Przejdź do głównej treści
ROL.09-01-25.01-SGStyczeń 2025 · 18 kroków · ok. 29 min · 42 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Planowanie produkcji odkładów pszczelich

Gospodarstwo pasieczne (140 rodzin w 12-ramkowych ulach dadanowskich) ma zamówienie na 90 odkładów na ramce Dadanta z młodą, naturalnie unasiennioną matką, po 300,00 zł. Odkłady powstają 20 maja, po pożytku rzepakowym, z trzech plastrów czerwiu krytego, plastra z zapasem, ramki z węzą i matecznika na wygryzieniu, w 5-ramkowych ulikach. Trzeba ułożyć kalendarz zabiegów, policzyć sprzęt i materiały, rozpisać czynności, narysować układ odkładu, policzyć koszty utworzenia odkładów oraz miód rzepakowy i dochód całej pasieki.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie czynności, terminy, nazwy sprzętu i wyniki obliczeń do tabel i schematów wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza. Wpisy w wierszach, których klucz nie ocenia, i obliczenia w miejscu „niepodlegającym ocenie” są w krokach wyraźnie oznaczone.

Terminy z założeń arkusza. Matka z matecznika na wygryzieniu wychodzi następnego dnia (21 maja), leci na lot weselny po 6 dniach (27 maja) i zaczyna czerwić po 8 dniach od wygryzienia (29 maja). Pierwszy czerw zasklepiony - warunek sprzedaży odkładu - jest 9 dni po złożeniu jaja, czyli około 7 czerwca. Długość rozwoju czerwiu do zasklepienia to wiedza ogólna; reszta wynika z tabeli 1 arkusza.

Wymiar ramki. Cennik węzy podaje trzy wymiary ramek. Ramka dadanowska (gniazdowa) ma wymiar 435 × 300 mm - to wiedza ogólna; z cennika wynika wtedy 12 arkuszy węzy w 1 kg i cena ramki 3,00 zł.

Dane. Wszystkie liczby pochodzą z opisu zadania i tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone.

To jedno z możliwych rozwiązań: klucz dopuszcza inne poprawne merytorycznie zapisy terminów i czynności, a na schemacie zapas i węzę można zamienić stronami.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 42 kryteria w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 32 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. Tabela 6 daje 10 punktów, a jej koszty zależą od sumy z tabeli 5.

  1. Etap 1: Tabela 2. Kalendarz zabiegów

    Kroki 1-2 · po tym etapie masz 6 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Uliki, odkłady, mateczniki

    Kryteria: , ,

    R.1.1 przygotowanie ulików odkładowych: w każdym terminie przed 20 maja

    R.1.2 tworzenie odkładów: 20 - 21 maja

    R.1.3 poddawanie mateczników na wygryzieniu: 20 -21 maja lub min. 4-6 godzin po utworzeniu odkładu

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie założeń zawartych w Tabeli 1. zaplanuj terminy wykonania poszczególnych zabiegów związanych z utworzeniem odkładów i zapisz je w Tabeli 2. Kalendarz zabiegów związanych z utworzeniem odkładów.

    Uliki przygotowuje się przed 20 maja, odkłady tworzy się 20 maja (termin z treści zadania), a matecznik na wygryzieniu poddaje się tego samego dnia, kilka godzin po utworzeniu odkładu, gdy pszczoły poczują brak matki.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Wygryzienie, znakowanie, czerwienie

    Kryteria: , ,

    R.1.4 kontrola wygryzienia się matek: 21-22 maja lub następnego dnia po poddaniu mateczników

    R.1.5 kontrola rozpoczęcia czerwienia matek pszczelich: po 28 maja lub min. 8 dniu od wygryzienia

    R.1.6 kontrola jakości czerwienia matek pszczelich: po 7 czerwca lub po 9 dniach od podjęcia czerwienia

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Na podstawie założeń zawartych w Tabeli 1. zaplanuj terminy wykonania poszczególnych zabiegów związanych z utworzeniem odkładów i zapisz je w Tabeli 2. Kalendarz zabiegów związanych z utworzeniem odkładów.

    Matka z matecznika „na wygryzieniu” wychodzi następnego dnia - kontrola 21 maja. Czerwienie zaczyna po 8 dniach od wygryzienia (tabela 1, poz. 13), czyli 29 maja - kontrola po 28 maja. Pierwszy czerw kryty jest 9 dni po rozpoczęciu czerwienia - kontrola jakości po 7 czerwca, co mieści się w terminie zamówienia (koniec czerwca). Znakowanie matek (wiersz 5) klucz nie ocenia; zwykle znakuje się matkę unasiennioną, przy kontroli czerwienia. Obliczenia dat w miejscu na obliczenia.

    Typowe błędy

    Kontrola czerwienia zaraz po wygryzieniu - matka musi najpierw odbyć lot weselny (po 6 dniach) i dopiero potem czerwi.

    Dokument po tym kroku
  3. Etap 2: Tabela 3. Sprzęt i materiały

    Kroki 3-5 · po tym etapie masz 12 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 3: Uliki, mateczniki, ramki

    Kryteria: , ,

    R.2.1 uliki odkładowe – 90 szt.

    R.2.2 mateczniki na wygryzieniu – 90 szt.

    R.2.3 ramki dadanowskie zadrutowane – 90 szt.

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Określ i zapisz w Tabeli 3. Ilość potrzebnego sprzętu i materiałów do utworzenia odkładów.

    Każdy z 90 odkładów to jeden ulik, jeden matecznik i jedna ramka z węzą - po 90 sztuk. Pasieka ma 95 ulików, więc wystarczy.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Arkusze węzy

    Kryteria:

    R.2.4 arkusze węzy – 90 szt. lub 7.5 kg

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Określ i zapisz w Tabeli 3. Ilość potrzebnego sprzętu i materiałów do utworzenia odkładów.

    Jedna ramka z węzą na odkład - 90 arkuszy (klucz przyjmuje też 7,5 kg). Wosku do wymiany (30 kg) wystarczy z zapasem.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Plastry, podkarmiaczki, opalitki

    Kryteria: ,

    R.2.5 plastry z czerwiem na wygryzienu i obsiadającymi je pszczołami – 270 szt.

    R.2.6 plastry z zapasem miodu, pierzgą i obsiadającymi je pszczołami – 90 szt.

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Określ i zapisz w Tabeli 3. Ilość potrzebnego sprzętu i materiałów do utworzenia odkładów.

    Trzy plastry z czerwiem krytym na odkład: 90 × 3 = 270, plaster z zapasem: 90. Podkarmiaczki i opalitki (do znakowania matek) też po 90 - te dwa wiersze klucz nie ocenia.

    Typowe błędy

    Wpisanie 90 plastrów z czerwiem - odkład dostaje trzy takie plastry.

    Dokument po tym kroku
  6. Etap 3: Tabela 4. Czynności przy odkładach

    Kroki 6-8 · po tym etapie masz 21 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 6: Matka i plastry do odkładu

    Kryteria: , ,

    R.3.1 odnaleziona matka pszczela w macierzaku

    R.3.2 wybrane/przeniesione/zabrane z rodzin umieszczone w odkładzie plastry z zapasem miodu, pierzgą i pszczołami

    R.3.3 wybrane/przeniesione/zabrane z rodzin umieszczone w odkładzie 3 plastry z czerwiem krytym na wygryzieniu i pszczołami

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj czynności podejmowane w celu stworzenia odkładów oraz określ niezbędny sprzęt do ich przeprowadzenia i zapisz w Tabeli 4. Wykaz czynności związanych z tworzeniem i pielęgnacją odkładów.

    Pierwszy wiersz (przygotowany ulik z podkarmiaczką) klucz nie ocenia. Zanim zabierze się plastry, trzeba odnaleźć matkę w macierzaku - inaczej można ją przenieść do odkładu. Potem do odkładu idą 3 plastry z czerwiem krytym i plaster z zapasem, z obsiadającymi je pszczołami.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Węza i matecznik

    Kryteria: ,

    R.3.4 dodane ramki z węzą

    R.3.5 poddane mateczniki na wygryzieniu

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj czynności podejmowane w celu stworzenia odkładów oraz określ niezbędny sprzęt do ich przeprowadzenia i zapisz w Tabeli 4. Wykaz czynności związanych z tworzeniem i pielęgnacją odkładów.

    Odkład uzupełnia ramka z węzą, a po kilku godzinach poddaje się matecznik na wygryzieniu.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Pielęgnacja: kontrole i znakowanie

    Kryteria: , , ,

    R.3.6 kontrola wygryzienia/wygryzania się matek pszczelich

    R.3.7 znakowanie matek pszczelich

    R.3.8 kontrola rozpoczęcia czerwienia matek

    R.3.9 kontrola jakości czerwiu zasklepionego/kontrola jakości czerwienia matek pszczelich

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Zaplanuj czynności podejmowane w celu stworzenia odkładów oraz określ niezbędny sprzęt do ich przeprowadzenia i zapisz w Tabeli 4. Wykaz czynności związanych z tworzeniem i pielęgnacją odkładów.

    Dalej pielęgnacja według kalendarza z tabeli 2: kontrola wygryzienia, znakowanie matki, kontrola rozpoczęcia czerwienia i kontrola jakości czerwiu zasklepionego. Podkarmianie syropem (ostatni wiersz) klucz nie ocenia - po pożytku rzepakowym odkład bez zapasu trzeba wspierać (wiedza ogólna).

    Dokument po tym kroku
  9. Etap 4: Schemat odkładu

    Kroki 9-11 · po tym etapie masz 26 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 9: Plaster z zapasem i ramka z węzą

    Kryteria: ,

    R.4.1 plaster z zapasem na schemacie zaznaczony jako 1 lub 5

    R.4.2 ramka z węzą na schemacie zaznaczona jako 5 lub 1

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj schemat ułożenia plastrów/ramek, podkarmiaczki i miejsce umieszczenia matecznika w utworzonym odkładzie.

    Plaster z zapasem idzie przy ścianie (ramka 1), a ramka z węzą - na drugim brzegu (ramka 5). Klucz przyjmuje też odwrotny układ (5 i 1).

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Czerw i matecznik w środku

    Kryteria: ,

    R.4.3 plastry z czerwiem krytym i obsiadającymi je pszczołami na schemacie zaznaczone jako 2, 3 i 4

    R.4.4 matecznik umieszczony na plastrze 3 lub pomiędzy plastrami czerwiu 2,3,4

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj schemat ułożenia plastrów/ramek, podkarmiaczki i miejsce umieszczenia matecznika w utworzonym odkładzie.

    Trzy plastry z czerwiem krytym zajmują środek (2, 3, 4) - tam pszczoły najlepiej ogrzewają gniazdo. Matecznik wpina się w plaster 3, między czerw, gdzie ma najcieplej. Ułożenie gniazda to wiedza ogólna, wpisane zgodnie z kluczem.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Podkarmiaczka

    Kryteria:

    R.4.5 podkarmiaczka na schemacie zaznaczona jako numer 6

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Opracuj schemat ułożenia plastrów/ramek, podkarmiaczki i miejsce umieszczenia matecznika w utworzonym odkładzie.

    Pole 6 nad ramkami to miejsce na podkarmiaczkę.

    Dokument po tym kroku
  12. Etap 5: Tabela 5. Koszty odkładów

    Kroki 12-14 · po tym etapie masz 32 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 12: Węza i ramki

    Kryteria: ,

    R.5.1 węzy z wymianą za wosk – 112,50 zł

    R.5.2 ramek dadanowskich zadrutowanych – 270,00 zł

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz i zapisz w Tabeli 5. Koszty związane z utworzeniem 5-cio ramkowych odkładów.

    Węza z wymianą za wosk: 90 arkuszy / 12 arkuszy w 1 kg (ramka 435 × 300) = 7,5 kg × 15,00 zł = 112,50 zł. Ramki zbite i zadrutowane: 90 × 3,00 = 270,00 zł. Kolumna „Ilość” nie jest oceniana osobno.

    Typowe błędy

    Wzięcie 18 arkuszy w kilogramie (ramka 360 × 260, wielkopolska) - wychodzi 5 kg i 75,00 zł.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Mateczniki i plastry

    Kryteria: , ,

    R.5.3 mateczników na wygryzieniu – 1 800,00 zł

    R.5.4 plastrów z czerwiem krytym i obsiadającymi je pszczołami - 13 500,00 zł

    R.5.5 plastrów z zapasem miodu, pierzgi i obsiadającymi je pszczołami - 4 500,00 zł

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz i zapisz w Tabeli 5. Koszty związane z utworzeniem 5-cio ramkowych odkładów.

    Mateczniki na wygryzieniu: 90 × 20,00 = 1 800,00 zł; plastry z czerwiem: 270 × 50,00 = 13 500,00 zł; plastry z zapasem: 90 × 50,00 = 4 500,00 zł.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Razem

    Kryteria:

    R.5.6 koszt utworzenia odkładów – 20 182,50 zł

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz i zapisz w Tabeli 5. Koszty związane z utworzeniem 5-cio ramkowych odkładów.

    Suma: 112,50 + 270,00 + 1 800,00 + 13 500,00 + 4 500,00 = 20 182,50 zł.

    Dokument po tym kroku
  15. Etap 6: Tabela 6. Dochód pasieki

    Kroki 15-18 · po tym etapie masz 42 z 42 kryteriów (pkt)

    Krok 15: Miód z rzepaku

    Kryteria: , ,

    R.6.1 wydajność miodowa wykorzystana przez pszczoły w 70%: 3920 kg

    R.6.2 zapotrzebowanie bytowe na miód wszystkich rodzin pszczelich: 2800 kg

    R.6.3 produkcja miodu rzepakowego z całej pasieki: 1120 kg

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość pozyskanego miodu z uprawy rzepaku ozimego przy założeniu, że pszczoły w 70% wykorzystają pożytek oraz oblicz przychód ze sprzedaży odkładów i produkcji miodu rzepakowego i zapisz w Tabeli 6. Dochód z gospodarstwa pasiecznego.

    Rzepak: 40 ha × 140 kg/ha = 5 600 kg, z tego 70% = 3 920 kg. Rodziny same zjadają w czasie kwitnienia 140 × 20 kg = 2 800 kg, więc do pozyskania zostaje 3 920 - 2 800 = 1 120 kg (8 kg od rodziny). Wiersze 1-3, 5 i 8 klucz nie ocenia, ale prowadzą do ocenianych wyników.

    Typowe błędy

    Pominięcie zapotrzebowania bytowego - miodu do sprzedaży jest wtedy 3 920 kg zamiast 1 120 kg.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Przychody

    Kryteria: , ,

    R.6.4 przychód ze sprzedaży odkładów: 27 000,00 zł

    R.6.5 przychód ze sprzedaży miodu rzepakowego: 44 800,00

    R.6.6 razem przychód z pasieki: 71 800,00 zł

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość pozyskanego miodu z uprawy rzepaku ozimego przy założeniu, że pszczoły w 70% wykorzystają pożytek oraz oblicz przychód ze sprzedaży odkładów i produkcji miodu rzepakowego i zapisz w Tabeli 6. Dochód z gospodarstwa pasiecznego.

    Odkłady: 90 × 300,00 = 27 000,00 zł, miód: 1 120 kg × 40,00 = 44 800,00 zł, razem 71 800,00 zł.

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Koszty

    Kryteria: ,

    R.6.7 koszty produkcji miodu rzepakowego całej pasieki: 14 000,00 zł

    R.6.8 razem koszt produkcji całej pasieki: 34 182,50 zł

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość pozyskanego miodu z uprawy rzepaku ozimego przy założeniu, że pszczoły w 70% wykorzystają pożytek oraz oblicz przychód ze sprzedaży odkładów i produkcji miodu rzepakowego i zapisz w Tabeli 6. Dochód z gospodarstwa pasiecznego.

    Koszt odkładów przenosi się z tabeli 5 (20 182,50 zł, wiersz 12 bez osobnego kryterium), koszt miodu: 140 rodzin × 100,00 = 14 000,00 zł, razem 34 182,50 zł.

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: Dochód

    Kryteria: ,

    R.6.9 dochód z pasieki: 37 617,50 zł

    R.6.10 dochód w przeliczeniu na 1 rodzinę pszczelą: 268,70 zł

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz ilość pozyskanego miodu z uprawy rzepaku ozimego przy założeniu, że pszczoły w 70% wykorzystają pożytek oraz oblicz przychód ze sprzedaży odkładów i produkcji miodu rzepakowego i zapisz w Tabeli 6. Dochód z gospodarstwa pasiecznego.

    Dochód = przychód - koszty: 71 800,00 - 34 182,50 = 37 617,50 zł, a na rodzinę: 37 617,50 / 140 = 268,70 zł.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.