Serwis używa plików cookies do analizy ruchu i poprawy działania. Szczegóły
RL.16-01-25.06-SGCzerwiec 2025 · 18 kroków · ok. 34 min · 28 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Kotelnia owiec i wskaźniki użytkowości rozpłodowej
Gospodarstwo prowadzi tucz mleczny jagniąt (100 dni, przyrosty 300 g na dobę) i ma stado 125 maciorek rasy czarnogłówka. Maciorki są kryte naturalnie trykami kupionymi z hodowli zarodowej, w krzyżowaniu towarowym; hodowcy zależy na szybkich przyrostach jagniąt. Stanówka zaczyna się 15 VI i trwa trzy cykle płciowe, tryka „szukarka” się nie stosuje. Wskaźniki rozrodu: 120 maciorek wykoconych, 180 jagniąt urodzonych, upadki 4,4%, masa urodzeniowa ok. 5 kg.
Rozwiązanie wypełnia cztery tabele ze stron 5-6 arkusza: wykaz terminów rozrodu, powierzchnię ogólną owczarni, podział owczarni na sektory w czasie kotelni i wskaźniki użytkowości rozpłodowej. Wszystkie potrzebne dane są w arkuszu: terminarz cyklu płciowego owcy, terminy stanówek ras, metody krycia, lista tryków i normy powierzchni na sztukę (strona 3) oraz wzory na plenność i płodność (strona 4).
Kroki idą w kolejności tabel. Każdy krok zaczyna się poleceniem z arkusza i pokazuje, skąd bierze się wpis. Liczby policzyłem w skrypcie i porównałem z kluczem oceniania CKE.
Ten sam arkusz w innych sesjach. Zadanie wróciło w niezmienionej postaci także w sesjach czerwiec 2022 (R.16) i styczeń 2025 (R.16) - z tym samym kluczem oceniania, więc rozwiązania są takie same.
Co widać w podglądzie. Tabele z arkusza odtworzone na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 28 kryteriów w 4 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 21 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać.
Kroki 1-7 · po tym etapie masz 9 z 28 kryteriów (pkt)
Krok 1: Cykl płciowy i ruja
Kryteria: ,
R.1.1 Zapisana średnia długość cyklu płciowego owiec - 16 dni
R.1.2 Zapisany średni czas trwania rui u owiec 24-36 godz.
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz terminów fizjologicznych rozrodu owiec niezbędnych do prawidłowej organizacji stanówki.
Oba wpisy pochodzą z tabeli „Terminarz cyklu płciowego owcy” na stronie 3 arkusza - kolumny „średnio”:
powtarzanie się rui, czyli długość cyklu płciowego: 16 dni (wahania 14-20 dni),
czas trwania rui: 24-36 godzin (wahania 3-84 godziny).
Typowe błędy
Wpisanie wahań (14-20 dni, 3-84 godz.) zamiast wartości średnich - wiersze pytają o średnią.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Długość i termin stanówki
Kryteria: ,
R.1.3 Zapisana długość okresu stanówki - 43-49 dni
R.1.4 Zapisany termin: rozpoczęcia stanówki - 15. VI; zakończenie 31.VII (należy przyjąć przy terminie zakończenia stanówki +/_ trzy dni tolerancji)
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz terminów fizjologicznych rozrodu owiec niezbędnych do prawidłowej organizacji stanówki.
Stanówka trwa trzy cykle płciowe: 3 × 16 = 48 dni. Dzięki temu każda maciorka ma trzy okazje, żeby zostać pokryta w czasie rui.
rozpoczęcie: 15.VI (podane w treści zadania),
zakończenie: 31.VII - tak podaje tabela „Terminy stanówek wybranych ras owiec” dla czarnogłówki („zwykle od 15. VI do 31.VII”).
Licząc 48 dni od 15 VI (15 VI to pierwszy dzień), ostatnim dniem byłby 1.VIII. Klucz przyjmuje termin zakończenia z tolerancją ±3 dni od 31.VII, więc obie daty są poprawne; wpisuję tę z tabeli ras.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Metoda krycia naturalnego
Kryteria:
R.1.5 Wybór metody krycia naturalnego owiec - haremowe
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wybierz metodę krycia maciorek oraz oblicz potrzebną ilość tryków do krycia tego stada.
Tabela „Metody krycia naturalnego owiec” podaje trzy metody. Z warunków gospodarstwa wynika jedna:
wolne - tryki są w stadzie przez cały rok; tu tryki po sezonie kopulacyjnym idą do osobnej zagrody, więc odpada,
dozorowane („z ręki”) - wymaga tryka „szukarka”, którego gospodarstwo nie stosuje, więc odpada,
haremowe - tryki dobiera się na okres stanówki i przebywają razem z maciorkami; metodę stosuje się w hodowlach towarowych, z których potomstwo idzie na opas.
Wpisuję haremowe.
Dokument po tym kroku
Krok 4: Liczba tryków
Kryteria:
R.1.6 Zapisana potrzebna ilość tryków - 5 szt.
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wybierz metodę krycia maciorek oraz oblicz potrzebną ilość tryków do krycia tego stada.
Przy metodzie haremowej na okres stanówki dobiera się 1 tryka na 25 maciorek. W stadzie jest 125 maciorek: 125 : 25 = 5 tryków.
Typowe błędy
Liczenie według metody dozorowanej (30-70 maciorek na tryka) - ta metoda wymaga tryka „szukarka”, którego tu nie ma.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Wybór tryków z listy
Kryteria:
R.1.7 Wybranych 5 tryków rasy merynos i zapisane ich numery indywidualne
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Wybierz z listy tryków hodowlanych osobniki spełniające założenia hodowlane hodowcy.
Na liście jest 8 tryków: 5 rasy merynos i 3 rasy czarnogłówka. Decydują dwa założenia hodowcy:
krzyżowanie towarowe - maciorki czarnogłówki kryje się trykami innej rasy (wiedza ogólna: krzyżowanie towarowe to kojarzenie zwierząt różnych ras, a mieszańce idą na rzeź; klucz przyjmuje tryki merynosa),
tempo przyrostów jagniąt - tryczki po merynosach ważą w wieku 56 dni 21,3-22,4 kg, a po trykach czarnogłówki 18,2-19,2 kg. Średnia z tryczków i maciorek wynosi po każdym merynosie co najmniej 20,45 kg, a po każdej czarnogłówce najwyżej 19,15 kg.
Potrzeba 5 tryków i dokładnie 5 merynosów jest na liście, więc wpisuję numery wszystkich:
PL100012955012 - merynos (tryczki 22,0 kg, maciorki 19,5 kg)
PL100003687496 - merynos (tryczki 22,4 kg, maciorki 18,7 kg)
PL100003622394 - merynos (tryczki 22,3 kg, maciorki 18,6 kg)
PL100010629595 - merynos (tryczki 21,3 kg, maciorki 21,3 kg)
PL100017407905 - merynos (tryczki 21,3 kg, maciorki 20,4 kg)
Typowe błędy
Wybór tryka czarnogłówki z najwyższą oceną (PL100017955956, ocena 3,7) - to ta sama rasa co maciorki, więc nie ma krzyżowania towarowego.
Dokument po tym kroku
Krok 6: Czas trwania ciąży
Kryteria:
R.1.8 Zapisany średni czas trwania ciąży (dni lub miesiące) - 150 dni lub 5 m-cy (kryterium należy uznać za spełnione jeżeli wynik mieści się w granicach 142-156 dni)
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz terminów fizjologicznych rozrodu owiec niezbędnych do prawidłowej organizacji stanówki.
Z terminarza cyklu płciowego owcy: ciąża trwa średnio 150 dni (5 miesięcy), z wahaniami 142-156 dni. Wiersz pozwala podać dni albo miesiące - wpisuję oba zapisy.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Termin kotelni
Kryteria:
R.1.9 Zapisany termin : rozpoczęcia kotelni- 15. XI; i zakończenia kotelni - 31.XII (należy przyjąć w obu terminach +/_ trzy dni tolerancji)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Sporządź wykaz terminów fizjologicznych rozrodu owiec niezbędnych do prawidłowej organizacji stanówki.
Kotelnia (okres wykotów) zaczyna się 5 miesięcy po początku stanówki i kończy 5 miesięcy po jej końcu:
rozpoczęcie: 15.VI + 5 miesięcy = 15.XI,
zakończenie: 31.VII + 5 miesięcy = 31.XII.
Licząc dokładnie 150 dni, wychodzi 12.XI i 28.XII - to też mieści się w tolerancji klucza (±3 dni od 15.XI i 31.XII).
Dokument po tym kroku
Etap 2: Powierzchnia ogólna owczarni
Kroki 8-10 · po tym etapie masz 12 z 28 kryteriów (pkt)
Krok 8: Powierzchnia dla maciorek
Kryteria:
R.2.1 Zapisana powierzchnia owczarni dla maciorek w stadzie podstawowym - 187-188
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz minimalną powierzchnię ogólną owczarni dla stada owiec w gospodarstwie.
Normy powierzchni są w tabeli „Minimalna powierzchnia pomieszczenia dla owiec utrzymywanych grupowo, w przeliczeniu na jedną sztukę” (strona 3). Matka z jagnięciem ssącym potrzebuje co najmniej 1,5 m², a jagnięta liczy się osobno w następnym wierszu.
Stado podstawowe to 125 maciorek: 125 × 1,5 m² = 187,5 m².
Dokument po tym kroku
Krok 9: Dodatkowa powierzchnia dla jagniąt
Kryteria:
R.2.2 Zapisana powierzchnia dla jagniąt urodzonych - 90
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz minimalną powierzchnię ogólną owczarni dla stada owiec w gospodarstwie.
Na każde jagnię ssące dochodzi co najmniej 0,5 m². Urodziło się 180 jagniąt: 180 × 0,5 m² = 90 m².
Dokument po tym kroku
Krok 10: Powierzchnia dla tryków i suma
Kryteria:
R.2.3 Zapisana powierzchnia dla tryków - 10
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz minimalną powierzchnię ogólną owczarni dla stada owiec w gospodarstwie.
Tryk potrzebuje 2 m², a w czasie stanówki jest ich 5: 5 × 2 m² = 10 m².
Powierzchnia ogólna owczarni: 187,5 + 90 + 10 = 287,5 m². Klucz nie ma osobnego kryterium za ten wiersz, ale wynik przechodzi do następnej tabeli.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Sektory owczarni w czasie kotelni
Kroki 11-14 · po tym etapie masz 19 z 28 kryteriów (pkt)
Krok 11: Powierzchnia ogólna i maciorki nie zakocone
Kryteria: ,
R.3.1 Zapisana powierzchnia ogólna owczarni - 287-288
R.3.2 Zapisana powierzchnia dla maciorek nie zakoconych - 7-8
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz minimalną powierzchnię sektorów w owczarni dla tworzonych grup technologicznych w czasie kotelni.
Ta tabela wymaga wyników w liczbach całkowitych.
powierzchnia ogólna z poprzedniej tabeli: 287,5 → 288 m²,
maciorki nie zakocone (nie pokryte w stanówce): 125 - 120 = 5 sztuk; norma dla maciorki nie wykoconej to 1,5 m², więc 5 × 1,5 = 7,5 → 8 m².
Dokument po tym kroku
Krok 12: Kojce porodowe
Kryteria:
R.3.3 Zapisana powiewrzchnia pod kojce porodowe - 24-25
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz minimalną powierzchnię sektorów w owczarni dla tworzonych grup technologicznych w czasie kotelni.
Kojców porodowych wygradza się tyle, ile wynosi 10% matek przewidzianych do wykotu: 10% × 120 = 12 kojców. Kojec porodowy ma 2 m²: 12 × 2 = 24 m².
Typowe błędy
Liczenie kojców od całego stada (10% × 125) - kojce są dla matek przewidzianych do wykotu, czyli 120.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Powierzchnia dla maciorek karmiących
Kryteria:
R.3.4 Zapisana powierzchnia owczarni przeznaczona dla maciorek karmiących - 250-260
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz minimalną powierzchnię sektorów w owczarni dla tworzonych grup technologicznych w czasie kotelni.
Pozostała powierzchnia = powierzchnia ogólna - maciorki nie zakocone - kojce porodowe: 288 - 8 - 24 = 256 m². Bez zaokrąglania po drodze wynik jest ten sam (287,5 - 7,5 - 24 = 256).
Dokument po tym kroku
Krok 14: Grupy technologiczne matek z jagniętami
Kryteria: , ,
R.3.5 Zapisana liczba grup technologicznych matek karmiących - 3
R.3.6 Zapisana powierzchnia owczarni przeznaczona do wygrodzenia dla jednej grupy technologicznej matek z jagniętami - 83-87
R.3.7 Zapisana liczba matek w grupie - 38-40
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Oblicz minimalną powierzchnię sektorów w owczarni dla tworzonych grup technologicznych w czasie kotelni.
liczba grup: z maciorek wykoconych tworzy się 3 grupy technologiczne (treść zadania), tak żeby różnica wieku jagniąt w grupie nie przekraczała 2 tygodni,
powierzchnia dla jednej grupy: 256 : 3 = 85,3 → 85 m²,
liczba maciorek w grupie: grupa liczy 1/3 matek karmiących, a karmiących jest 120 (wszystkie wykocone): 120 : 3 = 40.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Wskaźniki użytkowości rozpłodowej stada
Kroki 15-18 · po tym etapie masz 28 z 28 kryteriów (pkt)
Krok 15: Jagnięta urodzone, upadki i odchowane
Kryteria: , ,
R.4.1 Zapisana ilość jagniąt urodzonych - 180
R.4.2 Obliczone upadki jagniąt - 8
R.4.3 Obliczona ilość jagniąt odchowanych w stadzie - 172
masa urodzeniowa: 5 kg (wskaźniki rozrodu gospodarstwa),
przyrost w czasie tuczu: 100 dni × 300 g = 30 000 g = 30 kg,
masa końcowa przy sprzedaży: 5 + 30 = 35 kg.
Dokument po tym kroku
Podgląd
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony) (zasady wykorzystania). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.