Przejdź do głównej treści
ROL.05-01-22.01-SGStyczeń 2022 · 24 kroki · ok. 61 min · 52 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Biznesplan chowu kurcząt

Arkusz to biznesplan intensywnego chowu kurcząt rzeźnych w dziale specjalnym produkcji rolnej: 6 rzutów po 20 000 piskląt w roku, kredyt 200 000 zł na płytę obornikową i wyposażenie kurnika. Do sporządzenia jest sześć dokumentów w kolejności z polecenia: analiza SWOT, uproszczony bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2022 r., plan amortyzacji, plan spłaty kredytu w pierwszym roku, uproszczony rachunek zysków i strat (z czterema tabelami pomocniczymi: upadki, sprzedaż, pasza, pisklęta) oraz ocena rentowności na podstawie wskaźników ROA i ROE.

Kroki idą za kolejnością dokumentów - jeden krok to jedna pozycja albo mała grupa pozycji formularza. Każdą kwotę policzyłem w skrypcie z danych arkusza i porównałem z kluczem oceniania CKE; nic nie jest dopisane spoza charakterystyki działalności.

Co widać w podglądzie. Formularze z arkusza odtworzone na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”, rezultatem jest dokumentacja), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 52 kryteria w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 39 punktów - można stracić 13 kryteriów i nadal zdać. W bilansie klucz ocenia trzy grupy aktywów trwałych (grunty, budynki i budowle, maszyny i urządzenia), choć druk wymienia pozycje pojedynczo - w krokach pokazuję obie postaci.

  1. Etap 1: Analiza SWOT

    Kroki 1-4 · po tym etapie masz 8 z 52 kryteriów (pkt)

    Krok 1: SWOT: mocne strony

    Kryteria: ,

    R.1.1 w mocnych stronach: wyższe wykształcenie rolniczo-ekonomiczne hodowcy

    R.1.2 w mocnych stronach: zapewniony zbyt brojlerów po cenie gwarantowanej

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź analizę SWOT przedsięwzięcia.

    Osiem elementów z arkusza („Elementy otoczenia i wnętrza firmy”) dzielę na wewnętrzne (mocne i słabe strony hodowcy i jego firmy) i zewnętrzne (szanse i zagrożenia z otoczenia). Mocne strony: wyższe wykształcenie rolniczo-ekonomiczne hodowcy i zapewniony zbyt brojlerów po cenie gwarantowanej.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: SWOT: słabe strony

    Kryteria: ,

    R.1.3 w słabych stronach: małe doświadczenie hodowcy w produkcji żywca drobiowego

    R.1.4 w słabych stronach: wysokie koszty produkcji

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź analizę SWOT przedsięwzięcia.

    Słabe strony: małe doświadczenie hodowcy w produkcji żywca drobiowego i wysokie koszty produkcji - koszty to cecha tej konkretnej produkcji, czyli wnętrza firmy.

    Typowe błędy

    Wysokie koszty produkcji w zagrożeniach - zagrożeniem są rosnące ceny energii i pasz (rynek), a poziom kosztów to cecha firmy (R.1.4).

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: SWOT: szanse

    Kryteria: ,

    R.1.5 w szansach: wzrost zainteresowania mięsem drobiowym ze względu na właściwości dietetyczne

    R.1.6 w szansach: wzrost eksportu mięsa drobiowego do Europy Zachodniej

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź analizę SWOT przedsięwzięcia.

    Szanse: wzrost zainteresowania mięsem drobiowym ze względu na właściwości dietetyczne i wzrost eksportu mięsa drobiowego do Europy Zachodniej.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: SWOT: zagrożenia

    Kryteria: ,

    R.1.7 w zagrożeniach: rosnące wymogi ochrony środowiska

    R.1.8 w zagrożeniach: rosnące ceny energii i pasz

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź analizę SWOT przedsięwzięcia.

    Zagrożenia: rosnące wymogi ochrony środowiska i rosnące ceny energii i pasz - na oba czynniki hodowca nie ma wpływu.

    Dokument po tym kroku
  5. Etap 2: Uproszczony bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2022 r.

    Kroki 5-9 · po tym etapie masz 18 z 52 kryteriów (pkt)

    Krok 5: Bilans: działka, budynek, płyta obornikowa

    Kryteria: ,

    R.2.1 w aktywach trwałych: grunty 50 000,00

    R.2.2 w aktywach trwałych: budynki i budowle 450 000,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2022 roku.

    • działka: 50 000,00 zł,
    • budynki inwentarskie: 400 000,00 zł,
    • płyta obornikowa oraz zbiornik na odcieki i wodę gnojową (budowa z kredytu): 50 000,00 zł.

    Klucz ocenia tu grupy: grunty 50 000,00 zł i budynki i budowle = budynek + płyta ze zbiornikiem = 400 000 + 50 000 = 450 000,00 zł. Druk ma osobne wiersze, więc wpisuję pozycje - ich suma daje kwotę z klucza.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Bilans: ciągnik, maszyny i urządzenia, aktywa trwałe

    Kryteria:

    R.2.3 w aktywach trwałych: środki transportu, maszyny i urzadzenia 234 000,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2022 roku.

    • ciągnik rolniczy (posiadany): 84 000,00 zł,
    • z kredytu: silos 33 000,00, agregat 15 000,00, urządzenia grzewcze 38 000,00, wentylacyjne 30 000,00, do zadawania pasz i poidła 34 000,00 zł.

    Grupa z klucza - środki transportu, maszyny i urządzenia: 84 000 + 33 000 + 15 000 + 38 000 + 30 000 + 34 000 = 234 000,00 zł. Aktywa trwałe razem (wiersz nagłówka): 734 000,00 zł.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Bilans: aktywa obrotowe

    Kryteria: , ,

    R.2.4 w aktywach obrotowych: kurczęta (inwentarz żywy) 36 000,00

    R.2.5 w aktywach obrotowych: pasza (materiały) 92 000,00

    R.2.6 w aktywach obrotowych: rachunek bankowy 130 000,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2022 roku.

    • pasza (zapasy) na pierwszy cykl, kupiona z odroczonym terminem: 92 000,00 zł,
    • pisklęta (inwentarz żywy) - pierwsza partia: 20 000 szt. × 1,80 zł = 36 000,00 zł, też z odroczonym terminem,
    • rachunek bankowy - środki własne: 130 000,00 zł.

    Aktywa obrotowe razem: 258 000,00 zł.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Bilans: kapitały własne

    Kryteria:

    R.2.7 w kapitałach własnych: kapitał własny 664 000,00

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2022 roku.

    Kapitał własny to majątek rzeczowy hodowcy i jego środki finansowe:

    • działka 50 000 + budynek 400 000 + ciągnik 84 000 + środki własne 130 000 = 664 000,00 zł.
    Typowe błędy

    Pominięcie ciągnika albo działki - cały posiadany kapitał rzeczowy jest kapitałem własnym (R.2.7).

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Bilans: kapitały obce i sumy

    Kryteria: , ,

    R.2.8 w kapitałach obcych: kredyt długoterminowy 200 000,00

    R.2.9 w kapitałach obcych: zobowiązania wobec dostawców 128 000,00

    R.2.10 suma bilansowa: 992 000,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2022 roku.

    • kredyt długoterminowy: 200 000,00 zł,
    • zobowiązania wobec dostawców - pasza i pisklęta z odroczonym terminem: 92 000 + 36 000 = 128 000,00 zł (kapitały obce razem 328 000,00 zł),
    • suma aktywów: 734 000 + 258 000 = 992 000,00 zł; suma pasywów: 664 000 + 328 000 = 992 000,00 zł.
    Typowe błędy

    Wpisanie samej paszy (92 000 zł) w zobowiązaniach - pisklęta też kupiono z odroczonym terminem płatności (R.2.9).

    Dokument po tym kroku
  10. Etap 3: Plan amortyzacji środków trwałych

    Kroki 10-12 · po tym etapie masz 27 z 52 kryteriów (pkt)

    Krok 10: Amortyzacja: budynek, ciągnik, agregat

    Kryteria: , ,

    R.3.1 budynku 10 000,00

    R.3.2 ciągnika rolniczego 11 760,00

    R.3.3 agregatu prądotwórczego 2 700,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.

    Brakującą stopę liczę: stopa = 100 % : okres; stawka roczna = wartość początkowa × stopa.

    • budynek: 100 % : 40 lat = 2,5 %; 400 000,00 × 2,5 % = 10 000,00 zł,
    • ciągnik: stopa wydrukowana 14 %; 84 000,00 × 14 % = 11 760,00 zł,
    • agregat prądotwórczy: stopa 18 %; 15 000,00 × 18 % = 2 700,00 zł.
    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Amortyzacja: urządzenia grzewcze, wentylacyjne, silos

    Kryteria: , ,

    R.3.4 urządzenia grzewczego 3 800,00

    R.3.5 urządzenia wentylacyjnego 3 000,00

    R.3.6 silosu na paszę 825,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.

    • urządzenia grzewcze: 100 % : 10 lat = 10 %; 38 000,00 × 10 % = 3 800,00 zł,
    • urządzenia wentylacyjne: 100 % : 10 lat = 10 %; 30 000,00 × 10 % = 3 000,00 zł,
    • silos na paszę: 100 % : 40 lat = 2,5 %; 33 000,00 × 2,5 % = 825,00 zł.
    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Amortyzacja: płyta, urządzenia do zadawania pasz i razem

    Kryteria: , ,

    R.3.7 płyty obornikowej i zbiornika na odcieki 1 250,00

    R.3.8 urządzenia do zadawania pasz poidła 4 760,00

    R.3.9 amortyzacja roczna 38 095,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.

    • płyta obornikowa i zbiornik: 100 % : 40 lat = 2,5 %; 50 000,00 × 2,5 % = 1 250,00 zł,
    • urządzenia do zadawania pasz i poidła: stopa 14 %; 34 000,00 × 14 % = 4 760,00 zł.

    Razem: 38 095,00 zł - ta kwota trafi do rachunku zysków i strat. Działki się nie amortyzuje.

    Dokument po tym kroku
  13. Etap 4: Plan spłaty kredytu w pierwszym roku

    Kroki 13-15 · po tym etapie masz 37 z 52 kryteriów (pkt)

    Krok 13: Kredyt: stopa kwartalna i rata kapitału

    Kryteria: ,

    R.4.1 w pozycji odsetki kwartalne w % w kwartałach I do IV 1,5

    R.4.2 w pozycji rata kredytu w kwartałach I do IV 10 000,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź plan spłaty kredytu w pierwszym roku kredytowania.

    Kredyt 200 000,00 zł na 5 lat, odsetki 6 % rocznie, raty kwartalne, bez prowizji. Druk ma osobną kolumnę „Rata kredytu” i „Razem do spłaty (rata + odsetki)”, więc rata to równa rata kapitału (tak liczy klucz):

    • liczba rat: 5 lat × 4 = 20; rata = 200 000,00 : 20 = 10 000,00 zł,
    • odsetki kwartalne: 6 % : 4 = 1,5 %.
    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Kredyt: kapitał do spłaty w kwartałach

    Kryteria: , , ,

    R.4.3 w pozycji kapitał do spłaty w I kwartale 200 000,00

    R.4.4 w pozycji kapitał do spłaty w II kwartale 190 000,00

    R.4.5 w pozycji kapitał do spłaty w III kwartale 180 000,00

    R.4.6 w pozycji kapitał do spłaty w IV kwartale 170 000,00

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź plan spłaty kredytu w pierwszym roku kredytowania.

    Kapitał maleje co kwartał o ratę 10 000,00 zł:

    • I: 200 000,00, II: 190 000,00, III: 180 000,00, IV: 170 000,00 zł.
    Typowe błędy

    Zmniejszanie kapitału o całą kwotę do spłaty (rata + odsetki) - odsetki nie spłacają kapitału (R.4.4-R.4.6).

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Kredyt: odsetki i razem

    Kryteria: , , ,

    R.4.7 odsetki kwartalne w zł w kwartale I 3 000,00

    R.4.8 odsetki kwartalne w zł w kwartale II 2 850,00

    R.4.9 odsetki kwartalne w zł w kwartale III 2 700,00

    R.4.10 odsetki kwartalne w zł w kwartale IV 2 550,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź plan spłaty kredytu w pierwszym roku kredytowania.

    Odsetki = kapitał do spłaty × 1,5 %:

    • I: 3 000,00, II: 2 850,00, III: 2 700,00, IV: 2 550,00 zł.

    Razem w roku: odsetki 11 100,00 zł (to koszt do rachunku zysków i strat), raty 40 000,00 zł, do spłaty 51 100,00 zł.

    Dokument po tym kroku
  16. Etap 5: Uproszczony rachunek zysków i strat

    Kroki 16-21 · po tym etapie masz 47 z 52 kryteriów (pkt)

    Krok 16: Tabela pomocnicza: upadki i liczba kurcząt do sprzedaży

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.

    Przed rachunkiem wypełniam cztery tabele pomocnicze ze strony 7. Pierwsza - ile kurcząt przeżyje rzut:

    • upadki: 20 000 × 1,5 % = 300 szt.,
    • do sprzedaży: 20 000 - 300 = 19 700 szt.
    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Tabela pomocnicza: wartość sprzedaży kurcząt

    Kryteria:

    R.5.1 przychody ze sprzedaży 1 rzutu kurczaków 187 150,00

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.

    • w jednym rzucie: 19 700 szt. × 2,5 kg × 3,80 zł/kg = 187 150,00 zł,
    • w roku: 187 150,00 × 6 rzutów = 1 122 900,00 zł.
    Typowe błędy

    Liczenie przychodu od 20 000 kurcząt - sprzedaje się tylko te, które przeżyły (R.5.1).

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: Tabele pomocnicze: pasza i pisklęta

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.

    Koszty liczy się bez odliczania upadków - paszę i pisklęta kupuje się dla całej partii:

    • pasza: 4,60 zł × 20 000 szt. = 92 000,00 zł na rzut; × 6 = 552 000,00 zł rocznie,
    • pisklęta: 20 000 × 1,80 zł = 36 000,00 zł na rzut; × 6 = 216 000,00 zł rocznie.
    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Rachunek: przychody i koszty piskląt i paszy

    Kryteria: , ,

    R.5.2 przychody roczne ze sprzedaży 1 122 900,00

    R.5.3 koszt zakupu kurcząt na 6 rzutów 216 000,00

    R.5.4 koszty paszy na 6 rzutów 552 000,00

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.

    Przenoszę wyniki tabel pomocniczych:

    • przychody ze sprzedaży 6 rzutów: 1 122 900,00 zł (ta sama kwota w wierszu A),
    • pisklęta na 6 rzutów: 216 000,00 zł,
    • pasza na 6 rzutów: 552 000,00 zł.
    Dokument po tym kroku
  20. Krok 20: Rachunek: pozostałe koszty, amortyzacja, odsetki

    Kryteria: , ,

    R.5.5 pozostałe koszty stanowiące 30% kosztów paszy 165 600,00

    R.5.6 koszty amortyzacji rocznej 38 095,00

    R.5.7 koszty odsetek od kredytów 11 100,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.

    • pozostałe koszty (przygotowanie stanowiska, ogrzewanie, obsługa, profilaktyka) = 30 % kosztów żywienia: 552 000,00 × 30 % = 165 600,00 zł,
    • amortyzacja - z planu: 38 095,00 zł,
    • odsetki od kredytu - „Razem” z planu spłaty: 11 100,00 zł (raty kapitału nie są kosztem).

    Koszty razem (B): 982 795,00 zł.

    Typowe błędy

    Wpisanie w odsetki całej kwoty do spłaty (51 100 zł) - kosztem są tylko odsetki 11 100 zł (R.5.7).

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Rachunek: dochód brutto, podatek i dochód netto

    Kryteria: , ,

    R.5.8 dochód brutto 140 105,00

    R.5.9 podatek dochodowy wg stawki 19% 26 620,00 lub poprawnie obliczona wartość na podstawie wcześniej uzyskanych wyników w pełnych zł

    R.5.10 dochód rolniczy netto 113 485,00

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.

    • C. dochód brutto: 1 122 900,00 - 982 795,00 = 140 105,00 zł,
    • D. podatek liniowy 19 %: 140 105 × 19 % = 26 619,95 → 26 620,00 zł (w pełnych złotych),
    • E. dochód netto: 140 105 - 26 620 = 113 485,00 zł.
    Dokument po tym kroku
  22. Etap 6: Rentowność - wskaźniki ROA i ROE

    Kroki 22-24 · po tym etapie masz 52 z 52 kryteriów (pkt)

    Krok 22: Wskaźnik ROA: obliczenie i interpretacja

    Kryteria: ,

    R.6.1 wyliczona i zapisana wartość wskaźnika rentowności aktywów ROA od 11% do 12% lub od 11 do 12 lub poprawnie obliczone na podstawie wcześniej uzyskanych wyników

    R.6.2 zinterpretowany wskaźnik ROA - interpretacja zgodna z obliczonym wsaźnikiem

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oceń rentowność aktywów i kapitału własnego na podstawie wskaźników ROA i ROE.

    ROA = zysk netto : aktywa ogółem × 100 %, aktywa ogółem = suma bilansowa:

    • 113 485 : 992 000 × 100 % = 11,44 % (klucz: 11-12 %).

    Na każde 100 zł majątku przypada 11,44 zł zysku netto; rolnik zakłada minimum 10 %.

    Dokument po tym kroku
  23. Krok 23: Wskaźnik ROE: obliczenie i interpretacja

    Kryteria: ,

    R.6.3 wyliczona i zapisana wartość wskaźnika rentowności kapitału własnego ROE od 17% do 17,1% lub od 17 do 17,1 lub poprawnie obliczone na podstawie wcześniej uzyskanych wyników

    R.6.4 zinterpretowany wskaźnik ROE - interpretacja zgodna z obliczonym wsaźnikiem

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oceń rentowność aktywów i kapitału własnego na podstawie wskaźników ROA i ROE.

    ROE = zysk netto : kapitał własny × 100 %:

    • 113 485 : 664 000 × 100 % = 17,09 % (klucz: 17-17,1 %).

    Na każde 100 zł kapitału własnego przypada 17,09 zł zysku netto; rolnik zakłada minimum 15 %.

    Typowe błędy

    Dzielenie przez sumę bilansową - wtedy wychodzi ROA, a nie ROE (R.6.3).

    Dokument po tym kroku
  24. Krok 24: Ocena rentowności i decyzja

    Kryteria:

    R.6.5 ocena rentowności i sugerowana decyzja odnośnie rozpoczęcia działalności jest zgodna z obliczonymi wskaźnikami

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oceń rentowność aktywów i kapitału własnego na podstawie wskaźników ROA i ROE.

    Oba wskaźniki przekraczają minimalne wartości, które arkusz podaje jako założenia rolnika (ROA 10 %, ROE 15 %), więc chów jest rentowny, a decyzja brzmi: prowadzić działalność. (Charakterystyka mówi, że hodowca już rozpoczął działalność 1 stycznia 2022 r., a druk pyta o decyzję „odnośnie podjęcia działalności” - ocena potwierdza ten wybór.)

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.