Arkusz to plan działalności pozarolniczej: produkcja tłucznia z kamienia polnego (10 000 ton rocznie, odbiór przez gminy po 110,00 zł za tonę), finansowanej środkami własnymi, premią na różnicowanie działalności i kredytem długoterminowym. Do sporządzenia jest sześć dokumentów, w kolejności z arkusza: analiza SWOT, uproszczony bilans otwarcia na 1 stycznia 2024 r., plan amortyzacji, plan spłaty kredytu za pierwszy rok, koszty i przychody z rachunkiem zysków i strat oraz wskaźniki zadłużenia aktywów i rentowności kapitału własnego z decyzją.
Kroki idą za kolejnością dokumentów - jeden krok to jedna pozycja albo mała grupa pozycji formularza. Każdą kwotę policzyłem w skrypcie z danych arkusza i porównałem z kluczem oceniania CKE. W jednym miejscu opis i tabele arkusza mówią co innego (co kupiono z kredytu) - rozstrzygam to według tabel i klucza, a krok opisuje dlaczego.
Co widać w podglądzie. Formularze z arkusza odtworzone na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”, rezultatem jest dokumentacja), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 47 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 36 punktów - można stracić 11 kryteriów i nadal zdać.
Kroki 1-4 · po tym etapie masz 8 z 47 kryteriów (pkt)
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź analizę SWOT planowanego przedsięwzięcia.
Elementy dzielę na wewnętrzne (mocne i słabe strony firmy) i zewnętrzne (szanse i zagrożenia z otoczenia). Mocne strony: zapewnione dostawy kamienia i przewoźna maszyna do produkcji tłucznia (można ją przemieszczać tam, gdzie jest kamień albo odbiorca).
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź analizę SWOT planowanego przedsięwzięcia.
Słabe strony: duża rotacja pracowników i brak doświadczenia właściciela w produkcji tłucznia.
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź analizę SWOT planowanego przedsięwzięcia.
Szanse: dotacje państwowe do remontu dróg gminnych (gminy będą kupować tłuczeń) i mała konkurencja na rynku.
Wpisanie małej konkurencji do mocnych stron - to cecha rynku, nie firmy (R.1.6).
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź analizę SWOT planowanego przedsięwzięcia.
Zagrożenia: prognozowany duży wzrost cen paliw (maszyny i samochód zużywają dużo paliwa) i spadek dochodów gmin - gminy są jedynym odbiorcą.
Kroki 5-11 · po tym etapie masz 18 z 47 kryteriów (pkt)
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2024 roku.
Z wykazu nieruchomości: działka 50 000,00 zł i budynek garażowy z aneksem socjalnym 180 000,00 zł.
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2024 roku.
Tabela „maszyny i urządzenia zakupione ze środków własnych oraz z premii”: kruszarka 150 000,00, ładowarka 50 000,00, ciągnik 60 000,00 zł (razem 260 000,00 zł).
Uwaga: w opisie przedsięwzięcia stoi, że kredytem sfinansowano kruszarkę, ale tabele arkusza (i klucz) mówią co innego - kruszarka jest kupiona ze środków własnych, a z kredytu samochód i platforma. Na bilans nie ma to wpływu (kredyt i maszyny z obu źródeł kosztują po 150 000,00 i 260 000,00 zł), więc trzymam się tabel.
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2024 roku.
Z kredytu długoterminowego: samochód ciężarowy 120 000,00 zł i platforma do przewozu kruszarki 30 000,00 zł. Klucz ocenia ładowarkę, ciągnik i platformę jednym kryterium (razem 140 000,00 zł) - dopiero teraz wszystkie trzy są wpisane.
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2024 roku.
Wpisanie 300 000,00 zł na rachunek - kruszarka, ładowarka i ciągnik zostały już z tych pieniędzy opłacone (R.2.7).
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2024 roku.
Kapitał własny to wkład właściciela: działka, budynek, środki własne i premia (premia jest bezzwrotna, więc nie jest długiem):
Wpisanie premii do kapitałów obcych - to dotacja, której nie spłaca się bankowi (R.2.8).
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2024 roku.
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej sporządź uproszczony bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2024 roku.
Sumy grup i sumy bilansowe (klucz ich nie ocenia, ale potwierdzają poprawność):
Suma aktywów (690 000 zł) i kapitały obce (160 000 zł) przydadzą się do wskaźnika zadłużenia.
Kroki 12-15 · po tym etapie masz 24 z 47 kryteriów (pkt)
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz wartość rocznej amortyzacji środków trwałych.
Stopa = 100 % : okres; stawka roczna = wartość × stopa, w pełnych złotych. Budynek: 100 % : 25 lat = 4 %; 180 000,00 × 4 % = 7 200,00 zł.
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz wartość rocznej amortyzacji środków trwałych.
Okres jest przekreślony, stopa wydrukowana 10 %:
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz wartość rocznej amortyzacji środków trwałych.
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz wartość rocznej amortyzacji środków trwałych.
Platforma: 100 % : 8 lat = 12,5 %; 30 000,00 × 12,5 % = 3 750,00 zł.
Razem amortyzacja roczna: 47 750,00 zł.
Zaokrąglenie stopy 12,5 % do 13 % - stawka wyszłaby 3 900 zł zamiast 3 750 zł (R.3.6).
Kroki 16-20 · po tym etapie masz 34 z 47 kryteriów (pkt)
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz plan spłaty kredytu długoterminowego za pierwszy rok działalności.
Z warunków kredytu: 150 000,00 zł na 10 lat, odsetki 8 % rocznie, raty kapitałowe kwartalne, równe.
Wpisanie 8 % jako odsetek kwartalnych - 8 % to stawka roczna (R.4.1).
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz plan spłaty kredytu długoterminowego za pierwszy rok działalności.
W I kwartale do spłaty jest cały kredyt: 150 000,00 zł. Odsetki liczy się od kapitału pozostałego do spłaty: 150 000,00 × 2 % = 3 000,00 zł. Kwota do zapłaty: 3 750,00 + 3 000,00 = 6 750,00 zł.
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz plan spłaty kredytu długoterminowego za pierwszy rok działalności.
Kapitał zmniejsza się o spłaconą ratę: 150 000,00 - 3 750,00 = 146 250,00 zł; odsetki 146 250,00 × 2 % = 2 925,00 zł.
Liczenie odsetek co kwartał od całych 150 000,00 zł - odsetki liczy się od kapitału, który jeszcze pozostał do spłaty (R.4.4).
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz plan spłaty kredytu długoterminowego za pierwszy rok działalności.
Kapitał: 146 250,00 - 3 750,00 = 142 500,00 zł; odsetki: 2 850,00 zł. Odsetki maleją, bo rata kapitału jest stała, a kapitał coraz mniejszy.
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz plan spłaty kredytu długoterminowego za pierwszy rok działalności.
Kapitał: 138 750,00 zł; odsetki: 2 775,00 zł.
Razem w skali roku: raty 15 000,00 zł, odsetki 11 550,00 zł, do spłaty 26 550,00 zł. Odsetki to roczny koszt kredytu w rachunku zysków i strat.
Kroki 21-26 · po tym etapie masz 42 z 47 kryteriów (pkt)
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz koszty i przychody roczne oraz sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.
Linia produkcyjna wytwarza 10 000 t tłucznia rocznie, gminy płacą 110,00 zł za tonę: 10 000 × 110,00 = 1 100 000,00 zł.
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz koszty i przychody roczne oraz sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.
Kamień kupuje się po 60,00 zł za tonę. Arkusz nie podaje ubytku przy kruszeniu, więc zapotrzebowanie na kamień przyjmuję równe produkcji - 10 000 t (tak liczy też klucz): 10 000 × 60,00 = 600 000,00 zł.
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz koszty i przychody roczne oraz sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.
Każdy koszt miesięczny × 12, np. wynagrodzenie 7 000,00 × 12 = 84 000,00 zł. Razem: 22 400,00 × 12 = 268 800,00 zł.
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz koszty i przychody roczne oraz sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.
Do rachunku przenoszę: przychody 1 100 000,00, materiały 600 000,00, amortyzację z planu amortyzacji 47 750,00, pozostałe koszty 268 800,00 i roczne koszty kredytu - same odsetki z planu spłaty: 11 550,00 zł. Raty kapitałowej (15 000 zł) nie wpisuję - spłata pożyczonych pieniędzy nie jest kosztem.
Koszty razem (B): 928 100,00 zł.
Wpisanie jako kosztu kredytu całej kwoty do spłaty (26 550 zł) - kosztem są tylko odsetki (R.5.5).
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz koszty i przychody roczne oraz sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.
Dochód brutto: 1 100 000,00 - 928 100,00 = 171 900,00 zł.
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz koszty i przychody roczne oraz sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.
Działalność rozliczana jest według zasad ogólnych stawką 12 % (nie 19 %): 171 900 × 12 % = 20 628,00 zł. Dochód netto: 171 900 - 20 628 = 151 272,00 zł.
Liczenie podatku stawką 19 % z przyzwyczajenia - arkusz podaje 12 %, a formularz ma to w nazwie wiersza (R.5.7).
Kroki 27-29 · po tym etapie masz 47 z 47 kryteriów (pkt)
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz wskaźniki zadłużenia aktywów i rentowności kapitału własnego, oceń i zinterpretuj wskaźniki oraz podejmij decyzję odnośnie rozpoczęcia działalności.
Zadłużenie ogółem to kapitały obce z bilansu (kredyt i zobowiązania wobec dostawców):
Wartość pożądana to poniżej 50 % - na każde 100 zł majątku ok. 23 zł pochodzi z pieniędzy obcych.
Wzięcie do licznika tylko kredytu (150 000 zł) - zadłużenie ogółem obejmuje też zobowiązania wobec dostawców (R.6.1).
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz wskaźniki zadłużenia aktywów i rentowności kapitału własnego, oceń i zinterpretuj wskaźniki oraz podejmij decyzję odnośnie rozpoczęcia działalności.
ROE = zysk netto × 100 % : kapitał własny:
Wartość pożądana to powyżej 10 %.
Na podstawie charakterystyki planowanej działalności gospodarczej oblicz wskaźniki zadłużenia aktywów i rentowności kapitału własnego, oceń i zinterpretuj wskaźniki oraz podejmij decyzję odnośnie rozpoczęcia działalności.
Oba wskaźniki mają wartości pożądane: zadłużenie poniżej 50 %, rentowność kapitału własnego powyżej 10 %. Arkusz mówi, że przedsiębiorca rozpocznie działalność, jeśli okaże się rentowna - więc rekomenduję rozpoczęcie działalności.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.