Pasieka hodowlana wychowuje matki z 1-dniowych larw przekładanych do sztucznych miseczek, z użyciem cieplarki. Matki będą sztucznie unasiennione w siódmym dniu życia, a przed i po inseminacji przetrzymywane z pszczołami w skrzynkach. Trzeba rozpisać harmonogram wychowu matek i trutni z potrzebnym sprzętem, narysować 5-ramkowy starter w transportówce i policzyć koszt jednej skrzynki do przetrzymywania matki.
Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie czynności, terminy, nazwy sprzętu i wyniki obliczeń do tabel i schematów wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza. Wpisy w wierszach, których klucz nie ocenia, i obliczenia w miejscu „niepodlegającym ocenie” są w krokach wyraźnie oznaczone.
Terminy. Arkusz nie podaje dat - harmonogram liczy się od izolacji matki w pniu matecznym (dzień 0). Larwy przekłada się 4. dnia, matki wygryzają się około 12 dni później, a inseminacja wypada w 7. dniu ich życia. Trutnie potrzebują 24 dni rozwoju i około 12 dni do dojrzałości płciowej, dlatego ich wychów zaczyna się co najmniej 14 dni przed izolacją matki. Długość rozwoju matki i trutnia oraz cała technika wychowu to wiedza ogólna - arkusz podaje tylko wymagania, a klucz ocenia kolejność i warunki zabiegów.
Sprzęt. Rezultat „wykaz sprzętu i materiałów” klucz ocenia w kolumnach obu harmonogramów - każda pozycja wystarczy raz.
Dane. Wszystkie liczby pochodzą z opisu zadania i tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone.
To jedno z możliwych rozwiązań: klucz dopuszcza inne poprawne zapisy terminów (np. 6. albo 7. dzień izolacji mateczników) i inny układ ramek w starterze, jeśli zachowane są zasady z kryteriów.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 38 kryteriów w 5 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 29 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. Najwięcej punktów dają harmonogram wychowu matek (10) i wykaz sprzętu (10).
Kroki 1-6 · po tym etapie masz 19 z 38 kryteriów (pkt)
Harmonogram prac związanych z wychowem matek pszczelich z określeniem niezbędnego sprzętu i materiałów.
Harmonogram zaczyna się od pnia matecznego: matkę izoluje się na 4 dni przed przekładaniem larw na pustym plastrze w izolatorze ramkowym z kraty odgrodowej, a po jednej dobie uwalnia - na plastrze zostają jaja w jednym wieku. Z nich po 4 dniach będą larwy 1-dniowe. Do przeglądów potrzebny jest ubiór pasieczny.
Harmonogram prac związanych z wychowem matek pszczelich z określeniem niezbędnego sprzętu i materiałów.
Przygotowuje się ramki hodowlane (koreczkowe) ze sztucznymi miseczkami, a 4-6 godzin przed przekładaniem układa gniazdo w rodzinie wychowującej - starterze w transportówce, żeby pszczoły odczuły brak matki i czerwiu. Larwy 1-dniowe przekłada się łyżeczką do przekładania larw.
Przekładanie larw starszych niż 1 dzień - matki z nich są gorsze, a klucz wymaga larw 1-dniowych.
Harmonogram prac związanych z wychowem matek pszczelich z określeniem niezbędnego sprzętu i materiałów.
Na drugi lub trzeci dzień sprawdza się, ile larw przyjęto - potrzebny sprzęt do przeglądu rodzin (podkurzacz, dłuto, miotełka). Przyjęte larwy wychowuje dalej rodzina wychowująca (wiersz bez kryterium).
Harmonogram prac związanych z wychowem matek pszczelich z określeniem niezbędnego sprzętu i materiałów.
Zasklepione mateczniki izoluje się przed histolizą, 6-7 dnia od przełożenia - matka w mateczniku jest wtedy najmniej wrażliwa na wstrząsy. Mateczniki w klateczkach trafiają do cieplarki, w której matki się wygryzają.
Przenoszenie mateczników w czasie histolizy (ok. 8-10 dnia) - poczwarka łatwo ginie.
Harmonogram prac związanych z wychowem matek pszczelich z określeniem niezbędnego sprzętu i materiałów.
Po wygryzieniu matki się selekcjonuje (brakuje), a przed inseminacją znakuje opalitkami albo markerem.
Harmonogram prac związanych z wychowem matek pszczelich z określeniem niezbędnego sprzętu i materiałów.
Matki przed i po inseminacji przetrzymuje się w skrzynkach z pszczołami (skrzynki do przetrzymywania matek), a inseminację wykonuje się w siódmym dniu życia matki, jak wymaga treść zadania.
Kroki 7-10 · po tym etapie masz 28 z 38 kryteriów (pkt)
Harmonogram prac związanych z wychowem trutni z określeniem niezbędnego sprzętu i materiałów.
Trutnie rozwijają się dłużej niż matki (24 dni) i dojrzewają jeszcze około 12 dni, więc ich wychów zaczyna się co najmniej 14 dni przed izolacją matki w pniu matecznym: do pnia ojcowskiego wstawia się plaster trutowy (albo ramkę sekcyjną z budową trutową) i zamyka na nim matkę w izolatorze.
Wychów trutni rozpoczęty razem z wychowem matek - trutnie nie będą dojrzałe w dniu inseminacji.
Harmonogram prac związanych z wychowem trutni z określeniem niezbędnego sprzętu i materiałów.
Matka czerwi w izolatorze 2-3 dni, potem się ją uwalnia, a zaczerwione plastry trutowe rozdziela do silnych rodzin, które je wychowają.
Harmonogram prac związanych z wychowem trutni z określeniem niezbędnego sprzętu i materiałów.
Plasterki z czerwiem trutowym wkleja się w wycięte okienko plastra z zapasem, a taki plaster zamyka w izolatorze, który stoi w środku gniazda, między czerwiem otwartym - tam jest ciepło i pszczoły karmią czerw.
Harmonogram prac związanych z wychowem trutni z określeniem niezbędnego sprzętu i materiałów.
Wygryzione trutnie przebywają w izolatorach do osiągnięcia dojrzałości płciowej - nie mieszają się z obcymi trutniami.
Kroki 11-13 · po tym etapie masz 34 z 38 kryteriów (pkt)
Schemat pięcioramkowego starteru w transportówce.
Transportówka mieści 5 ramek. Na skrajach (ramki 1 i 5) stoją dwa plastry z zapasem miodowym - pokarm i osłona gniazda.
Schemat pięcioramkowego starteru w transportówce.
W środku (ramka 3) plaster z pierzgą - z niego pszczoły robią mleczko. Po obu jego stronach dwie ramki hodowlane z larwami, czyli między zapasem miodowym a pyłkowym.
Schemat pięcioramkowego starteru w transportówce.
Podkarmiaczka może stać w dowolnym miejscu - narysowana nad ramkami.
Kroki 14-15 · po tym etapie masz 38 z 38 kryteriów (pkt)
Koszt utworzenia skrzynki do przetrzymywania matki pszczelej.
Ciasto: 50 g = 0,05 kg × 30,00 zł = 1,50 zł. Węza: 1 kg to 10 arkuszy, czyli arkusz waży 0,1 kg i kosztuje 4,00 zł; z arkusza wychodzi 27 kwadratów, więc jeden kosztuje 4,00 : 27 = 0,15 zł.
Koszt utworzenia skrzynki do przetrzymywania matki pszczelej.
Cena pszczół jest za kilogram, a potrzeba 250 sztuk. W 1 kg jest około 10 000 pszczół (wiedza ogólna; z tą liczbą zgadza się klucz): 250 szt. = 0,025 kg × 60,00 = 1,50 zł. Koszt skrzynki to suma: 1,50 + 0,15 + 1,50 = 3,15 zł.
Pomnożenie 250 przez cenę za kilogram - pszczoły trzeba najpierw przeliczyć na masę.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.