Przejdź do głównej treści
RL.16-01-25.06-SGCzerwiec 2025 · 18 kroków · ok. 34 min · 28 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Kotelnia owiec i wskaźniki użytkowości rozpłodowej

Gospodarstwo prowadzi tucz mleczny jagniąt (100 dni, przyrosty 300 g na dobę) i ma stado 125 maciorek rasy czarnogłówka. Maciorki są kryte naturalnie trykami kupionymi z hodowli zarodowej, w krzyżowaniu towarowym; hodowcy zależy na szybkich przyrostach jagniąt. Stanówka zaczyna się 15 VI i trwa trzy cykle płciowe, tryka „szukarka” się nie stosuje. Wskaźniki rozrodu: 120 maciorek wykoconych, 180 jagniąt urodzonych, upadki 4,4%, masa urodzeniowa ok. 5 kg.

Rozwiązanie wypełnia cztery tabele ze stron 5-6 arkusza: wykaz terminów rozrodu, powierzchnię ogólną owczarni, podział owczarni na sektory w czasie kotelni i wskaźniki użytkowości rozpłodowej. Wszystkie potrzebne dane są w arkuszu: terminarz cyklu płciowego owcy, terminy stanówek ras, metody krycia, lista tryków i normy powierzchni na sztukę (strona 3) oraz wzory na plenność i płodność (strona 4).

Kroki idą w kolejności tabel. Każdy krok zaczyna się poleceniem z arkusza i pokazuje, skąd bierze się wpis. Liczby policzyłem w skrypcie i porównałem z kluczem oceniania CKE.

Ten sam arkusz w innych sesjach. Zadanie wróciło w niezmienionej postaci także w sesjach czerwiec 2022 (R.16) i styczeń 2025 (R.16) - z tym samym kluczem oceniania, więc rozwiązania są takie same.

Co widać w podglądzie. Tabele z arkusza odtworzone na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 28 kryteriów w 4 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 21 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać.

  1. Etap 1: Wykaz terminów fizjologicznych rozrodu owiec

    Kroki 1-7 · po tym etapie masz 9 z 28 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Cykl płciowy i ruja

    Kryteria: ,

    R.1.1 Zapisana średnia długość cyklu płciowego owiec - 16 dni

    R.1.2 Zapisany średni czas trwania rui u owiec 24-36 godz.

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz terminów fizjologicznych rozrodu owiec niezbędnych do prawidłowej organizacji stanówki.

    Oba wpisy pochodzą z tabeli „Terminarz cyklu płciowego owcy” na stronie 3 arkusza - kolumny „średnio”:

    • powtarzanie się rui, czyli długość cyklu płciowego: 16 dni (wahania 14-20 dni),
    • czas trwania rui: 24-36 godzin (wahania 3-84 godziny).
    Typowe błędy

    Wpisanie wahań (14-20 dni, 3-84 godz.) zamiast wartości średnich - wiersze pytają o średnią.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Długość i termin stanówki

    Kryteria: ,

    R.1.3 Zapisana długość okresu stanówki - 43-49 dni

    R.1.4 Zapisany termin: rozpoczęcia stanówki - 15. VI; zakończenie 31.VII (należy przyjąć przy terminie zakończenia stanówki +/_ trzy dni tolerancji)

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz terminów fizjologicznych rozrodu owiec niezbędnych do prawidłowej organizacji stanówki.

    Stanówka trwa trzy cykle płciowe: 3 × 16 = 48 dni. Dzięki temu każda maciorka ma trzy okazje, żeby zostać pokryta w czasie rui.

    • rozpoczęcie: 15.VI (podane w treści zadania),
    • zakończenie: 31.VII - tak podaje tabela „Terminy stanówek wybranych ras owiec” dla czarnogłówki („zwykle od 15. VI do 31.VII”).

    Licząc 48 dni od 15 VI (15 VI to pierwszy dzień), ostatnim dniem byłby 1.VIII. Klucz przyjmuje termin zakończenia z tolerancją ±3 dni od 31.VII, więc obie daty są poprawne; wpisuję tę z tabeli ras.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Metoda krycia naturalnego

    Kryteria:

    R.1.5 Wybór metody krycia naturalnego owiec - haremowe

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wybierz metodę krycia maciorek oraz oblicz potrzebną ilość tryków do krycia tego stada.

    Tabela „Metody krycia naturalnego owiec” podaje trzy metody. Z warunków gospodarstwa wynika jedna:

    • wolne - tryki są w stadzie przez cały rok; tu tryki po sezonie kopulacyjnym idą do osobnej zagrody, więc odpada,
    • dozorowane („z ręki”) - wymaga tryka „szukarka”, którego gospodarstwo nie stosuje, więc odpada,
    • haremowe - tryki dobiera się na okres stanówki i przebywają razem z maciorkami; metodę stosuje się w hodowlach towarowych, z których potomstwo idzie na opas.

    Wpisuję haremowe.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Liczba tryków

    Kryteria:

    R.1.6 Zapisana potrzebna ilość tryków - 5 szt.

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wybierz metodę krycia maciorek oraz oblicz potrzebną ilość tryków do krycia tego stada.

    Przy metodzie haremowej na okres stanówki dobiera się 1 tryka na 25 maciorek. W stadzie jest 125 maciorek: 125 : 25 = 5 tryków.

    Typowe błędy

    Liczenie według metody dozorowanej (30-70 maciorek na tryka) - ta metoda wymaga tryka „szukarka”, którego tu nie ma.

    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Wybór tryków z listy

    Kryteria:

    R.1.7 Wybranych 5 tryków rasy merynos i zapisane ich numery indywidualne

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Wybierz z listy tryków hodowlanych osobniki spełniające założenia hodowlane hodowcy.

    Na liście jest 8 tryków: 5 rasy merynos i 3 rasy czarnogłówka. Decydują dwa założenia hodowcy:

    • krzyżowanie towarowe - maciorki czarnogłówki kryje się trykami innej rasy (wiedza ogólna: krzyżowanie towarowe to kojarzenie zwierząt różnych ras, a mieszańce idą na rzeź; klucz przyjmuje tryki merynosa),
    • tempo przyrostów jagniąt - tryczki po merynosach ważą w wieku 56 dni 21,3-22,4 kg, a po trykach czarnogłówki 18,2-19,2 kg. Średnia z tryczków i maciorek wynosi po każdym merynosie co najmniej 20,45 kg, a po każdej czarnogłówce najwyżej 19,15 kg.

    Potrzeba 5 tryków i dokładnie 5 merynosów jest na liście, więc wpisuję numery wszystkich:

    • PL100012955012 - merynos (tryczki 22,0 kg, maciorki 19,5 kg)
    • PL100003687496 - merynos (tryczki 22,4 kg, maciorki 18,7 kg)
    • PL100003622394 - merynos (tryczki 22,3 kg, maciorki 18,6 kg)
    • PL100010629595 - merynos (tryczki 21,3 kg, maciorki 21,3 kg)
    • PL100017407905 - merynos (tryczki 21,3 kg, maciorki 20,4 kg)
    Typowe błędy

    Wybór tryka czarnogłówki z najwyższą oceną (PL100017955956, ocena 3,7) - to ta sama rasa co maciorki, więc nie ma krzyżowania towarowego.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Czas trwania ciąży

    Kryteria:

    R.1.8 Zapisany średni czas trwania ciąży (dni lub miesiące) - 150 dni lub 5 m-cy (kryterium należy uznać za spełnione jeżeli wynik mieści się w granicach 142-156 dni)

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz terminów fizjologicznych rozrodu owiec niezbędnych do prawidłowej organizacji stanówki.

    Z terminarza cyklu płciowego owcy: ciąża trwa średnio 150 dni (5 miesięcy), z wahaniami 142-156 dni. Wiersz pozwala podać dni albo miesiące - wpisuję oba zapisy.

    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Termin kotelni

    Kryteria:

    R.1.9 Zapisany termin : rozpoczęcia kotelni- 15. XI; i zakończenia kotelni - 31.XII (należy przyjąć w obu terminach +/_ trzy dni tolerancji)

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Sporządź wykaz terminów fizjologicznych rozrodu owiec niezbędnych do prawidłowej organizacji stanówki.

    Kotelnia (okres wykotów) zaczyna się 5 miesięcy po początku stanówki i kończy 5 miesięcy po jej końcu:

    • rozpoczęcie: 15.VI + 5 miesięcy = 15.XI,
    • zakończenie: 31.VII + 5 miesięcy = 31.XII.

    Licząc dokładnie 150 dni, wychodzi 12.XI i 28.XII - to też mieści się w tolerancji klucza (±3 dni od 15.XI i 31.XII).

    Dokument po tym kroku
  8. Etap 2: Powierzchnia ogólna owczarni

    Kroki 8-10 · po tym etapie masz 12 z 28 kryteriów (pkt)

    Krok 8: Powierzchnia dla maciorek

    Kryteria:

    R.2.1 Zapisana powierzchnia owczarni dla maciorek w stadzie podstawowym - 187-188

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz minimalną powierzchnię ogólną owczarni dla stada owiec w gospodarstwie.

    Normy powierzchni są w tabeli „Minimalna powierzchnia pomieszczenia dla owiec utrzymywanych grupowo, w przeliczeniu na jedną sztukę” (strona 3). Matka z jagnięciem ssącym potrzebuje co najmniej 1,5 m², a jagnięta liczy się osobno w następnym wierszu.

    Stado podstawowe to 125 maciorek: 125 × 1,5 m² = 187,5 m².

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Dodatkowa powierzchnia dla jagniąt

    Kryteria:

    R.2.2 Zapisana powierzchnia dla jagniąt urodzonych - 90

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz minimalną powierzchnię ogólną owczarni dla stada owiec w gospodarstwie.

    Na każde jagnię ssące dochodzi co najmniej 0,5 m². Urodziło się 180 jagniąt: 180 × 0,5 m² = 90 m².

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Powierzchnia dla tryków i suma

    Kryteria:

    R.2.3 Zapisana powierzchnia dla tryków - 10

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz minimalną powierzchnię ogólną owczarni dla stada owiec w gospodarstwie.

    Tryk potrzebuje 2 m², a w czasie stanówki jest ich 5: 5 × 2 m² = 10 m².

    Powierzchnia ogólna owczarni: 187,5 + 90 + 10 = 287,5 m². Klucz nie ma osobnego kryterium za ten wiersz, ale wynik przechodzi do następnej tabeli.

    Dokument po tym kroku
  11. Etap 3: Sektory owczarni w czasie kotelni

    Kroki 11-14 · po tym etapie masz 19 z 28 kryteriów (pkt)

    Krok 11: Powierzchnia ogólna i maciorki nie zakocone

    Kryteria: ,

    R.3.1 Zapisana powierzchnia ogólna owczarni - 287-288

    R.3.2 Zapisana powierzchnia dla maciorek nie zakoconych - 7-8

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz minimalną powierzchnię sektorów w owczarni dla tworzonych grup technologicznych w czasie kotelni.

    Ta tabela wymaga wyników w liczbach całkowitych.

    • powierzchnia ogólna z poprzedniej tabeli: 287,5 → 288 m²,
    • maciorki nie zakocone (nie pokryte w stanówce): 125 - 120 = 5 sztuk; norma dla maciorki nie wykoconej to 1,5 m², więc 5 × 1,5 = 7,5 → 8 m².
    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Kojce porodowe

    Kryteria:

    R.3.3 Zapisana powiewrzchnia pod kojce porodowe - 24-25

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz minimalną powierzchnię sektorów w owczarni dla tworzonych grup technologicznych w czasie kotelni.

    Kojców porodowych wygradza się tyle, ile wynosi 10% matek przewidzianych do wykotu: 10% × 120 = 12 kojców. Kojec porodowy ma 2 m²: 12 × 2 = 24 m².

    Typowe błędy

    Liczenie kojców od całego stada (10% × 125) - kojce są dla matek przewidzianych do wykotu, czyli 120.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Powierzchnia dla maciorek karmiących

    Kryteria:

    R.3.4 Zapisana powierzchnia owczarni przeznaczona dla maciorek karmiących - 250-260

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz minimalną powierzchnię sektorów w owczarni dla tworzonych grup technologicznych w czasie kotelni.

    Pozostała powierzchnia = powierzchnia ogólna - maciorki nie zakocone - kojce porodowe: 288 - 8 - 24 = 256 m². Bez zaokrąglania po drodze wynik jest ten sam (287,5 - 7,5 - 24 = 256).

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Grupy technologiczne matek z jagniętami

    Kryteria: , ,

    R.3.5 Zapisana liczba grup technologicznych matek karmiących - 3

    R.3.6 Zapisana powierzchnia owczarni przeznaczona do wygrodzenia dla jednej grupy technologicznej matek z jagniętami - 83-87

    R.3.7 Zapisana liczba matek w grupie - 38-40

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz minimalną powierzchnię sektorów w owczarni dla tworzonych grup technologicznych w czasie kotelni.

    • liczba grup: z maciorek wykoconych tworzy się 3 grupy technologiczne (treść zadania), tak żeby różnica wieku jagniąt w grupie nie przekraczała 2 tygodni,
    • powierzchnia dla jednej grupy: 256 : 3 = 85,3 → 85 m²,
    • liczba maciorek w grupie: grupa liczy 1/3 matek karmiących, a karmiących jest 120 (wszystkie wykocone): 120 : 3 = 40.
    Dokument po tym kroku
  15. Etap 4: Wskaźniki użytkowości rozpłodowej stada

    Kroki 15-18 · po tym etapie masz 28 z 28 kryteriów (pkt)

    Krok 15: Jagnięta urodzone, upadki i odchowane

    Kryteria: , ,

    R.4.1 Zapisana ilość jagniąt urodzonych - 180

    R.4.2 Obliczone upadki jagniąt - 8

    R.4.3 Obliczona ilość jagniąt odchowanych w stadzie - 172

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz wskaźniki użytkowości rozpłodowej stada (plenność stada, płodność stada).

    • jagnięta urodzone: 180 (wskaźniki rozrodu gospodarstwa),
    • upadki 4,4%: 180 × 0,044 = 7,92 → 8 jagniąt (liczba całkowita),
    • odchowane w stadzie: 180 - 8 = 172.
    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Jagnięta odchowane w jednej grupie

    Kryteria:

    R.4.4 Obliczona ilość jagniąt odchowanych w jednej grupie technologicznej - 57-58

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz wskaźniki użytkowości rozpłodowej stada (plenność stada, płodność stada).

    Jagnięta są rozdzielone na 3 grupy technologiczne razem z matkami: 172 : 3 = 57,3 → 57 (zaokrąglenie do liczby całkowitej).

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Plenność i płodność stada

    Kryteria: ,

    R.4.5 Obliczony wskaźnik plenności stada. -150

    R.4.6 Obliczony wskaźnik płodności stada - 96

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz wskaźniki użytkowości rozpłodowej stada (plenność stada, płodność stada).

    Wzory są na stronie 4 arkusza:

    • plenność = jagnięta urodzone : maciorki wykocone × 100% = 180 : 120 × 100% = 150% (na jedną wykoconą maciorkę przypada średnio 1,5 jagnięcia),
    • płodność = maciorki wykocone : maciorki przeznaczone do krycia × 100% = 120 : 125 × 100% = 96%.
    Typowe błędy

    Zamiana wzorów - plenność dotyczy liczby jagniąt, a płodność liczby maciorek, które się wykociły.

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: Masa jagniąt na koniec tuczu

    Kryteria: , ,

    R.4.7 Zapisana masa urodzeniowa jagniąt - 5

    R.4.8 Obliczony przyrost masy ciała w okresie 100 dni tuczu - 30

    R.4.9 Obliczona końcowa masa ciała jagnięcia przy sprzedaży - 35

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz wskaźniki użytkowości rozpłodowej stada (plenność stada, płodność stada).

    • masa urodzeniowa: 5 kg (wskaźniki rozrodu gospodarstwa),
    • przyrost w czasie tuczu: 100 dni × 300 g = 30 000 g = 30 kg,
    • masa końcowa przy sprzedaży: 5 + 30 = 35 kg.
    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.

Potwierdzenie

Informacja