenie 1:1,5 (koncentrat : woda), czyli 2,5 części płynu, z których 1 to koncentrat. Na 10 litrów: 10 : 2,5 · 1 = 4 l koncentratu i 6 l wody destylowanej. Wpisuje się samą liczbę, bo jednostka jest w nagłówku.

Przed naprawą ciągnik zabezpiecza się przed przetoczeniem (hamulec postojowy, w razie potrzeby kliny), silnik jest wyłączony i zimny, a na dłoniach są rękawice ochronne - płyn chłodzący jest toksyczny. Pod korek spustowy chłodnicy i bloku podstawia się naczynie i spuszcza płyn tak, żeby nic nie rozlać; rozlane krople wyciera się od razu.

Odkręca się pokrywę termostatu, wyjmuje stary termostat i usuwa resztki starej uszczelki z obu powierzchni. Nowy termostat wkłada się we właściwym kierunku (element czujnikowy w stronę silnika), zakłada nowe uszczelki pokrywy i dokręca śruby równomiernie, kluczem dobranym do łba śruby. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.

Opaski zaciskowe przewodów gumowych dokręca się śrubokrętem albo kluczem tak, żeby przewód nie dał się obrócić ani zsunąć z króćca, ale opaska nie przecinała gumy. Pasek napędu pompy napina się przez odsunięcie alternatora (luzuje się śrubę mocowania i śrubę napinacza, odsuwa alternator, dokręca śruby) i sprawdza ugięcie w połowie odcinka z wartością z instrukcji ciągnika. Za mocno napięty pasek niszczy łożyska pompy i alternatora. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.

Nowy płyn przygotowuje się w czystym naczyniu: 4 l koncentratu i 6 l wody destylowanej (proporcja 1:1,5), miesza i wlewa przez lejek do chłodnicy albo zbiornika wyrównawczego do znaku MAX - bez rozlewania. Przygotowanego płynu nie sprawdza się refraktometrem, arkusz tego zabrania. Silnik uruchamia się na kilka minut, żeby płyn wypełnił układ, i po ostygnięciu uzupełnia poziom.

Szczelność sprawdza się organoleptycznie: wzrokiem i dotykiem przy wszystkich połączeniach przewodów, pokrywie termostatu, korkach spustowych i pompie - żadnych kropli ani zacieków. Puste naczynia i czyściwo trafiają do pojemników na odpady.

⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: w tym wydaniu arkusz nie ma już polecenia „Wlej nowy płyn do układu chłodzenia i organoleptycznie sprawdź szczelność”, a klucz nadal ocenia zalany układ i jego szczelność. Zalanie wynika z polecenia wymiany płynu, a szczelność - z naprawy, więc trzeba je wykonać. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.

Bagnet wyciera się, wsuwa do oporu i odczytuje poziom między znakami minimum i maksimum. Poziom w normie - X w kolumnie Stan prawidłowy.

Po wymianie płynu i odpowietrzeniu układu poziom jest między znakami MIN i MAX - Stan prawidłowy.

Olej napędowy to paliwo - poziom odczytuje się na wskaźniku paliwa przy włączonym zapłonie albo na zbiorniku. Paliwa jest ponad połowę zbiornika - Stan prawidłowy.

⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: w tym wydaniu tabela 4 nie ma podpowiedzi o połowie zbiornika, a klucz nadal uznaje stan prawidłowy, gdy paliwo przekracza połowę pojemności zbiornika - zdający musi to wiedzieć z praktyki.

Ciśnienie mierzy się manometrem w każdym kole i porównuje z instrukcją ciągnika dla prac polowych. Koła przednie są w normie, w tylnych ciśnienie jest za niskie - X w kolumnie Stan nieprawidłowy i opis: zbyt niskie.

Sprawdza się wszystkie światła, kierunkowskazy, światła awaryjne i sygnał dźwiękowy - działają, więc Stan prawidłowy.

Tylne koła dopompowuje się do ciśnienia z instrukcji obsługi ciągnika (dla prac polowych) i sprawdza manometrem po odłączeniu przewodu sprężarki. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.

Narzędzie stoi opuszczone na podłoże albo na podstawkach - nigdy nie reguluje się sekcji pod narzędziem wiszącym na hydraulice. Rozstaw kół 135 cm to dokładnie dwa międzyrzędzia po 67,5 cm, więc koła ciągnika jadą w międzyrzędziach, a sekcje rozmieszcza się symetrycznie: środkowa dokładnie w podłużnej osi ciągnika, kolejne korpusy obsypujące w odstępach 67,5 ± 1,0 cm, mierzonych między dziobami lemieszy (taśmą od osi). Elementy robocze w sekcjach ustawia się według karty ustawienia ze stanowiska tak, żeby zachować pas pokrycia między sąsiednimi elementami i pas bezpieczeństwa (ochronny) przy rzędach roślin. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.

Przy łączeniu silnik jest wyłączony, a ciągnik zabezpieczony przed przetoczeniem. Kolejność jest stała i klucz ją sprawdza: cięgła dolne, łącznik górny, urządzenia zabezpieczające (przetyczki, zawleczki). Narzędzie poziomuje się poprzecznie wieszakiem prawego cięgła dolnego (obie strony ramy na tej samej wysokości), a łańcuchy (stabilizatory) cięgieł dolnych napina tak, żeby narzędzie nie kołysało się na boki i trzymało się osi ciągnika. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.

Na tylnej części zestawu montuje się tablicę wyróżniającą pojazd wolnobieżny (trójkąt z czerwonym obrzeżem) w miejscu widocznym z tyłu - narzędzie zawieszane nie może jej zasłaniać. Narzędzie unosi się do położenia transportowego. Na koniec narzędzia, manometr i refraktometr wracają na miejsce, a odpady (stary płyn, czyściwo) do pojemników. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.