ROL.10-01-21.06-SGCzerwiec 2021 · 15 kroków · ok. 24 min · 31 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Bilansowanie dawki krów mlecznych
Stado 65 krów rasy polskiej holsztyńsko-fryzyjskiej (średnio 600 kg) jest pod kontrolą użytkowości mlecznej. Pasze objętościowe wszystkie krowy dostają jako TMR z wozu paszowego, mieszankę treściwą - indywidualnie. Krowy zagrożone chorobami metabolicznymi trafiają do osobnego sektora i dostają paszę treściwą „z ręki”.
Zadanie zaczyna się od raportu z próbnego udoju: w grupie 1-40 dni laktacji jest jedna krowa z mocznikiem 116 mg/l - za mało. Trzeba postawić diagnozę, przeliczyć jej dawkę z odpowiednią mieszanką, sprawdzić mocznik pastewny w kiszonce, a na koniec policzyć roczny zapas kiszonki i silos dla całego stada.
Kroki idą w kolejności arkusza, tabela po tabeli. Każdy krok zaczyna się poleceniem z arkusza i pokazuje rachunek albo uzasadnienie wpisu. Liczby policzyłem w skrypcie i porównałem z kluczem oceniania CKE.
Co widać w podglądzie. Tabela z arkusza odtworzona na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
Ilość mieszanki w dawce. Arkusz nie podaje, ile kilogramów nowej mieszanki wprowadzić. Przyjmuję 3 kg Radikalu w miejsce 3 kg mieszanki E Energia z dawki wyjściowej - to moja decyzja; klucz ocenia dawkę zakresem ±10 % od normy, więc dopuszcza też inne ilości.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 31 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 24 punktów - można stracić 7 kryteriów i nadal zdać.
Kroki 1-3 · po tym etapie masz 8 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 1: Wyniki krowy z grupy 1-40 dni
Kryteria: , ,
R.1.1 Liczba krów w grupie laktacyjnej od 1-40 dni [szt.]: 1
R.1.2 Dzienna wydajność mleka od analizowanej krowy [kg]: 25
R.1.3 Zawartość tłuszczu w mleku analizowanej krowy [%]: 3,5
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj analizę składu mleka z ostatniego próbnego udoju i zapisz w Tabeli 1. Podejmij decyzję dotyczącą korekty żywienia krowy zagrożonej chorobą z powodu niskiej zawartości mocznika w mleku.
Z raportu próbnego udoju przepisuję wiersz 1 - 40 dni: w grupie jest 1 krowa, daje 25 kg mleka o zawartości 3,50 % tłuszczu.
To jedyna krowa w tej grupie, więc średnie z raportu są po prostu jej wynikami.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Mocznik i diagnoza
Kryteria: , ,
R.1.4 Zawartość białka w mleku analizowanej krowy [%]: 3,06
R.1.5 Zawartość mocznika w mleku analizowanej krowy [mg/l]: 116
R.1.6 Diagnoza na podstawie zawartości mocznika w mleku: niedobór białka
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj analizę składu mleka z ostatniego próbnego udoju i zapisz w Tabeli 1. Podejmij decyzję dotyczącą korekty żywienia krowy zagrożonej chorobą z powodu niskiej zawartości mocznika w mleku.
Z tego samego wiersza: białko 3,06 % i mocznik 116 mg/l.
Tabela „Kontrola stanu dawki pokarmowej na podstawie ilości mocznika w mleku”, faza 1-40 dnia: poziom poniżej 150 mg/l oznacza niedobór białka / nadmiar energii w dawce.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Zalecenia i wybór mieszanki
Kryteria: ,
R.1.7 Zalecenia żywieniowe: Zwiększyć udział pasz wysokobiałkowych
R.1.8 Nazwa mieszanki proponowanej do zbilansowania dawki pokarmowej: Radikal
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj analizę składu mleka z ostatniego próbnego udoju i zapisz w Tabeli 1. Podejmij decyzję dotyczącą korekty żywienia krowy zagrożonej chorobą z powodu niskiej zawartości mocznika w mleku.
Zalecenie z tej samej tabeli: zwiększyć udział pasz wysokobiałkowych, np. mieszanek treściwych o dużej zawartości białka.
W gospodarstwie są dwie mieszanki treściwe: E Energia (140 g białka w 1 kg) i Radikal (220 g - mieszanka wysokobiałkowa). Do zbilansowania białka wybieram Radikal.
Typowe błędy
Pozostawienie mieszanki E Energia - przy niedoborze białka dawka potrzebuje białka, nie energii.
Kroki 4-5 · po tym etapie masz 13 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 4: Zapotrzebowanie produkcyjne
Kryteria: ,
R.2.1 Obliczone zapotrzebowanie produkcyjne na energię netto [MJ]: 75
R.2.2 Obliczone zapotrzebowanie produkcyjne na białko ogólne [g]: 2000
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz dzienne zapotrzebowanie na składniki pokarmowe krowy zagrożonej uwzględniając wyniki składu jej mleka - wypełnij Tabelę 2.
Mleko krowy ma 3,50 % tłuszczu, więc norma z arkusza (na 1 kg mleka o zawartości 3,5 % tłuszczu) pasuje wprost:
energia: 25 × 3,0 MJ = 75 MJ,
białko: 25 × 80 g = 2 000 g.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Zapotrzebowanie ogólne
Kryteria: , ,
R.2.3 Obliczone zapotrzebowanie ogólne na suchą masę [kg]: 17,5
R.2.4 Obliczone zapotrzebowanie ogólne na energię netto [MJ]: 110,5
R.2.5 Obliczone zapotrzebowanie ogólne na białko ogólne [g]: 2470
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz dzienne zapotrzebowanie na składniki pokarmowe krowy zagrożonej uwzględniając wyniki składu jej mleka - wypełnij Tabelę 2.
energia: 35,5 + 75 = 110,5 MJ,
białko: 470 + 2 000 = 2 470 g,
sucha masa ze wzoru: (0,025 × 600) + (0,1 × 25) = 17,5 kg.
Dokument po tym kroku
Etap 3: Tabela 3: dawka z mieszanką wysokobiałkową
Kroki 6-9 · po tym etapie masz 18 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 6: Pasze objętościowe i wysłodki w dawce
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Przelicz dawkę pokarmową dla krowy zagrożonej, wprowadzając do dawki paszę wynikającą z „zaleceń kontroli składu dawki na podstawie ilości mocznika w mleku”. Oceń zbilansowanie dawki. Wyniki obliczeń i ocenę zapisz w Tabeli 3.
Zawartość w dawce = wartość w 1 kg × ilość. Sucha masa jest w 1 kg podana w gramach, a w dawce - w kilogramach (dzielę przez 1000):
kiszonka z mocznikiem, 25 kg: 29,50 MJ, 600 g, 188 × 25 = 4 700 g = 4,70 kg,
Wysłodki biorę z nadruku w Tabeli 3 (melasowane: 7,61 MJ, 114 g, 900 g) - w tabeli pasz gospodarstwa są tylko wysłodki suszone (5,19 MJ, 85 g), których dawka nie zawiera.
Typowe błędy
Wpisanie suchej masy dawki w gramach (np. 4 700) - kolumna dawki jest w kilogramach.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Mieszanka Radikal w szarym wierszu
Kryteria:
R.3.1 Wpisana zawartość składników pokarmowych w 1 kg mieszanki (treściwej wysokobiałkowej) Radikal [MJ]: 6,5 EN ; [g] 220 białka; [g]: 881 sm
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Przelicz dawkę pokarmową dla krowy zagrożonej, wprowadzając do dawki paszę wynikającą z „zaleceń kontroli składu dawki na podstawie ilości mocznika w mleku”. Oceń zbilansowanie dawki. Wyniki obliczeń i ocenę zapisz w Tabeli 3.
W szary wiersz wpisuję mieszankę z Tabeli 1 i jej wartość z tabeli „Zawartość składników pokarmowych w 1 kg pasz”: 6,5 MJ, 220 g białka, 881 g suchej masy.
Ilość: 3 kg - tyle, ile mieszanki E Energia było w dawce wyjściowej (arkusz nie podaje ilości, to moja decyzja). W dawce: 19,50 MJ, 660 g, 2,64 kg.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Razem w dawce i norma
Kryteria: , ,
R.3.2 Obliczona zawartość energii netto w dawce pokarmowej [MJ]: 99,45 - 121,55
R.3.4 Obliczona zawartość suchej masy w dawce pokarmowej [kg]: 15,7 - 19,75 s.m. (15700 -19750 g)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Przelicz dawkę pokarmową dla krowy zagrożonej, wprowadzając do dawki paszę wynikającą z „zaleceń kontroli składu dawki na podstawie ilości mocznika w mleku”. Oceń zbilansowanie dawki. Wyniki obliczeń i ocenę zapisz w Tabeli 3.
R.3.5 Ocenione zbilansowanie dawki pokarmowej - wpisana ocena "Tak" jeżeli zawartość wszystkich 3 składników pokarmowych w dawce jest równa lub różni się +/- 10% w stosunku do Normy (R.3.2, R.3.3, R.3.4)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Przelicz dawkę pokarmową dla krowy zagrożonej, wprowadzając do dawki paszę wynikającą z „zaleceń kontroli składu dawki na podstawie ilości mocznika w mleku”. Oceń zbilansowanie dawki. Wyniki obliczeń i ocenę zapisz w Tabeli 3.
Różnice względem normy:
energia: (105,10 - 110,50) : 110,50 = -4,9 %,
białko: (2 437 - 2 470) : 2 470 = -1,3 %,
sucha masa: (16,24 - 17,50) : 17,50 = -7,2 %.
Wszystkie trzy w granicach ±10 %, więc wpisuję Tak.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Tabela 4: mocznik pastewny w dawce
Krok 10 · po tym etapie masz 21 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 10: Dopuszczalna norma i mocznik z kiszonki
Kryteria: , ,
R.4.1 Obliczona dopuszczalna norma mocznika pastewnego w dawce dla krowy o masie ciała 600 kg- [g]: 150
R.4.2 Obliczona zawartość mocznika pastewnego pobranego z kiszonką z kukurydzy zawierającą 0,5% mocznika: 125 g (125 - 130 g)
R.4.3 Zaznaczona lub zapisana ocena zgodności pobrania mocznika z dopuszczalną normą: nie przekracza normy
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wykonaj analizę zawartości mocznika pastewnego w dawce. Oblicz dopuszczalną normę mocznika pastewnego dla krowy, oblicz jego zawartość w dawce kiszonki z kukurydzy i oceń spełnienie kryterium normy - wypełnij Tabelę 4.
norma: 1 g mocznika na każde 4 kg masy ciała, 600 : 4 = 150 g,
kiszonka zawiera 0,5 % mocznika, krowa zjada 25 kg: 25 000 g × 0,005 = 125 g.
125 g to mniej niż 150 g, więc skreślam „przekracza normę” - zostaje nie przekracza normy.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Tabele 5 i 5a: roczny zapas kiszonki i mocznika
Kroki 11-13 · po tym etapie masz 28 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 11: Dzienna ilość kiszonki dla stada
Kryteria: , ,
R.5.1 Zapisana liczba krów w stadzie [szt]: 65
R.5.2 Zapisana dzienna dawka kiszonki z kukurydzy dla 1 krowy [kg]: 25
R.5.3 Zapisana dzienna ilość kiszonki z kukurydzy z dodatkiem 0,5% mocznika dla stada krów [kg]: 1625
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz roczne zapotrzebowanie na kiszonkę z kukurydzy z dodatkiem mocznika dla stada krów w gospodarstwie oraz zapotrzebowanie na mocznik pastewny do sporządzenia kiszonki na cały rok żywienia krów - wypełnij Tabele 5 i 5a.
Kiszonkę dostają wszystkie krowy w stadzie (wspólna część dawki TMR):
liczba krów: 65,
dawka dla 1 krowy: 25 kg,
dziennie dla stada: 65 × 25 = 1 625 kg.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Roczne zapotrzebowanie z rezerwą
Kryteria: , ,
R.5.4 Obliczone zapotrzebowanie na kiszonkę z kukurydzy na 365 dni żywienia stada [t]: 593 - 594 (593 000 - 594 000 kg)
R.5.5 Obliczona rezerwa dla kiszonki z kukurydzy: 30% - [t] 177 – 178 (177 000 - 178 000 kg)
R.5.6 Obliczony roczny zapas kiszonki z kukurydzy (zapotrzebowanie + rezerwa) [t]: 770-772 (770 000 - 772 000 kg)
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz roczne zapotrzebowanie na kiszonkę z kukurydzy z dodatkiem mocznika dla stada krów w gospodarstwie oraz zapotrzebowanie na mocznik pastewny do sporządzenia kiszonki na cały rok żywienia krów - wypełnij Tabele 5 i 5a.
365 dni: 1 625 × 365 = 593 125 kg → 593 t,
rezerwa 30 %: 593,125 × 0,3 = 177,9 → 178 t,
razem: 593 + 178 = 771 t.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Mocznik pastewny na cały rok
Kryteria:
R.5.7 Obliczone zapotrzebowanie na mocznik do sporządzenia rocznego zapasu kiszonki z kukurydzy z udziałem 0,5% mocznika [t]: 3,855 (3,8 - 3,9) (3800-3900 kg)
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz roczne zapotrzebowanie na kiszonkę z kukurydzy z dodatkiem mocznika dla stada krów w gospodarstwie oraz zapotrzebowanie na mocznik pastewny do sporządzenia kiszonki na cały rok żywienia krów - wypełnij Tabele 5 i 5a.
Mocznik to 0,5 % masy kiszonki: 771 t × 0,005 = 3,855 t (około 3,9 t, czyli 3 855 kg).
Dokument po tym kroku
Etap 6: Tabela 6: objętość kiszonki i długość silosu
Kroki 14-15 · po tym etapie masz 31 z 31 kryteriów (pkt)
Krok 14: Masa 1 m³ i objętość kiszonki
Kryteria: ,
R.6.1 Zapisana masa 1 m3 kiszonki z kukurydzy [t]: 0,65 (650 kg)
Oblicz objętość magazynowanej kiszonki z kukurydzy i długość silosu przejazdowego - wypełnij Tabelę 6.
masa 1 m³ kiszonki: 650 kg = 0,65 t,
objętość: 771 t : 0,65 t/m³ = 1 186,2 → 1 186 m³.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Długość silosu przejazdowego
Kryteria:
R.6.3 Obliczona długość silosu do przechowywania kiszonki [ m]: 59,3 (59 do 60}
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz objętość magazynowanej kiszonki z kukurydzy i długość silosu przejazdowego - wypełnij Tabelę 6.
Przekrój pryzmy: wysokość 2 m × szerokość 10 m = 20 m². Długość = objętość : przekrój: 1 186 : 20 = 59,3 → 59 m (zaokrąglenie do liczby całkowitej, jak każe tabela).
Klucz podaje 59,3 i przyjmuje wynik od 59 do 60 m - przy budowie silosu bezpieczniej zaokrąglić w górę, do 60 m.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.