Przejdź do głównej treści
ROL.06-01-23.06-SGCzerwiec 2023 · 13 kroków · ok. 31 min · 40 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Żywienie i rozród klaczy

Arkusz dotyczy klaczy hodowlanej w okresie karmienia źrebięcia i przygotowania do kolejnego krycia. Trzeba ułożyć dzienną dawkę pokarmową dla klaczy karmiącej o masie 600 kg w 3. miesiącu laktacji z owsa, otrąb pszennych, siana i zielonki pastwiskowej z dodatkiem preparatu mineralno-witaminowego, odczytać z rysunku numery dziesięciu części ciała konia, nazwać narządy układu rozrodczego klaczy na schemacie układu moczowo-płciowego, wybrać z wykazu cztery przedmioty używane przy próbowaniu i stanowieniu klaczy z opisem ich użycia i uzupełnić schemat krycia naturalnego klaczy krótko-, średnio- i długorujowych.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie wyniki obliczeń, nazwy i numery do tabel, druków i schematów wydrukowanych w arkuszu, a na rysunkach konia zaznacza odmiany i miejsca długopisem. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu.

Dawka pokarmowa. Zapotrzebowanie odczytuje się z tabeli 1 (wiersz 600 kg, miesiące karmienia 1-3), a ilości pasz dobiera się tak, żeby suma suchej masy, energii strawnej i białka była co najmniej równa zapotrzebowaniu i nie przekraczała go o więcej niż 20%. Klucz przyjmuje każdą dawkę z podanych przedziałów - tu jest jedna z nich.

Dane. Wszystkie liczby pochodzą z tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Numery części ciała, nazwy narządów, sprzęt i terminy krycia pochodzą z klucza oceniania - to jedno z możliwych rozwiązań; tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone.

Uwaga. To materiał do nauki do egzaminu zawodowego, a nie porada weterynaryjna. Treści o zdrowiu, rozrodzie i badaniu konia opierają się wyłącznie na arkuszu i kluczu oceniania CKE; w sprawach zdrowia konkretnego konia decyduje lekarz weterynarii.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 40 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać.

Arkusz i pliki do pobrania Treść arkusza (PDF)

  1. Etap 1: Dawka pokarmowa dla klaczy karmiącej - tabela 3

    Kroki 1-4 · po tym etapie masz 10 z 40 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Zapotrzebowanie klaczy karmiącej

    Kryteria: , ,

    R.1.5 zapotrzebowanie na suchą masę: 14 - 16,8 kg

    R.1.6 zapotrzebowanie na ES MJ: 148 - 177,6 MJ

    R.1.7 zapotrzebowanie na białko ogólne strawne: 1290 - 1548 g

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z Zapotrzebowania na składniki pokarmowe dla klaczy karmiących o różnej masie ciała – Tabela 1. oraz Wartości pokarmowej w 1 kg paszy - Tabela 2., oblicz dzienną dawkę pokarmową dla klaczy o masie ciała 600 kg w 3 miesiącu laktacji. Ilość składników pokarmowych może być przekroczona o 20%. Ilość preparatu mineralno-witaminowego 70 – 80 g – należy dodać do dawki pokarmowej.

    W tabeli 1 dla masy 600 kg trzeci miesiąc laktacji należy do wiersza 1-3: sucha masa 14 kg, energia strawna 148 MJ, białko ogólne strawne 1290 g. Klucz przyjmuje też w tym wierszu wartości powiększone o dozwolone 20% (do 16,8 kg, 177,6 MJ i 1548 g).

    Typowe błędy

    Odczyt wiersza „4-6” - trzeci miesiąc jest jeszcze w pierwszym przedziale.

    Dokument po tym kroku

  2. Krok 2: Owies i otręby pszenne

    Kryteria: ,

    R.1.1 ilość owsa: 3,0 - 10,0 kg

    R.1.2 ilość otrąb pszennych 1-3 kg

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z Zapotrzebowania na składniki pokarmowe dla klaczy karmiących o różnej masie ciała – Tabela 1. oraz Wartości pokarmowej w 1 kg paszy - Tabela 2., oblicz dzienną dawkę pokarmową dla klaczy o masie ciała 600 kg w 3 miesiącu laktacji. Ilość składników pokarmowych może być przekroczona o 20%. Ilość preparatu mineralno-witaminowego 70 – 80 g – należy dodać do dawki pokarmowej.

    Pasze treściwe: owies 4 kg (klucz: 3-10 kg) - sucha masa 4 × 0,88 = 3,52 kg, energia 4 × 11,5 = 46 MJ, białko 4 × 93 = 372 g; otręby 2 kg (klucz: 1-3 kg) - 2 × 0,88 = 1,76 kg, 2 × 11,4 = 22,8 MJ, 2 × 108 = 216 g. Kolumna „Liczba” nie ma w arkuszu jednostki, dlatego przy ilościach jest dopisane „kg”.

    Dokument po tym kroku

  3. Krok 3: Siano i zielonka pastwiskowa

    Kryteria: ,

    R.1.3 ilość siana: 1,0 - 2,0 kg na 100 kg masy ciała, 6,0- 12,0 kg

    R.1.4 ilość zielonki pastwiskowej: 10 - 40 kg

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z Zapotrzebowania na składniki pokarmowe dla klaczy karmiących o różnej masie ciała – Tabela 1. oraz Wartości pokarmowej w 1 kg paszy - Tabela 2., oblicz dzienną dawkę pokarmową dla klaczy o masie ciała 600 kg w 3 miesiącu laktacji. Ilość składników pokarmowych może być przekroczona o 20%. Ilość preparatu mineralno-witaminowego 70 – 80 g – należy dodać do dawki pokarmowej.

    Pasze objętościowe: siano 8 kg (klucz: 6-12 kg, czyli 1-2 kg na 100 kg masy ciała) - 8 × 0,86 = 6,88 kg, 8 × 6,5 = 52 MJ, 8 × 47 = 376 g; zielonka 15 kg (klucz: 10-40 kg) - 15 × 0,241 = 3,615 kg, 15 × 2,3 = 34,5 MJ, 15 × 33 = 495 g. Wartości siana bierze się z wiersza tabeli 2, choć tabela 2 nazywa je „po kwitnieniu”, a tabela 3 „koniec kwitnienia”.

    Typowe błędy

    Zielonka ma tylko 24,1% suchej masy - liczenie jej jak siana (86%) zawyża sumę suchej masy kilkukrotnie.

    Dokument po tym kroku

  4. Krok 4: Preparat, razem i kontrola przekroczenia

    Kryteria: , ,

    R.1.8 zsumowana ilość suchej masy mieści się pomiędzy 14 - 16,8 kg

    R.1.9 zsumowana ilość ESMJ mieści się pomiędzy 148 - 177,6 MJ ES

    R.1.10 zsumowana ilość BOS mieści się pomiędzy 1290 - 1548 g

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z Zapotrzebowania na składniki pokarmowe dla klaczy karmiących o różnej masie ciała – Tabela 1. oraz Wartości pokarmowej w 1 kg paszy - Tabela 2., oblicz dzienną dawkę pokarmową dla klaczy o masie ciała 600 kg w 3 miesiącu laktacji. Ilość składników pokarmowych może być przekroczona o 20%. Ilość preparatu mineralno-witaminowego 70 – 80 g – należy dodać do dawki pokarmowej.

    Preparat mineralno-witaminowy: 75 g (70-80 g z polecenia) - uzupełnia składniki mineralne i witaminy, a nie wnosi suchej masy, energii ani białka w rachunku. Sumy: sucha masa 3,52 + 1,76 + 6,88 + 3,615 = 15,775 kg (14-16,8), energia 46 + 22,8 + 52 + 34,5 = 155,3 MJ (148-177,6), białko 372 + 216 + 376 + 495 = 1459 g (1290-1548) - wszystkie trzy mieszczą się w przedziałach.

    Dokument po tym kroku

  5. Etap 2: Nazwy części ciała konia - tabela 4

    Kroki 5-6 · po tym etapie masz 20 z 40 kryteriów (pkt)

    Krok 5: Głowa i szyja

    Kryteria: , , , ,

    R.2.1 nr 1: nozdrza 5

    R.2.2 nr 2: czoło 2

    R.2.3 nr 3: potylica 15

    R.2.4 nr 4: ganasze 10

    R.2.5 nr 5: grzebień szyji 14a / 1

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie zamieszczonego w arkuszu egzaminacyjnym Rysunku 1. Anatomia topograficzna konia, rozpoznaj oznaczone poszczególnymi cyframi części ciała konia. Wypełnij Tabelę 4., zapisanym nazwom części ciała konia przypisz odpowiadający im numer z Rysunku 1.

    Wg klucza: nozdrza - 5, czoło - 2, potylica - 15 (na rysunku głowy obok, za uszami), ganasze - 10, grzebień szyi - 14a (górna linia szyi; klucz przyjmuje też 1).

    Typowe błędy

    Ganasze szukane na dużym rysunku - numer 10 jest tylko na rysunku głowy obok.

    Dokument po tym kroku

  6. Krok 6: Tułów i kończyny

    Kryteria: , , , ,

    R.2.6 nr 6: kłąb 17

    R.2.7 nr 7: lędźwie 19

    R.2.8 nr 8: kolano 25

    R.2.9 nr 9: łokieć 32

    R.2.10 nr 10: bark 29/31

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie zamieszczonego w arkuszu egzaminacyjnym Rysunku 1. Anatomia topograficzna konia, rozpoznaj oznaczone poszczególnymi cyframi części ciała konia. Wypełnij Tabelę 4., zapisanym nazwom części ciała konia przypisz odpowiadający im numer z Rysunku 1.

    Dalej: kłąb - 17, lędźwie - 19, kolano - 25 (staw kolanowy kończyny tylnej, na wysokości słabizny), łokieć - 32, bark / ramię - 29 (klucz przyjmuje też 31).

    Typowe błędy

    „Kolano” wpisane przy nadgarstku kończyny przedniej (38) - klucz przyjmuje staw kolanowy kończyny tylnej (25).

    Dokument po tym kroku

  7. Etap 3: Elementy układu rozrodczego klaczy - tabela 5

    Kroki 7-8 · po tym etapie masz 26 z 40 kryteriów (pkt)

    Krok 7: Jajnik i róg macicy

    Kryteria: ,

    R.3.1 nr 2.: nazwa: jajnik

    R.3.2 nr 3.: nazwa: róg macicy

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    W oparciu o zamieszczony w arkuszu egzaminacyjnym Schemat 1. Układ moczowo-płciowy klaczy uzupełnij Tabelę 5. Elementy układu rozrodczego klaczy, wpisując nazwy narządu układu rozrodczego klaczy oznaczone cyframi na Schemacie 1.

    Nerka (1) i moczowód (4) są wpisane w arkuszu - to układ moczowy. Pod moczowodem leży 2 - jajnik (okrągły narząd na końcu jajowodu), a dalej 3 - róg macicy.

    Dokument po tym kroku

  8. Krok 8: Wymię, szyjka macicy, pochwa, srom

    Kryteria: , , ,

    R.3.3 nr 6.: nazwa: gruczoł mlekowy/wymię/strzyki

    R.3.4 nr 8.: nazwa: szyjka macicy

    R.3.5 nr 10.: nazwa: pochwa

    R.3.6 nr 13.: nazwa: srom/wargi sromowe

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    W oparciu o zamieszczony w arkuszu egzaminacyjnym Schemat 1. Układ moczowo-płciowy klaczy uzupełnij Tabelę 5. Elementy układu rozrodczego klaczy, wpisując nazwy narządu układu rozrodczego klaczy oznaczone cyframi na Schemacie 1.

    Dalej wg klucza: 6 - gruczoł mlekowy (wymię w pachwinie; klucz przyjmuje też „wymię” i „strzyki”), 8 - szyjka macicy, 10 - pochwa, 13 - wargi sromowe (lub „srom”). Numer 5 to pęcherz moczowy - nie jest w tabeli, bo należy do układu moczowego.

    Typowe błędy

    Pomylenie pęcherza moczowego (5) z macicą - macica leży nad nim.

    Dokument po tym kroku

  9. Etap 4: Sprzęt do próbowania i stanowienia klaczy - tabela 6

    Kroki 9-10 · po tym etapie masz 34 z 40 kryteriów (pkt)

    Krok 9: Bandaż i pęta

    Kryteria: , , ,

    R.4.1 nazwa: bandaż

    R.4.2 określenie użycia: owinięcie ogona, zabezpieczenie włosia w ogonie

    R.4.3 nazwa: pęta

    R.4.4 określenie użycia: do unieruchomienia klaczy

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Spośród wymienionych w Wykazie przedmiotów związanych z hodowlą koni wybierz 4 przedmioty, które przydatne są do przeprowadzenia próbowania i stanowienia klaczy. Wybrane przedmioty wpisz do Tabeli 6. – Przedmioty i sprzęt używany przy próbowaniu i stanowieniu klaczy z określeniem sposobu użycia.

    Bandaż - owinięcie ogona, zabezpieczenie włosia w ogonie (włosy nie wnikają z prąciem do pochwy i jej nie kaleczą). Pęta - do unieruchomienia klaczy, żeby nie kopnęła ogiera.

    Typowe błędy

    Wybór przedmiotów do inseminacji (pipeta, sztuczna pochwa, wziernik) - polecenie dotyczy krycia naturalnego.

    Dokument po tym kroku

  10. Krok 10: Ogłowie i próbnik

    Kryteria: , , ,

    R.4.5 nazwa: ogłowie

    R.4.6 określenie użycia: do trzymania i kontroli nad klaczą

    R.4.7 nazwa: próbnik

    R.4.8 określenie użycia: sprawdzenie odruchu tolerancji / ochrona ogiera przy stwierdzaniu rui

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Spośród wymienionych w Wykazie przedmiotów związanych z hodowlą koni wybierz 4 przedmioty, które przydatne są do przeprowadzenia próbowania i stanowienia klaczy. Wybrane przedmioty wpisz do Tabeli 6. – Przedmioty i sprzęt używany przy próbowaniu i stanowieniu klaczy z określeniem sposobu użycia.

    Ogłowie - do trzymania i kontroli nad klaczą przez stajennego. Próbnik - przegroda (ściana) do próbowania: przez nią ogier sprawdza odruch tolerancji klaczy i jest chroniony przed kopnięciem, gdy klacz nie jest w rui.

    Dokument po tym kroku

  11. Etap 5: Schemat krycia naturalnego klaczy - tabela 7

    Kroki 11-13 · po tym etapie masz 40 z 40 kryteriów (pkt)

    Krok 11: Klacze krótkorujowe

    Kryteria:

    R.5.1 1 termin krycia, klacze krótkorujowe: 5 dzień: 1 dzień

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 7. Schemat krycia naturalnego klaczy.

    Przy rui trwającej 1-3 dni drugi termin (3. dzień rui) jest wpisany. Klacz kryje się co drugi dzień, więc pierwszy termin to 1 dzień rui (zasada krycia co 48 godzin to wiedza ogólna z rozrodu koni).

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: z tabeli wychodzi 1. dzień rui, a kryterium R.5.1 ma zapis „5 dzień: 1 dzień” - „5 dzień” to najpewniej błąd w kluczu (przy rui 1-3 dni nie ma 5. dnia). Na egzaminie punkt daje „1 dzień”, który w kluczu też stoi.

    Dokument po tym kroku

  12. Krok 12: Klacze średniorujowe

    Kryteria: ,

    R.5.2 2 termin krycia, klacze średniorujowe: 5 dzień

    R.5.3 3 termin krycia, klacze średniorujowe: 7 dzień

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 7. Schemat krycia naturalnego klaczy.

    Ruja 4-7 dni, pierwszy termin w 3. dniu rui. Kolejne co dwa dni: 5 dzień i 7 dzień; czwarty termin i USG są wpisane.

    Dokument po tym kroku

  13. Krok 13: Klacze długorujowe i USG

    Kryteria: , ,

    R.5.4 2 termin krycia, klacze długorujowe: 8 dzień

    R.5.5 3 termin krycia, klacze długorujowe: 10 dzień

    R.5.6 potwierdzenie źrebności klacze długorujowe, badanie USG: 15 dzień od ostatniego krycia

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 7. Schemat krycia naturalnego klaczy.

    Ruja 8-12 dni: pierwszy termin w 6. dniu, czwarty w 12. dniu - pomiędzy nimi 8 dzień i 10 dzień. Potwierdzenie źrebności badaniem USG jak w pozostałych wierszach: 15 dzień od ostatniego krycia.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.