Przejdź do głównej treści
ROL.05-01-24.06-SGCzerwiec 2024 · 24 kroki · ok. 59 min · 41 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Plan przedsięwzięcia produkcji jaj

Arkusz to plan przedsięwzięcia: produkcja jaj kurzych z wolnego wybiegu w dziale specjalnym produkcji rolniczej (2 000 kur niosek, 40 000 jaj miesięcznie w pięciu kategoriach wagowych). Do sporządzenia jest sześć dokumentów, w kolejności z arkusza: analiza SWOT, bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 r., plan amortyzacji, zestawienie przychodów ze sprzedaży jaj w ujęciu miesięcznym i rocznym, uproszczony rachunek zysków i strat oraz ocena rentowności na podstawie wskaźników ROA i ROS.

Kroki idą za kolejnością dokumentów - jeden krok to jedna pozycja albo mała grupa pozycji formularza. Każdą kwotę policzyłem w skrypcie z danych arkusza i porównałem z kluczem oceniania CKE; nic nie jest dopisane spoza charakterystyki przedsięwzięcia.

Co widać w podglądzie. Formularze z arkusza odtworzone na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”, rezultatem jest dokumentacja), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 41 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 31 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. W bilansie klucz ocenia sumy grup (aktywa trwałe, aktywa obrotowe, kapitał własny, zobowiązania) i sumę bilansową, a w zestawieniu przychodów - roczne wartości kategorii; pozostałe wpisy są potrzebne, żeby te liczby policzyć.

  1. Etap 1: Analiza SWOT

    Kroki 1-4 · po tym etapie masz 9 z 41 kryteriów (pkt)

    Krok 1: SWOT: mocne strony

    Kryteria: ,

    R.1.1 Mocne strony: wyższe wykształcenie w zakresie bioinżynierii zwierząt

    R.1.2 Mocne strony: zapewniony zbyt na sprzedaż jaj

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź analizę SWOT.

    Dziewięć elementów z arkusza dzielę najpierw na wewnętrzne (mocne i słabe strony - dotyczą przedsiębiorcy i jego firmy) i zewnętrzne (szanse i zagrożenia - otoczenie). Mocne strony: wyższe wykształcenie w zakresie bioinżynierii zwierząt i zapewniony zbyt na sprzedaż jaj (możliwość wieloletnich umów z lokalnymi sprzedawcami i sieciami sklepów).

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: SWOT: słabe strony

    Kryteria: ,

    R.1.3 Słabe strony: małe doświadczenie przedsiębiorcy w produkcji jaj

    R.1.4 Słabe strony: obciążenie działalnosci kredytem

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź analizę SWOT.

    Słabe strony: małe doświadczenie przedsiębiorcy w produkcji jaj kurzych i obciążenie działalności kredytem - kredyt zaciąga sama firma, więc to czynnik wewnętrzny.

    Typowe błędy

    Wpisanie kredytu do zagrożeń - zagrożenie przychodzi z otoczenia, a dług jest decyzją przedsiębiorcy (R.1.4).

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: SWOT: szanse

    Kryteria: ,

    R.1.5 Szanse: wzrost zainteresowania spożyciem jaj z chowu na wolnym wybiegu

    R.1.6 Szanse: pojawienie się nowych rynków zbytu

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź analizę SWOT.

    Szanse: wzrost zainteresowania spożyciem jaj z chowu na wolnym wybiegu i pojawienie się nowych rynków zbytu - oba zjawiska dzieją się na rynku, poza firmą.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: SWOT: zagrożenia

    Kryteria: , ,

    R.1.7 Zagrożenia: rosnące ceny energii

    R.1.8 Zagrożenia: rosnące wymogi ochrony środowiska

    R.1.9 Zagrożenia: niestabilność cen paszy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź analizę SWOT.

    Zagrożenia: rosnące ceny energii, rosnące wymogi ochrony środowiska i niestabilność cen pasz - czynniki zewnętrzne, na które przedsiębiorca nie ma wpływu.

    Dokument po tym kroku
  5. Etap 2: Bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 r.

    Kroki 5-10 · po tym etapie masz 14 z 41 kryteriów (pkt)

    Krok 5: Bilans: majątek posiadany

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 r.

    Pozycje 1-4 to majątek, który przedsiębiorca już ma. Budynek inwentarski wpisuję po remoncie opłaconym ze środków własnych: 200 000,00 + 20 000,00 = 220 000,00 zł (tę samą wartość początkową wydrukowano w planie amortyzacji). Działka 100 000,00, samochód 50 000,00, zestaw komputerowy 5 000,00 zł.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Bilans: urządzenia z kredytu i aktywa trwałe

    Kryteria:

    R.2.1 Aktywa trwałe: 485 000,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 r.

    Pozycje 5-9 przepisuję z wykazu urządzeń zakupionych z kredytu (razem 110 000,00 zł). Wszystkie środki trwałe sumuję w wierszu A. Aktywa trwałe:

    • 100 000 + 220 000 + 50 000 + 5 000 + 110 000 = 485 000,00 zł.
    Typowe błędy

    Wpisanie budynku w wartości sprzed remontu (200 000 zł) - aktywa trwałe wyjdą o 20 000 zł za małe (R.2.1).

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Bilans: aktywa obrotowe

    Kryteria:

    R.2.2 Aktywa obrotowe: 66 000,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 r.

    • kury nioski: 2 000 szt. × 25,00 zł = 50 000,00 zł,
    • pasza kupiona na fakturę z odroczonym terminem płatności: 11 000,00 zł,
    • środki na rachunku - reszta środków własnych: 75 000 - 50 000 - 20 000 = 5 000,00 zł.

    Suma w wierszu B. Aktywa obrotowe: 66 000,00 zł.

    Typowe błędy

    Wpisanie na rachunek całych 75 000 zł - zakup kur i remont są opłacone z tych samych środków własnych (R.2.2).

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Bilans: kapitał własny

    Kryteria:

    R.2.3 Kapitał własny: 430 000,00

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 r.

    Kapitał własny to majątek rzeczowy przedsiębiorcy (wartość z wykazu, sprzed remontu) i jego środki własne:

    • 100 000 + 200 000 + 50 000 + 5 000 + 75 000 = 430 000,00 zł.

    Remont nie zwiększa kapitału własnego osobno - jest opłacony z tych 75 000 zł.

    Typowe błędy

    Dodanie remontu (20 000 zł) do kapitału po raz drugi - jest już w środkach własnych (R.2.3).

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Bilans: zobowiązania

    Kryteria:

    R.2.4 Zobowiązania: 121 000,00

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 r.

    • kredyt na 2 lata - zobowiązanie długoterminowe (dłuższe niż rok): 110 000,00 zł,
    • pasza z odroczonym terminem płatności - zobowiązanie krótkoterminowe wobec dostawcy: 11 000,00 zł.

    Suma w wierszu B. Zobowiązania: 121 000,00 zł.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Bilans: suma aktywów i pasywów

    Kryteria:

    R.2.5 Suma blinasowa aktywów i pasywów: 551 000,00

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na dzień 1 stycznia 2025 r.

    • aktywa: 485 000 + 66 000 = 551 000,00 zł,
    • pasywa: 430 000 + 121 000 = 551 000,00 zł.

    Równe sumy potwierdzają, że każda pozycja majątku ma swoje źródło finansowania.

    Dokument po tym kroku
  11. Etap 3: Plan amortyzacji środków trwałych

    Kroki 11-13 · po tym etapie masz 21 z 41 kryteriów (pkt)

    Krok 11: Amortyzacja: budynek i samochód

    Kryteria: ,

    R.3.1 Budynek inwentarski: 4 400,00

    R.3.2 Samochód dostawczył: 5 000,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan amortyzacji środków trwałych.

    W formularzu przy każdym środku wydrukowano albo okres użytkowania, albo stopę - brakującą stopę liczę: stopa = 100 % : okres. Stawka roczna = wartość początkowa × stopa.

    • budynek inwentarski: 100 % : 50 lat = 2 %; 220 000,00 × 2 % = 4 400,00 zł,
    • samochód dostawczy: 100 % : 10 lat = 10 %; 50 000,00 × 10 % = 5 000,00 zł.

    Formularz nie ma wiersza na działkę (gruntów się nie amortyzuje) ani na zestaw komputerowy - liczę tylko środki wydrukowane w planie.

    Typowe błędy

    Wpisanie 50 w kolumnę stopy - przy budynku to okres w latach, stopa wynosi 2 % (R.3.1).

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Amortyzacja: urządzenia grzewcze i wyposażenie kurnika

    Kryteria: ,

    R.3.3 Urządzenia grzewcze i wentylacyjne: 1 400,00

    R.3.4 Wyposażenie kurnika (urządzenia do zadawania pasz i pojenia, gniazda dla kur): 2 400,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan amortyzacji środków trwałych.

    Tu okres jest przekreślony („X”), a stopa wydrukowana:

    • urządzenia grzewcze i wentylacyjne: 10 %; 14 000,00 × 10 % = 1 400,00 zł,
    • wyposażenie kurnika: 20 %; 12 000,00 × 20 % = 2 400,00 zł.
    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Amortyzacja: silos, kontener, sortownik i razem

    Kryteria: , ,

    R.3.5 Silos na paszę: 1 000,00

    R.3.6 Kontener chłodniczy: 2 800,00

    R.3.7 Sortownik do jaj: 3 600,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan amortyzacji środków trwałych.

    • silos na paszę: 100 % : 20 lat = 5 %; 20 000,00 × 5 % = 1 000,00 zł,
    • kontener chłodniczy: 100 % : 10 lat = 10 %; 28 000,00 × 10 % = 2 800,00 zł,
    • sortownik do jaj: 100 % : 10 lat = 10 %; 36 000,00 × 10 % = 3 600,00 zł.

    Razem: 20 600,00 zł - ta kwota trafi do rachunku zysków i strat.

    Dokument po tym kroku
  14. Etap 4: Zestawienie przychodów ze sprzedaży jaj

    Kroki 14-16 · po tym etapie masz 26 z 41 kryteriów (pkt)

    Krok 14: Przychody: kategorie S i M

    Kryteria: ,

    R.4.1 Kategoria S: 36 000,00

    R.4.2 Kategoria M: 86 400,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź zestawienie przychodów ze sprzedaży jaj w ujęciu miesięcznym i rocznym.

    W każdym wierszu liczę po kolei: liczba jaj w miesiącu = 40 000 × udział kategorii, przychód miesięczny = liczba × cena, przychód roczny = przychód miesięczny × 12.

    • S: 40 000 × 15 % = 6 000 szt.; × 0,50 zł = 3 000,00 zł; × 12 = 36 000,00 zł,
    • M: 40 000 × 30 % = 12 000 szt.; × 0,60 zł = 7 200,00 zł; × 12 = 86 400,00 zł.
    Typowe błędy

    Pomnożenie 40 000 jaj od razu przez 12 i przez cenę bez podziału na kategorie - każda kategoria ma inną cenę (R.4.1, R.4.2).

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Przychody: kategorie L i XL

    Kryteria: ,

    R.4.3 Kategoria L: 134 400,00

    R.4.4 Kategoria XL: 46 080,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź zestawienie przychodów ze sprzedaży jaj w ujęciu miesięcznym i rocznym.

    • L: 40 000 × 40 % = 16 000 szt.; × 0,70 zł = 11 200,00 zł; × 12 = 134 400,00 zł,
    • XL: 40 000 × 12 % = 4 800 szt.; × 0,80 zł = 3 840,00 zł; × 12 = 46 080,00 zł.
    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Przychody: jaja pozaklasowe i razem

    Kryteria:

    R.4.5 Kategoria pozaklasowe: 4 320,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź zestawienie przychodów ze sprzedaży jaj w ujęciu miesięcznym i rocznym.

    • pozaklasowe: 40 000 × 3 % = 1 200 szt.; × 0,30 zł = 360,00 zł; × 12 = 4 320,00 zł.

    Wiersz „Razem”: 40 000 szt. (kontrola - udziały sumują się do 100 %), 25 600,00 zł miesięcznie i 307 200,00 zł rocznie.

    Dokument po tym kroku
  17. Etap 5: Uproszczony rachunek zysków i strat

    Kroki 17-21 · po tym etapie masz 36 z 41 kryteriów (pkt)

    Krok 17: Rachunek: przychody i amortyzacja

    Kryteria: ,

    R.5.1 Przychody ze sprzedaży jaj: 307 200,00 lub zapis zgodny z wcześniejszymi obliczeniami

    R.5.2 Amortyzacja: 20 600,00 lub zapis zgodny z wcześniejszymi obliczeniami

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.

    • przychody ze sprzedaży jaj - z wiersza „Razem” zestawienia: 307 200,00 zł,
    • amortyzacja - z planu amortyzacji: 20 600,00 zł.

    W obu wierszach kolumna „Obliczenia” jest przekreślona („X”) - kwoty przenosi się z wcześniejszych dokumentów.

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: Rachunek: pasze, opakowania, paliwo

    Kryteria: , ,

    R.5.3 Zużycie pasz: 132 000,00

    R.5.4 Opakowania: 24 000,00

    R.5.5 Paliwo: 9 600,00

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.

    Koszty z tabeli miesięcznej mnożę przez 12:

    • zużycie pasz: 11 000,00 × 12 = 132 000,00 zł,
    • opakowania: 2 000,00 × 12 = 24 000,00 zł,
    • paliwo: 800,00 × 12 = 9 600,00 zł.
    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Rachunek: inne materiały, energia i woda, usługi obce

    Kryteria: , ,

    R.5.6 Inne materiały: 6 000,00

    R.5.7 Energia elektryczna i woda: 15 600,00

    R.5.8 Usługi obce: 12 000,00

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.

    • inne materiały: 500,00 × 12 = 6 000,00 zł,
    • energia elektryczna i woda - w tabeli kosztów to dwie pozycje (900,00 i 400,00 zł), a w rachunku jeden wiersz: (900,00 + 400,00) × 12 = 15 600,00 zł,
    • usługi obce: 1 000,00 × 12 = 12 000,00 zł.
    Typowe błędy

    Wpisanie samej energii (900 zł × 12) i pominięcie wody - wiersz rachunku obejmuje oba koszty (R.5.7).

    Dokument po tym kroku
  20. Krok 20: Rachunek: koszty razem, wynik operacyjny i wynik brutto

    Kryteria:

    R.5.9 Wynik finansowy brutto: 76 900,00 lub poprawnie obliczony na podstawie wcześniejszych obliczeń

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.

    • koszty według rodzaju (B) - suma pozycji 1-7: 219 800,00 zł,
    • wynik na działalności operacyjnej (C = A - B): 307 200,00 - 219 800,00 = 87 400,00 zł,
    • koszty finansowe (odsetki) są wydrukowane: 10 500,00 zł, więc wynik finansowy brutto (E = C - D): 87 400,00 - 10 500,00 = 76 900,00 zł.
    Typowe błędy

    Pominięcie kosztów finansowych - są w osobnym wierszu D i trzeba je odjąć od wyniku operacyjnego (R.5.9).

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Rachunek: podatek i wynik netto

    Kryteria:

    R.5.10 Podatek dochodowy (19%) w pełnych zł: 14 611,00 lub podatek dochodowy prawidłowo obliczył od wyniku finansowego brutto

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w wymiarze rocznym.

    Podatek liniowy 19 % do pełnych złotych: 76 900,00 × 19 % = 14 611,00 zł (tu wynik wychodzi od razu w pełnych złotych).

    Wynik finansowy netto (G = E - F): 76 900,00 - 14 611,00 = 62 289,00 zł - potrzebny do obu wskaźników.

    Dokument po tym kroku
  22. Etap 6: Ocena rentowności - wskaźniki ROA i ROS

    Kroki 22-24 · po tym etapie masz 41 z 41 kryteriów (pkt)

    Krok 22: Wskaźnik ROA: obliczenie i interpretacja

    Kryteria: ,

    R.6.1 Wskaźnik rentowości majątku ROA: 11-12% lub wynik zgodny z wcześniejszymi obliczeniami

    R.6.2 Interpretacja: na 1 zł majątku przypada 0,11 zł zysku netto, na każde 100 zł majątku przypada 11,30 zł zysku netto lub interpretacja zgodna z wynikiem

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź ocenę rentowności majątku i sprzedaży na podstawie obliczonych wskaźników ROA i ROS za pierwszy rok działalności.

    ROA = zysk netto : aktywa ogółem × 100 %, a aktywa ogółem to suma bilansowa:

    • 62 289 : 551 000 × 100 % = 11,30 % (klucz: 11-12 %).

    Na 1 zł majątku przypada ok. 0,11 zł zysku netto (na 100 zł - 11,30 zł).

    Dokument po tym kroku
  23. Krok 23: Wskaźnik ROS: obliczenie i interpretacja

    Kryteria: ,

    R.6.3 Wskaźnik rentowości sprzedaży ROS: 20 - 21% lub wynik zgodny z wcześniejszymi obliczeniami

    R.6.4 Interpretacja: na 1 zł przychodów ze sprzedaży przypada 0,20 zł zysku netto, na każde 100 zł sprzedaży przypada 20,28 zł zysku netto lub interpretacja zgodna z wynikiem

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź ocenę rentowności majątku i sprzedaży na podstawie obliczonych wskaźników ROA i ROS za pierwszy rok działalności.

    ROS = zysk netto : przychody ze sprzedaży × 100 %:

    • 62 289 : 307 200 × 100 % = 20,28 % (klucz: 20-21 %).

    Na 1 zł przychodów przypada ok. 0,20 zł zysku netto (na 100 zł - 20,28 zł).

    Typowe błędy

    Liczenie z wyniku brutto (76 900 zł) - wzory z arkusza używają zysku netto (R.6.3).

    Dokument po tym kroku
  24. Krok 24: Ocena rentowności i decyzja

    Kryteria:

    R.6.5 Ocena rentowności i sugerowana decyzja: Wartości wskaźników wskazują na opłacalność planowanego przedsięwzięcia. Przedsięwzięcie będzie rentowne. Działalność może być rozpoczęta.

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź ocenę rentowności majątku i sprzedaży na podstawie obliczonych wskaźników ROA i ROS za pierwszy rok działalności.

    Tabela w arkuszu podaje pożądane wartości: ROA powyżej 6 %, ROS powyżej 10 %. Oba wskaźniki je przekraczają (11,30 % i 20,28 %), więc przedsięwzięcie będzie rentowne, a decyzja brzmi: działalność może być rozpoczęta.

    Typowe błędy

    Porównanie obu wskaźników z jednym progiem 10 % - w tym arkuszu ROA ma próg 6 %, a ROS 10 %.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.