Rozwiązanie krok po kroku: Agregat do sadzenia ziemniaków

Ogumienie ogląda się koło po kole: bieżnik (głębokość i równomierność zużycia), boki opon (pęknięcia, wybrzuszenia, przecięcia), wentyle i ciśnienie (manometrem, z wartością z instrukcji ciągnika). Na tym stanowisku ogumienie jest sprawne - X w kolumnie Prawidłowy, kolumna czynności zostaje pusta (wypełnia się ją tylko przy stanie nieprawidłowym).

Obsypniki (talerze lub korpusy formujące redlinę) są dociskane do gleby sprężynami. Sprawdza się mocowanie obsypników, ich zużycie i każdą sprężynę: pęknięta albo rozciągnięta sprężyna nie dociska obsypnika i redlina wychodzi nierówna. Na stanowisku jedna sprężyna jest pęknięta - X w kolumnie Nieprawidłowy i opis naprawy: wymiana sprężyny na nową (klucz przyjmuje inne poprawne sformułowanie).

Każdą tarczę obraca się ręcznie (przy wyłączonym napędzie) i ogląda kolejno wszystkie chwytaki (palce): czy są kompletne, niewygięte, czy się zamykają i otwierają na krzywce. Uszkodzony chwytak gubi sadzeniaki albo sadzi po dwa, więc w rzędzie powstają luki. Na stanowisku jeden chwytak jest uszkodzony - X w kolumnie Nieprawidłowy i opis: wymiana chwytaka na nowy.

Napęd tarcz idzie od koła jezdnego sadzarki przez przekładnię łańcuchową. Sprawdza się napięcie i stan łańcucha, zęby kół łańcuchowych (czy nie są zaostrzone ani wyłamane), napinacz i swobodne obracanie się tarcz po uniesieniu koła napędowego. Układ jest sprawny - X w kolumnie Prawidłowy.

Szczotkotrzymacz wykręca się z tylnej pokrywy alternatora i mierzy wysunięcie szczotek - dopuszczalną długość podaje instrukcja ciągnika. Zużyte szczotki słabo przylegają do pierścieni ślizgowych i alternator przestaje ładować akumulator. Tu szczotki są zużyte - X w kolumnie Nieprawidłowy i opis: wymiana (szczotkotrzymacza ze szczotkami) na nowy. W cenniku arkusza jest szczotkotrzymacz alternatora A115, więc naprawa polega na wymianie całego zespołu.

Ciągnik podjeżdża tyłem do sadzarki tak, aby końcówki cięgieł dolnych trzypunktowego układu zawieszenia (TUZ) znalazły się na wysokości sworzni dolnych ramy zawieszenia sadzarki. Najpierw łączy się cięgła dolne (lewe, potem prawe - wysokość prawego koryguje się korbą wieszaka), a dopiero potem łącznik górny. Każdy sworzeń zabezpiecza się przetyczką - bez niej sworzeń wysunie się w czasie pracy.

Silnik ciągnika pracuje tylko przy podjeżdżaniu i podnoszeniu TUZ, a w pomieszczeniu do rury wydechowej podłącza się wyciąg spalin. Przy samym łączeniu sworzni silnik jest wyłączony, a ciągnik zahamowany hamulcem postojowym (albo zabezpieczony klinami). To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.

Po zawieszeniu sadzarki reguluje się łańcuchy (stabilizatory) boczne TUZ: przy pracy sadzarki ograniczają jej boczne wahania, ale nie mogą być napięte „na sztywno” - sadzarka ma lekko podążać za ciągnikiem, a w położeniu transportowym łańcuchy blokuje się tak, żeby maszyna nie uderzała w koła.

Sadzarkę poziomuje się wzdłużnie długością łącznika górnego (rama równoległa do podłoża, redlice na tej samej głębokości) i poprzecznie wieszakiem prawego cięgła dolnego (obie sekcje na jednej wysokości - sprawdza się poziomicą albo pomiarem odległości ramy od podłoża po obu stronach). Na koniec na tyle maszyny mocuje się trójkątną tablicę wyróżniającą pojazdy wolnobieżne - zawieszona sadzarka zasłania tablicę ciągnika. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.

Przed naprawą sadzarkę opuszcza się na podłoże albo na stabilne podpory, a silnik ciągnika wyłącza. Sprężynę obsypnika zdejmuje się po zluzowaniu jej napięcia (śruba regulacyjna albo zaczep), zakłada nową w tym samym otworze regulacyjnym co sprężyna po drugiej stronie - oba obsypniki muszą dociskać jednakowo.

Uszkodzony chwytak odkręca się od tarczy wysadzającej i montuje nowy tak samo jak sąsiednie (ta sama strona mocowania, ta sama sprężyna zamykająca), a potem obraca tarczę ręcznie i sprawdza, czy chwytak otwiera się i zamyka na krzywce. Pracuje się kluczami dopasowanymi do śrub, w rękawicach ochronnych, zachowując kolejność: demontaż w odwrotnej kolejności niż montaż. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.

Alternator (na stanowisku osobno, albo w ciągniku po odłączeniu akumulatora od masy) ma szczotkotrzymacz przykręcony dwiema śrubami z tyłu obudowy. Po odkręceniu śrub i odłączeniu przewodu wyjmuje się stary zespół, sprawdza pierścienie ślizgowe wirnika (czyste, bez rowków), wkłada nowy szczotkotrzymacz tak, aby szczotki weszły na pierścienie bez wyłamania, i dokręca śruby.

Wkrętak dobiera się do łba śruby, a części kładzie się w kolejności demontażu. Po montażu wirnik powinien obracać się lekko, a szczotki - przylegać do pierścieni. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.

Tej wartości nie ma w arkuszu - jest w wyciągu z instrukcji obsługi ciągnika, który ośrodek kładzie na stanowisku (arkusz zaznacza to gwiazdką pod tabelą). Odczytuje się ją z wyciągu i wpisuje wprost, a jednostką jest V (wolt) - klucz punktuje osobno wartość i jednostkę.

Czasokres obsługi też jest w wyciągu z instrukcji ciągnika (tabela przeglądów okresowych). W ciągnikach podaje się go w motogodzinach - jednostka mth (klucz przyjmuje też mtg albo zapis słowny).

Siłę docisku sprężyny szczotki podaje wyciąg z instrukcji ciągnika (dane alternatora). Jest to siła, więc jednostką jest N (niuton).

Dane sadzarki są w załączniku nr 1 arkusza (wyciąg z instrukcji sadzarki SA2-074): pozycja 8 „Głębokość sadzenia [cm]” podaje zakres 6 - 12, jednostka cm.

W załączniku nr 1 są dwie pozycje o międzyrzędziach: pozycja 9 wymienia możliwe rozstawy redlic (60,0, 62,5, 67,5 i 70,0 cm), a pozycja 10 - szerokość standardową (fabryczną), o którą pyta wiersz: 62,5 cm. Klucz przyjmuje od jednej do trzech wartości zgodnych z dokumentacją, ale wiersz pyta o jedną - fabryczną.

Cena części jest w załączniku nr 3 (ceny części do sadzarki SA2-074, brutto z VAT): sprężyna obsypnika 9,00 zł. Wymieniono jedną sprężynę, więc ilość 1 szt. i koszt całkowity 9,00 zł. Ceny części są już brutto - VAT-u się do nich nie dolicza.

W cenniku chwytak to „Przytrzymywacz (chwytak)” - 49,50 zł brutto. Jeden wymieniony chwytak: koszt 49,50 zł.

Szczotkotrzymacz alternatora A115-34A kosztuje 25,00 zł brutto (części do silnika, pozycja 4). Koszt 25,00 zł.

Z załącznika nr 2: wydajność agregatu 0,4 ha/h, więc 2 ha sadzi się przez 2 : 0,4 = 5 h. Zużycie paliwa 5,5 l/h daje 5 h × 5,5 l/h = 27,50 l - to liczba do kolumny „Ilość”. Olej napędowy kosztuje 4,00 zł/l, więc koszt paliwa to 27,50 × 4,00 = 110,00 zł.

Koszt pracy agregatu bez paliwa jest podany na hektar: 120 zł/ha (załącznik nr 2). Dla 2 ha: 2 × 120 = 240,00 zł.

Robocizna w cenniku jest netto, a nagłówek części C każe liczyć z VAT 23%. Cennik podaje tylko „Wymiana kpl. sprężyn obsypników w sadzarce (kpl. = szt. 3)” - 30,00 zł netto za trzy sprężyny. Wymieniono jedną: 30,00 : 3 = 10,00 zł netto, z VAT 10,00 × 1,23 = 12,30 zł. Za wymianę chwytaka cennik nie podaje stawki, więc nie da się jej doliczyć.

⚠️ Niespójność w arkuszu: wiersz 7 nazywa się „Wymiana sprężyny obsypnika i chwytaka”, ale w cenniku nie ma robocizny za chwytak. Klucz CKE nazywa ten wiersz „Wymiana sprężyny obsypnika” i przyjmuje 12,30 zł - tyle samo wychodzi z danych, więc wpisana wartość jest zgodna z kluczem.

„Wymiana szczotkotrzymacza w alternatorze” kosztuje 40,00 zł netto. Z VAT 23%: 40,00 × 1,23 = 49,20 zł.

Norma wysadzania z załącznika nr 2 to 2500 kg/ha, więc na 2 ha potrzeba 5000 kg, czyli 50 q (1 q = 100 kg). Cena sadzeniaków jest za kwintal: 150,00 zł/q, stąd 50 × 150,00 = 7500,00 zł.

⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: w tabeli arkusza ten wiersz ma numer 9 (po wierszu 3 numeracja przeskakuje od razu na 5), a klucz nazywa go „wiersz 4” i odwołuje się do kolumny „Wartość [zł]”, której w tabeli nie ma (jest „Koszt całkowity [zł]”). Wartość 7500,00 zł jest w obu wersjach ta sama.

Po naprawach narzędzia wracają na miejsce, wymienione części (stara sprężyna, chwytak, szczotkotrzymacz) zostają odłożone w jednym miejscu do wglądu egzaminatora, a ewentualne zabrudzenia smarem wyciera się czyściwem. Kliny spod kół zostają, dopóki egzaminator nie sprawdzi agregatu. To praktyka zawodu - klucz ocenia efekt i przebieg, nie słowa opisu.