ROL.08-01-23.01-SGStyczeń 2023 · 17 kroków · ok. 34 min · 36 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Rolnictwo precyzyjne w gospodarstwie
Rolnik ma 100 ha w terenie pagórkowatym, z wysokimi zadrzewieniami; najdalsze działki leżą ok. 25 km od zabudowań, a zasięg sieci komórkowej jest dobry. Kupił system z elektryczną kierownicą i terminalem i w pierwszym roku pracuje na darmowym sygnale EGNOS. Po godzinie pracy tor jazdy z nawigacji zaczyna się rozjeżdżać ze ścieżkami technologicznymi, a różnica rośnie z każdą godziną.
Zadanie ma dwie części. Najpierw z wyciągu z instrukcji terminala trzeba nazwać przyczynę, podać doraźne i docelowe rozwiązanie oraz procedurę punktu odniesienia (tabele 1-2). Potem dobrać sygnał, urządzenia i licencje spełniające pięć wymagań rolnika i policzyć koszty, oszczędności i bilans dwóch lat (tabele 3-6). Wszystkie kwoty policzyłem w skrypcie i porównałem z kluczem oceniania CKE.
Co widać w podglądzie. Tabele z arkusza odtworzone na stronie, przy tabeli 3 także wykaz sygnałów i licencji ze strony 6 arkusza. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 36 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 27 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać.
Suwak i strzałki obok niego - albo ←→ na klawiaturze - przechodzą krok po kroku; wyjaśnienie i podgląd zmieniają się razem z krokiem.
Lista „Etap” przenosi od razu do wybranego etapu.
„Rozwiązuję samodzielnie” chowa rozwiązanie kroku - najpierw własna próba, potem odsłonięcie.
„Tryb prezentacji” pokazuje same kroki, bez menu strony - na rzutnik.
Etap 1: Tabela 1: przyczyna problemu i jego rozwiązania
Kroki 1-3 · po tym etapie masz 5 z 36 kryteriów (pkt)
Krok 1: Przyczyna: dryf sygnału GPS
Kryteria:
R.1.1 Dryf/dryft sygnału GPS.
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wiedząc, że rolnik zamierza w następnych latach dalej inwestować w technologie rolnictwa precyzyjnego przedstaw mu sposób na doraźne rozwiązanie obecnego problemu, a także zaproponuj urządzenia oraz wyposażenie (aktywacje, abonamenty, licencje), które wyeliminują niekorzystne zjawisko braku pokrywania się torów jazdy wyznaczonych przez nawigację ze stałymi ścieżkami technologicznymi.
Opis z wyciągu instrukcji pasuje do objawów co do joty: ziemia się obraca, satelity zmieniają położenie, więc wyliczona pozycja z czasem przestaje być aktualna. To zjawisko instrukcja nazywa dryfem. Dlatego przez pierwszą godzinę tor się zgadza, a potem rozbieżność rośnie.
EGNOS nie ma automatycznej korekty dryfu - dokładność ok. ±30 cm wymaga ręcznej kalibracji.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Rozwiązania doraźne: punkt odniesienia, kalibracja, przesunięcie linii
Kryteria: , ,
R.1.2 Określenie punktu odniesienia.
R.1.3 Częsta/okresowa kalibracja odbiornika GPS.
R.1.4 Wprowadzanie poprawek na bieżąco lub przesunięcie linii prowadzących.
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wiedząc, że rolnik zamierza w następnych latach dalej inwestować w technologie rolnictwa precyzyjnego przedstaw mu sposób na doraźne rozwiązanie obecnego problemu, a także zaproponuj urządzenia oraz wyposażenie (aktywacje, abonamenty, licencje), które wyeliminują niekorzystne zjawisko braku pokrywania się torów jazdy wyznaczonych przez nawigację ze stałymi ścieżkami technologicznymi.
Instrukcja wymienia bezpłatne sposoby dla pracujących na EGNOS:
zaznaczenie punktu odniesienia przy każdym polu podczas pierwszych prac,
kalibracja sygnału GPS przed każdym rozpoczęciem pracy, a na dużym polu - ponownie po stwierdzeniu odchyłek,
krótkotrwale przesunięcie linii prowadzących.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Rozwiązanie docelowe: sygnał RTK
Kryteria:
R.1.5 Zastosowanie sygnału korekcyjnego RTK.
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wiedząc, że rolnik zamierza w następnych latach dalej inwestować w technologie rolnictwa precyzyjnego przedstaw mu sposób na doraźne rozwiązanie obecnego problemu, a także zaproponuj urządzenia oraz wyposażenie (aktywacje, abonamenty, licencje), które wyeliminują niekorzystne zjawisko braku pokrywania się torów jazdy wyznaczonych przez nawigację ze stałymi ścieżkami technologicznymi.
Instrukcja mówi: przy sygnale korygującym RTK nie trzeba zaznaczać punktu odniesienia ani kalibrować GPS - RTK sam koryguje pozycję. Ponieważ rolnik chce dalej inwestować, rozwiązaniem docelowym jest zastosowanie sygnału korekcyjnego RTK (konkretny wariant dobieram w tabeli 3).
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 2: procedura wyznaczenia punktu odniesienia
Kroki 4-5 · po tym etapie masz 12 z 36 kryteriów (pkt)
Krok 4: Stały punkt, linia, koła i odstęp
Kryteria: , , ,
R.2.1 Określenie na polu stałego punktu odniesienia np. drzewo, kamień graniczny itd.
R.2.2 Wyznaczenie linii od stałego punktu odniesienia poprzez drogę, na której stoi pojazd.
R.2.3 Ustawienie przednich kół pojazdu na linię.
R.2.4 Zapisanie odstępu między stałym punktem a pojazdem. Odstęp ten należy zachować także podczas kalibracji sygnału GPS.
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Ocenie podlegać będzie między innymi procedura wyznaczenia punktu odniesienia – Tabela 2.
Przepisuję instrukcję „Zaznaczanie punktu odniesienia” własnymi słowami, w tej samej kolejności:
określić przy wjeździe na pole stały punkt (drzewo, kamień graniczny),
narysować linię od tego punktu przez drogę, na której stoi pojazd,
ustawić przednie koła pojazdu na linii,
zapisać odstęp między punktem a pojazdem - ten sam odstęp trzeba zachować przy każdej kalibracji.
Chodzi o to, żeby odbiornik na dachu stawał zawsze dokładnie w tym samym miejscu.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Nowa nawigacja i zapis punktu w terminalu
Kryteria: , ,
R.2.5 Rozpoczęcie nowej nawigacji lub zacząć nową nawigację.
R.2.6 Naciśnięcie po kolei następujących ikon: „druga strona” ˃ „punkt odniesienia” ˃ „punkt odniesienia”.
R.2.7 Na ekranie pojawi się „R” i punkt, który oznacza punkt odniesienia na polu. Punkt ten znajduje się pod strzałką.
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Ocenie podlegać będzie między innymi procedura wyznaczenia punktu odniesienia – Tabela 2.
zacząć nową nawigację,
nacisnąć po kolei ikony „druga strona” > „punkt odniesienia” > „punkt odniesienia”,
na ekranie pojawi się „R” i punkt pod strzałką - punkt odniesienia jest zaznaczony.
Nie mylić z kalibracją: tam ostatnia ikona to „sygnał GPS skalibrowany”.
Typowe błędy
Wpisanie procedury kalibracji (powrót do punktu, „sygnał GPS skalibrowany”) zamiast procedury wyznaczenia punktu.
Kroki 6-9 · po tym etapie masz 18 z 36 kryteriów (pkt)
Krok 6: Sygnał korekcyjny: RTK NET
Kryteria:
R.3.1 Odblokowanie RTK NET lub RTK NET
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Zaproponuj urządzenia oraz wyposażenie (aktywacje, abonamenty, licencje) które: wyeliminują niekorzystne zjawisko braku pokrywania się torów jazdy wyznaczonych przez nawigację ze stałymi ścieżkami technologicznymi; zapewnią prowadzenia agregatów z dokładnością do ±3 cm między sąsiednimi przejazdami; umożliwią zdalne monitorowanie parametrów pracy kombajnu zbożowego; umożliwią stosowanie zmiennej dawki środków produkcji; umożliwią automatykę nawrotów na końcu rzędu.
Wymaganie ±3 cm odrzuca Omni STAR HP (±10 cm) i Range Point RTX (±15 cm). Zostają dwa sygnały RTK:
RTK z modułem radiowym - wymaga stacji RTK (22 000 zł), a sygnał sięga tylko 15 km od stacji; działki są do 25 km, a teren jest pagórkowaty z wysokimi zadrzewieniami,
RTK NET - nie wymaga stacji, sygnał idzie przez sieć GSM, a ta ma w gospodarstwie dobre pokrycie.
Wybieram RTK NET (jednorazowe odblokowanie). RTK eliminuje też dryf, czyli pierwsze wymaganie.
Typowe błędy
Wybór stacji RTK z modułem radiowym - zasięg 15 km nie pokrywa działek odległych o 25 km.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Licencje Task Control i Auto Turn
Kryteria: ,
R.3.2 Licencja Task Control
R.3.3 Licencja Auto Turn
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Zaproponuj urządzenia oraz wyposażenie (aktywacje, abonamenty, licencje) które: wyeliminują niekorzystne zjawisko braku pokrywania się torów jazdy wyznaczonych przez nawigację ze stałymi ścieżkami technologicznymi; zapewnią prowadzenia agregatów z dokładnością do ±3 cm między sąsiednimi przejazdami; umożliwią zdalne monitorowanie parametrów pracy kombajnu zbożowego; umożliwią stosowanie zmiennej dawki środków produkcji; umożliwią automatykę nawrotów na końcu rzędu.
Licencja Task Control - sterowanie sekcjami maszyn do siewu i ochrony roślin, potrzebne do zmiennej dawki środków produkcji,
licencja Auto Turn - automatyka nawrotów na uwrociach.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Modem TSM i antena GSM/GPS
Kryteria: ,
R.3.4 Modem TSM z okablowaniem
R.3.5 Antena GSM/GPS
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Zaproponuj urządzenia oraz wyposażenie (aktywacje, abonamenty, licencje) które: wyeliminują niekorzystne zjawisko braku pokrywania się torów jazdy wyznaczonych przez nawigację ze stałymi ścieżkami technologicznymi; zapewnią prowadzenia agregatów z dokładnością do ±3 cm między sąsiednimi przejazdami; umożliwią zdalne monitorowanie parametrów pracy kombajnu zbożowego; umożliwią stosowanie zmiennej dawki środków produkcji; umożliwią automatykę nawrotów na końcu rzędu.
Modem TSM z okablowaniem przesyła dane dwukierunkowo między maszyną a serwerem - to zdalny podgląd parametrów pracy kombajnu,
antena GSM/GPS jest w wykazie warunkiem odbioru RTK NET („wymagana antena GSM/GPS”).
Dokument po tym kroku
Krok 9: Abonament za sygnał RTK NET
Kryteria:
R.3.6 Abonament sygnału RTK NET
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Zaproponuj urządzenia oraz wyposażenie (aktywacje, abonamenty, licencje) które: wyeliminują niekorzystne zjawisko braku pokrywania się torów jazdy wyznaczonych przez nawigację ze stałymi ścieżkami technologicznymi; zapewnią prowadzenia agregatów z dokładnością do ±3 cm między sąsiednimi przejazdami; umożliwią zdalne monitorowanie parametrów pracy kombajnu zbożowego; umożliwią stosowanie zmiennej dawki środków produkcji; umożliwią automatykę nawrotów na końcu rzędu.
Samo odblokowanie RTK NET to opłata jednorazowa; odbiór sygnału wymaga jeszcze abonamentu za sygnał RTK NET (koszty przesyłu danych GPRS są w cenie). Okres abonamentu dobieram w tabeli 4.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Tabela 4: koszty inwestycji
Kroki 10-12 · po tym etapie masz 25 z 36 kryteriów (pkt)
Krok 10: Jednorazowe koszty zakupu
Kryteria: , , , ,
R.4.1 odblokowanie RTK NET 20 000,00 zł lub 20000
R.4.2 Licencja Task Control 11 000,00 zł lub 11000
R.4.3 Licencja Auto Turn 12 000,00 zł lub 12000
R.4.4 Modem TSM z okablowaniem 12 000,00 zł lub 12000
R.4.5 Antena GSM/GPS 2 000,00 zł lub 2000
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przedstaw koszty inwestycji oraz potencjalne korzyści z niej wynikające, zakładając, że wybrane systemy rolnictwa precyzyjnego będą wykorzystywane przez sześć miesięcy w roku.
Z wykazu na stronie 6 arkusza:
odblokowanie RTK NET 20 000,00 zł,
licencja Task Control 11 000,00 zł,
licencja Auto Turn 12 000,00 zł,
modem TSM z okablowaniem 12 000,00 zł,
antena GSM/GPS 2 000,00 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 11: Abonament na sześć miesięcy
Kryteria:
R.4.6 Abonament sygnału RTK NET 800,00 zł lub 800
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Przedstaw koszty inwestycji oraz potencjalne korzyści z niej wynikające, zakładając, że wybrane systemy rolnictwa precyzyjnego będą wykorzystywane przez sześć miesięcy w roku.
Systemy pracują 6 miesięcy w roku. Warianty abonamentu RTK NET:
6 × miesiąc: 6 × 150 = 900 zł,
2 × kwartał: 2 × 400 = 800 zł,
rok: 1 500 zł.
Najtańsze są 2 kwartały - 800,00 zł.
Typowe błędy
Abonament roczny (1 500 zł) - przy 6 miesiącach pracy przepłaca się 700 zł.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Razem koszt inwestycji
Kryteria:
R.4.7 Razem 57 800 zł lub poprawnie zsumowane wartości z R.4.1 do R.4.6
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Przedstaw koszty inwestycji oraz potencjalne korzyści z niej wynikające, zakładając, że wybrane systemy rolnictwa precyzyjnego będą wykorzystywane przez sześć miesięcy w roku.
Kroki 13-15 · po tym etapie masz 30 z 36 kryteriów (pkt)
Krok 13: Materiał siewny i nawozy mineralne
Kryteria: ,
R.5.3 Materiał siewny 2 000,00 zł lub 2000
R.5.4 Nawozy mineralne 8 400,00 zł lub 8400
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Do obliczeń korzyści finansowych przyjmij, że technologie rolnictwa precyzyjnego pozwalają na zmniejszenie kosztów nawozów o 7% oraz o 5% materiału siewnego, środków ochrony roślin i paliwa.
Średni koszt dla gospodarstwa = koszt na 1 ha × 100 ha, zysk = koszt × procent zmniejszenia:
Przyjęcie 5% także dla nawozów - arkusz daje dla nich 7%.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Środki ochrony roślin i paliwo
Kryteria: ,
R.5.1 Środki ochrony roślin 3 000,00 zł lub 3000
R.5.2 Paliwo 4 000,00 zł lub 4000
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Do obliczeń korzyści finansowych przyjmij, że technologie rolnictwa precyzyjnego pozwalają na zmniejszenie kosztów nawozów o 7% oraz o 5% materiału siewnego, środków ochrony roślin i paliwa.
środki ochrony roślin: 600 × 100 = 60 000 zł; × 5% = 3 000,00 zł,
R.5.5 Łączne roczne korzyści 17 400,00 zł lub 17400
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Do obliczeń korzyści finansowych przyjmij, że technologie rolnictwa precyzyjnego pozwalają na zmniejszenie kosztów nawozów o 7% oraz o 5% materiału siewnego, środków ochrony roślin i paliwa.
Etap 6: Tabela 6: bilans pierwszego i drugiego roku
Kroki 16-17 · po tym etapie masz 36 z 36 kryteriów (pkt)
Krok 16: Bilans pierwszego roku
Kryteria: , ,
R.6.1 Łączny koszt inwestycji w 1 roku (minus) 57 800,00 zł lub poprawnie zsumowane wartości z R.4.1 do R.4.6
R.6.2 Oszczędności na środkach produkcji 17 400,00 zl
R.6.3 Bilans ogólny w pierwszym roku (minus) 40400 zł
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przyjmij także, że roczne koszty eksploatacyjne (konserwacji i serwisowania) urządzeń systemów rolnictwa precyzyjnego stanowią 5% wydatków na środki trwałe.
W pierwszym roku:
koszt inwestycji (tabela 4): -57 800,00 zł,
oszczędności na środkach produkcji (tabela 5): +17 400,00 zł.
Bilans ogólny: -57 800 + 17 400 = -40 400,00 zł.
Wiersz 3 (koszty eksploatacji) zostawiam pusty, żeby bilans zgadzał się z kluczem.
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: arkusz każe doliczyć roczne koszty eksploatacji 5% wydatków na środki trwałe. Środkami trwałymi (powyżej 10 000 zł, bez aktywacji i abonamentów) są licencje Task Control i Auto Turn oraz modem TSM: 35 000 × 5% = 1 750 zł, więc z danych arkusza wychodzi bilans -57 800 + 17 400 - 1 750 = -42 150,00 zł. Arkusz nie mówi jednak, które wydatki są środkami trwałymi (licencje to raczej wartości niematerialne), więc nie da się ustalić poprawnej kwoty - wpisana jest wartość z klucza CKE: bez tej pozycji, -40 400,00 zł. Na egzaminie punkt daje wartość z klucza.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Bilans drugiego roku
Kryteria: , ,
R.6.4 Koszt abonamentu (minus) 800
R.6.5 Oszczędności na środkach produkcji 17 400,00 zł
R.6.6 Bilans ogólny w drugim roku 16600 zł
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Przyjmij także, że roczne koszty eksploatacyjne (konserwacji i serwisowania) urządzeń systemów rolnictwa precyzyjnego stanowią 5% wydatków na środki trwałe.
W drugim roku urządzenia i licencje są już kupione, płaci się tylko abonament:
abonament za sygnał RTK NET (2 kwartały): -800,00 zł,
oszczędności na środkach produkcji: +17 400,00 zł.
Bilans ogólny: 17 400 - 800 = +16 600,00 zł - inwestycja zaczyna zarabiać. Wiersz 6 (koszty eksploatacji) zostaje pusty jak w kluczu.
⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: z danych arkusza (koszty eksploatacji 5% × 35 000 = 1 750 zł rocznie) wychodzi bilans 17 400 - 800 - 1 750 = +14 850,00 zł. Podstawy tych kosztów nie da się jednoznacznie ustalić (jak w pierwszym roku), więc wpisana jest wartość z klucza CKE: +16 600,00 zł, bez kosztów eksploatacji. Na egzaminie punkt daje wartość z klucza.
Typowe błędy
Ponowne wliczenie kosztu zakupu urządzeń w drugim roku.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.