ROL.10-01-23.01-SGStyczeń 2023 · 27 kroków · ok. 38 min · 39 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Planowanie produkcji rolniczej
Gospodarstwo z 32 ha gruntów ornych produkuje jaja konsumpcyjne: 2 000 kur niosek w systemie ściółkowym, żywionych dwufazowo mieszankami pełnoporcjowymi z własnej pszenicy i kukurydzy. Rośnie tu kukurydza na ziarno, jęczmień jary, pszenica ozima i koniczyna czerwona użytkowana dwa lata, na polach równej wielkości.
Zadanie ma sześć tabel: bilans pasz, zmianowanie, harmonogram intensywnej pszenicy ozimej, dawki NPK, nawozy w masie towarowej i środki ochrony roślin. Kroki idą w kolejności arkusza, harmonogram - zabieg po zabiegu. Każdy krok zaczyna się poleceniem z arkusza i pokazuje rachunek albo uzasadnienie wpisu. Liczby policzyłem w skrypcie i porównałem z kluczem oceniania CKE.
Co widać w podglądzie. Tabela z arkusza odtworzona na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
Harmonogram (tabela 3) buduję z maszyn z wykazu w arkuszu. Pierwszy wiersz (talerzowanie po zbiorze koniczyny) i trzy ostatnie (prasowanie słomy, załadunek bel i odwóz) to moje propozycje ponad klucz - arkusz każe dojść „do zbioru słomy”, a klucz ocenia zabiegi od nawożenia PK do zbioru ziarna.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać.
Etap 1: Tabela 1: zapotrzebowanie na pasze i bilans
Kroki 1-4 · po tym etapie masz 4 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 1: Plon, powierzchnia i zbiór ziarna
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na pasze produkowane w gospodarstwie, stosowane w mieszankach dla niosek i sporządź bilans pasz (Tabela 1).
Cztery rośliny na 32 ha, pola równej wielkości: 32 : 4 = 8 ha pszenicy i 8 ha kukurydzy (koniczyna zajmuje pole przez dwa lata, ale w każdym roku to wciąż jedno z czterech pól - widać to w Tabeli 2).
pszenica: 60 dt/ha × 8 ha = 480 dt,
kukurydza: 100 dt/ha × 8 ha = 800 dt.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Zapotrzebowanie na pszenicę
Kryteria:
R.1.1 Zapotrzebowanie na pszenicę ogółem [dt]: 531,0 - 531,1
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na pasze produkowane w gospodarstwie, stosowane w mieszankach dla niosek i sporządź bilans pasz (Tabela 1).
Mieszanka na okres = liczba kur × dzienne spożycie × liczba dni, a pszenica to jej udział procentowy:
I okres (40 tygodni = 280 dni, 170 g, 45 %): 2 000 × 0,17 kg × 280 × 0,45 = 42 840 kg = 428,4 dt,
II okres (12 tygodni = 84 dni, 130 g, 47 %): 2 000 × 0,13 × 84 × 0,47 = 10 264,8 kg = 102,6 dt.
Ogółem: 428,4 + 102,6 = 531,0 dt.
Typowe błędy
Pominięcie przeliczenia tygodni na dni (40 × 7) albo gramów na kilogramy - wynik wychodzi kilkaset razy za mały lub za duży.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Zapotrzebowanie na kukurydzę
Kryteria:
R.1.2 Zapotrzebowanie na kukurydzę ogółem [dt]: 234,0 - 234,1
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na pasze produkowane w gospodarstwie, stosowane w mieszankach dla niosek i sporządź bilans pasz (Tabela 1).
Kukurydza ma w obu mieszankach po 20 %:
I okres: 2 000 × 0,17 × 280 × 0,2 = 19 040 kg = 190,4 dt,
II okres: 2 000 × 0,13 × 84 × 0,2 = 4 368 kg = 43,68 → 43,7 dt.
Kroki 7-19 · po tym etapie masz 20 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 7: Po koniczynie: talerzowanie (propozycja)
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).
Pszenica idzie po drugim pokosie koniczyny. Zanim zacznie się nawożenie i orka, rozdrabniam odrosty koniczyny broną talerzową (jest w wykazie maszyn) - darń łatwiej się potem przyorze.
To moja propozycja ponad klucz - klucz zaczyna harmonogram od wysiewu nawozów PK.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Nawozy fosforowe i potasowe
Kryteria:
R.3.1 Wysiew nawozów P i K, wrzesień, rozsiewacz nawozów
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).
Z zaleceń: nawozy P i K w całości pod orkę siewną. Rozsiewacz nawozów we wrześniu, przed orką - pług przemiesza je z warstwą orną.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Orka siewna
Kryteria:
R.3.2 Orka siewna, wrzesień, pług obracalny
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).
Orka siewna pługiem obracalnym we wrześniu. Siew jest w 1 dekadzie października, więc gleba ma kilka tygodni na osiadanie.
Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).
Termin z charakterystyki gospodarstwa: 1 dekada października. Maszyna: siewnik zbożowy.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Herbicyd jesienią
Kryteria:
R.3.5 Zwalczanie chwastów, po siewie / w fazie 1-2 liści, opryskiwacz polowy
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).
Herbicyd A na miotłę zbożową i chwasty dwuliścienne - jesienią, bezpośrednio po siewie lub w fazie 1-2 liści pszenicy (termin z tabeli środków), opryskiwacz polowy.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Jesienne bronowanie pielęgnacyjne
Kryteria:
R.3.6 Bronowanie pielęgnacyjne, po wykształceniu 4 liści/początek krzewienia, brona zębowa
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).
Z zaleceń ochrony: bronowanie pielęgnacyjne po wykształceniu 4 liści pszenicy (początek krzewienia), brona zębowa. Drugie bronowanie przyjdzie wiosną.
Dokument po tym kroku
Krok 14: Wiosna: I dawka azotu i bronowanie
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).
I dawka azotu: saletra amonowa 150 kg/ha w momencie ruszenia wegetacji, rozsiewacz nawozów,
drugie bronowanie pielęgnacyjne: po wznowieniu wegetacji wiosną, brona zębowa.
Kryterium za podzieloną dawkę azotu (R.3.7) zaliczę, gdy w harmonogramie będzie też II dawka.
Dokument po tym kroku
Krok 15: II dawka azotu - mocznik
Kryteria:
R.3.7 Podzielona dawka nawozów azotowych, terminy: I dawka - ruszenie wegetacji, II dawka - strzelanie w źdźbło, rozsiewacz nawozów
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).
II dawka w formie mocznika (85 kg/ha z Tabeli 5) - w fazie strzelania w źdźbło, rozsiewaczem nawozów. W harmonogramie są teraz obie dawki z terminami: R.3.7.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Fungicyd na choroby grzybowe
Kryteria:
R.3.8 Zwalczanie chorób, faza strzelania w źdźbło do początku kłoszenia, opryskiwacz polowy
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).
Choroby zwalcza się od fazy strzelania w źdźbło do początku kłoszenia (z zaleceń), fungicydem C, opryskiwaczem polowym.
Dokument po tym kroku
Krok 17: Insektycyd na ploniarkę i skrzypionkę
Kryteria:
R.3.9 Zwalczanie szkodników, po przekroczeniu progu szkodliwości, opryskiwacz polowy
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).
Insektycyd E - po przekroczeniu progu szkodliwości (termin z tabeli środków), opryskiwacz polowy.
Dokument po tym kroku
Krok 18: Zbiór ziarna
Kryteria:
R.3.10 Zbiór pszenicy, 1 dekada sierpnia, kombajn zbożowy
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).
Termin z charakterystyki: 1 dekada sierpnia, kombajn zbożowy. Ziarno odwozi ciągnik z przyczepą rolniczą.
Dokument po tym kroku
Krok 19: Zbiór słomy (ponad klucz)
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).
Arkusz każe doprowadzić harmonogram do zbioru słomy, a w wykazie są prasa i ładowacz:
prasowanie słomy prasą zaraz po kombajnie,
załadunek bel ładowaczem i odwóz przyczepą.
Klucz tych wierszy nie ocenia, ale bez nich harmonogram nie kończy się tam, gdzie wymaga polecenie.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Tabela 4: dawki NPK w czystym składniku
Kroki 20-21 · po tym etapie masz 25 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 20: Dawki N, P₂O₅ i K₂O z tabeli zaleceń
Kryteria: , ,
R.4.1 Dawka N [kg]: 90
R.4.4 Dawka P2O5 [kg]: 80
R.4.5 Dawka K2O [kg]: 100
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Ustal dawki NPK pod pszenicę ozimą w czystym składniku na 1 ha (Tabela 4).
Oblicz zapotrzebowanie na nawozy mineralne w przeliczeniu na masę towarową na 1 ha oraz cały areał uprawy (Tabela 5).
Pszenica zajmuje 8 ha, więc każdą dawkę mnożę przez 8:
saletra amonowa: 150 × 8 = 1 200 kg,
mocznik: 85 × 8 = 680 kg.
Dokument po tym kroku
Krok 25: Superfosfat i sól potasowa na cały areał
Kryteria: ,
R.5.7 superfosfat potrójny granulowany na cały areał [kg]: 1384-1392
R.5.8 sól potasowa na cały areał [kg]: 1328-1336
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na nawozy mineralne w przeliczeniu na masę towarową na 1 ha oraz cały areał uprawy (Tabela 5).
superfosfat potrójny: 174 × 8 = 1 392 kg,
sól potasowa: 167 × 8 = 1 336 kg.
Zakresy w kluczu (np. 1 328-1 336 kg soli) wynikają z tego, że dopuszczalne jest też zaokrąglenie dawki na hektar w dół.
Dokument po tym kroku
Etap 6: Tabela 6: środki ochrony i stężenie cieczy
Kroki 26-27 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)
Krok 26: Dobór środków i dawki na całe pole
Kryteria: , ,
R.6.1 Zwalczanie chwastów: Herbicyd A lub herbicyd; dawka na całe pole [l]: 24
R.6.2 Zwalczanie chorób: Fungicyd C; dawka na całe pole [l]: 12
R.6.3 Zwalczanie szkodników: Insektycyd E lub insektycyd; dawka na całe pole [l]: 0,96-1
ok. 3 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na środki ochrony roślin potrzebne w uprawie pszenicy ozimej na 1 ha i cały areał uprawy oraz stężenie cieczy roboczej (Tabela 6).
chwasty: Herbicyd A, 3 l/ha × 8 ha = 24 l,
choroby: przewidywane są cztery - mączniak prawdziwy, podsuszka, rdza brunatna i septorioza liści. Wszystkie cztery zwalcza tylko Fungicyd C (pozostałe mają po trzy „+”): 1,5 × 8 = 12 l,
szkodniki: Insektycyd E, 0,12 × 8 = 0,96 → po zaokrągleniu do liczby całkowitej (przypis 1) 1 l.
Typowe błędy
Wybór fungicydu B albo D - nie działają na wszystkie przewidywane choroby.
Dokument po tym kroku
Krok 27: Stężenie cieczy roboczej
Kryteria: , ,
R.6.4 Stężenie robocze Herbicydu A lub herbicyd [%]: 1,00
R.6.5 Stężenie robocze Fungicydu C [%]: 0,50
R.6.6 Stężenie robocze Insektycydu E lub insektycydu [%]: od 0,036- 0,04
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na środki ochrony roślin potrzebne w uprawie pszenicy ozimej na 1 ha i cały areał uprawy oraz stężenie cieczy roboczej (Tabela 6).
Stężenie = dawka środka : ilość cieczy × 100 %, przy 300 l cieczy na hektar:
herbicyd A: 3 : 300 × 100 = 1,00 %,
fungicyd C: 1,5 : 300 × 100 = 0,50 %,
insektycyd E: 0,12 : 300 × 100 = 0,04 %.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.