Przejdź do głównej treści
ROL.09-01-26.01-SGStyczeń 2026 · 19 kroków · ok. 33 min · 43 kryteria z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Uprawa rzepaku i transport pszczół

Gospodarstwo ma 20 ha gruntów ornych (10% pod rzepak ozimy) i 50 pni w ulach styropianowych Dadanta z nadstawkami ½ Dadanta. Pszczelarz planuje miodobranie z użyciem przegonek, a potem przewóz pni na pożytek z robinii akacjowej. Trzeba ocenić położenie elementów ula po założeniu przegonki, rozpisać przygotowanie rodzin do transportu i potrzebny sprzęt z uzasadnieniem, a w części roślinnej - policzyć dane do siewu rzepaku ozimego po jęczmieniu ozimym, ułożyć zabiegi z terminami i dobrać maszyny z parku gospodarstwa.

Model „d”, czyli dokumentacja na papierze. Zdający wpisuje ręcznie czynności, terminy, nazwy sprzętu i wyniki obliczeń do tabel i schematów wydrukowanych w arkuszu. W podglądzie tłem jest strona arkusza, wpisy zdającego są granatowe i odręczne, a pola wpisane w bieżącym kroku są podświetlone na żółto. Kolejność kroków idzie za kolejnością tabel i rysunków w arkuszu, a w obrębie jednej tabeli - za kryteriami klucza. Wpisy w wierszach, których klucz nie ocenia, i obliczenia w miejscu „niepodlegającym ocenie” są w krokach wyraźnie oznaczone.

Skąd odpowiedzi. Tabele 4-6 opierają się na „Wytycznych dotyczących uprawy rzepaku ozimego” i parku maszynowym z arkusza. Tabele 1-3 sprawdzają wiedzę o pracy z przegonką i przewozie pni - arkusz daje tylko opis ula i wyposażenie pasieki, więc wpisy są zgodne z kluczem, a uzasadnienia w krokach to ogólna wiedza pszczelarska (oznaczona w krokach). W tabeli 5 terminy zabiegów, których klucz nie ocenia (herbicydy, nawożenie azotem, zbiór), są ułożone z wytycznych arkusza; miesiąc przy herbicydach to propozycja z praktyki, nie dana z arkusza.

Dane. Wszystkie liczby pochodzą z opisu zadania i tabel arkusza CKE. Każdy wynik jest w skrypcie policzony z tych danych i porównany z kluczem oceniania, a każda wpisana nazwa - z tekstem kryterium. Tam, gdzie klucz przyjmuje kilka zapisów, w kroku jest to zaznaczone.

To jedno z możliwych rozwiązań: klucz nie wymaga kolejności wierszy, a w tabelach 2, 3, 5 i 6 można wpisać więcej pozycji niż ocenia klucz.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 43 kryteria w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 33 punktów - można stracić 10 kryteriów i nadal zdać. Tabela 1 daje 10 punktów - każde zdanie prawda/fałsz to osobne kryterium.

  1. Etap 1: Tabela 1. Ul po założeniu przegonki

    Kroki 1-3 · po tym etapie masz 10 z 43 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Nadstawka z suszem i krata odgrodowa

    Kryteria: , ,

    R.1.1 nadstawka z suszem unieszczona bezpośrednio nad kratą odgrodową - Prawda

    R.1.2 krata odgrodowa założona nad nadstawką z suszem - Fałsz

    R.1.3 przegonka znajduje się na nadstawce z miodem - Fałsz

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Określ położenie poszczególnych elementów ula po założeniu przegonki. Wypełnij Tabelę 1.

    Ul po założeniu przegonki, od dołu: dennica, rodnia, krata odgrodowa na rodni, nadstawka z woszczyną (suszem), przegonka, nadstawka z miodem, powałka i daszek. Nadstawka z woszczyną leży więc bezpośrednio nad kratą - prawda, a krata nad tą nadstawką - fałsz. Przegonka stoi pod nadstawką z miodem, nie na niej - fałsz. Układ ula z przegonką to wiedza ogólna, wpisy zgodne z kluczem (klucz nazywa nadstawkę z woszczyną „nadstawką z suszem”).

    Typowe błędy

    Odwrócenie układu - przegonka nad miodem nic nie da, bo pszczoły zejdą z nadstawki tylko wtedy, gdy przegonka jest pod nią.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Powałka, szuflada dennicy, krata na rodni

    Kryteria: , ,

    R.1.4 powałka z otwartymi otworami wentylacyjnymi - Fałsz

    R.1.5 usunięta szuflada z dennicy - Prawda

    R.1.6 krata odgrodowa założona na rodni - Prawda

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Określ położenie poszczególnych elementów ula po założeniu przegonki. Wypełnij Tabelę 1.

    Powałka z otwartymi otworami - fałsz: otwarte otwory wpuściłyby pszczoły z góry do nadstawki z miodem i obce pszczoły do rabunku. Szufladę z dennicy osiatkowanej usuwa się - prawda (wentylacja od dołu). Krata odgrodowa zostaje na rodni - prawda: matka nie przejdzie do nadstawek.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Powałka na miodzie, czas pracy przegonki, wejście

    Kryteria: , , ,

    R.1.7 powałka umieszczona na nadstawce z miodem - Prawda

    R.1.8 nadstawka z suszem znajduje się między kratą odgrodową a przegonką - Prawda

    R.1.9 przegonkę zakłada się na maksimum 6 godzin - Fałsz

    R.1.10 otwór wejściowy do przegonki od strony nadstawki z miodem - Prawda

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Określ położenie poszczególnych elementów ula po założeniu przegonki. Wypełnij Tabelę 1.

    Powałka leży na nadstawce z miodem - prawda, a nadstawka z woszczyną jest między kratą a przegonką - prawda. Przegonki nie zdejmuje się po 6 godzinach - pszczoły potrzebują więcej czasu, zakłada się ją zwykle na noc, na kilkanaście godzin - fałsz (czas pracy przegonki to wiedza ogólna; arkusz 24.06 tej samej kwalifikacji podaje minimum 12 godzin). Otwór wejściowy przegonki jest od strony nadstawki z miodem - prawda: pszczoły przechodzą przez niego w dół i nie potrafią wrócić.

    Dokument po tym kroku
  4. Etap 2: Tabela 2. Przygotowanie rodzin do transportu

    Kroki 4-6 · po tym etapie masz 17 z 43 kryteriów (pkt)

    Krok 4: Wymiana nadstawek

    Kryteria: ,

    R.2.3 odebrane nadstawki z miodem

    R.2.4 wstawione nadstawki z woszczyną/węza

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz czynności niezbędnych do przygotowania rodzin pszczelich do transportu. Zapisz w Tabeli 2.

    Z opisu pnia: nad kratą stoi nadstawka wypełniona miodem. Przed przewozem ją się odbiera (miód idzie do wirowania, a ciężkie plastry mogłyby się urwać w drodze) i wstawia nadstawkę z woszczyną - na pożytek akacjowy rodzina potrzebuje miejsca na nowy miód. Pszczół z nadstawki pozbywa się przegonką z tabeli 1.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Wentylacja: dennica, powałka, daszek

    Kryteria: , ,

    R.2.1 usunięta wkładka z dennicy/usunięcie szuflady

    R.2.5 otwarte otwory wentylacyjne w powałce

    R.2.6 otwarte otwory wentylacyjne w daszku

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz czynności niezbędnych do przygotowania rodzin pszczelich do transportu. Zapisz w Tabeli 2.

    W opisie pnia otwory w powałce i daszku są zamknięte, a dennica ma szufladę. Zamknięta w ulu rodzina w drodze się grzeje, więc trzeba wyjąć wkładkę z dennicy (powietrze wchodzi przez siatkę) i otworzyć otwory wentylacyjne w powałce i daszku. Rola wentylacji w transporcie to wiedza ogólna.

    Typowe błędy

    Pominięcie wentylacji - rodzina zamknięta w ulu bez przewiewu może się zaparzyć w czasie transportu.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Zamknięcie wylotka i spięcie ula

    Kryteria: ,

    R.2.2 wylotek zamknięty mostkiem wylotowym

    R.2.7 ul spięty pasem spinającym

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz czynności niezbędnych do przygotowania rodzin pszczelich do transportu. Zapisz w Tabeli 2.

    Na koniec, gdy pszczoły zlecą się do ula (wieczorem), wylotek zamyka się mostkiem wylotowym, a ul spina pasem, żeby korpusy i dennica nie przesunęły się na wybojach.

    Dokument po tym kroku
  7. Etap 3: Tabela 3. Sprzęt do przygotowania transportu

    Kroki 7-9 · po tym etapie masz 23 z 43 kryteriów (pkt)

    Krok 7: Przegonki

    Kryteria: ,

    R.3.1 przegonki

    R.3.2 cel wykorzystania przegonki: usunięcie pszczół z nadstawki/miodni

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz sprzętu i narzędzi wraz z uzasadnieniem ich użycia, potrzebnych do przygotowania rodzin pszczelich do transportu. Zapisz w Tabeli 3.

    Sprzęt bierze się z wyposażenia pasieki. Przegonki (50 szt. - jedna na ul) służą do usunięcia pszczół z nadstawki z miodem przed jej odebraniem.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Nadstawki z woszczyną

    Kryteria: ,

    R.3.3 nadstawki z woszczyną/węzą

    R.3.4 cel wykorzystania nadstawek: na wymianę nadstawek

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz sprzętu i narzędzi wraz z uzasadnieniem ich użycia, potrzebnych do przygotowania rodzin pszczelich do transportu. Zapisz w Tabeli 3.

    Nadstawki z woszczyną (100 nadstawek ½ Dadanta i 500 plastrów z woszczyną) idą na wymianę odebranych nadstawek z miodem.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Pasy spinające

    Kryteria: ,

    R.3.5 pasy spinajace

    R.3.6 cel wykorzystania pasów spinających: do spinania uli

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz sprzętu i narzędzi wraz z uzasadnieniem ich użycia, potrzebnych do przygotowania rodzin pszczelich do transportu. Zapisz w Tabeli 3.

    Pasy spinające (50 szt.) - do spinania uli przed załadunkiem. Podkurzacz w czwartym wierszu klucz nie ocenia, ale przy odbieraniu nadstawek i zamykaniu wylotków się przydaje.

    Dokument po tym kroku
  10. Etap 4: Tabela 4. Dane do uprawy rzepaku

    Kroki 10-12 · po tym etapie masz 29 z 43 kryteriów (pkt)

    Krok 10: Powierzchnie

    Kryteria: ,

    R.4.1 powierzchnia gruntów ornych: 20 ha

    R.4.2 powierzchnia uprawy rzepaku ozimego: 2 ha

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz dane niezbędne do uprawy rzepaku ozimego, zapisz w Tabeli 4.

    Gospodarstwo ma 20 ha gruntów ornych, a pod rzepak idzie 10%: 20 × 10% = 2 ha.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Norma i materiał siewny

    Kryteria: ,

    R.4.3 norma wysiewu rzepaku ozimego: 3-3,5 kg nasion/ha

    R.4.4 zapotrzebowanie na materiał siewny na całą powierzchnię uprawy: 6-7 kg

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz dane niezbędne do uprawy rzepaku ozimego, zapisz w Tabeli 4.

    Norma z wytycznych: 3-3,5 kg/ha. Na 2 ha: 3 × 2 = 6 kg i 3,5 × 2 = 7 kg, czyli 6-7 kg nasion zaprawionych. Obliczenie w miejscu na obliczenia.

    Typowe błędy

    Pomnożenie normy przez 20 ha zamiast przez 2 ha - rzepak zajmuje tylko 10% gruntów.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Rozstawa i głębokość siewu

    Kryteria: ,

    R.4.5 rozstawa rzędów: 20 - 25 cm

    R.4.6 głębokość siewu: 1,5 - 2,5 cm

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz dane niezbędne do uprawy rzepaku ozimego, zapisz w Tabeli 4.

    Obie wartości przepisuje się z wytycznych: rozstawa rzędów 20-25 cm, głębokość siewu 1,5-2,5 cm (drobne nasiona rzepaku sieje się płytko).

    Dokument po tym kroku
  13. Etap 5: Tabela 5. Zabiegi i terminy

    Kroki 13-16 · po tym etapie masz 36 z 43 kryteriów (pkt)

    Krok 13: Uprawki pożniwne

    Kryteria: ,

    R.5.1 podorywka wykonana po zbiorze przedplonu/III dekada lipca

    R.5.2 bronowanie wykonane po wykonanej podorywce

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Określ zabiegi i terminy związane z uprawą rzepaku ozimego, zapisz w Tabeli 5.

    Jęczmień zebrano 21 lipca, więc podorywka i bronowanie podorywki wypadają w III dekadzie lipca.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Obornik i orka siewna

    Kryteria: ,

    R.5.3 nawożenie obornikiem wykonane na 2 tygodnie przed siewem rzepaku

    R.5.4 orka siewna wykonana najpóźniej na kilka dni przed siewem

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Określ zabiegi i terminy związane z uprawą rzepaku ozimego, zapisz w Tabeli 5.

    Obornik 30 t/ha trzeba przyorać, więc idzie przed orką siewną - klucz podaje 2 tygodnie przed siewem, czyli przy siewie w III dekadzie sierpnia I dekada sierpnia. Orka siewna jest 2-3 tygodnie po uprawkach pożniwnych i najpóźniej kilka dni przed siewem - wypada w II dekadzie sierpnia, z wałem Campbella, który przyspiesza osiadanie roli (wytyczne go wymieniają - patrz uwaga przy tabeli 6).

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Nawozy fosforowe i potasowe, siew

    Kryteria: ,

    R.5.5 nawożenie potasem i fosforem; przed siewem

    R.5.6 siew rzepaku: trzecia dekada sierpnia

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Określ zabiegi i terminy związane z uprawą rzepaku ozimego, zapisz w Tabeli 5.

    Fosfor i potas stosuje się przed siewem (wytyczne), a siew - w trzeciej dekadzie sierpnia.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Ochrona i nawożenie wiosną, zbiór

    Kryteria:

    R.5.7 zwalczanie szkodników; przed kwitnieniem rzepaku

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Określ zabiegi i terminy związane z uprawą rzepaku ozimego, zapisz w Tabeli 5.

    Klucz punktuje tu tylko zwalczanie szkodników (oprysk przeciw chowaczom) przed kwitnieniem rzepaku. Pozostałe wiersze porządkują wytyczne arkusza i nie są oceniane: dwa zabiegi herbicydami (miesiące to propozycja), azot 100 kg N/ha przed ruszeniem wegetacji i reszta dawki (80-120 kg N/ha) przed pąkowaniem, zbiór jednoetapowy w I dekadzie lipca.

    Typowe błędy

    Oprysk przeciw chowaczom w czasie kwitnienia - rzepak kwitnie, a pasieka stoi obok; zabieg ma być przed kwitnieniem.

    Dokument po tym kroku
  17. Etap 6: Tabela 6. Maszyny i narzędzia

    Kroki 17-19 · po tym etapie masz 43 z 43 kryteriów (pkt)

    Krok 17: Maszyny do uprawy roli

    Kryteria: , ,

    R.6.1 agregat ścierniskowo podorywkowy

    R.6.2 brona ciężka

    R.6.3 rozrzutnik obornika

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dobierz maszyny i narzędzia potrzebne do uprawy rzepaku ozimego, zapisz w Tabeli 6.

    Maszyny bierze się z parku maszynowego w kolejności zabiegów: agregat ścierniskowo-podorywkowy do podorywki, brona ciężka do bronowania, rozrzutnik obornika do nawożenia obornikiem.

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: Orka, nawozy, siew

    Kryteria: , ,

    R.6.4 pług obracalny 4-ro skibowy

    R.6.5 rozsiewacz nawozów

    R.6.6 agregat uprawowo siewny

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dobierz maszyny i narzędzia potrzebne do uprawy rzepaku ozimego, zapisz w Tabeli 6.

    Pług obracalny 4-skibowy do orki siewnej, rozsiewacz nawozów do fosforu, potasu i azotu, agregat uprawowo-siewny do siewu.

    ⚠️ Sprzeczność w arkuszu: wytyczne każą wykonać orkę siewną z wałem Campbella, a w parku maszynowym gospodarstwa takiego wału nie ma. Klucz CKE (R.6.4) przyjmuje do orki sam pług obracalny 4-skibowy - na egzaminie punkt daje wartość z klucza.

    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Ochrona i pozostały sprzęt

    Kryteria:

    R.6.7 opryskiwacz zawieszany

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dobierz maszyny i narzędzia potrzebne do uprawy rzepaku ozimego, zapisz w Tabeli 6.

    Opryskiwacz zawieszany do herbicydów i oprysku przeciw chowaczom. Ładowacz czołowy, ciągnik, kombajn i przyczepy też są potrzebne (załadunek obornika, agregowanie, zbiór, odwóz), ale klucz ich nie ocenia.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.