ROL.10-01-24.06-SGCzerwiec 2024 · 22 kroki · ok. 33 min · 37 kryteriów z klucza
Rozwiązanie krok po kroku: Żywienie i dobrostan krów mlecznych
Gospodarstwo mleczne: 40 krów o średniej masie ciała 600 kg w oborze uwięziowej, system alkierzowy. Krowa daje średnio 25 kg mleka o zawartości 4 % tłuszczu dziennie. Zimą krowy dostają kiszonkę z kukurydzy, sianokiszonkę z traw i mieszankę treściwą.
Zadanie ma sześć tabel. Kroki idą w kolejności arkusza, tabela po tabeli, a w dłuższych tabelach wiersz po wierszu. Każdy krok zaczyna się poleceniem z arkusza i pokazuje rachunek albo uzasadnienie wpisu. Wszystkie liczby policzyłem w skrypcie i porównałem z kluczem oceniania CKE.
Co widać w podglądzie. Tabela z arkusza odtworzona na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
Trzy reguły, na których stoi rachunek:
zapotrzebowanie ogólne = bytowe (dla masy ciała) + produkcyjne (na każdy kilogram mleka),
pasze objętościowe pokrywają 15 kg mleka, a na każde 2 kg mleka ponad to krowa dostaje 1 kg mieszanki treściwej,
dawka jest zbilansowana, gdy różni się od normy najwyżej o ±10 %.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 37 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 28 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać.
Etap 1: Tabela 1: zapotrzebowanie krowy 600 kg / 25 kg mleka
Kroki 1-3 · po tym etapie masz 7 z 37 kryteriów (pkt)
Krok 1: Zapotrzebowanie bytowe
Kryteria: ,
R.1.1 zapotrzebowanie bytowe na energię netto [MJ]: 35,5
R.1.2 zapotrzebowanie bytowe na białko ogólne [g]: 470
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz dzienne zapotrzebowanie na składniki pokarmowe dla krowy o masie ciała 600 kg, która produkuje 25 kg mleka o zawartości tłuszczu 4%. Wyniki wpisz do Tabeli 1.
Z tabeli „Dzienne zapotrzebowanie bytowe” - wiersz 600 kg: 35,5 MJ energii netto i 470 g białka ogólnego.
Kolumna suchej masy jest dla zapotrzebowania bytowego i produkcyjnego przekreślona („X”) - suchą masę liczy się od razu jako zapotrzebowanie ogólne ze wzoru.
Dokument po tym kroku
Krok 2: Zapotrzebowanie produkcyjne na 25 kg mleka
Kryteria: ,
R.1.3 zapotrzebowanie produkcyjne na energię netto [MJ]: 80
R.1.4 zapotrzebowanie produkcyjne na białko ogólne [g]: 2 125
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz dzienne zapotrzebowanie na składniki pokarmowe dla krowy o masie ciała 600 kg, która produkuje 25 kg mleka o zawartości tłuszczu 4%. Wyniki wpisz do Tabeli 1.
Z tabeli zapotrzebowania produkcyjnego - wiersz 4,0 % tłuszczu: 3,2 MJ i 85 g białka na 1 kg mleka.
energia: 25 × 3,2 = 80 MJ,
białko: 25 × 85 = 2 125 g.
Typowe błędy
Wzięcie wiersza 3,5 % tłuszczu (3,0 MJ, 80 g) - mleko w zadaniu ma 4 %.
Dokument po tym kroku
Krok 3: Zapotrzebowanie ogólne i sucha masa
Kryteria: , ,
R.1.5 zapotrzebowanie ogólne na energię netto [MJ]: 115,5
R.1.6 zapotrzebowanie ogólne na białko ogólne [g]: 2 595
R.1.7 zapotrzebowanie ogólne na suchą masę [kg]: 17,5
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz dzienne zapotrzebowanie na składniki pokarmowe dla krowy o masie ciała 600 kg, która produkuje 25 kg mleka o zawartości tłuszczu 4%. Wyniki wpisz do Tabeli 1.
Zapotrzebowanie ogólne to suma bytowego i produkcyjnego:
energia: 35,5 + 80 = 115,5 MJ,
białko: 470 + 2 125 = 2 595 g.
Sucha masa ze wzoru z arkusza: (0,025 × 600) + (0,1 × 25) = 15 + 2,5 = 17,5 kg.
Dokument po tym kroku
Etap 2: Tabela 2: ilość mieszanki treściwej
Kroki 4-5 · po tym etapie masz 11 z 37 kryteriów (pkt)
Krok 4: Produkcja mleka: z pasz objętościowych i z mieszanki
Kryteria: , ,
R.2.1 dzienna produkcja mleka od krowy [kg]: 25
R.2.2 ilość mleka od 1 krowy produkowana z dawki pasz objętościowych [kg]: 15
R.2.3 dzienna produkcja mleka od 1 krowy z mieszanki treściwej [kg]: 10
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz, ile kilogramów mieszanki treściwej należy podać krowie, jeżeli pasze objętościowe w dawce wystarczają na produkcję 15 kg mleka o zawartości tłuszczu 4%, a na każde 2 kg mleka powyżej produkcji z dawki pasz objętościowych należy podać 1 kg mieszanki treściwej. Uzupełnij dawkę pokarmową złożoną z pasz objętościowych z dodatkiem wyliczonej ilości mieszanki treściwej. Wyniki wpisz do Tabeli 2.
dzienna produkcja od 1 krowy: 25 kg,
pasze objętościowe wystarczają na 15 kg (z treści polecenia),
resztę musi pokryć mieszanka treściwa: 25 - 15 = 10 kg mleka.
Dokument po tym kroku
Krok 5: Ilość mieszanki treściwej w dawce
Kryteria:
R.2.4 ilość mieszanki treściwej w dawce pokarmowej [kg]: 5
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz, ile kilogramów mieszanki treściwej należy podać krowie, jeżeli pasze objętościowe w dawce wystarczają na produkcję 15 kg mleka o zawartości tłuszczu 4%, a na każde 2 kg mleka powyżej produkcji z dawki pasz objętościowych należy podać 1 kg mieszanki treściwej. Uzupełnij dawkę pokarmową złożoną z pasz objętościowych z dodatkiem wyliczonej ilości mieszanki treściwej. Wyniki wpisz do Tabeli 2.
Na każde 2 kg mleka ponad dawkę objętościową - 1 kg mieszanki: 10 : 2 = 5 kg mieszanki treściwej dziennie.
Tę ilość przenoszę od razu do Tabeli 3 jako dzienną dawkę mieszanki (to puste pole w kolumnie „Dzienna dawka”).
Dokument po tym kroku
Etap 3: Tabela 3: dawka pokarmowa i jej zbilansowanie
Kroki 6-10 · po tym etapie masz 17 z 37 kryteriów (pkt)
Krok 6: Kiszonka z kukurydzy w dawce
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zawartość składników pokarmowych w dawce oraz porównaj z zapotrzebowaniem na składniki pokarmowe według normy. Wyniki wpisz do Tabeli 3.
Zawartość składnika w dawce = wartość w 1 kg paszy × liczba kilogramów. Kiszonka z kukurydzy, 30 kg:
energia: 1,24 × 30 = 37,20 MJ,
białko: 19 × 30 = 570 g,
sucha masa: 0,21 × 30 = 6,30 kg.
Dokument po tym kroku
Krok 7: Sianokiszonka z traw w dawce
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zawartość składników pokarmowych w dawce oraz porównaj z zapotrzebowaniem na składniki pokarmowe według normy. Wyniki wpisz do Tabeli 3.
Sianokiszonka, 20 kg:
energia: 1,95 × 20 = 39,00 MJ,
białko: 58 × 20 = 1 160 g,
sucha masa: 0,38 × 20 = 7,60 kg.
Dokument po tym kroku
Krok 8: Mieszanka treściwa w dawce
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zawartość składników pokarmowych w dawce oraz porównaj z zapotrzebowaniem na składniki pokarmowe według normy. Wyniki wpisz do Tabeli 3.
Wpisuję dawkę mieszanki z Tabeli 2 - 5 kg - i liczę jej udział:
energia: 6,4 × 5 = 32,00 MJ,
białko: 170 × 5 = 850 g,
sucha masa: 0,87 × 5 = 4,35 kg.
Dokument po tym kroku
Krok 9: Razem w dawce i norma
Kryteria: , ,
R.3.1 zawartość energi netto w dziennej dawce pokarmowej [MJ]: 108,2
R.3.2 zawartość białka ogólnego w dawce pokarmowej [g]: 2 580
R.3.3 zawartość suchej masy w dziennej dawce pokarmowej [kg]: 18,25
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zawartość składników pokarmowych w dawce oraz porównaj z zapotrzebowaniem na składniki pokarmowe według normy. Wyniki wpisz do Tabeli 3.
Suma trzech pasz:
energia: 37,20 + 39,00 + 32,00 = 108,20 MJ,
białko: 570 + 1 160 + 850 = 2 580 g,
sucha masa: 6,30 + 7,60 + 4,35 = 18,25 kg.
W wierszu normy przepisuję zapotrzebowanie ogólne z Tabeli 1: 115,5 MJ, 2 595 g i 17,5 kg.
Dokument po tym kroku
Krok 10: Ocena zbilansowania dawki
Kryteria: , ,
R.3.4 ocena zbilansowania w dawce energii netto: TAK
R.3.5 ocena zbilansowania w dawce białka ogólnego: TAK
R.3.6 ocena zbilansowania w dawce suchej masy: TAK
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zawartość składników pokarmowych w dawce oraz porównaj z zapotrzebowaniem na składniki pokarmowe według normy. Wyniki wpisz do Tabeli 3.
Wszystkie trzy mieszczą się w ±10 %, więc w każdej kolumnie wpisuję TAK.
Typowe błędy
Porównanie z normą w liczbach bezwzględnych („brakuje 7,3 MJ, więc NIE”) - kryterium to różnica procentowa ±10 %.
Dokument po tym kroku
Etap 4: Tabela 4: preliminarz pasz na 200 dni
Kroki 11-13 · po tym etapie masz 20 z 37 kryteriów (pkt)
Krok 11: Kiszonka z kukurydzy z rezerwą 30 %
Kryteria:
R.4.1 kiszonka z kukurudzy [t]: 312
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na pasze dla stada 40 krów mlecznych na jeden dzień oraz na okres żywienia zimowego (200 dni). W okresie żywienia zimowego uwzględnij rezerwę paszową. Wyniki wpisz do Tabeli 4.
dziennie dla 1 krowy: 30 kg (dawka z Tabeli 3),
dziennie dla 40 krów: 30 × 40 = 1 200 kg = 1,2 t,
na 200 dni: 1,2 × 200 = 240 t,
rezerwa 30 %: 240 × 0,3 = 72 t,
razem z rezerwą: 240 + 72 = 312 t.
Typowe błędy
Pozostawienie kolumn stada w kilogramach - nagłówek każe wpisać tony.
Dokument po tym kroku
Krok 12: Sianokiszonka z traw z rezerwą 10 %
Kryteria:
R.4.2 sianokiszonka z traw [t]: 176
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na pasze dla stada 40 krów mlecznych na jeden dzień oraz na okres żywienia zimowego (200 dni). W okresie żywienia zimowego uwzględnij rezerwę paszową. Wyniki wpisz do Tabeli 4.
20 kg × 40 = 800 kg = 0,8 t dziennie,
0,8 × 200 = 160 t,
rezerwa 10 %: 16 t, razem 176 t.
Dokument po tym kroku
Krok 13: Mieszanka treściwa z rezerwą 5 %
Kryteria:
R.4.3 mieszanka treściwa [t]: 42
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Oblicz zapotrzebowanie na pasze dla stada 40 krów mlecznych na jeden dzień oraz na okres żywienia zimowego (200 dni). W okresie żywienia zimowego uwzględnij rezerwę paszową. Wyniki wpisz do Tabeli 4.
5 kg × 40 = 200 kg = 0,2 t dziennie,
0,2 × 200 = 40 t,
rezerwa 5 %: 2 t, razem 42 t.
Dokument po tym kroku
Etap 5: Tabela 5: dobrostan w oborze
Kroki 14-16 · po tym etapie masz 28 z 37 kryteriów (pkt)
Krok 14: Wymiary stanowiska
Kryteria: ,
R.5.1 warunki w oborze - wymiary stanowiska dla krów (długość x szerokość) [cm]: 160 x 115
R.5.5 ocena dobrostanu - wymiary stanowiska dla krów: zgodne z normą
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj oceny warunków dobrostanu w oborze porównując je z minimalnymi warunkami utrzymania bydła. Uzupełnij Tabelę 5.
Z tabeli „Warunki utrzymania krów w oborze”: długość 160 cm, szerokość 115 cm - wpisuję 160 x 115.
Minimum to 160 x 110: długość równa normie, szerokość większa o 5 cm, więc zgodne z normą.
Dokument po tym kroku
Krok 15: Oświetlenie naturalne
Kryteria: ,
R.5.2 warunki w oborze - oświetlenie naturalne [stosunek powierzchni okien do podłogi] - 1: 14
R.5.6 ocena dobrostanu - oświetlenie naturalne: zgodne z normą
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj oceny warunków dobrostanu w oborze porównując je z minimalnymi warunkami utrzymania bydła. Uzupełnij Tabelę 5.
Stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi: 20 : 280 = 1 : 14, więc wpisuję 1:14.
Norma to 1:18 - na 1 m² okna może przypadać najwyżej 18 m² podłogi. W oborze przypada 14 m², czyli okien jest więcej, niż wymaga minimum: zgodne z normą.
Typowe błędy
Uznanie 1:14 za „mniej” niż 1:18 i wpisanie „niezgodne” - im mniejsza druga liczba, tym jaśniejsza obora.
Dokument po tym kroku
Krok 16: Temperatura i wilgotność powietrza
Kryteria: , , ,
R.5.3 warunki w oborze - temperatura powietrza [°C]: 12
R.5.4 warunki w oborze - wilgotność powietrza [%]: 75
R.5.7 ocena dobrostanu - temperatura powietrza: zgodna z normą
R.5.8 ocena dobrostanu - wilgotność powietrza: zgodna z normą
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Dokonaj oceny warunków dobrostanu w oborze porównując je z minimalnymi warunkami utrzymania bydła. Uzupełnij Tabelę 5.
temperatura 12 °C mieści się w przedziale 8,0 - 16,0 °C: zgodna z normą,
wilgotność 75 % mieści się w przedziale 60 - 80 %: zgodna z normą.
Dokument po tym kroku
Etap 6: Tabela 6: sprzęt udojowy i ocena mleka do skupu
Kroki 17-22 · po tym etapie masz 37 z 37 kryteriów (pkt)
Krok 17: Ilustracja 1: kubek do dippingu
Kryteria:
R.6.1 ilustracja nr 1 - nazwa sprzętu: kubek do dezynfekcji strzyków lub do dippingu
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wpisz brakujące nazwy sprzętów wykorzystywanych podczas doju i ich przeznaczenie oraz oceń przydatność podanych cech mleka do skupu. Uzupełnij Tabelę 6.
Funkcja jest nadrukowana: ochrona przed zapaleniem wymienia. Na zdjęciu jest pojemnik z kubkiem na górze - po doju zanurza się w nim strzyki w płynie dezynfekcyjnym. To kubek do dezynfekcji strzyków (dippingu).
Klucz dopuszcza inne poprawne określenia sprzętu.
Dokument po tym kroku
Krok 18: Ilustracja 2: zatyczka gumy strzykowej
Kryteria:
R.6.2 ilustracja nr 2 - przeznaczenie: służy do zaślepiania gumy strzykowej z chorej ćwiartki
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wpisz brakujące nazwy sprzętów wykorzystywanych podczas doju i ich przeznaczenie oraz oceń przydatność podanych cech mleka do skupu. Uzupełnij Tabelę 6.
Nazwa jest nadrukowana, brakuje przeznaczenia. Zatyczką zaślepia się gumę strzykową kubka udojowego przy ćwiartce chorej lub leczonej - aparat doi wtedy pozostałe ćwiartki, a mleko z chorej nie trafia do zbiornika.
Dokument po tym kroku
Krok 19: Ilustracja 3: płytka do badania mleka
Kryteria:
R.6.3 ilustracja nr 3 - przeznaczenie: służy do stwierdzenia zapalenia wymienia (lub obecności LKS) za pomocą próby TOK
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wpisz brakujące nazwy sprzętów wykorzystywanych podczas doju i ich przeznaczenie oraz oceń przydatność podanych cech mleka do skupu. Uzupełnij Tabelę 6.
Płytka z czterema zagłębieniami (po jednym na ćwiartkę) służy do próby TOK (terenowy odczyn komórkowy): do mleka dodaje się płyn odczynnikowy, a zgęstnienie mieszaniny wskazuje zapalenie wymienia, czyli podwyższoną liczbę komórek somatycznych.
Dokument po tym kroku
Krok 20: Ilustracja 4: przedzdajacz
Kryteria:
R.6.4 ilustracja nr 4 - nazwa sprzętu: przedzdajacz kubkowy lub przedzdajacz
ok. 1 min
Polecenie z arkusza
Wpisz brakujące nazwy sprzętów wykorzystywanych podczas doju i ich przeznaczenie oraz oceń przydatność podanych cech mleka do skupu. Uzupełnij Tabelę 6.
Funkcja jest nadrukowana: kontrola pierwszych porcji mleka zdojonych podczas doju. Kubek z ciemną płytką (siatką), na której widać kłaczki i zmiany barwy, to przedzdajacz kubkowy.
Dokument po tym kroku
Krok 21: Komórki somatyczne i bakterie
Kryteria: ,
R.6.5 cecha mleka - w 1 ml mleka stwierdzono 1 000 000 komórek somatycznych - ocena: negatywna
R.6.6 cecha mleka - w 1 ml mleka stwierdzono 200 000 bakterii - ocena: negatywna
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wpisz brakujące nazwy sprzętów wykorzystywanych podczas doju i ich przeznaczenie oraz oceń przydatność podanych cech mleka do skupu. Uzupełnij Tabelę 6.
Arkusz nie podaje norm jakości mleka - to wymagania dla mleka surowego krowiego z rozporządzenia (WE) nr 853/2004: najwyżej 400 000 komórek somatycznych i 100 000 bakterii w 1 ml.
1 000 000 komórek somatycznych - norma przekroczona dwa i pół raza: negatywna,
200 000 bakterii - dwa razy więcej niż norma: negatywna.
Dokument po tym kroku
Krok 22: Schładzanie i karencja
Kryteria: , ,
R.6.7 cecha mleka - mleko jest schładzane do temperatury 6°C przy odbiorze raz na dobę - ocena: pozytywna
R.6.8 cecha mleka - mleko jest w okresie karencji środka leczniczego - ocena: negatywna
R.6.9 cecha mleka - mleko jest schłodzone do temperatury 8°C przy odbiorze raz na 48 godzin - ocena: negatywna
ok. 2 min
Polecenie z arkusza
Wpisz brakujące nazwy sprzętów wykorzystywanych podczas doju i ich przeznaczenie oraz oceń przydatność podanych cech mleka do skupu. Uzupełnij Tabelę 6.
Wymagania przechowywania z tego samego rozporządzenia: przy odbiorze codziennym mleko schładza się do 8 °C lub niżej, przy odbiorze rzadszym niż raz na dobę - do 6 °C lub niżej.
6 °C przy odbiorze raz na dobę - mieści się w wymaganiu (8 °C): pozytywna,
mleko w okresie karencji leku nie może trafić do skupu (pozostałości leku): negatywna,
8 °C przy odbiorze co 48 godzin - przy takim odbiorze trzeba schłodzić do 6 °C: negatywna.
Typowe błędy
Uznanie 8 °C za dobrą temperaturę także przy odbiorze co dwa dni - próg zależy od częstotliwości odbioru.
Dokument po tym kroku
Podgląd
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.