ROL.05-01-23.01-SGStyczeń 2023 · 23 kroki · ok. 54 min · 50 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Biznesplan usług rolniczych
Arkusz to biznesplan usług rolniczych i odśnieżania dróg gminnych w dawnej bazie Kółka Rolniczego: orka, siew, opryski i zbiór kombajnem od wiosny do jesieni, zimą odśnieżanie. Do sporządzenia jest sześć dokumentów w kolejności z polecenia: bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2023 r., plan amortyzacji, planowane roczne koszty i przychody z usług, uproszczony rachunek zysków i strat z wyborem korzystniejszej formy opodatkowania (podatek liniowy albo ryczałt) oraz ocena zadłużenia (DR) i rentowności sprzedaży (ROS).
Kroki idą za kolejnością dokumentów - jeden krok to jedna pozycja albo mała grupa pozycji formularza. Każdą kwotę policzyłem w skrypcie z danych arkusza i porównałem z kluczem oceniania CKE. Stawki podatków są takie, jak w arkuszu z 2023 r. - przy porównaniu form opodatkowania opisuję, co arkusz upraszcza.
Co widać w podglądzie. Formularze z arkusza odtworzone na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”, rezultatem jest dokumentacja), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 50 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 38 punktów - można stracić 12 kryteriów i nadal zdać. W bilansie klucz ocenia każdą pozycję osobno (bez sumy bilansowej), a przy podatkach dopuszcza różnicę 1 zł wynikającą z zaokrąglania.
Etap 1: Bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2023 r.
Kroki 1-5 · po tym etapie masz 10 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 1: Bilans: grunty, budynki, parking
Kryteria: , ,
R.1.1 w aktywach trwałych grunty, wartość: 50 000,00
R.1.2 w aktywach trwałych budynki, wartość: 200 000,00
R.1.3 w aktywach trwałych parking (utwardzony plac), wartość: 40 000,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2023 r.
grunty - działka 0,3 ha: 50 000,00 zł,
budynki - budynek warsztatowo-biurowy po remoncie i adaptacji (opłaconych z oszczędności): 150 000,00 + 50 000,00 = 200 000,00 zł (tę samą wartość wydrukowano w planie amortyzacji),
parking (utwardzony plac): 40 000,00 zł.
Typowe błędy
Wpisanie budynku w wartości sprzed remontu (150 000 zł) - remont podnosi wartość środka trwałego (R.1.2).
Dokument po tym kroku
Krok 2: Bilans: sprzęt rolniczy i pozostałe środki trwałe
Kryteria: ,
R.1.4 w aktywach trwałych sprzęt rolniczy, wartość: 286 000,00
R.1.5 w aktywach trwałych pozostale środki trwałe, wartość: 41 000,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2023 r.
Wykaz zakupionych maszyn dzielę na dwie grupy z formularza:
pozostałe środki trwałe: pług do odśnieżania 12 000 + wyposażenie warsztatu 20 000 + meble 5 000 + komputer 4 000 = 41 000,00 zł.
Obie grupy razem dają 327 000,00 zł - tyle, ile wiersz „Razem” w wykazie.
Typowe błędy
Pług do odśnieżania w sprzęcie rolniczym - formularz wymienia go wprost w pozostałych środkach trwałych (R.1.4, R.1.5).
Dokument po tym kroku
Krok 3: Bilans: aktywa obrotowe
Kryteria: ,
R.1.6 w aktywach obrotowych zapasy, wartość: 10 000,00
R.1.7 w aktywach obrotowych środki pieniężne w banku, wartość: 35 000,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2023 r.
zapasy - paliwa i materiały eksploatacyjne kupione z odroczonym terminem płatności: 10 000,00 zł,
środki pieniężne w banku - reszta oszczędności: 250 000 - 50 000 (remont) - 165 000 (ciągnik, pług, agregat) = 35 000,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Bilans: kapitał własny
Kryteria:
R.1.8 w kapitałach własnych - kapitał własny, wartość: 490 000,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2023 r.
Kapitał własny to odziedziczone nieruchomości (w wartościach z wykazu) i oszczędności:
Remont i zakup trzech maszyn opłacono z oszczędności, więc nie dolicza się ich drugi raz.
Typowe błędy
Doliczenie remontu (50 000 zł) do kapitału - jest już w 250 000 zł oszczędności (R.1.8).
Dokument po tym kroku
Krok 5: Bilans: kapitały obce i suma bilansowa
Kryteria: ,
R.1.9 w kapitałach obcych kredyt długoterminowy, wartość: 162 000,00
R.1.10 w kapitałach obcych zobowiązania wobec dostawców, wartość: 10 000,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2023 r.
kredyty długoterminowe - pozostałe maszyny i wyposażenie: 327 000 - 165 000 = 162 000,00 zł,
zobowiązania wobec dostawców - nieopłacone paliwo i materiały: 10 000,00 zł,
Wpisanie całego wykazu (327 000 zł) jako kredytu - trzy maszyny za 165 000 zł kupiono z oszczędności (R.1.9).
Dokument po tym kroku
Etap 2: Plan amortyzacji środków trwałych
Kroki 6-9 · po tym etapie masz 20 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 6: Amortyzacja: budynek i parking
Kryteria: ,
R.2.1 budynek warsztatowo-biurowy po remoncie: 5 000,00
R.2.2 parking (utwardzony plac): 1 000,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.
Przy każdym środku wydrukowano albo okres użytkowania, albo stopę. Brakującą stopę liczę: stopa = 100 % : okres, a wartość amortyzacji rocznej = wartość początkowa × stopa.
budynek po modernizacji: 100 % : 40 lat = 2,5 %; 200 000,00 × 2,5 % = 5 000,00 zł,
parking: 100 % : 40 lat = 2,5 %; 40 000,00 × 2,5 % = 1 000,00 zł.
Działki się nie amortyzuje - nie ma jej w planie.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Amortyzacja: ciągnik, pług, agregat
Kryteria: , ,
R.2.3 ciągnik rolniczy: 16 800,00
R.2.4 pług 4-skibowy: 2 800,00
R.2.5 agregat siewny: 3 500,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.
Maszyny rolnicze mają wydrukowaną stopę 14 % (okres przekreślony „x”):
ciągnik: 120 000,00 × 14 % = 16 800,00 zł,
pług 4-skibowy: 20 000,00 × 14 % = 2 800,00 zł,
agregat siewny: 25 000,00 × 14 % = 3 500,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Amortyzacja: opryskiwacz, kombajn, pług do odśnieżania
Kryteria: , ,
R.2.6 opryskiwacz -12 m: 2 940,00
R.2.7 kombajn zbożowy: 14 000,00
R.2.8 pług do odśnieżania: 1 200,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.
R.2.10 zestaw komputerowy z oprogramowaniem systemowym i drukarką: 1 200,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, oblicz planowane roczne koszty wykonania usług.
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, oblicz planowane roczne koszty wykonania usług.
pozostałe materiały: 1 500,00 × 12 = 18 000,00 zł,
energia elektryczna: 300,00 × 12 = 3 600,00 zł,
usługi remontowe: 500,00 × 12 = 6 000,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Koszty: usługi księgowe, pozostałe usługi i koszty rodzajowe
Kryteria: , ,
R.3.7 usługi księgowe i reklamowe: 8 400,00
R.3.8 pozostałe usługi: 3 600,00
R.3.9 pozostałe koszty rodzajowe: 3 600,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, oblicz planowane roczne koszty wykonania usług.
pozostałe koszty rodzajowe: 300,00 × 12 = 3 600,00 zł.
Razem koszty rodzajowe i amortyzacja: 53 440 + 115 200 = 168 640,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Koszty: koszty finansowe i suma
Kryteria:
R.3.10 koszty finansowe: 9 600,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, oblicz planowane roczne koszty wykonania usług.
Koszty finansowe (odsetki od kredytu) są w osobnym wierszu, pod sumą kosztów rodzajowych - w rachunku zysków i strat mają własną pozycję:
Etap 4: Planowane roczne przychody ze sprzedaży usług
Kroki 14-15 · po tym etapie masz 35 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 14: Przychody: orka, siew, opryski
Kryteria: , ,
R.4.1 orka: 40 000,00
R.4.2 agregat siewny: 30 000,00
R.4.3 opryski: 22 500,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, oblicz planowane roczne przychody ze sprzedaży usług.
Przychód z usługi = liczba godzin pracy w roku × cena za godzinę:
Krok 15: Przychody: zbiór kombajnem, odśnieżanie i suma
Kryteria: ,
R.4.4 kombajn zbożowy: 105 000,00
R.4.5 odśnieżanie: 35 000,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, oblicz planowane roczne przychody ze sprzedaży usług.
zbiór kombajnem zbożowym: 300 h × 350,00 zł = 105 000,00 zł,
odśnieżanie: 350 h × 100,00 zł = 35 000,00 zł.
Suma przychodów rocznych: 232 500,00 zł.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Rachunek zysków i strat i wybór formy opodatkowania
Kroki 16-20 · po tym etapie masz 45 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 16: Rachunek: przychody i koszty
Kryteria: , ,
R.5.1 przychody ze sprzedaży usług [zł]: 232 500,00
R.5.2 koszty rodzajowe i amortyzacja [zł]: 168 640,00
R.5.3 koszty finansowe [zł]: 9 600,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, sporządź uproszczony rachunek zysków i strat za pierwszy rok działalności oraz wybierz korzystniejszą formę opodatkowania.
Część I wypełniam kwotami z dwóch poprzednich tabel:
przychody ze sprzedaży usług: 232 500,00 zł (ta sama kwota w wierszu A),
koszty rodzajowe i amortyzacja: 168 640,00 zł,
koszty finansowe: 9 600,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Rachunek: dochód brutto i podatek liniowy
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, sporządź uproszczony rachunek zysków i strat za pierwszy rok działalności oraz wybierz korzystniejszą formę opodatkowania.
dochód brutto (A - B): 232 500 - 168 640 - 9 600 = 54 260,00 zł,
Wiersz D wypełnię dopiero po porównaniu - ma w nim stać podatek z wybranej formy.
Dokument po tym kroku
Krok 18: Ryczałt: stawka, ZUS i podstawa opodatkowania
Kryteria: ,
R.5.7 stawkę podatku zryczaltowanego [%]: 8,5
R.5.8 podstawę opodatkowania w formie ryczałtu [zł]: 220 500,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, sporządź uproszczony rachunek zysków i strat za pierwszy rok działalności oraz wybierz korzystniejszą formę opodatkowania.
Z tabeli stawek w arkuszu wybieram 8,5 % - „od przychodów z działalności usługowej, w tym od przychodów z działalności usługowej w rolnictwie”. Usługi rolne i odśnieżanie to działalność usługowa.
R.5.10 różnicę między kwotą podatku zryczałtowanego a liniowego [zł]: 8 433,00 - 8 435,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, sporządź uproszczony rachunek zysków i strat za pierwszy rok działalności oraz wybierz korzystniejszą formę opodatkowania.
Klucz dopuszcza 18 742-18 743 zł i różnicę 8 433-8 435 zł, bo wynik zależy od tego, jak zaokrągli się połówkę grosza.
To porównanie jest uproszczone tak jak w arkuszu: pomija składkę zdrowotną, która od 2022 r. zależy od wybranej formy opodatkowania. Stawki przyjmuję z tabeli w arkuszu.
Dokument po tym kroku
Krok 20: Wybór formy, podatek i dochód netto
Kryteria:
R.5.6 dochód (zysk) netto [zł]: 43 950,00 - 43 951,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, sporządź uproszczony rachunek zysków i strat za pierwszy rok działalności oraz wybierz korzystniejszą formę opodatkowania.
Podatek liniowy jest niższy o ponad 8 400 zł, więc korzystniejszy jest podatek liniowy 19 % - wpisuję to w wierszu 7 i przenoszę kwotę do części I:
D. podatek dochodowy - wybrana forma: 10 309,00 zł,
E. dochód netto: 54 260 - 10 309 = 43 951,00 zł.
Typowe błędy
Odjęcie w wierszu D podatku zryczałtowanego - tam ma trafić podatek z wybranej, korzystniejszej formy (R.5.6).
Dokument po tym kroku
Etap 6: Ocena zadłużenia i rentowności - wskaźniki DR i ROS
Kroki 21-23 · po tym etapie masz 50 z 50 kryteriów (pkt)
Krok 21: Wskaźnik zadłużenia DR: obliczenie i interpretacja
Kryteria: ,
R.6.1 wyliczona i zapisana wartość wskaźnika zadłużenia ogółem (DR) w przedziale: od 25 do 26%
R.6.2 zinterpretowany wskaźnik DR: interpretacja zgodna z obliczonym wskaźnikiem
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, oceń ogólne zadłużenie i rentowność sprzedaży planowanej działalności.
DR = zadłużenie ogółem : aktywa ogółem × 100 %. Zadłużenie ogółem to wszystkie kapitały obce z bilansu (kredyt i zobowiązania wobec dostawców), aktywa ogółem - suma bilansowa:
Interpretacja: ok. 26 % majątku jest finansowane cudzymi pieniędzmi; pożądana wartość to poniżej 65 %.
Typowe błędy
Liczenie samego kredytu (24,47 %) - zadłużenie ogółem obejmuje też zobowiązania wobec dostawców (R.6.1).
Dokument po tym kroku
Krok 22: Wskaźnik ROS: obliczenie i interpretacja
Kryteria: ,
R.6.3 wyliczona i zapisana wartość wskaźnika rentowności sprzedaży (ROS) w przedziale: od 18 do 19%
R.6.4 zinterpretowany wskaźnik ROS: interpretacja zgodna z obliczonym wskaźnikiem
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, oceń ogólne zadłużenie i rentowność sprzedaży planowanej działalności.
ROS = zysk netto : przychód ze sprzedaży usług × 100 %, zysk netto z wiersza E (po podatku liniowym):
Na każde 100 zł przychodu przypada 18,90 zł zysku netto; pożądana wartość to powyżej 15 %.
Dokument po tym kroku
Krok 23: Ocena i decyzja
Kryteria:
R.6.5 ocena zadłużenia i rentowności oraz sugerowana decyzja odnośnie rozpoczęcia działalności jest zgodna z obliczonymi wskaźnikami
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych znajdujących się w zadaniu egzaminacyjnym, oceń ogólne zadłużenie i rentowność sprzedaży planowanej działalności.
Oba wskaźniki mieszczą się w pożądanych granicach: zadłużenie jest bezpieczne, a sprzedaż rentowna. Charakterystyka mówi, że działalność ruszy 1 stycznia 2023 r. pod warunkiem rentowności - więc decyzja: rozpocząć działalność (z podatkiem liniowym wybranym w rachunku).
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.