Przejdź do głównej treści
ROL.10-01-23.01-SGStyczeń 2023 · 27 kroków · ok. 38 min · 39 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Planowanie produkcji rolniczej

Gospodarstwo z 32 ha gruntów ornych produkuje jaja konsumpcyjne: 2 000 kur niosek w systemie ściółkowym, żywionych dwufazowo mieszankami pełnoporcjowymi z własnej pszenicy i kukurydzy. Rośnie tu kukurydza na ziarno, jęczmień jary, pszenica ozima i koniczyna czerwona użytkowana dwa lata, na polach równej wielkości.

Zadanie ma sześć tabel: bilans pasz, zmianowanie, harmonogram intensywnej pszenicy ozimej, dawki NPK, nawozy w masie towarowej i środki ochrony roślin. Kroki idą w kolejności arkusza, harmonogram - zabieg po zabiegu. Każdy krok zaczyna się poleceniem z arkusza i pokazuje rachunek albo uzasadnienie wpisu. Liczby policzyłem w skrypcie i porównałem z kluczem oceniania CKE.

Co widać w podglądzie. Tabela z arkusza odtworzona na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.

Harmonogram (tabela 3) buduję z maszyn z wykazu w arkuszu. Pierwszy wiersz (talerzowanie po zbiorze koniczyny) i trzy ostatnie (prasowanie słomy, załadunek bel i odwóz) to moje propozycje ponad klucz - arkusz każe dojść „do zbioru słomy”, a klucz ocenia zabiegi od nawożenia PK do zbioru ziarna.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 39 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 30 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać.

  1. Etap 1: Tabela 1: zapotrzebowanie na pasze i bilans

    Kroki 1-4 · po tym etapie masz 4 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Plon, powierzchnia i zbiór ziarna

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zapotrzebowanie na pasze produkowane w gospodarstwie, stosowane w mieszankach dla niosek i sporządź bilans pasz (Tabela 1).

    Cztery rośliny na 32 ha, pola równej wielkości: 32 : 4 = 8 ha pszenicy i 8 ha kukurydzy (koniczyna zajmuje pole przez dwa lata, ale w każdym roku to wciąż jedno z czterech pól - widać to w Tabeli 2).

    • pszenica: 60 dt/ha × 8 ha = 480 dt,
    • kukurydza: 100 dt/ha × 8 ha = 800 dt.
    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Zapotrzebowanie na pszenicę

    Kryteria:

    R.1.1 Zapotrzebowanie na pszenicę ogółem [dt]: 531,0 - 531,1

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zapotrzebowanie na pasze produkowane w gospodarstwie, stosowane w mieszankach dla niosek i sporządź bilans pasz (Tabela 1).

    Mieszanka na okres = liczba kur × dzienne spożycie × liczba dni, a pszenica to jej udział procentowy:

    • I okres (40 tygodni = 280 dni, 170 g, 45 %): 2 000 × 0,17 kg × 280 × 0,45 = 42 840 kg = 428,4 dt,
    • II okres (12 tygodni = 84 dni, 130 g, 47 %): 2 000 × 0,13 × 84 × 0,47 = 10 264,8 kg = 102,6 dt.

    Ogółem: 428,4 + 102,6 = 531,0 dt.

    Typowe błędy

    Pominięcie przeliczenia tygodni na dni (40 × 7) albo gramów na kilogramy - wynik wychodzi kilkaset razy za mały lub za duży.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Zapotrzebowanie na kukurydzę

    Kryteria:

    R.1.2 Zapotrzebowanie na kukurydzę ogółem [dt]: 234,0 - 234,1

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zapotrzebowanie na pasze produkowane w gospodarstwie, stosowane w mieszankach dla niosek i sporządź bilans pasz (Tabela 1).

    Kukurydza ma w obu mieszankach po 20 %:

    • I okres: 2 000 × 0,17 × 280 × 0,2 = 19 040 kg = 190,4 dt,
    • II okres: 2 000 × 0,13 × 84 × 0,2 = 4 368 kg = 43,68 → 43,7 dt.

    Ogółem: 234,1 dt.

    Dokument po tym kroku
  4. Krok 4: Bilans pasz: niedobór pszenicy, nadwyżka kukurydzy

    Kryteria: ,

    R.1.3 Niedobór pszenicy ozimej [dt]: 51,0 - 51,1

    R.1.4 Nadwyżka kukurydzy [dt]: 565,9 - 566,0

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zapotrzebowanie na pasze produkowane w gospodarstwie, stosowane w mieszankach dla niosek i sporządź bilans pasz (Tabela 1).

    Bilans = zbiór - zapotrzebowanie:

    • pszenica: 480 - 531,0 = -51,0 → niedobór 51,0 dt (trzeba dokupić),
    • kukurydza: 800 - 234,1 = nadwyżka 565,9 dt (zostaje na sprzedaż).

    W pustej kolumnie bilansu stawiam kreskę.

    Dokument po tym kroku
  5. Etap 2: Tabela 2: zmianowanie czteropolowe

    Kroki 5-6 · po tym etapie masz 10 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 5: Kolejność roślin w zmianowaniu

    Kryteria: , ,

    R.2.1 1. rok: kukurydza

    R.2.2 2. rok: jęczmień jary + koniczyna czerwona

    R.2.3 3. rok: koniczyna czerwona

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż zmianowanie z udziałem roślin uprawianych w gospodarstwie (Tabela 2).

    Koniczyna czerwona jest użytkowana dwa lata: w pierwszym roku rośnie jako wsiewka - a wsiewa się ją w zboże jare, czyli w jęczmień. Stąd:

    1. kukurydza na ziarno,
    2. jęczmień jary + koniczyna czerwona (wsiewka),
    3. koniczyna czerwona - pełny rok, dwa pokosy,
    4. pszenica ozima - po koniczynie, która zostawia glebę bogatą w azot i w dobrej strukturze.

    Klucz dopuszcza start od innej rośliny, byle kolejność była ta sama.

    Dokument po tym kroku
  6. Krok 6: Pszenica ozima, powierzchnie i przedplon

    Kryteria: , ,

    R.2.4 4. rok: pszenica ozima

    R.2.5 Powierzchnia uprawy poszczególnych roślin [ha]: 8

    R.2.6 Przedplon pszenicy ozimej: koniczyna czerwona

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż zmianowanie z udziałem roślin uprawianych w gospodarstwie (Tabela 2).

    Wszystkie pola są takiej samej wielkości: 32 : 4 = 8 ha w każdym roku zmianowania.

    Przedplonem pszenicy ozimej jest koniczyna czerwona - dlatego w Tabeli 4 stanowisko pszenicy jest dobre.

    Dokument po tym kroku
  7. Etap 3: Tabela 3: harmonogram intensywnej pszenicy ozimej

    Kroki 7-19 · po tym etapie masz 20 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 7: Po koniczynie: talerzowanie (propozycja)

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).

    Pszenica idzie po drugim pokosie koniczyny. Zanim zacznie się nawożenie i orka, rozdrabniam odrosty koniczyny broną talerzową (jest w wykazie maszyn) - darń łatwiej się potem przyorze.

    To moja propozycja ponad klucz - klucz zaczyna harmonogram od wysiewu nawozów PK.

    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Nawozy fosforowe i potasowe

    Kryteria:

    R.3.1 Wysiew nawozów P i K, wrzesień, rozsiewacz nawozów

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).

    Z zaleceń: nawozy P i K w całości pod orkę siewną. Rozsiewacz nawozów we wrześniu, przed orką - pług przemiesza je z warstwą orną.

    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Orka siewna

    Kryteria:

    R.3.2 Orka siewna, wrzesień, pług obracalny

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).

    Orka siewna pługiem obracalnym we wrześniu. Siew jest w 1 dekadzie października, więc gleba ma kilka tygodni na osiadanie.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Doprawienie roli

    Kryteria:

    R.3.3 Doprawienie roli, 1 dekada października, agregat uprawowy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).

    Tuż przed siewem, 1 dekada października: agregat uprawowy kruszy i wyrównuje wierzchnią warstwę pod siewnik.

    Dokument po tym kroku
  11. Krok 11: Siew pszenicy ozimej

    Kryteria:

    R.3.4 Siew pszenicy ozimej, 1 dekada października, siewnik zbożowy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).

    Termin z charakterystyki gospodarstwa: 1 dekada października. Maszyna: siewnik zbożowy.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Herbicyd jesienią

    Kryteria:

    R.3.5 Zwalczanie chwastów, po siewie / w fazie 1-2 liści, opryskiwacz polowy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).

    Herbicyd A na miotłę zbożową i chwasty dwuliścienne - jesienią, bezpośrednio po siewie lub w fazie 1-2 liści pszenicy (termin z tabeli środków), opryskiwacz polowy.

    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Jesienne bronowanie pielęgnacyjne

    Kryteria:

    R.3.6 Bronowanie pielęgnacyjne, po wykształceniu 4 liści/początek krzewienia, brona zębowa

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).

    Z zaleceń ochrony: bronowanie pielęgnacyjne po wykształceniu 4 liści pszenicy (początek krzewienia), brona zębowa. Drugie bronowanie przyjdzie wiosną.

    Dokument po tym kroku
  14. Krok 14: Wiosna: I dawka azotu i bronowanie

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).

    • I dawka azotu: saletra amonowa 150 kg/ha w momencie ruszenia wegetacji, rozsiewacz nawozów,
    • drugie bronowanie pielęgnacyjne: po wznowieniu wegetacji wiosną, brona zębowa.

    Kryterium za podzieloną dawkę azotu (R.3.7) zaliczę, gdy w harmonogramie będzie też II dawka.

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: II dawka azotu - mocznik

    Kryteria:

    R.3.7 Podzielona dawka nawozów azotowych, terminy: I dawka - ruszenie wegetacji, II dawka - strzelanie w źdźbło, rozsiewacz nawozów

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).

    II dawka w formie mocznika (85 kg/ha z Tabeli 5) - w fazie strzelania w źdźbło, rozsiewaczem nawozów. W harmonogramie są teraz obie dawki z terminami: R.3.7.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Fungicyd na choroby grzybowe

    Kryteria:

    R.3.8 Zwalczanie chorób, faza strzelania w źdźbło do początku kłoszenia, opryskiwacz polowy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).

    Choroby zwalcza się od fazy strzelania w źdźbło do początku kłoszenia (z zaleceń), fungicydem C, opryskiwaczem polowym.

    Dokument po tym kroku
  17. Krok 17: Insektycyd na ploniarkę i skrzypionkę

    Kryteria:

    R.3.9 Zwalczanie szkodników, po przekroczeniu progu szkodliwości, opryskiwacz polowy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).

    Insektycyd E - po przekroczeniu progu szkodliwości (termin z tabeli środków), opryskiwacz polowy.

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: Zbiór ziarna

    Kryteria:

    R.3.10 Zbiór pszenicy, 1 dekada sierpnia, kombajn zbożowy

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).

    Termin z charakterystyki: 1 dekada sierpnia, kombajn zbożowy. Ziarno odwozi ciągnik z przyczepą rolniczą.

    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Zbiór słomy (ponad klucz)

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ułóż harmonogram uprawy intensywnej pszenicy ozimej od przygotowania gleby do zbioru słomy (Tabela 3).

    Arkusz każe doprowadzić harmonogram do zbioru słomy, a w wykazie są prasa i ładowacz:

    • prasowanie słomy prasą zaraz po kombajnie,
    • załadunek bel ładowaczem i odwóz przyczepą.

    Klucz tych wierszy nie ocenia, ale bez nich harmonogram nie kończy się tam, gdzie wymaga polecenie.

    Dokument po tym kroku
  20. Etap 4: Tabela 4: dawki NPK w czystym składniku

    Kroki 20-21 · po tym etapie masz 25 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 20: Dawki N, P₂O₅ i K₂O z tabeli zaleceń

    Kryteria: , ,

    R.4.1 Dawka N [kg]: 90

    R.4.4 Dawka P2O5 [kg]: 80

    R.4.5 Dawka K2O [kg]: 100

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Ustal dawki NPK pod pszenicę ozimą w czystym składniku na 1 ha (Tabela 4).

    Tabela „Dawki nawozów mineralnych” - wiersz Intensywna:

    • azot: stanowisko dobre (po koniczynie) → 90 kg N/ha,
    • fosfor: zasobność średnia (kolumna 3) → 80 kg P₂O₅/ha,
    • potas: zasobność średnia → 100 kg K₂O/ha.
    Typowe błędy

    Wzięcie wiersza „Standardowa” albo stanowiska „słabe” - arkusz mówi o uprawie intensywnej po koniczynie.

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Podział azotu na dwie dawki

    Kryteria: ,

    R.4.2 I dawka N [kg]: 51

    R.4.3 II dawka N [kg]: 39

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Ustal dawki NPK pod pszenicę ozimą w czystym składniku na 1 ha (Tabela 4).

    I dawka to z góry 150 kg saletry amonowej (34 % N): 150 × 0,34 = 51 kg N/ha.

    II dawka to reszta: 90 - 51 = 39 kg N/ha.

    Dokument po tym kroku
  22. Etap 5: Tabela 5: nawozy w masie towarowej

    Kroki 22-25 · po tym etapie masz 33 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 22: Saletra amonowa i mocznik na 1 ha

    Kryteria: ,

    R.5.1 saletra amonowa na 1 ha [kg]:150;

    R.5.2 mocznik na 1 ha [kg]: 84-85;

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zapotrzebowanie na nawozy mineralne w przeliczeniu na masę towarową na 1 ha oraz cały areał uprawy (Tabela 5).

    • saletra amonowa: 150 kg/ha (dawka podana w zaleceniach),
    • mocznik (46 % N) na II dawkę: 39 : 0,46 = 84,8 → 85 kg/ha.
    Dokument po tym kroku
  23. Krok 23: Superfosfat potrójny i sól potasowa na 1 ha

    Kryteria: ,

    R.5.3 superfosfat potrójny granulowany na 1 ha [kg]: 173-174;

    R.5.4 sól potasowa na 1 ha [kg]; 166-167;

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zapotrzebowanie na nawozy mineralne w przeliczeniu na masę towarową na 1 ha oraz cały areał uprawy (Tabela 5).

    • superfosfat potrójny granulowany (46 % P₂O₅): 80 : 0,46 = 173,9 → 174 kg/ha,
    • sól potasowa (60 % K₂O): 100 : 0,6 = 166,7 → 167 kg/ha.
    Dokument po tym kroku
  24. Krok 24: Saletra i mocznik na cały areał (8 ha)

    Kryteria: ,

    R.5.5 saletra amonowa na cały areał [kg]:1200

    R.5.6 mocznik na cały areał [kg]: 672-680

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zapotrzebowanie na nawozy mineralne w przeliczeniu na masę towarową na 1 ha oraz cały areał uprawy (Tabela 5).

    Pszenica zajmuje 8 ha, więc każdą dawkę mnożę przez 8:

    • saletra amonowa: 150 × 8 = 1 200 kg,
    • mocznik: 85 × 8 = 680 kg.
    Dokument po tym kroku
  25. Krok 25: Superfosfat i sól potasowa na cały areał

    Kryteria: ,

    R.5.7 superfosfat potrójny granulowany na cały areał [kg]: 1384-1392

    R.5.8 sól potasowa na cały areał [kg]: 1328-1336

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zapotrzebowanie na nawozy mineralne w przeliczeniu na masę towarową na 1 ha oraz cały areał uprawy (Tabela 5).

    • superfosfat potrójny: 174 × 8 = 1 392 kg,
    • sól potasowa: 167 × 8 = 1 336 kg.

    Zakresy w kluczu (np. 1 328-1 336 kg soli) wynikają z tego, że dopuszczalne jest też zaokrąglenie dawki na hektar w dół.

    Dokument po tym kroku
  26. Etap 6: Tabela 6: środki ochrony i stężenie cieczy

    Kroki 26-27 · po tym etapie masz 39 z 39 kryteriów (pkt)

    Krok 26: Dobór środków i dawki na całe pole

    Kryteria: , ,

    R.6.1 Zwalczanie chwastów: Herbicyd A lub herbicyd; dawka na całe pole [l]: 24

    R.6.2 Zwalczanie chorób: Fungicyd C; dawka na całe pole [l]: 12

    R.6.3 Zwalczanie szkodników: Insektycyd E lub insektycyd; dawka na całe pole [l]: 0,96-1

    ok. 3 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zapotrzebowanie na środki ochrony roślin potrzebne w uprawie pszenicy ozimej na 1 ha i cały areał uprawy oraz stężenie cieczy roboczej (Tabela 6).

    • chwasty: Herbicyd A, 3 l/ha × 8 ha = 24 l,
    • choroby: przewidywane są cztery - mączniak prawdziwy, podsuszka, rdza brunatna i septorioza liści. Wszystkie cztery zwalcza tylko Fungicyd C (pozostałe mają po trzy „+”): 1,5 × 8 = 12 l,
    • szkodniki: Insektycyd E, 0,12 × 8 = 0,96 → po zaokrągleniu do liczby całkowitej (przypis 1) 1 l.
    Typowe błędy

    Wybór fungicydu B albo D - nie działają na wszystkie przewidywane choroby.

    Dokument po tym kroku
  27. Krok 27: Stężenie cieczy roboczej

    Kryteria: , ,

    R.6.4 Stężenie robocze Herbicydu A lub herbicyd [%]: 1,00

    R.6.5 Stężenie robocze Fungicydu C [%]: 0,50

    R.6.6 Stężenie robocze Insektycydu E lub insektycydu [%]: od 0,036- 0,04

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zapotrzebowanie na środki ochrony roślin potrzebne w uprawie pszenicy ozimej na 1 ha i cały areał uprawy oraz stężenie cieczy roboczej (Tabela 6).

    Stężenie = dawka środka : ilość cieczy × 100 %, przy 300 l cieczy na hektar:

    • herbicyd A: 3 : 300 × 100 = 1,00 %,
    • fungicyd C: 1,5 : 300 × 100 = 0,50 %,
    • insektycyd E: 0,12 : 300 × 100 = 0,04 %.
    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.