ROL.04-02-26.06-SGCzerwiec 2026 · 10 kroków · ok. 58 min · 32 kryteria z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Kalibracja opryskiwacza w pszenicy
Zadanie. Agregat ciągnik + opryskiwacz ma być przygotowany do chemicznego zwalczania chwastów w pszenicy ozimej na powierzchni 10 ha. Arkusz każe ocenić stan techniczny opryskiwacza i usunąć nieprawidłowości (Tabela 1), dobrać z trzech etykiet środek na chwasty dwuliścienne w pszenicy i wpisać jego parametry (Tabela 2), skalibrować opryskiwacz dla dawki 240 l/ha i rozpylacza RS-MM 110°/03 z tabeli wydajności dysz, zmierzyć rzeczywisty wydatek dwóch rozpylaczy (Tabela 3) i wpisać zabieg do ewidencji (Tabela 4). Na całe zadanie arkusz daje 150 minut.
Co jest rozwiązane, a co opisane. Tabele i karty z arkusza są wypełnione krok po kroku (wpisy odręczne, granatowe, pola z bieżącego kroku na żółto), każda liczba jest policzona z danych arkusza i porównana z kluczem oceniania CKE. Wpisy, które zależą od egzemplarza na stanowisku (próbka, maszyna, odczyt z pojemnika), są szarym opisem miejsca - na egzaminie wpisuje się to, co pokazało stanowisko. Praca wykonywana przy stanowisku jest opisana jako lista poleceń ułożona z kryteriów klucza w ich kolejności. Nic poza tym, co podają arkusz i klucz. Wyniki przeglądu w Tabeli 1 są takie, jakich oczekuje klucz (opryskiwacz na stanowisku ma rozpylacz innego rodzaju i rozpylacz niedrożny), a zmierzone wydatki zależą od rozpylaczy na stanowisku - są szarym opisem.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 32 kryteria, każde za 1 punkt: 24 za tabele i karty wypełnione w arkuszu oraz 8 za przebieg pracy, który egzaminator ocenia, obserwując zdającego. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punkty - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać. To jedno z możliwych rozwiązań: część kryteriów dopuszcza kilka wariantów (zapisy z „lub”).
To materiał do nauki do egzaminu zawodowego - opisuje wyłącznie to, czego wymagają arkusz i klucz oceniania CKE.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Stan techniczny opryskiwacza (rezultat 1)
Kroki 1-4 · po tym etapie masz 13 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 1: Zabezpieczenie agregatu przed przeglądem
Kryteria: , ,
P.1.1 Zdający: założył kliny pod koła ciągnika przed przystąpieniem do badania opryskiwacza
P.1.2 Zdający: opuścił opryskiwacz/belkę polową w trakcie wykonywania badania
P.1.3 Zdający: zabezpieczył osłony wałka przed obracaniem się łańcuszkami
ok. 8 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ogólny przegląd stanu technicznego opryskiwacza. Zabezpiecz agregat przed przemieszczaniem się w czasie wykonywania zadania. Usuń stwierdzone nieprawidłowości. Wyniki przeglądu wpisz do Tabeli 1.
Przed przeglądem agregat trzeba zabezpieczyć. Kryteria przebiegu klucza, które dotyczą tej części, w jego kolejności (w nawiasie kod kryterium):
Załóż kliny pod koła ciągnika przed przystąpieniem do badania opryskiwacza. (P.1.1)
Opuść opryskiwacz (belkę polową) w trakcie wykonywania badania. (P.1.2)
Zabezpiecz osłony wałka przed obracaniem się łańcuszkami. (P.1.3)
Dokument po tym kroku
Krok 2: Zbiornik, węże, belka i przegląd techniczny
Kryteria: , , ,
R.1.1 W pozycji Stan zbiornika: stan prawidłowy
R.1.2 W pozycji Stan węży: stan prawidłowy
R.1.3 W pozycji Stan belki polowej: stan prawidłowy
R.1.8 W pozycji Przegląd opryskiwacza: stan prawidłowy
ok. 6 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ogólny przegląd stanu technicznego opryskiwacza. Zabezpiecz agregat przed przemieszczaniem się w czasie wykonywania zadania. Usuń stwierdzone nieprawidłowości. Wyniki przeglądu wpisz do Tabeli 1.
Opisy w nawiasach w Tabeli 1 mówią, co sprawdzić: zbiornik bez pęknięć i przetarć, węże elastyczne i bez śladów zużycia, belka rozkładająca się bez zacięć i stabilnie zamocowana, aktualna naklejka przeglądu technicznego (opryskiwacz do 5 lat od roku produkcji z tabliczki znamionowej naklejki nie wymaga). Według klucza wszystkie cztery pozycje są w stanie prawidłowym.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Rozpylacze - rodzaj i drożność
Kryteria: , , ,
R.1.4 W pozycji Stan rozpylaczy na belce w kolumnie rodzaj rozpylacza: stan nieprawidłowy
R.1.5 W pozycji Stan rozpylaczy w kolumnie Opis czynności do wykonania: Wymienić niewłaściwy rodzaj rozpylacza
R.1.6 W pozycji Stan rozpylaczy na belce w kolumnie drożność rozpylaczy: stan nieprawidłowy
R.1.7 W pozycji Stan rozpylaczy w kolumnie Opis czynności do wykonania: Wymienić wadliwie działający rozpylacz
ok. 6 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ogólny przegląd stanu technicznego opryskiwacza. Zabezpiecz agregat przed przemieszczaniem się w czasie wykonywania zadania. Usuń stwierdzone nieprawidłowości. Wyniki przeglądu wpisz do Tabeli 1.
Kalibracja zakłada rozpylacz płaskostrumieniowy RS-MM 110°/03, który w tabeli wydajności dysz ma kolor niebieski. Według klucza na belce jest rozpylacz innego rodzaju (innego koloru) i rozpylacz wadliwie działający - drożność sprawdza się po uruchomieniu opryskiwacza. Oba wiersze: X w kolumnie „Stan nieprawidłowy” i opis czynności: Wymienić niewłaściwy rodzaj rozpylacza oraz Wymienić wadliwie działający rozpylacz.
Typowe błędy
Tabela ma kolumnę „Opis czynności do wykonania” - klucz ocenia osobno X i wpisaną czynność.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Wymiana rozpylaczy
Kryteria: ,
P.1.5 Zdający: wymienił wadliwy rozpylacz na rozpylacz płaskostrumieniowy RS-MM 110o/03
P.1.6 Zdający: wymienił rozpylacz innego koloru na rozpylacz płaskostrumieniowy RS-MM 110o/03 (niebieski)
ok. 6 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj ogólny przegląd stanu technicznego opryskiwacza. Zabezpiecz agregat przed przemieszczaniem się w czasie wykonywania zadania. Usuń stwierdzone nieprawidłowości. Wyniki przeglądu wpisz do Tabeli 1.
Usunięcie nieprawidłowości to wymiana obu rozpylaczy na właściwe. Kryteria przebiegu klucza:
Wymień wadliwy rozpylacz na rozpylacz płaskostrumieniowy RS-MM 110°/03. (P.1.5)
Wymień rozpylacz innego koloru na rozpylacz płaskostrumieniowy RS-MM 110°/03 (niebieski). (P.1.6)
Dokument po tym kroku
Etap 2: Środek ochrony roślin (rezultat 2)
Kroki 5-6 · po tym etapie masz 18 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 5: Wybór środka z etykiet
Kryteria:
R.2.1 W kolumnie Nazwa środka: ŚRODEK C lub tylko C
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Dobierz właściwy środek ochrony roślin do zwalczania chwastów dwuliściennych w pszenicy na podstawie zamieszczonych etykiet. Parametry stosowania wybranego środka ochrony roślin wpisz do Tabeli 2.
Etykiety w arkuszu: ŚRODEK A - herbicyd nieselektywny, uprawa kukurydzy; ŚRODEK B - fungicyd (choroby grzybowe), pszenica ozima i jara, żyto (zwalcza choroby, nie chwasty); ŚRODEK C - herbicyd na miotłę zbożową i chwasty dwuliścienne w pszenicy ozimej, życie ozimym i pszenżycie ozimym. Na chwasty dwuliścienne w pszenicy ozimej pasuje tylko ŚRODEK C (klucz przyjmuje też samą literę C).
Dokument po tym kroku
Krok 6: Dawka, kroplistość, woda i termin
Kryteria: , , ,
R.2.2 W pozycji Zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania [g/ha]: 80
R.2.3 W pozycji Zalecane rozpylacze: średniokropliste
R.2.4 W pozycji Zalecana ilość wody [l/ha]: 200÷300
R.2.5 W pozycji Zalecany termin zastosowania: wiosną po ruszeniu wegetacji, do fazy 1-go kolanka, lub BBCH 21-30
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Dobierz właściwy środek ochrony roślin do zwalczania chwastów dwuliściennych w pszenicy na podstawie zamieszczonych etykiet. Parametry stosowania wybranego środka ochrony roślin wpisz do Tabeli 2.
Z etykiety środka C: zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania 80 g/ha (90 g/ha to dawka maksymalna), opryskiwanie średniokropliste, ilość wody 200-300 l/ha, termin: wiosną po ruszeniu wegetacji do fazy 1-go kolanka (BBCH 21-30).
Klucz w R.2.3 nazywa tę pozycję „Zalecane rozpylacze”, a w Tabeli 2 kolumna nazywa się „Zalecane opryskiwanie (kategoria kroplistości)” - chodzi o to samo pole.
Typowe błędy
Wpisanie dawki maksymalnej (90 g/ha) zamiast zalecanej odbiera punkt R.2.2.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Kalibracja opryskiwacza (rezultat 3)
Kroki 7-9 · po tym etapie masz 29 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 7: Ciśnienie, prędkość i zakładany wydatek
Kryteria: , , ,
R.3.1 W kolumnie Ciśnienie robocze [bar]: 3
R.3.2 W kolumnie Prędkość robocza [km/h]: 6
R.3.3 W kolumnie Ilość cieczy roboczej na 10 ha [l]: 2 400
R.3.4 W kolumnie Zakładany wydatek rozpylacza [l/min]: 1,15
ok. 5 min
Polecenie z arkusza
Przeprowadź kalibrację opryskiwacza według następujących założeń: planowana dawka cieczy roboczej na 1 hektar - 240 litrów, typ rozpylacza - płaskostrumieniowy RS-MM 110o/03. Pozostałe dane odczytaj z tabeli Wydajności dysz opryskiwacza.
W tabeli „Wydajności dysz opryskiwacza” w wierszach rozpylacza RS-MM 110°/03 (niebieski) wartość 240 l/ha występuje tylko raz: przy ciśnieniu 3,0 bar i prędkości 6 km/h. W tym samym wierszu ciśnienia wydatek jednego rozpylacza to 1,15 l/min. Ilość cieczy na 10 ha: 240 l × 10 = 2 400 l (ilość na 1 ha jest w tabeli wydrukowana).
Typowe błędy
Odczyt z wiersza innego rozpylacza (02 - żółty, 04 - czerwony) daje inne ciśnienie i prędkość - dawkę 240 l/ha trzeba szukać tylko w wierszach RS-MM 110°/03.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Pomiar wydatku rozpylaczy
Kryteria: , ,
P.1.4 Zdający: dokonał regulacji ciśnienia opryskiwacza przy pełnych obrotach pompy i włączonym mieszadle
P.1.7 Zdający: wykonywał pomiar wydatku rozpylaczy przez czas 1 minuty. Uwaga: Uznać, jeżeli odchyłka czasu nie była większa niż 2 sekundy
P.1.8 Zdający: używał rękawic i kombinezonu ochronnego podczas kalibracji opryskiwacza
ok. 12 min
Polecenie z arkusza
Uruchom ciągnik, włącz napęd opryskiwacza, ustaw właściwe ciśnienie robocze i zmierz rzeczywisty wydatek cieczy z 2 rozpylaczy zbierając wodę do kubków miarowych (w czasie 1 minuty dla każdego rozpylacza). Ciecz otrzymaną podczas pomiaru pozostaw w pojemnikach do oceny. Wskazane parametry i wyniki pomiaru wpisz do Tabeli 3. Zamiar wykonania pomiaru wydatku cieczy zgłoś Przewodniczącemu ZN przez podniesienie ręki.
Pomiar wykonuje się po zgłoszeniu zamiaru przez podniesienie ręki, przy ciśnieniu 3,0 bar ustawionym w poprzednim kroku. Kryteria przebiegu klucza w jego kolejności:
Wyreguluj ciśnienie opryskiwacza przy pełnych obrotach pompy i włączonym mieszadle. (P.1.4)
Mierz wydatek każdego rozpylacza przez 1 minutę (klucz uznaje odchyłkę czasu do 2 sekund). (P.1.7)
Używaj rękawic i kombinezonu ochronnego podczas kalibracji opryskiwacza. (P.1.8)
Dokument po tym kroku
Krok 9: Zmierzony i uśredniony wydatek
Kryteria: , , ,
R.3.5 W kolumnie Zmierzony wydatek [l/min] rozpylacza A: podana wartość zgodna z odczytem na mierniku pojemnika
R.3.6 W kolumnie Zmierzony wydatek [l/min] rozpylacza B: podana wartość zgodna z odczytem na mierniku pojemnika
R.3.7 W kolumnie Zmierzony wydatek rozpylaczy A i B - zapisana przy każdym rozpylaczu litera P lub N Uznać, jeżeli litera P zapisana została, gdy ilość zebranej cieczy mieści się w przedziale od 1,03 do 1,27; gdy zapisana jest inna wartość - powinna być litera N
R.3.8 W kolumnie Uśredniony wydatek rozpylaczy A i B: zgodny z obliczeniami
ok. 4 min
Polecenie z arkusza
Uruchom ciągnik, włącz napęd opryskiwacza, ustaw właściwe ciśnienie robocze i zmierz rzeczywisty wydatek cieczy z 2 rozpylaczy zbierając wodę do kubków miarowych (w czasie 1 minuty dla każdego rozpylacza). Ciecz otrzymaną podczas pomiaru pozostaw w pojemnikach do oceny. Wskazane parametry i wyniki pomiaru wpisz do Tabeli 3. Zamiar wykonania pomiaru wydatku cieczy zgłoś Przewodniczącemu ZN przez podniesienie ręki.
Do Tabeli 3 wpisuje się ilość cieczy zebraną w kubku miarowym z każdego rozpylacza (to wydatek w l/min, bo pomiar trwał 1 minutę) - wartość zależy od stanowiska, a klucz sprawdza zgodność z odczytem na pojemniku. Przy każdym rozpylaczu litera P, gdy różnica wobec zakładanych 1,15 l/min jest mniejsza niż 10%, albo N, gdy jest większa. Uśredniony wydatek to (A + B) : 2.
10% z 1,15 l/min to 0,115 l/min, więc P obejmuje wydatki od 1,035 do 1,265 l/min. Klucz zaokrągla ten przedział i uznaje P dla wartości od 1,03 do 1,27.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Ewidencja zabiegów ochrony roślin (rezultat 4)
Krok 10 · po tym etapie masz 32 z 32 kryteriów (pkt)
Krok 10: Wpis do ewidencji
Kryteria: , ,
R.4.1 W kolumnie Roślina: pszenica
R.4.2 W kolumnie Powierzchnia na której wykonano zabieg [ha]: 10
R.4.3 W kolumnie Przyczyna zastosowania środka: występowanie chwastów dwuliściennych
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wpisz zabieg chemicznego zwalczania chwastów w uprawie pszenicy do Ewidencji zabiegów ochrony roślin - Tabela 4.
Roślina: pszenica ozima, powierzchnia 10 ha, środek ŚRODEK C w dawce 80 g/ha, przyczyna: występowanie chwastów dwuliściennych. Kolumny „Czas zabiegu” i „Nr pola” mają w arkuszu wydrukowany znak X - nie wypełnia się ich. Klucz ocenia roślinę, powierzchnię i przyczynę zastosowania środka.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.