Arkusz to plan przedsięwzięcia: tucz brojlerów kaczych rasy Pekin (5 rzutów w roku, odbiór żywca przez przetwórnię po 6,50 zł/kg). Do sporządzenia jest sześć dokumentów, w kolejności z arkusza: bilans otwarcia na 1 stycznia 2027 r., plan amortyzacji, plan kosztów, uproszczony rachunek zysków i strat, analiza SWOT oraz ocena rentowności na podstawie wskaźników ROS i ROE.
Kroki idą za kolejnością dokumentów - jeden krok to jedna pozycja albo mała grupa pozycji formularza. Każdą kwotę policzyłem w skrypcie z danych arkusza i porównałem z kluczem oceniania CKE; nic nie jest dopisane spoza charakterystyki przedsięwzięcia i tabel z danymi.
Co widać w podglądzie. Formularze z arkusza odtworzone na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”, rezultatem jest dokumentacja), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 46 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 35 punktów - można stracić 11 kryteriów i nadal zdać. W rachunku zysków i strat oraz we wskaźnikach klucz uznaje też wynik „zgodny z wcześniejszymi obliczeniami”, więc błąd na początku nie przekreśla dalszych punktów, jeśli liczysz konsekwentnie.
Kroki 1-9 · po tym etapie masz 10 z 46 kryteriów (pkt)
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na 1 stycznia 2027 r.
Bilans otwarcia to „zdjęcie” majątku w dniu startu: po lewej stronie aktywa (co firma ma), po prawej pasywa (skąd to pochodzi). Wartości biorę z wykazu posiadanego majątku. Działka: 120 000,00 zł.
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na 1 stycznia 2027 r.
Budynek produkcyjny wchodzi do bilansu po modernizacji, bo modernizacja (finansowana kredytem) zwiększa jego wartość:
Budynek biurowy - bez zmian, 80 000,00 zł. Klucz ocenia obie pozycje razem.
Wpisanie budynku produkcyjnego w wartości sprzed modernizacji (80 000,00 zł) - formularz mówi wprost „po modernizacji” (R.1.2).
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na 1 stycznia 2027 r.
Ciągnik 50 000,00 zł i komputer 6 000,00 zł - z wykazu majątku. Samochód dostawczy 50 000,00 zł - z tabeli wykorzystania środków własnych (kupiony z oszczędności). Klucz ocenia te trzy pozycje jednym kryterium.
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na 1 stycznia 2027 r.
Poidła i karmidła kupione z oszczędności - po 30 000,00 zł. To ostatnie pozycje majątku trwałego (używane dłużej niż rok).
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na 1 stycznia 2027 r.
Na pierwszy cykl przedsiębiorca kupuje pasze (200 000,00 zł) i pisklęta (72 000,00 zł). Zużyją się w jednym cyklu, więc to aktywa obrotowe (zapasy). Kwota piskląt zgadza się z obsadą: 2 000 m² × 8 szt./m² = 16 000 szt. × 4,50 zł = 72 000,00 zł.
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na 1 stycznia 2027 r.
Z oszczędności 150 000,00 zł przedsiębiorca kupuje poidła, karmidła i samochód, a resztę lokuje w banku:
Wpisanie całych oszczędności (150 000,00 zł) jako środków w banku - część z nich zamieniła się już w poidła, karmidła i samochód (R.1.7).
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na 1 stycznia 2027 r.
Kapitał własny to wszystko, co przedsiębiorca wnosi sam: posiadany majątek przed modernizacją i oszczędności:
Modernizacji tu nie liczę - jest sfinansowana kredytem, więc pojawi się w kapitale obcym.
Dodanie modernizacji (150 000,00 zł) do kapitału własnego - to pieniądze banku, nie właściciela (R.1.8).
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na 1 stycznia 2027 r.
Kapitał obcy to długi firmy:
Pominięcie zobowiązania wobec dostawców - pasze i pisklęta są już w aktywach, a nie zostały zapłacone (R.1.9).
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź bilans otwarcia na 1 stycznia 2027 r.
Dla porządku wpisuję sumy grup (A, B po obu stronach - klucz ich osobno nie ocenia), a potem sumy bilansowe:
Obie strony są równe - to sprawdzian, że żadna pozycja nie zginęła.
Różne sumy aktywów i pasywów - znak, że któraś pozycja jest wpisana tylko po jednej stronie (R.1.10).
Kroki 10-16 · po tym etapie masz 18 z 46 kryteriów (pkt)
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.
Amortyzację liczę metodą liniową: stopa = 100 % : okres użytkowania, a stawka roczna = wartość początkowa × stopa. Budynek produkcyjny po modernizacji: 100 % : 20 lat = 5 %; 230 000,00 zł × 5 % = 11 500,00 zł.
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.
Budynek biurowy: 20 lat, więc też 5 %; 80 000,00 zł × 5 % = 4 000,00 zł.
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.
Ciągnik: 100 % : 10 lat = 10 %; 50 000,00 zł × 10 % = 5 000,00 zł.
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.
Przy komputerze okres jest przekreślony, a stopa wydrukowana: 20 %. Stawka: 6 000,00 zł × 20 % = 1 200,00 zł.
Szukanie okresu użytkowania przy komputerze - pole jest przekreślone, stopa 20 % jest podana (R.2.4).
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.
Poidła i karmidła - stopa 20 % wydrukowana w formularzu: 30 000,00 zł × 20 % = 6 000,00 zł dla każdej pozycji.
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.
Samochód dostawczy: 100 % : 10 lat = 10 %; 50 000,00 zł × 10 % = 5 000,00 zł.
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan amortyzacji środków trwałych w ujęciu rocznym.
Sumuję stawki roczne:
Ta kwota przejdzie do rachunku zysków i strat jako koszt amortyzacji. Działki się nie amortyzuje - grunt nie zużywa się, dlatego nie ma jej w tabeli.
Kroki 17-20 · po tym etapie masz 28 z 46 kryteriów (pkt)
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan kosztów w wymiarze rocznym.
Pasza i pisklęta to koszty jednego cyklu (8 tygodni). W roku jest 5 rzutów, więc:
Kolumnę „koszt jednego cyklu” uzupełniam danymi z tabel arkusza.
Mnożenie kosztu cyklu przez 12 miesięcy albo przez 6,5 cyklu (52 tygodnie : 8) - arkusz zakłada 5 rzutów w roku (R.3.1, R.3.2).
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan kosztów w wymiarze rocznym.
Pozostałe koszty arkusz podaje jako miesięczne - roczne to miesięczne × 12:
Koszty roczne wpisuję w tabeli „Pozostałe planowane koszty roczne”, w kolumnie „Koszt roczny”. Klucz przy tych kryteriach pisze „w kolumnie Koszt 5 cykli produkcyjnych” - to pomyłka w kluczu (taka kolumna jest tylko w tabeli paszy i piskląt), liczy się kwota roczna.
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan kosztów w wymiarze rocznym.
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź plan kosztów w wymiarze rocznym.
Na koniec wiersz „Razem koszty roczne”: 15 200,00 zł miesięcznie, czyli 182 400,00 zł rocznie (klucz go nie ocenia, ale przyda się do kontroli rachunku zysków i strat).
Kroki 21-24 · po tym etapie masz 33 z 46 kryteriów (pkt)
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w ujęciu rocznym.
Przychód to żywiec sprzedany przetwórni w całym roku:
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w ujęciu rocznym.
Pozycje kosztów przenoszę z planu kosztów i planu amortyzacji:
Razem koszty (wiersz B): 1 581 100,00 zł.
Pominięcie amortyzacji w kosztach - nie jest wydatkiem gotówki, ale jest kosztem (R.4.2).
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w ujęciu rocznym.
Dochód brutto = przychody - koszty: 1 820 000,00 - 1 581 100,00 = 238 900,00 zł.
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź uproszczony rachunek zysków i strat w ujęciu rocznym.
Podatek liniowy 19 % w pełnych złotych: 238 900 × 19 % = 45 391,00 zł.
Dochód netto: 238 900 - 45 391 = 193 509,00 zł.
Kroki 25-28 · po tym etapie masz 41 z 46 kryteriów (pkt)
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź analizę SWOT przedsięwzięcia.
W SWOT najpierw dzielę czynniki na wewnętrzne (zależą od firmy: mocne i słabe strony) i zewnętrzne (otoczenie: szanse i zagrożenia). Mocne strony: dobra organizacja pracy i zagwarantowany zbyt towaru (umowa z przetwórnią).
Wpisanie „zagwarantowanego zbytu” do szans - umowę podpisała sama firma, to jej atut wewnętrzny (R.5.2).
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź analizę SWOT przedsięwzięcia.
Słabe strony: brak wykwalifikowanego pracownika i niewielkie doświadczenie w chowie drobiu - oba dotyczą samej firmy i jej właściciela.
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź analizę SWOT przedsięwzięcia.
Szanse z otoczenia: wzrost konsumpcji drobiu wodnego i brak konkurencyjnej firmy na rynku lokalnym.
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania sporządź analizę SWOT przedsięwzięcia.
Zagrożenia z otoczenia: obowiązek redukcji emisji gazów na fermach drobiu (przepisy) i niestabilna sytuacja gospodarcza w kraju. Każdy z ośmiu czynników z arkusza jest wpisany raz.
Kroki 29-31 · po tym etapie masz 46 z 46 kryteriów (pkt)
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania oceń rentowność sprzedaży i rentowność kapitału własnego na podstawie obliczonych wskaźników ROS i ROE.
ROS = zysk netto : przychody ze sprzedaży × 100 %:
Interpretacja zamienia procent na złotówki: na każde 100 zł sprzedaży przypada 10,63 zł zysku netto.
Liczenie wskaźnika z dochodu brutto - wzory ROS i ROE używają zysku netto (R.6.1).
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania oceń rentowność sprzedaży i rentowność kapitału własnego na podstawie obliczonych wskaźników ROS i ROE.
ROE = zysk netto : kapitał własny × 100 %. Kapitał własny biorę z bilansu otwarcia:
Na każde 100 zł kapitału własnego przypada 39,82 zł zysku netto.
Dzielenie przez sumę bilansową (908 000 zł) - to byłby wskaźnik ROA, nie ROE (R.6.3).
Na podstawie charakterystyki planowanego przedsięwzięcia i danych do zadania oceń rentowność sprzedaży i rentowność kapitału własnego na podstawie obliczonych wskaźników ROS i ROE.
Porównuję wyniki z wartościami pożądanymi z arkusza (oba: powyżej 10 %). ROS 10,63 % i ROE 39,82 % przekraczają próg, więc przedsięwzięcie jest opłacalne - a arkusz mówi, że pan Kowalski rozpocznie działalność, jeśli będzie rentowna. Decyzja: może rozpocząć tucz.
Sama ocena bez decyzji - formularz wymaga oceny i sugerowanej decyzji (R.6.5).
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.