Przejdź do głównej treści
ROL.04-01-25.06-SGCzerwiec 2025 · 9 kroków · ok. 61 min · 26 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Przygotowanie ciągnika z pługiem

Zadanie. Trzeba przygotować zestaw ciągnika z pługiem dwukorpusowym do orki siewnej na glinie lekkiej: obliczyć opór roboczy pługa i siłę uciągu ciągnika ze wzorów i tabel z arkusza (Tabela 1), wykonać obsługę codzienną ciągnika i usunąć nieprawidłowość (Tabela 2), połączyć pług z ciągnikiem, zamontować brakujące elementy pługa (lemiesze) i zostawić agregat na stanowisku z opuszczonym pługiem. Na całe zadanie arkusz daje 150 minut.

Co jest rozwiązane, a co opisane. Tabele z arkusza są wypełnione w całości, krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto), a każdy wpis i każdy wynik obliczeń porównano z kluczem oceniania CKE. Wpisy zależne od materiału na stanowisku (wynik pomiaru, ocena próbki, ustawienie konkretnej maszyny) są szarym opisem miejsca - wartość zna dopiero zdający przy swoim stanowisku. Czynności wykonywane w obecności egzaminatora są opisane jako lista poleceń zbudowana z kryteriów klucza, w ich kolejności. Nic poza tym, co podają arkusz i klucz.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 26 kryteriów, każde za 1 punkt: 18 za rezultaty (tabele wypełnione w arkuszu i to, co zostaje przygotowane na stanowisku) oraz 8 za przebieg pracy, który egzaminator ocenia, obserwując zdającego. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 20 punktów - można stracić 6 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: część kryteriów dopuszcza kilka wariantów (zapisy z „lub” albo z ukośnikiem).

To materiał do nauki do egzaminu zawodowego - opisuje wyłącznie to, czego wymagają arkusz i klucz oceniania CKE, a nie zalecenia dla konkretnego gospodarstwa.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF)

  1. Etap 1: Opór roboczy pługa i siła uciągu (Tabela 1)

    Kroki 1-2 · po tym etapie masz 6 z 26 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Dane do wzoru

    Kryteria: , , ,

    R.1.1 Głębokość orki [m]: 0,20

    R.1.2 Szerokość robocza pługa [m]: 0,70

    R.1.3 Opór jednostkowy gleby [kN/m2]: 40

    R.1.4 Współczynnik siły uciągu: 0,85

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz opór roboczy pługa podczas wykonywania orki siewnej oraz siłę uciągu ciągnika zapewniającą poprawność wykonania zabiegu. Wynik wpisz do Tabeli 1. Opór roboczy narzędzia oraz siła uciągu ciągnika. Do obliczeń wykorzystaj dane zawarte w treści zadania.

    Z tabeli „Głębokość orki”: orka siewna - 20 cm, czyli 0,20 m. Szerokość robocza pługa to liczba korpusów razy szerokość korpusu: 2 × 0,35 m = 0,70 m. Glina lekka ma w tabeli oporów opór jednostkowy 40 kN/m², a współczynnik siły uciągu dla orki wynosi 0,85.

    Typowe błędy

    Głębokość w centymetrach podstawiona do wzoru zamiast w metrach daje wynik 100 razy za duży.

    Dokument po tym kroku

  2. Krok 2: Opór roboczy i siła uciągu

    Kryteria: ,

    R.1.5 Opór roboczy narzędzia [kN]: 4,2 - 7

    R.1.6 Siła uciągu ciągnika [kN]: 4,9 - 8,2

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz opór roboczy pługa podczas wykonywania orki siewnej oraz siłę uciągu ciągnika zapewniającą poprawność wykonania zabiegu. Wynik wpisz do Tabeli 1. Opór roboczy narzędzia oraz siła uciągu ciągnika. Do obliczeń wykorzystaj dane zawarte w treści zadania.

    Opór roboczy: R = k × a × b = 40 × 0,20 × 0,70 = 5,6 kN (klucz przyjmuje 4,2-7). Siła uciągu: Fu = R : w = 5,6 : 0,85 = 6,588 kN, czyli 6,6 kN (klucz przyjmuje 4,9-8,2). Współczynnik mniejszy od 1 sprawia, że siła uciągu wychodzi większa od oporu - o taką siłę pyta arkusz („zapewniającą poprawność wykonania zabiegu”).

    Typowe błędy

    Pomnożenie oporu przez współczynnik 0,85 zamiast dzielenia daje 4,8 kN - poniżej zakresu klucza.

    Dokument po tym kroku

  3. Etap 2: Obsługa codzienna ciągnika (Tabela 2)

    Kroki 3-4 · po tym etapie masz 13 z 26 kryteriów (pkt)

    Krok 3: Olej i płyn chłodzący

    Kryteria: , ,

    R.2.1 Poziom oleju: prawidłowy

    R.2.2 Poziom płynu chłodzącego: stan nieprawidłowy

    R.2.3 Opis czynności do wykonania: niski poziom (za mało) płynu chłodniczego

    ok. 6 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obsługę codzienną ciągnika i usuń zauważone nieprawidłowości. Wyniki wpisz do Tabeli 2. Karta obsługi codziennej ciągnika.

    Sprawdź poziom oleju i płynu chłodzącego według instrukcji obsługi ciągnika ze stanowiska. Klucz podaje wynik przeglądu: poziom oleju - stan prawidłowy, poziom płynu chłodzącego - stan nieprawidłowy (za niski). W ostatniej kolumnie opisz czynność: niski poziom płynu chłodzącego, uzupełnić płyn. W każdym wierszu stawia się tylko jeden znak X.

    Typowe błędy

    Dwa znaki X przy jednym parametrze klucz uznaje za kryterium niespełnione.

    Dokument po tym kroku

  4. Krok 4: Paliwo, ogumienie, światła i silnik

    Kryteria: , , ,

    R.2.4 Poziom paliwa: stan prawidłowy

    R.2.5 Ciśnienie w ogumieniu (wszystkie koła): stan prawidłowy

    R.2.6 Światła: stan prawidłowy

    R.2.7 Działanie silnika: stan prawidłowy

    ok. 8 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obsługę codzienną ciągnika i usuń zauważone nieprawidłowości. Wyniki wpisz do Tabeli 2. Karta obsługi codziennej ciągnika.

    Pozostałe punkty karty według klucza: poziom paliwa (co najmniej 1/3 zbiornika) - stan prawidłowy, ciśnienie we wszystkich czterech kołach - stan prawidłowy, światła - stan prawidłowy, działanie silnika ocenione słuchowo - stan prawidłowy. Kryterium ogumienia jest jedno dla wszystkich kół - zaznacz każde z nich.

    Dokument po tym kroku

  5. Etap 3: Zestaw ciągnik + pług (rezultat 3 i przebieg)

    Kroki 5-9 · po tym etapie masz 26 z 26 kryteriów (pkt)

    Krok 5: Uzupełniony płyn chłodzący

    Kryteria:

    R.3.1 Uzupełniony płyn w układzie chłodzenia ciągnika zgodnie z instrukcją obsługi ciągnika

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Wykonaj obsługę codzienną ciągnika i usuń zauważone nieprawidłowości. Wyniki wpisz do Tabeli 2. Karta obsługi codziennej ciągnika.

    Usunięcie nieprawidłowości z karty to uzupełnienie płynu w układzie chłodzenia ciągnika według instrukcji obsługi ciągnika ze stanowiska. Egzaminator sprawdza efekt na ciągniku.

    Dokument po tym kroku

  6. Krok 6: Agregatowanie pługa z ciągnikiem

    Kryteria: , , ,

    P.1.2 Zdający: agregatował pług we właściwej kolejności (najpierw cięgna dolne, potem łącznik centralny)

    P.1.3 Zdający: zabezpieczył wszystkie sworznie TUZ przed odczepieniem zawleczkami

    P.1.4 Zdający: wyregulował napinacze cięgien dolnych - co najmniej jeden napinacz luźny

    P.1.7 Zdający: wsiadał i wysiadał z ciągnika w sposób prawidłowy - twarzą do kabiny i mając trzy punkty podparcia

    ok. 12 min
    Polecenie z arkusza

    Połącz pług przygotowany na stanowisku z ciągnikiem. Gotowość do agregatowania pługa zgłoś przewodniczącemu ZN przez podniesienie ręki.

    Gotowość zgłoś przez podniesienie ręki. Obsługę wykonuje się według instrukcji obsługi ciągnika i pługa ze stanowiska. Kryteria klucza dotyczące łączenia, w jego kolejności:

    1. Agreguj pług we właściwej kolejności: najpierw cięgna dolne, potem łącznik centralny. (P.1.2)
    2. Zabezpiecz wszystkie sworznie TUZ zawleczkami przed odczepieniem. (P.1.3)
    3. Wyreguluj napinacze cięgien dolnych - co najmniej jeden napinacz ma zostać luźny. (P.1.4)
    4. Do ciągnika wsiadaj i z niego wysiadaj twarzą do kabiny, z trzema punktami podparcia. (P.1.7)
    Typowe błędy

    Założenie łącznika centralnego przed cięgnami dolnymi odbiera punkt P.1.2.

    Dokument po tym kroku

  7. Krok 7: Montaż lemieszy - bezpieczeństwo pracy

    Kryteria: , ,

    P.1.1 Zdający: wyłączył silnik i zaciągnął hamulec ręczny na czas wymiany lamieszy

    P.1.5 Zdający: zabezpieczył pług przed opadnięciem poprzez zastosowanie podpory przed przystąpieniem do montowania lemieszy

    P.1.6 Zdający: używał odpowiednich narzędzi w czasie montażu elementów roboczych pługa

    ok. 6 min
    Polecenie z arkusza

    Zamontuj brakujące elementy pługa. Po zamontowaniu brakujących elementów przygotuj agregat do pracy – wykonaj niezbędne ustawienia agregatu

    Brakujące elementy pługa to lemiesze (klucz mówi o wymianie lemieszy i śrubach do ich montażu). Przed montażem egzaminator sprawdza zabezpieczenie zestawu:

    1. Na czas wymiany lemieszy wyłącz silnik i zaciągnij hamulec ręczny. (P.1.1)
    2. Zanim zaczniesz montować lemiesze, zabezpiecz pług przed opadnięciem podporą. (P.1.5)
    3. W czasie montażu elementów roboczych pługa używaj odpowiednich narzędzi. (P.1.6)
    Typowe błędy

    Montaż lemieszy bez podpory pod pługiem odbiera punkt P.1.5.

    Dokument po tym kroku

  8. Krok 8: Lemiesze zamontowane zgodnie z instrukcją

    Kryteria: , , ,

    R.3.2 Miejsce mocowania lemiesza oczyszczone szczotką drucianą

    R.3.3 Śruby do montażu lemieszy dobrane zgodne z instrukcją obsługi pługa

    R.3.4 Śruby zamontowane tak, aby nie wystawały ponad powierzchnię lemiesza (nosek umieszczony w rowku)

    R.3.5 Zastosowane podkładki/nakrętki zgodnie z instrukcją obsługi pługa

    ok. 15 min
    Polecenie z arkusza

    Zamontuj brakujące elementy pługa. Po zamontowaniu brakujących elementów przygotuj agregat do pracy – wykonaj niezbędne ustawienia agregatu

    Miejsce mocowania lemiesza oczyść szczotką drucianą, dobierz śruby, podkładki i nakrętki według instrukcji obsługi pługa ze stanowiska i zamontuj śruby tak, aby nie wystawały ponad powierzchnię lemiesza - nosek śruby ma się znaleźć w rowku.

    Typowe błędy

    Śruba wystająca ponad lemiesz (nosek poza rowkiem) odbiera punkt R.3.4.

    Dokument po tym kroku

  9. Krok 9: Agregat na stanowisku i porządek

    Kryteria:

    P.1.8 Zdający: wyczyścił i odłożył użyte narzędzia na wyznaczone miejsce

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Przygotowany agregat pozostaw na stanowisku egzaminacyjnym z opuszczonym pługiem.

    Na koniec opuść pług i zostaw agregat na stanowisku. Kryterium klucza:

    1. Wyczyść użyte narzędzia i odłóż je na wyznaczone miejsce. (P.1.8)
    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.