Przejdź do głównej treści
ROL.06-01-24.01-SGStyczeń 2024 · 16 kroków · ok. 41 min · 50 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Żywienie i hodowla koni

Arkusz dotyczy klaczy hodowlanej rasy polski koń sportowy i ogólnej wiedzy o koniach. Trzeba ułożyć dzienną dawkę pokarmową dla klaczy karmiącej o masie 600 kg w drugim miesiącu laktacji z owsa, otrąb pszennych, siana i marchwi, opisać przyczyny, objawy, zapobieganie i postępowanie przy kolce, rozpoznać maści dziesięciu koni na zdjęciach, odczytać z rysunku numery dziesięciu części ciała konia i zaznaczyć, które rasy koni są objęte Programem Ochrony Zasobów Genetycznych.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie wyniki obliczeń, nazwy i numery do tabel, druków i schematów wydrukowanych w arkuszu, a na rysunkach konia zaznacza odmiany i miejsca długopisem. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu.

Dawka pokarmowa. Zapotrzebowanie odczytuje się z tabeli 1 (wiersz 600 kg, miesiące karmienia 1-3), a ilości pasz dobiera się co 0,5 kg tak, żeby sumy nie były mniejsze od zapotrzebowania: sucha masa i energia mogą je przekroczyć najwyżej o 5%, białko o 10%. W tym arkuszu nie da się spełnić wszystkich trzech warunków naraz - szczegóły i wybrana dawka są w kroku „Razem”.

Dane. Wszystkie liczby pochodzą z tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Nazwy maści, numery części ciała i odpowiedzi TAK/NIE pochodzą z klucza oceniania. Opisy przyczyn, objawów i postępowania przy kolce to wybrane zapisy z listy, którą przyjmuje klucz - to jedno z możliwych rozwiązań.

Uwaga. To materiał do nauki do egzaminu zawodowego, a nie porada weterynaryjna. Treści o zdrowiu, rozrodzie i badaniu konia opierają się wyłącznie na arkuszu i kluczu oceniania CKE; w sprawach zdrowia konkretnego konia decyduje lekarz weterynarii.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 50 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 38 punktów - można stracić 12 kryteriów i nadal zdać.

  1. Etap 1: Dawka pokarmowa dla klaczy karmiącej - tabela 3

    Kroki 1-6 · po tym etapie masz 10 z 50 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Zapotrzebowanie klaczy karmiącej

    Kryteria: , ,

    R.1.5 wpisane zapotrzebowanie na suchą masę [kg]: 14 lub 14 - 14,7

    R.1.6 wpisane zapotrzebowanie na energię strawną [MJ]: 148 lub 148 - 155,4

    R.1.7 wpisane zapotrzebowanie na białko ogólne strawne [g]: 1 290 lub 1 290 - 1 419

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z informacji przedstawionych w Tabeli 1. Zapotrzebowanie na składniki pokarmowe dla klaczy karmiących o różnej masie ciała oraz w Tabeli 2. Wartości pokarmowe pasz w 1 kg oblicz dawkę pokarmową dla klaczy rasy polski koń sportowy o masie ciała 600 kg w drugim miesiącu laktacji.

    W tabeli 1 dla masy 600 kg są dwa wiersze: miesiące karmienia 1-3 i 4-6. Drugi miesiąc laktacji to wiersz 1-3: sucha masa 14 kg, energia strawna 148 MJ, białko ogólne strawne 1290 g. W pierwszych miesiącach laktacji klacz daje najwięcej mleka, dlatego normy są tu wyższe niż w miesiącach 4-6.

    Typowe błędy

    Odczyt wiersza „4-6” (13,0 kg, 126 MJ, 950 g) albo wiersza klaczy 500 kg.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Owies

    Kryteria:

    R.1.1 ilość owsa [kg]: 3 - 8

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z informacji przedstawionych w Tabeli 1. Zapotrzebowanie na składniki pokarmowe dla klaczy karmiących o różnej masie ciała oraz w Tabeli 2. Wartości pokarmowe pasz w 1 kg oblicz dawkę pokarmową dla klaczy rasy polski koń sportowy o masie ciała 600 kg w drugim miesiącu laktacji.

    Owies to główna pasza treściwa: 6,5 kg (klucz: 3-8 kg). Sucha masa 6,5 × 0,88 = 5,72 kg, energia 6,5 × 11,5 = 74,75 MJ, białko 6,5 × 93 = 604,5 g. Sucha masa w tabeli 2 jest w procentach: 88% to 0,88 kg w 1 kg paszy.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Otręby pszenne

    Kryteria:

    R.1.2 ilość otrąb pszennych [kg]: 1 - 3

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z informacji przedstawionych w Tabeli 1. Zapotrzebowanie na składniki pokarmowe dla klaczy karmiących o różnej masie ciała oraz w Tabeli 2. Wartości pokarmowe pasz w 1 kg oblicz dawkę pokarmową dla klaczy rasy polski koń sportowy o masie ciała 600 kg w drugim miesiącu laktacji.

    Otręby mają najwięcej białka spośród pasz z tabeli 2, a białka w tej dawce najbardziej brakuje - dlatego 3 kg, górna granica klucza (1-3 kg). Sucha masa 3 × 0,88 = 2,64 kg, energia 3 × 11,4 = 34,2 MJ, białko 3 × 108 = 324 g.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Siano łąkowe

    Kryteria:

    R.1.3 ilość siana [kg]: 6 - 12

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z informacji przedstawionych w Tabeli 1. Zapotrzebowanie na składniki pokarmowe dla klaczy karmiących o różnej masie ciała oraz w Tabeli 2. Wartości pokarmowe pasz w 1 kg oblicz dawkę pokarmową dla klaczy rasy polski koń sportowy o masie ciała 600 kg w drugim miesiącu laktacji.

    Siano: 6,5 kg (klucz: 6-12 kg, czyli 1-2 kg na 100 kg masy ciała). Sucha masa 6,5 × 0,86 = 5,59 kg, energia 6,5 × 7,5 = 48,75 MJ, białko 6,5 × 55 = 357,5 g.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Marchew

    Kryteria:

    R.1.4 ilość marchwi [kg]: 1 - 4

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z informacji przedstawionych w Tabeli 1. Zapotrzebowanie na składniki pokarmowe dla klaczy karmiących o różnej masie ciała oraz w Tabeli 2. Wartości pokarmowe pasz w 1 kg oblicz dawkę pokarmową dla klaczy rasy polski koń sportowy o masie ciała 600 kg w drugim miesiącu laktacji.

    Marchew: 1 kg (klucz: 1-4 kg) - najmniejsza ilość, bo marchew dokłada energii, a prawie wcale białka. Sucha masa 1 × 0,15 = 0,15 kg, energia 2,4 MJ, białko 11 g.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Razem i kontrola przekroczenia

    Kryteria: , ,

    R.1.8 zsumowana ilość suchej masy mieści się pomiędzy [kg]: 14 - 14,7

    R.1.9 zsumowana ilość energi strawnej MJ mieści się pomiędzy [MJ]: 148 - 155,4

    R.1.10 zsumowana ilość białka ogólego strawnego mieści się pomiędzy [g]: 1 290 - 1 419

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Korzystając z informacji przedstawionych w Tabeli 1. Zapotrzebowanie na składniki pokarmowe dla klaczy karmiących o różnej masie ciała oraz w Tabeli 2. Wartości pokarmowe pasz w 1 kg oblicz dawkę pokarmową dla klaczy rasy polski koń sportowy o masie ciała 600 kg w drugim miesiącu laktacji.

    Sumy: sucha masa 5,72 + 2,64 + 5,59 + 0,15 = 14,1 kg (14-14,7), białko 604,5 + 324 + 357,5 + 11 = 1297 g (1290-1419), energia 74,75 + 34,2 + 48,75 + 2,4 = 160,1 MJ.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: z danych arkusza wychodzi, że żadna dawka z przedziałów klucza nie spełnia naraz trzech warunków - sprawdzenie wszystkich kombinacji co 0,5 kg (owies 3-8, otręby 1-3, siano 6-12, marchew 1-4 kg) daje: gdy sucha masa i białko mieszczą się w normie, energia wynosi co najmniej 160,1 MJ; gdy energia mieści się w 148-155,4 MJ, białka jest najwyżej 1245,5 g (mniej niż 1290). Klucz CKE przyjmuje energię 148-155,4 MJ, więc kryterium R.1.9 jest tu nie do zdobycia razem z R.1.10. Arkusz zabrania niedoważenia, dlatego wpisana jest dawka bez niedoboru, z najmniejszym nadmiarem energii (160,1 MJ, czyli +8%); klucz CKE przyjmuje 148-155,4 MJ. Na egzaminie punkt (R.1.9) daje wartość z klucza.

    Typowe błędy

    Dawka „pod energię” (np. 5 kg owsa, 3 kg otrąb, 8 kg siana, 1,5 kg marchwi: 155,3 MJ) ma tylko 1245,5 g białka, czyli niedobór, którego arkusz zabrania.

    Dokument po tym kroku
  7. Etap 2: Kolka u koni - tabela 4

    Kroki 7-10 · po tym etapie masz 20 z 50 kryteriów (pkt)

    Krok 7: Przyczyny kolki

    Kryteria: , ,

    R.2.1 przyczyny - przekarmienie lub nadmiar paszy treściwej lub nagła zmiana paszy lub podawanie paszy nieświeżej lub podawanie zgniłego siana czy słomy lub nieprawidłowości w uzębieniu lub zaczopowanie światła jelita lub zapiaszczenie jelita ślepego lub zarobaczenie lub inne poprawnie merytorycznie

    R.2.2 przyczyny - przekarmienie lub nadmiar paszy treściwej lub nagła zmiana paszy lub podawanie paszy nieświeżej lub podawanie zgniłego siana czy słomy lub nieprawidłowości w uzębieniu; lub zaczopowanie światła jelita lub zapiaszczenie jelita ślepego lub zarobaczenie lub inne poprawnie merytorycznie

    R.2.3 przyczyny - przekarmienie lub nadmiar paszy treściwej lub nagła zmiana paszy lub podawanie paszy nieświeżej lub podawanie zgniłego siana czy słomy lub nieprawidłowości w uzębieniu lub zaczopowanie jelita lub zapiaszczenie jelita ślepego lub zarobaczenie lub inne poprawnie merytorycznie

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 4. Charakterystyka przyczyn, objawów, profilaktyki i postępowania w przypadku wystąpienia kolki u konia: trzy przyczyny wystąpienia kolki u koni.

    Kolka to zespół objawów bólu brzucha. Najczęstsze przyczyny wiążą się z żywieniem i przewodem pokarmowym: nadmiar paszy treściwej, podawanie zgniłego siana czy słomy, zapiaszczenie jelita ślepego (koń zbiera paszę z piaszczystego podłoża). Klucz przyjmuje też m.in. nagłą zmianę paszy, wady uzębienia i zarobaczenie.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Objawy kolki

    Kryteria: , ,

    R.2.4 objawy - ogląda się na boki lub tarza się lub uderza tylnymi kopytami w brzuch lub grzebie przednią nogą lub leży nieruchomo na mostku lub na boku lub brak apetytu lub „cisza w brzuchu” lub przyjmuje pozycję "siedzącego psa" lub inne poprawnie merytorycznie

    R.2.5 objawy - ogląda się na boki lub tarza się lub uderza tylnymi kopytami w brzuch lub grzebie przednią nogą lub leży nieruchomo na mostku lub na boku lub brak apetytu lub „cisza w brzuchu” lub przyjmuje pozycję "siedzącego psa" lub inne poprawnie merytorycznie

    R.2.6 objawy - ogląda się na boki lub tarza się lub uderza tylnymi kopytami w brzuch lub grzebie przednią nogą lub leży nieruchomo na mostku/na boku lub brak apetytu lub „cisza w brzuchu” lub przyjmuje pozycję "siedzącego psa" lub inne poprawnie merytorycznie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 4.: trzy objawy kolki u koni.

    Koń z kolką okazuje ból brzucha: ogląda się na boki, tarza się, grzebie przednią nogą. Inne objawy z klucza: uderzanie tylnymi kopytami w brzuch, leżenie nieruchomo, brak apetytu, „cisza w brzuchu”, pozycja „siedzącego psa”.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Zapobieganie kolce

    Kryteria: ,

    R.2.7 profilaktyka - nie dokonywać gwałtownych zmian w diecie konia lub nie przekarmiać konia lub regularnie odrobaczać konia lub zapewnić koniowi regularny codzienny ruch lub regularnie żywić dobrej jakości paszą i w ilości odpowiedniej do pracy jaką koń wykonuje lub inne poprawnie merytorycznie

    R.2.8 profilaktyka - nie dokonywać gwałtownych zmian w diecie konia lub nie przekarmiać konia lub regularnie odrobaczać koni lub zapewnić koniowi regularny codzienny ruch lub regularnie żywić dobrej jakości paszą i w ilości odpowiedniej do pracy jaką koń wykonuje lub inne poprawnie merytorycznie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 4.: dwie zasady zapobiegania kolce u koni.

    Zapobieganie to odwrotność przyczyn: nie dokonywać gwałtownych zmian w diecie konia (nową paszę wprowadza się stopniowo) i zapewnić koniowi regularny codzienny ruch (ruch pobudza perystaltykę jelit). Klucz przyjmuje też regularne odrobaczanie i żywienie dobrą paszą w ilości dopasowanej do pracy.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Postępowanie przy kolce

    Kryteria: ,

    R.2.9 obowiązki hodowcy - wezwać lekarza weterynarii lub konia, który zachowuje się niespokojnie, można oprowadzać stępem lub kontrolować zachowania konia, o tyle żeby nie zrobił sobie krzywdy lub inne poprawnie merytorycznie

    R.2.10 obowiązki hodowcy - wezwać lekarza weterynarii lub konia, który zachowuje się niespokojnie, można oprowadzać stępem lub kontrolować zachowania konia, o tyle żeby nie zrobił sobie krzywdy lub inne poprawnie merytorycznie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Uzupełnij Tabelę 4.: dwa obowiązki hodowcy w trakcie wystąpienia kolki u koni.

    Kolka może zagrażać życiu, więc pierwszy obowiązek to wezwać lekarza weterynarii. Do jego przyjazdu: konia, który zachowuje się niespokojnie, można oprowadzać stępem i pilnować, żeby nie zrobił sobie krzywdy przy tarzaniu się.

    Typowe błędy

    Wpisanie samodzielnego podawania leków - decyzja o leczeniu należy do lekarza weterynarii.

    Dokument po tym kroku
  11. Etap 3: Maści koni - tabela 5

    Kroki 11-12 · po tym etapie masz 30 z 50 kryteriów (pkt)

    Krok 11: Maści 1-5

    Kryteria: , , , ,

    R.3.1 kasztanowata

    R.3.2 skarogniada

    R.3.3 siwa lub ciemnosiwa

    R.3.4 kara

    R.3.5 gniada lub ciemnogniada

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    W Tabeli 5. Maści koni, rozpoznaj i nazwij maści koni pokazane na ilustracjach.

    Maść rozpoznaje się po kolorze sierści oraz grzywy, ogona i dolnych części kończyn. Wg klucza: 1 - kasztanowata (rudy włos, grzywa i ogon w tym samym odcieniu), 2 - skarogniada (prawie czarna, z jaśniejszym nalotem na pysku i bokach), 3 - siwa (szary włos z jaśniejszą głową), 4 - kara (czarna w całości), 5 - gniada (brązowy tułów, czarne grzywa, ogon i dolne części nóg).

    Typowe błędy

    Pomylenie skarogniadej (2) z karą (4): kara nie ma jaśniejszych miejsc na pysku i w słabiźnie.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Maści 6-10

    Kryteria: , , , ,

    R.3.6 siwa lub ciemnosiwa lub siwa jabłkowita

    R.3.7 jelenia lub bułana

    R.3.8 myszata

    R.3.9 izabelowata lub palomino lub jasnokasztanowata

    R.3.10 gniadosrokata lub gniadosrokata tobiano

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    W Tabeli 5. Maści koni, rozpoznaj i nazwij maści koni pokazane na ilustracjach.

    Dalej: 6 - siwa jabłkowita (szary włos w jaśniejsze i ciemniejsze okrągłe plamy), 7 - bułana (żółtobrązowy tułów, czarne grzywa, ogon i nogi; klucz przyjmuje też „jelenia”), 8 - myszata (szarobury tułów, czarne grzywa i ogon), 9 - izabelowata (złocista sierść z jasną grzywą i ogonem; klucz przyjmuje też „palomino”), 10 - gniadosrokata (duże białe łaty na gniadym tle).

    Typowe błędy

    Myszata (8) wzięta za siwą - siwy koń ma jasną głowę i siwieje z wiekiem, myszaty ma jednolity szarobury włos i czarne kończyny.

    Dokument po tym kroku
  13. Etap 4: Nazwy części ciała konia - tabela 6

    Kroki 13-14 · po tym etapie masz 40 z 50 kryteriów (pkt)

    Krok 13: Kończyny tylne i przednie

    Kryteria: , , , , ,

    R.4.1 45

    R.4.2 39

    R.4.5 36

    R.4.7 25

    R.4.8 32

    R.4.9 41

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie Rysunku 1 uzupełnij Tabelę 6 Części ciała konia.

    Wg klucza: staw skokowy - 45 (kończyna tylna, kąt między podudziem a nadpęciem), nadpęcie - 39, przedramię - 36 (nad stawem nadgarstkowym), staw kolanowy - 25 (kończyna tylna, na wysokości słabizny), staw łokciowy - 32, pęcina - 41.

    Typowe błędy

    Staw kolanowy (25, kończyna tylna) pomylony z nadgarstkiem kończyny przedniej, który potocznie też nazywa się kolanem.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Głowa, łopatka, krzyż, słabizna

    Kryteria: , , ,

    R.4.3 28

    R.4.4 10

    R.4.6 21

    R.4.10 26 i/lub 35

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie Rysunku 1 uzupełnij Tabelę 6 Części ciała konia.

    Dalej: łopatka - 28, ganasze - 10 (tylna część żuchwy na rysunku głowy obok), krzyż - 21 (górna linia zadu), słabizna - 26 (zagłębienie między ostatnim żebrem a udem; klucz przyjmuje też 35 albo oba numery).

    Dokument po tym kroku
  15. Etap 5: Rasy objęte Programem Ochrony Zasobów Genetycznych - tabela 7

    Kroki 15-16 · po tym etapie masz 50 z 50 kryteriów (pkt)

    Krok 15: Rasy szlachetne i sportowe

    Kryteria: , , , ,

    R.5.1 czysta krew arabska - NIE

    R.5.2 małopolska - TAK

    R.5.3 wielkopolska - TAK

    R.5.4 polski koń sportowy - NIE

    R.5.5 śląska - TAK

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    W Tabeli 7. Rasy koni hodowane w Polsce objęte Programem Ochrony Zasobów Genetycznych przy nazwie rasy/księgi stadnej wpisz TAK lub NIE w zależności czy dana rasa/księga stadna jest objęta dopłatami z Programu Ochrony Zasobów Genetycznych finansowanego z funduszu Unii Europejskiej.

    Program obejmuje rodzime rasy z polską tradycją hodowli. Wg klucza: czysta krew arabska - NIE (rasa światowa, jak pełna krew angielska wpisana w arkuszu), małopolska - TAK, wielkopolska - TAK, polski koń sportowy - NIE (rasa użytkowa, otwarta na dolewy), śląska - TAK.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Konie zimnokrwiste i prymitywne

    Kryteria: , , , ,

    R.5.6 pkz typ sztumski - TAK

    R.5.7 pkz typ sokólski -TAK

    R.5.8 arden polski - NIE

    R.5.9 konik polski - TAK

    R.5.10 hucuł - TAK

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    W Tabeli 7. Rasy koni hodowane w Polsce objęte Programem Ochrony Zasobów Genetycznych przy nazwie rasy/księgi stadnej wpisz TAK lub NIE w zależności czy dana rasa/księga stadna jest objęta dopłatami z Programu Ochrony Zasobów Genetycznych finansowanego z funduszu Unii Europejskiej.

    Polski koń zimnokrwisty jest w arkuszu oznaczony NIE, ale jego dwa lokalne typy są w programie: typ sztumski - TAK, typ sokólski - TAK. Arden polski - NIE. Rasy prymitywne: konik polski - TAK, hucuł - TAK.

    Typowe błędy

    Przeniesienie „NIE” z wiersza polskiego konia zimnokrwistego na jego typy sztumski i sokólski.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.