Serwis używa plików cookies do analizy ruchu i poprawy działania. Szczegóły
RL.07-01-25.01-SGStyczeń 2025 · 23 kroki · ok. 52 min · 38 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Tłocznia oleju lnianego - plan na 2025
Arkusz RL.07-01-25.01-SG (kwalifikacja RL.07, formuła 2017, sesja styczeń 2025) to plan tłoczni oleju lnianego: Jan Kowalski przetworzy rocznie 200 ton nasion lnu kupionych od rolników po 2,80 zł/kg, olej sprzeda firmie farmaceutycznej, a wytłoki mieszalni pasz. Działkę z budynkiem i maszyny kupi na kredyt długoterminowy, własne oszczędności przeznaczy na nasiona. Do sporządzenia jest pięć dokumentów w kolejności z polecenia: bilans otwarcia na 1 stycznia 2025 r., plan amortyzacji środków trwałych, plan spłaty kredytu w pierwszym roku, uproszczony rachunek zysków i strat oraz ocena rentowności na podstawie wskaźników ROS i ROE.
Ten sam temat i te same dane są w arkuszach RL.07-01-22.06-SG i RL.07-01-26.01-SG (każdy ma własny klucz i własne rozwiązanie).
Kroki idą za kolejnością dokumentów - jeden krok to jedna pozycja albo mała grupa pozycji formularza. Każdą kwotę policzyłem w skrypcie z danych arkusza i porównałem z kluczem oceniania CKE.
Co widać w podglądzie. Formularze z arkusza odtworzone na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (rezultatem jest dokumentacja), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 38 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 29 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. W rachunku zysków i strat oraz przy wskaźnikach klucz przyjmuje też kwoty wynikające z wcześniejszych (błędnych) obliczeń zdającego - pomyłka w amortyzacji albo odsetkach nie przekreśla więc punktów dalej.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Bilans otwarcia na 1 stycznia 2025 r.
Kroki 1-4 · po tym etapie masz 10 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 1: Bilans: działka i budynek
Kryteria: ,
R.1.2 w aktywach trwałych działka: 50 000,00
R.1.3 w aktywach trwałych budynek produkcyjno-biurowy: 250 000,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 roku.
Bilans otwarcia pokazuje majątek firmy w dniu startu (aktywa) i źródła, z których go sfinansowano (pasywa). Aktywa trwałe to majątek używany dłużej niż rok. Z wykazu posiadanego (zakupionego) majątku:
działka 0,5 ha: 50 000,00 zł,
budynek produkcyjno-biurowy: 250 000,00 zł.
Razem to 300 000,00 zł - dokładnie kwota „działki wraz z budynkiem” z charakterystyki.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Bilans: silos, maszyny i suma aktywów trwałych
Kryteria: , ,
R.1.4 w aktywach trwałych silos na nasiona: 40 000,00
R.1.5 w aktywach trwałych maszyny i urządzenia: 110 000,00
R.1.1 suma aktywów trwałych: 450 000,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 roku.
Druk ma dla sprzętu dwa wiersze: osobno silos na nasiona i razem pozostałe maszyny i urządzenia. Z wykazu zakupionych maszyn:
silos na nasiona: 40 000,00 zł,
maszyny i urządzenia: przenośnik 10 000,00 + prasa ślimakowa 80 000,00 + zbiornik na olej 20 000,00 = 110 000,00 zł,
A. Aktywa trwałe: 50 000 + 250 000 + 40 000 + 110 000 = 450 000,00 zł.
Typowe błędy
Wpisanie w „Maszyny i urządzenia” całych 150 000 zł z wykazu - silos ma własny wiersz, więc do maszyn idzie tylko 110 000,00 zł (R.1.5).
Dokument po tym kroku
Krok 3: Bilans: aktywa obrotowe
Kryteria: , ,
R.1.6 suma aktywów obrotowych: 580 000,00
R.1.7 w aktywach obrotowych materiały (nasiona): 560 000,00
R.1.8 w aktywach obrotowych rachunek bankowy (środki pieniężne na rachunku): 20 000,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 roku.
Oszczędności właściciela (580 000,00 zł) idą na nasiona, a reszta na rachunek bankowy:
Obie sumy są równe - to sprawdzenie, że żaden składnik nie zgubił się po drodze.
Typowe błędy
Doliczenie działki i budynku do kapitału własnego - zostały kupione za kredyt, więc są w pasywach jako kapitał obcy (R.1.9).
Dokument po tym kroku
Etap 2: Plan amortyzacji środków trwałych
Kroki 5-7 · po tym etapie masz 16 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 5: Amortyzacja: budynek produkcyjno-biurowy
Kryteria:
R.2.1 kwota amortyzacji rocznej budynku produkcyjno-biurowego: 6 250,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.
Gdy druk podaje okres użytkowania, stopę liczę ze wzoru: stopa = 100 % : okres. Stawka roczna = wartość początkowa × stopa.
budynek: 100 % : 40 lat = 2,5 %; 250 000,00 × 2,5 % = 6 250,00 zł.
Działki w planie nie ma - gruntów się nie amortyzuje.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Amortyzacja: silos, przenośnik i prasa
Kryteria: , ,
R.2.2 kwota amortyzacji rocznej silosu do nasion: 1 800,00
R.2.3 kwota amortyzacji rocznej przenośnika do nasion: 1 400,00
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.
W tych wierszach okres jest przekreślony („x”), a stopę wydrukowano - wystarczy pomnożyć:
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.
ogółem: 6 250 + 1 800 + 1 400 + 11 200 + 2 000 = 22 650,00 zł - ta kwota trafi do rachunku zysków i strat.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Plan spłaty kredytu w pierwszym roku działalności
Kroki 8-12 · po tym etapie masz 23 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 8: Kredyt: rata kapitałowa i oprocentowanie kwartalne
Kryteria: ,
R.3.1 rata kwartalna spłaty kredytu: 11250,00
R.3.2 odsetki w ujęciu kwartalnym w %: 2
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź plan spłaty kredytu w pierwszym roku działalności.
Z charakterystyki kredytu: 450 000,00 zł na 10 lat, spłata kwartalna, raty kapitału stałe, odsetki 8 % w skali roku, bez prowizji.
liczba rat: 10 lat × 4 kwartały = 40,
rata kredytu (część kapitałowa, w każdym kwartale ta sama): 450 000,00 : 40 = 11 250,00 zł,
odsetki kwartalne w %: 8 % : 4 = 2 %.
Te dwie wartości wpisuję od razu we wszystkich czterech wierszach.
Typowe błędy
Wpisanie 8 % w kolumnie „Odsetki kwartalne w %” - to oprocentowanie roczne, na kwartał przypada jego czwarta część (R.3.2).
Dokument po tym kroku
Krok 9: Kredyt: I kwartał
Kryteria:
R.3.3 przy I kwartale: kwota kredytu: 450 000,00, suma odsetek: 9 000,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź plan spłaty kredytu w pierwszym roku działalności.
W I kwartale do spłaty jest cały kredyt:
kwota kredytu: 450 000,00 zł,
odsetki: 450 000,00 × 2 % = 9 000,00 zł,
razem do spłaty (rata + odsetki): 11 250,00 + 9 000,00 = 20 250,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Kredyt: II kwartał
Kryteria:
R.3.4 przy II kwartale: kwota kredytu: 438 750,00, suma odsetek: 8 775,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź plan spłaty kredytu w pierwszym roku działalności.
Po zapłaceniu pierwszej raty kapitał maleje o 11 250,00 zł, więc odsetki liczy się już od mniejszej kwoty:
razem do spłaty: 11 250,00 + 8 775,00 = 20 025,00 zł.
Typowe błędy
Liczenie odsetek w każdym kwartale od 450 000 zł - przy ratach malejących odsetki naliczane są od kapitału, który jeszcze został do spłaty (R.3.4).
Dokument po tym kroku
Krok 11: Kredyt: III i IV kwartał
Kryteria: ,
R.3.5 przy III kwartale: kwota kredytu: 427 500,00, suma odsetek: 8 550,00
R.3.6 przy IV kwartale: kwota kredytu: 416 250,00, suma odsetek: 8 325,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź plan spłaty kredytu w pierwszym roku działalności.
IV kwartał: 427 500,00 - 11 250,00 = 416 250,00 zł; odsetki × 2 % = 8 325,00 zł; razem 19 575,00 zł.
Odsetki spadają co kwartał o tę samą kwotę 225,00 zł (2 % z raty 11 250,00 zł).
Dokument po tym kroku
Krok 12: Kredyt: wiersz Razem
Kryteria:
R.3.7 suma odsetek razem: 34 650,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź plan spłaty kredytu w pierwszym roku działalności.
odsetki w pierwszym roku: 9 000 + 8 775 + 8 550 + 8 325 = 34 650,00 zł - to koszty finansowe w rachunku zysków i strat,
spłacony kapitał: 4 × 11 250,00 = 45 000,00 zł,
razem do spłaty w roku: 79 650,00 zł.
Spłata kapitału (45 000 zł) nie jest kosztem - zmniejsza dług, a nie zysk. Do kosztów trafiają tylko odsetki.
Typowe błędy
Wpisanie do rachunku zysków i strat całej kwoty „Razem do spłaty” (79 650 zł) - kosztem są tylko odsetki.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Uproszczony rachunek zysków i strat
Kroki 13-19 · po tym etapie masz 33 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 13: Rachunek: przychody ze sprzedaży
Kryteria:
R.4.1 Przychody ze sprzedaży: 890 000, 00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź uproszczony rachunek zysków i strat za pierwszy rok działalności.
Z 1 tony nasion technologia daje 300 kg oleju i 700 kg wytłoków, a przetwarzanych jest 200 ton:
olej: 200 × 300 kg = 60 000 kg × 12,50 zł = 750 000,00 zł,
wytłoki: 200 × 700 kg = 140 000 kg × 1,00 zł = 140 000,00 zł,
A. Przychody ze sprzedaży: 750 000 + 140 000 = 890 000,00 zł.
Typowe błędy
Pominięcie wytłoków - też są sprzedawane i należą do przychodów (R.4.1).
Dokument po tym kroku
Krok 14: Rachunek: amortyzacja i zakup nasion
Kryteria: ,
R.4.2 koszt amortyzacji rocznej: 22 650,00 lub kwota obliczona w R.2.6
R.4.3 koszt zakupu nasion: 560 000,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź uproszczony rachunek zysków i strat za pierwszy rok działalności.
amortyzacja - „Ogółem” z planu amortyzacji: 22 650,00 zł (kolumna „Obliczenia” jest przekreślona),
zakup nasion: 200 000 kg × 2,80 zł = 560 000,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Rachunek: energia i materiały, usługi obce
Kryteria: ,
R.4.4 koszt zużycia pozostałych materiałów i energii: 54 000,00
R.4.5 koszt usług obcych: 8 400,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź uproszczony rachunek zysków i strat za pierwszy rok działalności.
Koszty miesięczne z tabeli „Średnie miesięczne koszty działalności” mnożę przez 12 miesięcy:
energia elektryczna, środki czystości, woda - energia elektryczna 3 000,00 i środki czystości z wodą 1 500,00: (3 000,00 + 1 500,00) × 12 = 54 000,00 zł,
usługi obce (księgowość, kanalizacja): 700,00 × 12 = 8 400,00 zł.
Typowe błędy
Pominięcie energii elektrycznej w pozycji 3 - klucz liczy razem energię i środki czystości z wodą (54 000 zł, R.4.4).
Dokument po tym kroku
Krok 16: Rachunek: wynagrodzenia i pozostałe koszty rodzajowe
Kryteria: ,
R.4.6 koszt wynagrodzeń i ubezpieczeń społecznych: 108 000,00
R.4.7 koszt pozostałych kosztów rodzajowych: 18 000,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź uproszczony rachunek zysków i strat za pierwszy rok działalności.
wynagrodzenia i ubezpieczenia społeczne dwóch pracowników: 9 000,00 × 12 = 108 000,00 zł,
pozostałe koszty rodzajowe: 1 500,00 × 12 = 18 000,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Rachunek: koszty finansowe i suma kosztów
Kryteria:
R.4.8 koszty finansowe (odsetki od kredytu): 34 650,00 lub inna kwota wyliczona w R.3.7
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź uproszczony rachunek zysków i strat za pierwszy rok działalności.
R.4.9 dochód (zysk) brutto: 84 300,00 lub inna kwota wynikająca z wcześniejszych obliczeń zdającego
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź uproszczony rachunek zysków i strat za pierwszy rok działalności.
C. Dochód (zysk) brutto = przychody - koszty:
890 000,00 - 805 700,00 = 84 300,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 19: Rachunek: podatek i dochód netto
Kryteria:
R.4.10 dochód (zysk) netto: 68 283,00 lub inna kwota wynikająca z wcześniejszych obliczeń zdającego
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu sporządź uproszczony rachunek zysków i strat za pierwszy rok działalności.
D. podatek liniowy 19 %: 84 300 × 19 % = 16 017,00 zł (wynik jest w pełnych złotych, zaokrąglenie nic nie zmienia),
E. Dochód (zysk) netto: 84 300 - 16 017 = 68 283,00 zł.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Ocena rentowności - wskaźniki ROS i ROE
Kroki 20-23 · po tym etapie masz 38 z 38 kryteriów (pkt)
Krok 20: Wskaźnik ROS: obliczenie
Kryteria:
R.5.1 Obliczony i zapisany wskaźnik ROS: w przedziale 7 do 8 % lub inna kwota wynikająca z wcześniejszych obliczeń zdającego
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu oceń rentowność sprzedaży i kapitału własnego na podstawie wskaźników ROS i ROE.
Wzór z tabeli „Wskaźniki rentowności ROS i ROE”: ROS = zysk netto × 100 : sprzedaż ogółem.
68 283 × 100 : 890 000 = 7,67 % (klucz: od 7 do 8 %).
Typowe błędy
Podstawienie zysku brutto (84 300 zł) zamiast netto - wzór z arkusza używa zysku netto (R.5.1).
Dokument po tym kroku
Krok 21: Wskaźnik ROS: interpretacja
Kryteria:
R.5.2 Interpretacja wskaźnika ROS: przykładowe zapisy Sprzedaż oleju przynosi rocznie 7,67 % zysku Na każde 100 zł sprzedaży przypada 7,67 zł zysku Na każdą złotówkę sprzedaży przypada 7-8 groszy zysku. Punkty należy przyznać w sytuacji, gdy zdający źle obliczył wskaźnik, ale interpretacja jest poprawna w stosunku do ustalonego przez niego wyniku.
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu oceń rentowność sprzedaży i kapitału własnego na podstawie wskaźników ROS i ROE.
Interpretacja mówi, co liczba znaczy w złotówkach: na każde 100 zł sprzedaży przypada 7,67 zł zysku netto, czyli około 8 groszy z każdej złotówki. Dopisuję porównanie z wartością pożądaną z arkusza (powyżej 6 %).
Dokument po tym kroku
Krok 22: Wskaźnik ROE: obliczenie i interpretacja
Kryteria: ,
R.5.3 Obliczony i zapisany wskaźnik ROE: w przedziale 11 do 12 % lub inna kwota wynikająca z wcześniejszych obliczeń zdającego
R.5.4 Interpretacja wskaźnika ROE: przykładowe zapisy Kapitał własny zaangażowany w przedsięwzięcie przynosi rocznie 11,77 % zysku (około 12%) Na każde 100 zł kapitału własnego przypada 11,77 zł zysku (około 12 zł) Na każdą złotówkę kapitału własnego przypada około 12 groszy zysku. Punkty należy przyznać w sytuacji, gdy zdający źle obliczył wskaźnik, ale interpretacja jest poprawna w stosunku do ustalonego przez niego wyniku.
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu oceń rentowność sprzedaży i kapitału własnego na podstawie wskaźników ROS i ROE.
ROE = zysk netto × 100 : kapitał własny, a kapitał własny jest w bilansie otwarcia (580 000,00 zł):
68 283 × 100 : 580 000 = 11,77 % (klucz: od 11 do 12 %).
Na każde 100 zł kapitału własnego zaangażowanego w przedsięwzięcie przypada 11,77 zł zysku netto (około 12 groszy z każdej złotówki).
Typowe błędy
Dzielenie przez sumę bilansową (1 030 000 zł) - ROE liczy się od kapitału własnego (R.5.3).
Dokument po tym kroku
Krok 23: Ocena rentowności i decyzja
Kryteria:
R.5.5 Ocena rentowności i ocenia decyzji odnośnie podjęcia działalności: przykładowy zapis Rentowność sprzedaży i kapitału własnego jest zadawalająca (dobra, średnia), uzyskana rentowność przekracza minimalną założoną przez przedsiębiorcę w związku z czym decyzja o podjęciu działalności (produkcja oleju lnianego) jest słuszna.
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia oraz informacji zawartych w zadaniu oceń rentowność sprzedaży i kapitału własnego na podstawie wskaźników ROS i ROE.
Arkusz podaje, że działalność ruszy tylko wtedy, gdy przedsięwzięcie okaże się rentowne, a wartość pożądana obu wskaźników to powyżej 6 %. ROS 7,67 % i ROE 11,77 % ją przekraczają, więc ocena jest pozytywna: rentowność jest zadowalająca, a decyzja o podjęciu produkcji oleju lnianego - słuszna.
Dokument po tym kroku
Podgląd
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.