Przejdź do głównej treści
ROL.08-01-25.01-SGStyczeń 2025 · 16 kroków · ok. 45 min · 35 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Konfiguracja systemu GPS Switch

Gospodarstwo (150 ha) kupiło system GPS Switch z aplikacjami GPS Track i GPS Maps, ale rozsiewacz nawozów wyłącza się 4 m za wcześnie przed uwrociem, a ścieżki technologiczne nie pokrywają się ze wskazaniami GPS Track - powstają omijaki i nakładki. Trzeba ocenić dane wpisane przez rolnika do terminala, ustalić przyczyny i poprawki, dobrać dane geometryczne opryskiwacza i policzyć, czy inwestycja się opłaca.

Kroki idą za kolejnością tabel 1 ÷ 6. Każdy zaczyna się poleceniem z arkusza, wyjaśnia, skąd bierze się wpis, a na końcu podaje kryteria klucza. Wymiary GPS, nowe wartości ustawień i wszystkie kwoty policzyłem w skrypcie i porównałem z kluczem oceniania CKE.

Co widać w podglądzie. Tabele z arkusza odtworzone na stronie, a nad nimi wycinki załączników (ekran terminala, szkice maszyn, fragmenty instrukcji GPS Switch). Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), a pola wypełnione w bieżącym kroku są podświetlone na żółto.

Dwie zasady z instrukcji, ważne w wielu krokach:

  • GPS Y - odstęp anteny od osi ciągnika: antena w prawo → wartość ujemna, w lewo → dodatnia,
  • GPS X - odstęp anteny od punktu wyłączania (tarcz rozsiewacza, rozpylaczy opryskiwacza); punkt leży za anteną, więc wartość jest ujemna, jak w przykładzie z instrukcji (-3000).

Jak liczą się punkty. Klucz ma 35 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 27 punktów - można stracić 8 kryteriów i nadal zdać.

  1. Etap 1: Tabela 1. Ocena danych wprowadzonych do GPS Switch

    Kroki 1-3 · po tym etapie masz 9 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Liczba sekcji i szerokość sekcji rozsiewacza

    Kryteria: , , ,

    R.1.1 Liczba sekcji roboczych rozsiewacza 6

    R.1.2 Liczba sekcji roboczych rozsiewacza Parametr prawidłowy.

    R.1.3 Szerokość jednej sekcji - 3000 mm lub 300 cm lub 3 m

    R.1.4 Szerokość jednej sekcji - Parametr prawidłowy.

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie dołączonych załączników oceń poprawność wprowadzonych przez rolnika danych do systemu GPS Switch oraz zaproponuj poprawki.

    Wartości wprowadzone przez rolnika odczytuję z ekranu terminala (załącznik 1): Anz. Teilbreiten: 6 (liczba sekcji) i Standard Einzelteilbr.: 3000 (szerokość pojedynczej sekcji, w mm - instrukcja każe podawać wymiary w milimetrach).

    Porównanie z danymi rozsiewacza (załącznik 2): 6 sekcji po 3 m przy szerokości roboczej 18 m - oba parametry prawidłowe. Zgadza się też szerokość obliczona przez terminal: Arbeitsbreite 18000. Przy szerokości sekcji dopisuję jednostkę (gwiazdka w tabeli): 3000 mm.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Wymiar GPS x rozsiewacza

    Kryteria: ,

    R.1.5 Wymiar GPS x - -2500 [minus]

    R.1.6 Wymiar GPS x - Parametr prawidłowy.

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie dołączonych załączników oceń poprawność wprowadzonych przez rolnika danych do systemu GPS Switch oraz zaproponuj poprawki.

    Na ekranie: GPS x: -2500. Wymiar GPS X to odstęp anteny od środka tarcz rozsiewających (punktu wyłączania). Ze szkicu (załącznik 2): antena jest 800 mm przed punktem zaczepu, a tarcze 1700 mm za nim → 800 + 1700 = 2500 mm za anteną, czyli -2500.

    Wartość wpisana przez rolnika zgadza się ze szkicem - parametr prawidłowy.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Wymiar GPS y rozsiewacza i propozycja poprawki

    Kryteria: , ,

    R.1.7 Wymiar GPS y - 250 [minus]

    R.1.8 Wymiar GPS y - Parametr nieprawidłowy.

    R.1.9 Propozycja ewentualnych poprawek - wprowadzić wartość GPS y +250

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie dołączonych załączników oceń poprawność wprowadzonych przez rolnika danych do systemu GPS Switch oraz zaproponuj poprawki.

    Na ekranie: GPS y: -250. Na szkicu antena jest przesunięta o 250 mm w lewo od osi ciągnika. Instrukcja (rys. 20): antena bardziej w prawo → wartość ujemna, w lewo → wartość dodatnia. Rolnik wpisał dobrą liczbę ze złym znakiem - parametr nieprawidłowy.

    Propozycja poprawki: wprowadzić wartość GPS y +250.

    Typowe błędy

    Uznanie GPS y za prawidłowy, bo „250 się zgadza” - liczy się też znak, a od niego zależy, po której stronie ciągnika terminal widzi maszynę.

    Dokument po tym kroku
  4. Etap 2: Tabela 2. Przyczyny niewłaściwej pracy agregatu

    Kroki 4-5 · po tym etapie masz 12 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 4: Przyczyna 1: wartość GPS x

    Kryteria:

    R.2.1 Nieprawidłowa wartość GPS X.

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Ustal sposoby wyeliminowania zbyt wczesnego wyłączania się rozsiewacza. Określ przyczynę braku pokrywania się ścieżek technologicznych ze wskazaniami aplikacji GPS Track i przedstaw rozwiązanie tego problemu.

    Tabela usterek z instrukcji: rozsiewacz „za wcześnie wyłącza w kierunku jazdy” → podwyższyć wartość GPS x. Instrukcja mówi też wprost: „aby dostosować punkt wyłączania rozsiewacza nawozów, można manipulować wartością GPS X”.

    Wymiar -2500 jest zgodny ze szkicem (tabela 1), ale dla tego rozsiewacza i nawozu punkt wyłączania wypada 4 m za wcześnie - wartość GPS x, z którą pracuje terminal, jest więc nieprawidłowa jako ustawienie punktu wyłączania. Przyczyna 1: nieprawidłowa wartość GPS x.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Przyczyny 2 i 3: znak GPS y i dryf GPS

    Kryteria: ,

    R.2.2 Nieprawidłowy znak przed wartością GPS Y lub błędna wartość GPS Y

    R.2.3 Dryf sygnału GPS.

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Ustal sposoby wyeliminowania zbyt wczesnego wyłączania się rozsiewacza. Określ przyczynę braku pokrywania się ścieżek technologicznych ze wskazaniami aplikacji GPS Track i przedstaw rozwiązanie tego problemu.

    Pasy między torami przejazdów (omijaki i nakładki) według tabeli usterek wynikają z:

    • nieprawidłowej wartości GPS y lub nieprawidłowego znaku przed wartością - a w tabeli 1 wyszło, że znak jest zły: terminal „widzi” maszynę przesuniętą o 500 mm względem rzeczywistości (250 mm w złą stronę zamiast 250 mm w dobrą),
    • dryfu GPS - rozwiązaniem jest skalibrowanie punktu referencyjnego.

    Tabela usterek podaje jeszcze „nieprawidłowe ścieżki technologiczne”, ale w treści zadania nic nie wskazuje na błąd samych ścieżek i klucz tej przyczyny nie wymaga.

    Dokument po tym kroku
  6. Etap 3: Tabela 3. Usunięcie za wczesnego wyłączania się rozsiewacza

    Kroki 6-7 · po tym etapie masz 16 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 6: Nowa wartość GPS x

    Kryteria: ,

    R.3.1 Wartość GPS X - Podwyższyć o 4000. lub podwyższyć bez wartości

    R.3.2 Nowa wartość GPS X - 6500. [minus 6500]

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Ustal sposoby wyeliminowania zbyt wczesnego wyłączania się rozsiewacza. Określ przyczynę braku pokrywania się ścieżek technologicznych ze wskazaniami aplikacji GPS Track i przedstaw rozwiązanie tego problemu.

    Przykład z instrukcji: rozsiewacz wyłącza się 5 m za wcześnie przy GPS x = -3000 → podwyższyć na -8000, czyli o 5000 mm. „Podwyższyć” znaczy tu zwiększyć odstęp punktu wyłączania od anteny - liczba ujemna rośnie co do wartości bezwzględnej.

    Tu odchyłka to 4 m = 4000 mm: podwyższyć o 4000, nowa wartość: -2500 - 4000 = -6500 mm.

    Typowe błędy

    Wpisanie -2500 + 4000 = 1500 - punkt wyłączania przeszedłby przed antenę, a przykład z instrukcji pokazuje, że wartość ma iść od -3000 do -8000.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Nowy odstęp od nawrotów V

    Kryteria: ,

    R.3.3 Odstęp od nawrotów V - Zredukować o 4000 lub zredukować bez wartości

    R.3.4 Nowa wartość odstępu od nawrotów V - 5000 lub 9000 – 4000 = 5000.

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Ustal sposoby wyeliminowania zbyt wczesnego wyłączania się rozsiewacza. Określ przyczynę braku pokrywania się ścieżek technologicznych ze wskazaniami aplikacji GPS Track i przedstaw rozwiązanie tego problemu.

    Instrukcja ostrzega na przykładzie: po podwyższeniu GPS x rozsiewacz „wyłącza się prawidłowo, teraz jednak włącza się za późno” → odstęp dla nawrotów V zredukować o tę samą wartość (w przykładzie o 5000). Punkt włączania zależy od GPS X oraz V, więc przesunięcie GPS x przesuwa też punkt włączania.

    Odstęp V jest standardowo ustawiony na połowę szerokości roboczej w mm: 18000 / 2 = 9000 mm. Zredukować o 4000: 9000 - 4000 = 5000 mm.

    Typowe błędy

    Pozostawienie V bez zmian - po korekcie GPS x rozsiewacz zacznie włączać się 4 m za późno na wjeździe w zagon.

    Dokument po tym kroku
  8. Etap 4: Tabela 4. Usunięcie omijaków i nakładek

    Kroki 8-9 · po tym etapie masz 22 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Sposób: znak GPS y i punkt referencyjny

    Kryteria: ,

    R.4.1 Zmienić znak przed wartością GPS Y

    R.4.2 Skalibrować punkt referencyjny

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Ustal sposoby wyeliminowania zbyt wczesnego wyłączania się rozsiewacza. Określ przyczynę braku pokrywania się ścieżek technologicznych ze wskazaniami aplikacji GPS Track i przedstaw rozwiązanie tego problemu.

    Z dwóch przyczyn z tabeli 2 wynikają dwa działania:

    1. zmienić znak przed wartością GPS y - z -250 na +250 (tabela 1),
    2. skalibrować punkt referencyjny - instrukcja: kalibrację wykonuje się „w przypadku widocznych odchyleń toru jazdy od wskazań na wyświetlaczu”, a tabela usterek przy pasach między torami podaje „dryf GPS, skalibrować punkt referencyjny”.

    Kolejność ma znaczenie: najpierw poprawna geometria, potem kalibracja - kalibracja przy złym GPS y utrwaliłaby błąd.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Kolejność i warunki kalibracji punktu referencyjnego

    Kryteria: , , ,

    R.4.3 Najechać kołem na punkt (np. kamień graniczny) lub najechał ciągnikiem

    R.4.4 Zatrzymać pojazd lub pojazd stoi w miejscu

    R.4.5 Potwierdź punkt referencyjny lub zarejestrował

    R.4.6 Przy każdej kalibracji najeżdżać na punkt referencyjny w ten sam sposób

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Ustal sposoby wyeliminowania zbyt wczesnego wyłączania się rozsiewacza. Określ przyczynę braku pokrywania się ścieżek technologicznych ze wskazaniami aplikacji GPS Track i przedstaw rozwiązanie tego problemu.

    Z opisu punktu referencyjnego (rozdział 6.4) wypisuję czynności i warunki:

    1. najechać ciągnikiem na punkt - np. przednim kołem na kamień graniczny (odnajdywany punkt na polu lub tuż obok),
    2. zatrzymać pojazd - punkt rejestruje się, gdy ciągnik stoi w miejscu,
    3. potwierdzić (zarejestrować) punkt w terminalu,
    4. przy każdej kalibracji najeżdżać na punkt w ten sam sposób, z tego samego kierunku.

    Instrukcja zaleca też dostępność sygnału korekcji podczas kalibracji.

    Dokument po tym kroku
  10. Etap 5: Tabela 5. Parametry geometryczne agregatu do oprysków

    Kroki 10-12 · po tym etapie masz 27 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 10: Sekcje opryskiwacza

    Kryteria: ,

    R.5.1 liczba sekcji - "9"

    R.5.2 szerokość jednej sekcji - 2000

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Zaproponuj wartości danych geometrycznych, które należy wprowadzić do terminala podczas konfiguracji opryskiwacza.

    Z danych technicznych opryskiwacza (załącznik 3): 9 sekcji po 2 m, szerokość robocza 18 m (9 × 2 = 18). Szerokość sekcji w tabeli jest w mm: 2000.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Wymiary GPS x i GPS y opryskiwacza

    Kryteria: ,

    R.5.3 Wymiar GPS x- [minus] - 2900

    R.5.4 Wymiar GPS y - [minus] -350

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Zaproponuj wartości danych geometrycznych, które należy wprowadzić do terminala podczas konfiguracji opryskiwacza.

    • GPS x dla opryskiwacza polowego to odstęp anteny od rozpylaczy. Ze szkicu: antena 900 mm przed zaczepem, belka z rozpylaczami 2000 mm za zaczepem → 900 + 2000 = 2900 mm za anteną → -2900,
    • GPS y: tym razem antena jest 350 mm w prawo od osi → wartość ujemna: -350.
    Typowe błędy

    Przeniesienie znaku z rozsiewacza (+) - antena opryskiwacza jest po drugiej stronie osi.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Czas wyprzedzenia dla 10 km/h

    Kryteria:

    R.5.5 Czas wyprzedzenia dla prędkości 10 km/h - 1000 ms

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Zaproponuj wartości danych geometrycznych, które należy wprowadzić do terminala podczas konfiguracji opryskiwacza.

    Instrukcja (włączanie/wyłączanie wyprzedzenia dla opryskiwaczy): „przy prędkościach roboczych (10 km/h ~ 2,8 m/s) należy nastawić maksymalny czas wyprzedzenia równy 1000 ms”. Wpisuję 1000 ms.

    Dokument po tym kroku
  13. Etap 6: Tabela 6. Analiza efektów finansowych

    Kroki 13-15 · po tym etapie masz 35 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 13: Koszt licencji i aplikacji

    Kryteria:

    R.6.1 Całkowity koszt licencji i aplikacji 13800

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Przeprowadź analizę opłacalności podjętych działań. Do analizy przyjmij, że technologie rolnictwa precyzyjnego pozwalają na oszczędności kosztów około 5% dla nawozów oraz około 3% materiału siewnego, środków ochrony roślin i paliwa.

    Z załącznika 4 sumuję koszty jednorazowe: licencja GPS Switch 4200,00 + aplikacja GPS Track 5100,00 + aplikacja GPS Maps 4500,00 = 13800,00 zł.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Oszczędności na środkach produkcji

    Kryteria: , , ,

    R.6.2 Oszczędności na nawozach 8250 lub 55,00 zł/ha

    R.6.3 Oszczędności na materiale siewnym 1755 lub 11,70 zł/ha

    R.6.4 Oszczędności na środkach ochrony roślin 2340 lub 15,60 zł/ha

    R.6.5 Oszczędności na paliwie 3600 lub 24,00 zł/ha

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Przeprowadź analizę opłacalności podjętych działań. Do analizy przyjmij, że technologie rolnictwa precyzyjnego pozwalają na oszczędności kosztów około 5% dla nawozów oraz około 3% materiału siewnego, środków ochrony roślin i paliwa.

    Ceny w załączniku 4 są w zł na hektar, gospodarstwo ma 150 ha:

    • nawozy: 1100,00 · 5% · 150 = 55,00 zł/ha · 150 = 8250,00 zł,
    • materiał siewny: 390,00 · 3% · 150 = 11,70 zł/ha · 150 = 1755,00 zł,
    • środki ochrony roślin: 520,00 · 3% · 150 = 15,60 zł/ha · 150 = 2340,00 zł,
    • paliwo: 800,00 · 3% · 150 = 24,00 zł/ha · 150 = 3600,00 zł.
    Typowe błędy

    Pomylenie stawek: 5% dotyczy tylko nawozów, materiał siewny, środki ochrony i paliwo liczy się z 3%.

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Całkowite oszczędności i bilans

    Kryteria: , ,

    R.6.6 Całkowite oszczędności kosztów produkcji 15945

    R.6.7 Bilans ogólny w pierwszym roku inwestycji 2145

    R.6.8 Bilans ogólny w latach kolejnych 15945

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Przeprowadź analizę opłacalności podjętych działań. Do analizy przyjmij, że technologie rolnictwa precyzyjnego pozwalają na oszczędności kosztów około 5% dla nawozów oraz około 3% materiału siewnego, środków ochrony roślin i paliwa.

    • całkowite oszczędności: 8250 + 1755 + 2340 + 3600 = 15945,00 zł rocznie,
    • bilans w pierwszym roku: oszczędności minus jednorazowy koszt licencji i aplikacji: 15945,00 - 13800,00 = 2145,00 zł,
    • bilans w latach kolejnych: licencje i aplikacje są płatne jednorazowo, więc cała oszczędność zostaje w gospodarstwie: 15945,00 zł.

    Inwestycja zwraca się już w pierwszym roku.

    Dokument po tym kroku
  16. Etap 7: Sprawdzenie pracy

    Krok 16 · po tym etapie masz 35 z 35 kryteriów (pkt)

    Krok 16: Kontrola tabel 1 ÷ 6

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie dołączonych załączników oceń poprawność wprowadzonych przez rolnika danych do systemu GPS Switch oraz zaproponuj poprawki.

    Na koniec czytam tabele jako całość:

    • tabela 1: przy każdym parametrze dokładnie jeden znak X, szerokość sekcji z jednostką, poprawka GPS y ze znakiem „+”,
    • tabele 2 i 4: każda przyczyna ma swoje działanie (GPS y → zmiana znaku, dryf → punkt referencyjny),
    • tabela 3: GPS x i V zmienione o tę samą wartość 4000 mm, w przeciwnych kierunkach,
    • tabela 5: znaki GPS x i GPS y zgodne z regułami z instrukcji,
    • tabela 6: bilans pierwszego roku = oszczędności - licencje, bilans kolejnych lat = oszczędności.
    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.