Przejdź do głównej treści
ROL.09-01-25.06-SGCzerwiec 2025 · 14 kroków · ok. 31 min · 39 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Pozyskiwanie mleczka pszczelego

Pasieka ma 180 rodzin w ulach wielkopolskich i ma pozyskać 0,5 kg mleczka pszczelego. Pierwsze 1-dniowe larwy są przekładane 20 maja, mleczko wybiera się w trzecim dniu życia larwy, a pracują startery i rodziny wychowujące. Trzeba ułożyć terminy czynności, dobrać sprzęt, rozpisać dzień po dniu harmonogram starterów, rodzin wychowujących i odbiorów, policzyć ramki, startery, rodziny, koreczki i miseczki, opisać pomieszczenie do pozyskiwania mleczka i oznaczyć rurki na schemacie urządzenia do odsysania.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie czynności, terminy, nazwy sprzętu i wyniki obliczeń do tabel i schematów wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza. Wpisy w wierszach, których klucz nie ocenia, i obliczenia w miejscu „niepodlegającym ocenie” są w krokach wyraźnie oznaczone.

Rachunek, od którego zależy wszystko. Jeden matecznik daje 0,2 g mleczka, a dziennie pozyskuje się 18 g, czyli 90 mateczników - dokładnie jedną ramkę koreczkową (3 beleczki po 30 miseczek). 500 g / 18 g = 27,8, więc potrzeba 28 dni odbioru, a skoro mleczko wybiera się w trzecim dniu życia larwy, jest to też 28 serii przekładanych codziennie od 20 maja do 16 czerwca. Ostatni odbiór wypada 18 czerwca. Starter obsługuje 2 serie (14 starterów), a ramka krąży 3 dni: starter, rodzina wychowująca, odbiór.

Skąd odpowiedzi. Liczby i daty wynikają z założeń arkusza i są w skrypcie porównane z kluczem. Termin izolacji matki (4 dni przed przekładaniem), warunki pomieszczenia, przeznaczenie sprzętu i rozpoznanie rurek na schemacie to ogólna wiedza pszczelarska, wpisana zgodnie z kluczem i oznaczona w krokach. Kolumny „Cel zabiegu” w tabeli 1 i wiersze 6-10 tabeli 2 klucz nie ocenia - są wypełnione dla kompletu.

Dane. Wszystkie liczby pochodzą z opisu zadania i tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone.

To jedno z możliwych rozwiązań: klucz dopuszcza różne zapisy dat (np. „15/16 maja”) i liczby z przedziałów (ramki 2-3, koreczki 180-270).

Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać. Harmonogram w tabeli 3 daje 8 punktów i zależy w całości od rachunku 28 serii.

  1. Etap 1: Tabela 1. Terminy i czynności

    Kroki 1-3 · po tym etapie masz 8 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Izolacja matki i startery

    Kryteria: , ,

    R.1.1 Izolacja matki pszczelej w pniu matecznym - 15/16 maja lub na cztery dni przed przekładaniem larw

    R.1.2 Tworzenie startera - 20 maja lub 4 - 6 godzin przed poddaniem larw

    R.1.3 Przekładanie larw - 20 maja lub po 4 - 6 godzinach po utworzeniu startera

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj terminy oraz wykaz czynności, związane z pozyskiwaniem mleczka pszczelego. Zapisz w Tabeli 1.

    Żeby 20 maja mieć larwy 1-dniowe, matkę w rodzinie matecznej zamyka się w izolatorze 4 dni wcześniej - 16 maja (jajo rozwija się 3 dni, potem dzień larwy). Matkę uwalnia się po pobraniu plastra z larwami - 20 maja (wiersz bez kryterium). Starter tworzy się 20 maja, 4-6 godzin przed poddaniem larw, a larwy przekłada się 20 maja. Długości rozwoju i czas tworzenia startera to wiedza ogólna, wpisana zgodnie z kluczem; kolumna „Cel zabiegu” nie jest oceniana.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Rodziny wychowujące i pierwszy odbiór

    Kryteria: , , ,

    R.1.4 Układanie gniazda w rodzinie wychowującej - 20/21 maja

    R.1.5 Przeniesienie ramki hodowlanej ze startera do rodziny wychowującej - 21/22 maja

    R.1.6 Wybieranie pierwszych ramek z mleczkiem pszczelim z rodzin wychowujących - 22/23 maja

    R.1.7 Odssysanie mleczka pszczelego - 22/23 maja

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj terminy oraz wykaz czynności, związane z pozyskiwaniem mleczka pszczelego. Zapisz w Tabeli 1.

    Gniazdo w rodzinie wychowującej układa się 20 maja, żeby następnego dnia - 21 maja - przyjęła ramkę z przyjętymi larwami ze startera. Larwa przełożona 20 maja ma trzeci dzień życia 22 maja: tego dnia wybiera się mateczniki, ścina je, usuwa larwy i odsysa mleczko (ścinanie i usuwanie larw klucz nie ocenia osobno).

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Ostatnia seria i koniec pozyskiwania

    Kryteria:

    R.1.8 Ostatni odbiór ramek z mleczkiem - 18 czerwca

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj terminy oraz wykaz czynności, związane z pozyskiwaniem mleczka pszczelego. Zapisz w Tabeli 1.

    28 serii przekładanych codziennie od 20 maja: ostatnia 16 czerwca, a jej odbiór - dwa dni później, 18 czerwca. Klucz ocenia datę zakończenia; datę ostatniej serii (wiersz 11) wpisuje się dla porządku.

    Typowe błędy

    Liczenie 27 dni (500 / 18 = 27,8 zaokrąglone w dół) - wtedy mleczka zabraknie; dni zaokrągla się w górę.

    Dokument po tym kroku
  4. Etap 2: Tabela 2. Sprzęt i materiały

    Kroki 4-6 · po tym etapie masz 18 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 4: Starter i łyżeczka

    Kryteria: , , ,

    R.2.1 Rodzaj wykorzystywanego materiału: starter / rodzina wychowujaca

    R.2.2 Przeznaczenie: do przyjęcia larw

    R.2.3 Rodzaj wykorzystywanego sprzętu: łyżeczka do przekładania larw

    R.2.4 Przeznaczenie: do przekładania larw

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz sprzętu i materiałów do pozyskiwania mleczka pszczelego wraz z ich przeznaczeniem. Zapisz w Tabeli 2.

    Klucz ocenia pięć par „sprzęt - przeznaczenie”. Materiał biologiczny to starter i rodzina wychowująca - do przyjęcia larw; z wyposażenia: łyżeczka do przekładania larw.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Odsysanie i przechowywanie

    Kryteria: , , , , ,

    R.2.5 Rodzaj wykorzystywanego sprzętu: urządzenie do odsysania

    R.2.6 Przeznaczenie: do pozyskiwania mleczka

    R.2.7 Rodzaj wykorzystywanego sprzętu: pojemniki na mleczko pszczele

    R.2.8 Przeznaczenie: do przechowywania mleczka

    R.2.9 Rodzaj wykorzystywanego sprzętu: lodówka/zamrażarka

    R.2.10 Przeznaczenie: do przechowywania mleczka w niskiej temperaturze

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz sprzętu i materiałów do pozyskiwania mleczka pszczelego wraz z ich przeznaczeniem. Zapisz w Tabeli 2.

    Urządzenie do odsysania - do pozyskiwania mleczka, pojemniki na mleczko - do przechowywania, lodówka i zamrażarka - do przechowywania w niskiej temperaturze (mleczko szybko traci właściwości w cieple - wiedza ogólna).

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Pozostały sprzęt z wyposażenia

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz sprzętu i materiałów do pozyskiwania mleczka pszczelego wraz z ich przeznaczeniem. Zapisz w Tabeli 2.

    Wiersze 6-10 nie są oceniane, ale porządkują wyposażenie pasieki: izolator do izolacji matki, nóż do ścinania mateczników, szpatułka do usuwania larw, ramki koreczkowe z koreczkami i miseczkami, podkurzacz.

    Dokument po tym kroku
  7. Etap 3: Tabela 3. Harmonogram

    Kroki 7-9 · po tym etapie masz 26 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 7: Daty i startery

    Kryteria: , ,

    R.3.1 starter S1 utworzony 20 maja

    R.3.2 starter S2 utworzony 22 maja

    R.3.3 ostatni starter utworzony 16/17 czerwca

    ok. 5 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj grafik pozyskiwania mleczka pszczelego. Wypełnij Tabelę 3.

    Każdy wiersz to jeden dzień - od wydrukowanego 20 maja do 18 czerwca (30 wierszy). Starter przyjmuje jedną serię na dobę i po 2 seriach jest likwidowany: S1 20 i 21 maja, S2 od 22 maja, S3 od 24 maja itd. Ostatni, S14, przyjmuje serie 15 i 16 czerwca.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: z założeń arkusza (S1 od 20 maja, S2 od 22 maja, starter na 2 serie, 14 starterów) wychodzi, że ostatni starter S14 powstaje 15 czerwca i pracuje do 16 czerwca, a klucz CKE (R.3.3) podaje dla ostatniego startera „16/17 czerwca”. Na egzaminie punkt daje wartość z klucza - wpis S14 w wierszu 16 czerwca ją obejmuje.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Rodziny wychowujące

    Kryteria: ,

    R.3.4 rodzina wychowująca W1 utworzona 21 maja

    R.3.5 rodzina wychowująca W2 utworzona 22 maja

    ok. 4 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj grafik pozyskiwania mleczka pszczelego. Wypełnij Tabelę 3.

    Ramka ze startera trafia na dobę do rodziny wychowującej (kolumna „1 dzień”), a w drugim dniu (kolumna „2 dzień”) mateczniki się odbiera. W1 dostaje pierwszą ramkę 21 maja, W2 - 22 maja, i dalej na zmianę: każda rodzina po odbiorze ma ponownie ułożone gniazdo i przyjmuje kolejną ramkę.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Odbiory mleczka

    Kryteria: , ,

    R.3.6 pierwszy odbiór mleczka (O2) 22 maja

    R.3.7 ostatni odbiór mleczka (O28) 18/19 czerwca

    R.3.8 zaplanowany odbiór trwał przez kolejne 28 dni

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj grafik pozyskiwania mleczka pszczelego. Wypełnij Tabelę 3.

    Odbiory numeruje się od O1 22 maja do O28 18 czerwca - 28 kolejnych dni.

    ⚠️ Rozbieżność arkusz-klucz: z danych arkusza wychodzi 28 dni odbioru, czyli numeracja O1-O28 (pierwszy odbiór 22 maja to O1), a klucz CKE przy pierwszym odbiorze pisze „O2” (R.3.6), choć ostatni oznacza jako O28 przy 28 dniach (R.3.7, R.3.8). Na egzaminie punkt daje data odbioru z klucza; numeracja od O1 jest zgodna z liczbą dni odbioru.

    Typowe błędy

    Odbiór już 21 maja - wtedy larwa ma dopiero 2 dni, a arkusz każe wybierać mleczko w trzecim dniu życia larwy.

    Dokument po tym kroku
  10. Etap 4: Tabela 4. Liczba sprzętu

    Kroki 10-11 · po tym etapie masz 31 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 10: Ramki, startery, rodziny

    Kryteria: , ,

    R.4.1 potrzebna liczba ramek koreczkowych 2-3 szt.

    R.4.2 liczba starterów we wszystkich cyklach 14 szt

    R.4.3 liczba rodzin wychowujących we wszystkich cyklach 2 szt.

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz potrzebną: liczbę ramek koreczkowych, liczbę starterów, liczbę rodzin wychowujących, liczbę koreczków, liczbę miseczek matecznikowych. Wyniki zapisz w tabeli 4.

    Ramka krąży 3 dni (starter, rodzina wychowująca, odbiór), a codziennie zaczyna się nowa seria, więc w obiegu są 3 ramki (klucz przyjmuje 2-3). Startery: 28 serii / 2 = 14. Rodzin wychowujących wystarczą 2, bo każda trzyma ramkę 1 dobę i przyjmuje następną co drugi dzień.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Koreczki i miseczki

    Kryteria: ,

    R.4.4 potrzebna liczba koreczków 180 - 270 szt.

    R.4.5 potrzebna liczba miseczek 2500 - 2520 szt.

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz potrzebną: liczbę ramek koreczkowych, liczbę starterów, liczbę rodzin wychowujących, liczbę koreczków, liczbę miseczek matecznikowych. Wyniki zapisz w tabeli 4.

    Koreczki są wielokrotne - wystarczy ich na ramki w obiegu: 3 × 90 = 270 (klucz: 180-270). Miseczki są jednorazowe - na każdą z 28 serii: 28 × 90 = 2520.

    Dokument po tym kroku
  12. Etap 5: Tabela 5. Pomieszczenie

    Kroki 12-13 · po tym etapie masz 37 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 12: Woda, suche, czyste

    Kryteria: , ,

    R.5.1 z dostępem do bieżącej wody

    R.5.2 suche

    R.5.3 czyste

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Określ warunki, które powinno spełniać pomieszczenie do pozyskiwania mleczka. Zapisz je w Tabeli 5.

    Mleczko pozyskuje się jak produkt spożywczy: pomieszczenie ma mieć dostęp do bieżącej wody, być suche i czyste. To wiedza ogólna o higienie pozyskiwania produktów pszczelich.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Owady, światło

    Kryteria: , ,

    R.5.4 zabezpieczone przed dostępem owadów

    R.5.5 jasne

    R.5.6 wymienił przynajmniej 3 z powyższych

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Określ warunki, które powinno spełniać pomieszczenie do pozyskiwania mleczka. Zapisz je w Tabeli 5.

    Dalej: zabezpieczone przed dostępem owadów (otwarte mateczniki ściągają pszczoły i muchy) i jasne - larwy i mleczko trzeba dobrze widzieć. Klucz daje dodatkowy punkt (R.5.6) za wymienienie co najmniej trzech warunków.

    Dokument po tym kroku
  14. Etap 6: Schemat urządzenia do odsysania

    Krok 14 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 14: Rurki 1 i 2

    Kryteria: ,

    R.6.1 rurka do wysysania mleczka z matecznika oznaczona cyfrą 1

    R.6.2 rurka połączona z pompą próżniową i sinikiem elektrycznym oznaczona cyfrą 2

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Na schemacie przedstawiającym fragment urządzenie do odsysania mleczka pszczelego z wykorzystaniem podciśnienia, oznacz cyfrą 1 rurkę do wysysania mleczka z matecznika oraz oznacz cyfrą 2 rurkę połączoną z pompą próżniową i silnikiem elektrycznym.

    Rurka sięgająca głęboko do słoja (pomarańczowa) to 1 - mleczko zassane z matecznika spływa nią do naczynia. Krótka rurka kończąca się tuż pod korkiem (zielona) to 2 - przez nią pompa wysysa powietrze; gdyby sięgała do płynu, pompa zassałaby mleczko. Rozpoznanie to wiedza ogólna o budowie płuczki próżniowej.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.