Przejdź do głównej treści
ROL.04-01-24.01-SGStyczeń 2024 · 10 kroków · ok. 66 min · 28 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Przygotowanie materiału siewnego pszenicy

Zadanie. Gospodarstwo planuje uprawę pszenicy ozimej na 5 ha z ziarna z własnego zbioru, zaprawianego przed siewem. Trzeba rozpoznać nasiona sześciu roślin z ilustracji (Tabela 1), obliczyć ilość wysiewu na 1 ha i całą powierzchnię według wzoru z arkusza (Tabela 2), ilość zaprawy i wody oraz koszt zaprawy według etykiety z arkusza (Tabela 3), oznaczyć czystość próbki 100 g (Tabela 4) i przygotować cztery próbki po 100 ziaren do oznaczenia zdolności kiełkowania.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Tabele i karty z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto) według danych z arkusza i kryteriów klucza oceniania CKE; ilustracje to wycinki z arkusza. Wartość, która zależy od egzemplarza na stanowisku (instrukcja obsługi, pomiar), jest szarym opisem miejsca - na egzaminie wpisuje się to, co pokazał własny przegląd albo pomiar. Rezultaty oceniane na stanowisku i przebieg pracy są opisane jako lista zbudowana z kryteriów klucza. Opis nie dodaje niczego spoza arkusza i klucza. Wszystkie obliczenia wynikają z danych arkusza i są zgodne z kluczem; jedyna wartość zależna od stanowiska to masa zanieczyszczeń w odważonej próbce.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 28 kryteriów, każde za 1 punkt: 22 za rezultaty (tabele i karty - rozwiązane tu w całości - oraz rezultaty oceniane na stanowisku, jeśli są) i 6 za przebieg pracy, który egzaminator ocenia na stanowisku. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 21 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: klucz przyjmuje też inne poprawne sformułowania tam, gdzie wymienia je po „lub”.

  1. Etap 1: Rozpoznanie nasion - Tabela 1

    Kroki 1-2 · po tym etapie masz 6 z 28 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Nasiona z ilustracji I-III

    Kryteria: , ,

    R.1.1 Ilustracja I: Jęczmień

    R.1.2 Ilustracja II: Gryka

    R.1.3 Ilustracja III: Owies

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Rozpoznaj nasiona roślin uprawnych przedstawione na ilustracjach. Nazwy gatunków roślin rozpoznanych nasion wpisz do Tabeli 1.

    Według klucza na ilustracji I są nasiona jęczmienia, na II - gryki, na III - owsa. Wystarczy nazwa gatunku rośliny.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Nasiona z ilustracji IV-VI

    Kryteria: , ,

    R.1.4 Ilustracja IV: Żyto

    R.1.5 Ilustracja V: Kukurydza

    R.1.6 Ilustracja VI: Łubin żółty lub łubin

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Rozpoznaj nasiona roślin uprawnych przedstawione na ilustracjach. Nazwy gatunków roślin rozpoznanych nasion wpisz do Tabeli 1.

    Ilustracja IV to według klucza żyto, V - kukurydza, VI - łubin żółty (klucz przyjmuje też samo „łubin”).

    Dokument po tym kroku
  3. Etap 2: Ilość wysiewu - Tabela 2

    Kroki 3-5 · po tym etapie masz 12 z 28 kryteriów (pkt)

    Krok 3: Dane do wzoru

    Kryteria: , ,

    R.2.1 Masa tysiąca ziaren [g]: 45

    R.2.2 Obsada [szt./m2]: 380

    R.2.3 Wartość użytkowa nasion [%]: 95

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość ziarna pszenicy do wysiewu na 1 ha oraz całą powierzchnię uprawy. Do obliczeń wykorzystaj podany wzór i założenia. Wyniki wpisz do Tabeli 2.

    Trzy pierwsze wiersze to dane z ramki pod zadaniem: masa tysiąca ziaren 45 g, obsada 380 szt./m², wartość użytkowa nasion 95%. Każda wartość ma osobny punkt.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Ilość wysiewu na 1 ha

    Kryteria:

    R.2.4 Ilość ziarna na 1 ha [kg]: 180

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość ziarna pszenicy do wysiewu na 1 ha oraz całą powierzchnię uprawy. Do obliczeń wykorzystaj podany wzór i założenia. Wyniki wpisz do Tabeli 2.

    Wzór z arkusza: ilość wysiewanego ziarna [kg/ha] = masa tysiąca ziaren [g] × obsada [szt./m²] : wartość użytkowa [%]. Podstawienie: 45 × 380 : 95 = 180 kg/ha. Wartość użytkową wstawia się jako liczbę procentów (95), tak jak każe wzór.

    Typowe błędy

    Wartość użytkowa wstawiona jako 0,95 - wynik wychodzi sto razy większy.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Wysiew na całą powierzchnię

    Kryteria: ,

    R.2.5 Powierzchnia uprawy pszenicy [ha]: 5

    R.2.6 Ilość ziarna na całą powierzchnię uprawy [kg]: 900

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość ziarna pszenicy do wysiewu na 1 ha oraz całą powierzchnię uprawy. Do obliczeń wykorzystaj podany wzór i założenia. Wyniki wpisz do Tabeli 2.

    Powierzchnia uprawy z treści zadania to 5 ha, więc ziarna potrzeba 180 × 5 = 900 kg.

    Dokument po tym kroku
  6. Etap 3: Zaprawa nasienna i koszt - Tabela 3

    Kroki 6-8 · po tym etapie masz 19 z 28 kryteriów (pkt)

    Krok 6: Dawkowanie z etykiety

    Kryteria: ,

    R.3.1 Ilość zaprawy na 100 kg ziarna [ml]: 200

    R.3.2 Ilość wody na 100 kg ziarna [ml]: 500

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość zaprawy i wody potrzebnej do zaprawienia ziarna na całą powierzchnię uprawy na podstawie etykiety zaprawy nasiennej. Oblicz koszt zakupu zaprawy, jeżeli cena brutto wynosi 50,00 zł/l. Wyniki wpisz do Tabeli 3.

    Etykieta zaprawy w arkuszu podaje dawkowanie: 200 ml środka z dodatkiem 500 ml wody na 100 kg ziarna siewnego. Trzeci wiersz to ilość ziarna z Tabeli 2 - 900 kg (ten wiersz nie ma osobnego kryterium).

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Zaprawa i woda na całą powierzchnię

    Kryteria: ,

    R.3.3 Ilość zaprawy nasiennej potrzebnej do zaprawienia nasion na całą powierzchnię uprawy [ml]: 1 800

    R.3.4 Ilość wody potrzebnej do zaprawienia nasion na całą powierzchnię uprawy [ml]: 4 500

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość zaprawy i wody potrzebnej do zaprawienia ziarna na całą powierzchnię uprawy na podstawie etykiety zaprawy nasiennej. Oblicz koszt zakupu zaprawy, jeżeli cena brutto wynosi 50,00 zł/l. Wyniki wpisz do Tabeli 3.

    900 kg ziarna to 9 razy po 100 kg, więc zaprawy potrzeba 9 × 200 = 1 800 ml, a wody 9 × 500 = 4 500 ml.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Opakowania i koszt zakupu

    Kryteria: , ,

    R.3.5 Cena brutto 1 l zaprawy nasiennej [zł] : 50,00 lub 50

    R.3.6 Liczba opakowań zaprawy potrzebnych do wykonania zabiegu [szt.]: 2

    R.3.7 Koszt zakupu zaprawy nasiennej na całą powierzchnię uprawy [zł]: 100,00 lub 100

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość zaprawy i wody potrzebnej do zaprawienia ziarna na całą powierzchnię uprawy na podstawie etykiety zaprawy nasiennej. Oblicz koszt zakupu zaprawy, jeżeli cena brutto wynosi 50,00 zł/l. Wyniki wpisz do Tabeli 3.

    Cena z polecenia to 50,00 zł za litr, a etykieta podaje opakowanie 1 litr. 1 800 ml to 1,8 litra - kupuje się całe opakowania, czyli 2. Koszt: 2 × 50,00 zł = 100,00 zł.

    Typowe błędy

    Koszt policzony za 1,8 l (90 zł) - klucz liczy koszt zakupu dwóch całych opakowań.

    Dokument po tym kroku
  9. Etap 4: Czystość ziarna - Tabela 4

    Krok 9 · po tym etapie masz 22 z 28 kryteriów (pkt)

    Krok 9: Masa próbki, zanieczyszczenia i czystość

    Kryteria: , ,

    R.4.1 Masa pobranej próbki [g]: 100

    R.4.2 Masa zanieczyszczeń [g]: Zgodna z dokonanym pomiarem

    R.4.3 Czystość ziarna [%]: Zgodna z zapisanymi wartościami

    ok. 15 min
    Polecenie z arkusza

    Odważ 100 g ziarna pszenicy i oznacz czystość. Materiał siewny po oznaczeniu czystości pozostaw na stanowisku. Nie używaj go do oznaczania zdolności kiełkowania. Wyniki wpisz do Tabeli 4.

    Masa pobranej próbki to 100 g - tyle każe odważyć polecenie. Masę zanieczyszczeń wyznacza się ważeniem na stanowisku, więc arkusz jej nie podaje, a klucz przyjmuje wartość zgodną z pomiarem - w podglądzie jest szary opis miejsca.

    Czystość klucz sprawdza względem wartości wpisanych w dwóch wierszach powyżej: to udział masy ziarna bez zanieczyszczeń w masie próbki, w procentach. Przy próbce 100 g wynik w procentach jest liczbowo równy 100 minus masa zanieczyszczeń w gramach.

    Typowe błędy

    Próbka z oznaczania czystości użyta do kiełkowania - polecenie każe zostawić ją na stanowisku.

    Dokument po tym kroku
  10. Etap 5: Próbki do kiełkowania - opis według klucza

    Krok 10 · po tym etapie masz 28 z 28 kryteriów (pkt)

    Krok 10: Cztery próbki do oznaczenia zdolności kiełkowania

    Kryteria: , , , , ,

    P.1.1 Przygotował cztery próby nasion pszenicy do oznaczenia zdolności kiełkowania

    P.1.2 Umieścił w jednej próbie 100 szt. ziaren ułożonych w 10 rzędach po 10 szt. ziaren

    P.1.3 Zachował równe odległości miedzy ziarnami (ok. 1 cm)

    P.1.4 Rozłożył ziarno na wilgotnym podłożu

    P.1.5 Umieścił podłoże na plastikowej tacce

    P.1.6 Posprzątał stanowisko, odłożył narzędzia i sprzęt na miejsce

    ok. 30 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotuj ziarno pszenicy do oznaczenia zdolności kiełkowania. Odlicz 400 sztuk (4 x 100 sztuk) losowo wybranych czystych ziaren pszenicy. Umieść ziarno na kilku warstwach zwilżonej wodą ligniny rozłożonej na plastikowych tackach. Na tak przygotowanym kiełkowniku pęsetą ułóż 100 ziarniaków (10 rzędów po 10 ziarniaków w równych odległościach około 1 cm). Cztery tacki przygotowane do oznaczenia zdolności kiełkowania pozostaw na stanowisku.

    Przebieg egzaminator ocenia na stanowisku. Polecenia odpowiadają kryteriom klucza w ich kolejności:

    1. Przygotuj cztery próby nasion pszenicy do oznaczenia zdolności kiełkowania.
    2. W każdej próbie ułóż 100 ziaren w 10 rzędach po 10 ziaren.
    3. Zachowaj równe odległości między ziarnami - około 1 cm.
    4. Rozłóż ziarno na wilgotnym podłożu (zwilżona wodą lignina).
    5. Umieść podłoże na plastikowej tacce.
    6. Posprzątaj stanowisko, odłóż narzędzia i sprzęt na miejsce.
    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.