ROL.05-01-24.06-SGCzerwiec 2024 · 24 kroki · ok. 59 min · 41 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Plan przedsięwzięcia produkcji jaj
Arkusz to plan przedsięwzięcia: produkcja jaj kurzych z wolnego wybiegu w dziale specjalnym produkcji rolniczej (2 000 kur niosek, 40 000 jaj miesięcznie w pięciu kategoriach wagowych). Do sporządzenia jest sześć dokumentów, w kolejności z arkusza: analiza SWOT, bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 r., plan amortyzacji, zestawienie przychodów ze sprzedaży jaj w ujęciu miesięcznym i rocznym, uproszczony rachunek zysków i strat oraz ocena rentowności na podstawie wskaźników ROA i ROS.
Kroki idą za kolejnością dokumentów - jeden krok to jedna pozycja albo mała grupa pozycji formularza. Każdą kwotę policzyłem w skrypcie z danych arkusza i porównałem z kluczem oceniania CKE; nic nie jest dopisane spoza charakterystyki przedsięwzięcia.
Co widać w podglądzie. Formularze z arkusza odtworzone na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”, rezultatem jest dokumentacja), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 41 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 31 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. W bilansie klucz ocenia sumy grup (aktywa trwałe, aktywa obrotowe, kapitał własny, zobowiązania) i sumę bilansową, a w zestawieniu przychodów - roczne wartości kategorii; pozostałe wpisy są potrzebne, żeby te liczby policzyć.
Kroki 1-4 · po tym etapie masz 9 z 41 kryteriów (pkt)
Krok 1: SWOT: mocne strony
Kryteria: ,
R.1.1 Mocne strony: wyższe wykształcenie w zakresie bioinżynierii zwierząt
R.1.2 Mocne strony: zapewniony zbyt na sprzedaż jaj
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź analizę SWOT.
Dziewięć elementów z arkusza dzielę najpierw na wewnętrzne (mocne i słabe strony - dotyczą przedsiębiorcy i jego firmy) i zewnętrzne (szanse i zagrożenia - otoczenie). Mocne strony: wyższe wykształcenie w zakresie bioinżynierii zwierząt i zapewniony zbyt na sprzedaż jaj (możliwość wieloletnich umów z lokalnymi sprzedawcami i sieciami sklepów).
Dokument po tym kroku
Krok 2: SWOT: słabe strony
Kryteria: ,
R.1.3 Słabe strony: małe doświadczenie przedsiębiorcy w produkcji jaj
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź analizę SWOT.
Słabe strony: małe doświadczenie przedsiębiorcy w produkcji jaj kurzych i obciążenie działalności kredytem - kredyt zaciąga sama firma, więc to czynnik wewnętrzny.
Typowe błędy
Wpisanie kredytu do zagrożeń - zagrożenie przychodzi z otoczenia, a dług jest decyzją przedsiębiorcy (R.1.4).
Dokument po tym kroku
Krok 3: SWOT: szanse
Kryteria: ,
R.1.5 Szanse: wzrost zainteresowania spożyciem jaj z chowu na wolnym wybiegu
R.1.6 Szanse: pojawienie się nowych rynków zbytu
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź analizę SWOT.
Szanse: wzrost zainteresowania spożyciem jaj z chowu na wolnym wybiegu i pojawienie się nowych rynków zbytu - oba zjawiska dzieją się na rynku, poza firmą.
Dokument po tym kroku
Krok 4: SWOT: zagrożenia
Kryteria: , ,
R.1.7 Zagrożenia: rosnące ceny energii
R.1.8 Zagrożenia: rosnące wymogi ochrony środowiska
R.1.9 Zagrożenia: niestabilność cen paszy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź analizę SWOT.
Zagrożenia: rosnące ceny energii, rosnące wymogi ochrony środowiska i niestabilność cen pasz - czynniki zewnętrzne, na które przedsiębiorca nie ma wpływu.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 r.
Kroki 5-10 · po tym etapie masz 14 z 41 kryteriów (pkt)
Krok 5: Bilans: majątek posiadany
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 r.
Pozycje 1-4 to majątek, który przedsiębiorca już ma. Budynek inwentarski wpisuję po remoncie opłaconym ze środków własnych: 200 000,00 + 20 000,00 = 220 000,00 zł (tę samą wartość początkową wydrukowano w planie amortyzacji). Działka 100 000,00, samochód 50 000,00, zestaw komputerowy 5 000,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Bilans: urządzenia z kredytu i aktywa trwałe
Kryteria:
R.2.1 Aktywa trwałe: 485 000,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 r.
Pozycje 5-9 przepisuję z wykazu urządzeń zakupionych z kredytu (razem 110 000,00 zł). Wszystkie środki trwałe sumuję w wierszu A. Aktywa trwałe:
Remont nie zwiększa kapitału własnego osobno - jest opłacony z tych 75 000 zł.
Typowe błędy
Dodanie remontu (20 000 zł) do kapitału po raz drugi - jest już w środkach własnych (R.2.3).
Dokument po tym kroku
Krok 9: Bilans: zobowiązania
Kryteria:
R.2.4 Zobowiązania: 121 000,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 r.
kredyt na 2 lata - zobowiązanie długoterminowe (dłuższe niż rok): 110 000,00 zł,
pasza z odroczonym terminem płatności - zobowiązanie krótkoterminowe wobec dostawcy: 11 000,00 zł.
Suma w wierszu B. Zobowiązania: 121 000,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Bilans: suma aktywów i pasywów
Kryteria:
R.2.5 Suma blinasowa aktywów i pasywów: 551 000,00
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 r.
aktywa: 485 000 + 66 000 = 551 000,00 zł,
pasywa: 430 000 + 121 000 = 551 000,00 zł.
Równe sumy potwierdzają, że każda pozycja majątku ma swoje źródło finansowania.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Plan amortyzacji środków trwałych
Kroki 11-13 · po tym etapie masz 21 z 41 kryteriów (pkt)
Krok 11: Amortyzacja: budynek i samochód
Kryteria: ,
R.3.1 Budynek inwentarski: 4 400,00
R.3.2 Samochód dostawczył: 5 000,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan amortyzacji środków trwałych.
W formularzu przy każdym środku wydrukowano albo okres użytkowania, albo stopę - brakującą stopę liczę: stopa = 100 % : okres. Stawka roczna = wartość początkowa × stopa.
budynek inwentarski: 100 % : 50 lat = 2 %; 220 000,00 × 2 % = 4 400,00 zł,
samochód dostawczy: 100 % : 10 lat = 10 %; 50 000,00 × 10 % = 5 000,00 zł.
Formularz nie ma wiersza na działkę (gruntów się nie amortyzuje) ani na zestaw komputerowy - liczę tylko środki wydrukowane w planie.
Typowe błędy
Wpisanie 50 w kolumnę stopy - przy budynku to okres w latach, stopa wynosi 2 % (R.3.1).
Dokument po tym kroku
Krok 12: Amortyzacja: urządzenia grzewcze i wyposażenie kurnika
Kryteria: ,
R.3.3 Urządzenia grzewcze i wentylacyjne: 1 400,00
R.3.4 Wyposażenie kurnika (urządzenia do zadawania pasz i pojenia, gniazda dla kur): 2 400,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan amortyzacji środków trwałych.
Tu okres jest przekreślony („X”), a stopa wydrukowana:
urządzenia grzewcze i wentylacyjne: 10 %; 14 000,00 × 10 % = 1 400,00 zł,
sortownik do jaj: 100 % : 10 lat = 10 %; 36 000,00 × 10 % = 3 600,00 zł.
Razem: 20 600,00 zł - ta kwota trafi do rachunku zysków i strat.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Zestawienie przychodów ze sprzedaży jaj
Kroki 14-16 · po tym etapie masz 26 z 41 kryteriów (pkt)
Krok 14: Przychody: kategorie S i M
Kryteria: ,
R.4.1 Kategoria S: 36 000,00
R.4.2 Kategoria M: 86 400,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź zestawienie przychodów ze sprzedaży jaj w ujęciu miesięcznym i rocznym.
W każdym wierszu liczę po kolei: liczba jaj w miesiącu = 40 000 × udział kategorii, przychód miesięczny = liczba × cena, przychód roczny = przychód miesięczny × 12.
Pomnożenie 40 000 jaj od razu przez 12 i przez cenę bez podziału na kategorie - każda kategoria ma inną cenę (R.4.1, R.4.2).
Dokument po tym kroku
Krok 15: Przychody: kategorie L i XL
Kryteria: ,
R.4.3 Kategoria L: 134 400,00
R.4.4 Kategoria XL: 46 080,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź zestawienie przychodów ze sprzedaży jaj w ujęciu miesięcznym i rocznym.
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź zestawienie przychodów ze sprzedaży jaj w ujęciu miesięcznym i rocznym.
Wiersz „Razem”: 40 000 szt. (kontrola - udziały sumują się do 100 %), 25 600,00 zł miesięcznie i 307 200,00 zł rocznie.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Uproszczony rachunek zysków i strat
Kroki 17-21 · po tym etapie masz 36 z 41 kryteriów (pkt)
Krok 17: Rachunek: przychody i amortyzacja
Kryteria: ,
R.5.1 Przychody ze sprzedaży jaj: 307 200,00 lub zapis zgodny z wcześniejszymi obliczeniami
R.5.2 Amortyzacja: 20 600,00 lub zapis zgodny z wcześniejszymi obliczeniami
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.
przychody ze sprzedaży jaj - z wiersza „Razem” zestawienia: 307 200,00 zł,
amortyzacja - z planu amortyzacji: 20 600,00 zł.
W obu wierszach kolumna „Obliczenia” jest przekreślona („X”) - kwoty przenosi się z wcześniejszych dokumentów.
Dokument po tym kroku
Krok 18: Rachunek: pasze, opakowania, paliwo
Kryteria: , ,
R.5.3 Zużycie pasz: 132 000,00
R.5.4 Opakowania: 24 000,00
R.5.5 Paliwo: 9 600,00
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.
Koszty z tabeli miesięcznej mnożę przez 12:
zużycie pasz: 11 000,00 × 12 = 132 000,00 zł,
opakowania: 2 000,00 × 12 = 24 000,00 zł,
paliwo: 800,00 × 12 = 9 600,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 19: Rachunek: inne materiały, energia i woda, usługi obce
Kryteria: , ,
R.5.6 Inne materiały: 6 000,00
R.5.7 Energia elektryczna i woda: 15 600,00
R.5.8 Usługi obce: 12 000,00
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.
inne materiały: 500,00 × 12 = 6 000,00 zł,
energia elektryczna i woda - w tabeli kosztów to dwie pozycje (900,00 i 400,00 zł), a w rachunku jeden wiersz: (900,00 + 400,00) × 12 = 15 600,00 zł,
usługi obce: 1 000,00 × 12 = 12 000,00 zł.
Typowe błędy
Wpisanie samej energii (900 zł × 12) i pominięcie wody - wiersz rachunku obejmuje oba koszty (R.5.7).
Dokument po tym kroku
Krok 20: Rachunek: koszty razem, wynik operacyjny i wynik brutto
Kryteria:
R.5.9 Wynik finansowy brutto: 76 900,00 lub poprawnie obliczony na podstawie wcześniejszych obliczeń
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.
koszty według rodzaju (B) - suma pozycji 1-7: 219 800,00 zł,
wynik na działalności operacyjnej (C = A - B): 307 200,00 - 219 800,00 = 87 400,00 zł,
koszty finansowe (odsetki) są wydrukowane: 10 500,00 zł, więc wynik finansowy brutto (E = C - D): 87 400,00 - 10 500,00 = 76 900,00 zł.
Typowe błędy
Pominięcie kosztów finansowych - są w osobnym wierszu D i trzeba je odjąć od wyniku operacyjnego (R.5.9).
Dokument po tym kroku
Krok 21: Rachunek: podatek i wynik netto
Kryteria:
R.5.10 Podatek dochodowy (19%) w pełnych zł: 14 611,00 lub podatek dochodowy prawidłowo obliczył od wyniku finansowego brutto
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.
Podatek liniowy 19 % do pełnych złotych: 76 900,00 × 19 % = 14 611,00 zł (tu wynik wychodzi od razu w pełnych złotych).
Wynik finansowy netto (G = E - F): 76 900,00 - 14 611,00 = 62 289,00 zł - potrzebny do obu wskaźników.
Dokument po tym kroku
Etap 6: Ocena rentowności - wskaźniki ROA i ROS
Kroki 22-24 · po tym etapie masz 41 z 41 kryteriów (pkt)
Krok 22: Wskaźnik ROA: obliczenie i interpretacja
Kryteria: ,
R.6.1 Wskaźnik rentowości majątku ROA: 11-12% lub wynik zgodny z wcześniejszymi obliczeniami
R.6.2 Interpretacja: na 1 zł majątku przypada 0,11 zł zysku netto, na każde 100 zł majątku przypada 11,30 zł zysku netto lub interpretacja zgodna z wynikiem
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź ocenę rentowności majątku i sprzedaży na podstawie obliczonych wskaźników ROA i ROS za pierwszy rok działalności.
ROA = zysk netto : aktywa ogółem × 100 %, a aktywa ogółem to suma bilansowa:
Na 1 zł majątku przypada ok. 0,11 zł zysku netto (na 100 zł - 11,30 zł).
Dokument po tym kroku
Krok 23: Wskaźnik ROS: obliczenie i interpretacja
Kryteria: ,
R.6.3 Wskaźnik rentowości sprzedaży ROS: 20 - 21% lub wynik zgodny z wcześniejszymi obliczeniami
R.6.4 Interpretacja: na 1 zł przychodów ze sprzedaży przypada 0,20 zł zysku netto, na każde 100 zł sprzedaży przypada 20,28 zł zysku netto lub interpretacja zgodna z wynikiem
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź ocenę rentowności majątku i sprzedaży na podstawie obliczonych wskaźników ROA i ROS za pierwszy rok działalności.
ROS = zysk netto : przychody ze sprzedaży × 100 %:
Na 1 zł przychodów przypada ok. 0,20 zł zysku netto (na 100 zł - 20,28 zł).
Typowe błędy
Liczenie z wyniku brutto (76 900 zł) - wzory z arkusza używają zysku netto (R.6.3).
Dokument po tym kroku
Krok 24: Ocena rentowności i decyzja
Kryteria:
R.6.5 Ocena rentowności i sugerowana decyzja: Wartości wskaźników wskazują na opłacalność planowanego przedsięwzięcia. Przedsięwzięcie będzie rentowne. Działalność może być rozpoczęta.
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź ocenę rentowności majątku i sprzedaży na podstawie obliczonych wskaźników ROA i ROS za pierwszy rok działalności.
Tabela w arkuszu podaje pożądane wartości: ROA powyżej 6 %, ROS powyżej 10 %. Oba wskaźniki je przekraczają (11,30 % i 20,28 %), więc przedsięwzięcie będzie rentowne, a decyzja brzmi: działalność może być rozpoczęta.
Typowe błędy
Porównanie obu wskaźników z jednym progiem 10 % - w tym arkuszu ROA ma próg 6 %, a ROS 10 %.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.