Przejdź do głównej treści
ROL.10-01-24.06-SGCzerwiec 2024 · 22 kroki · ok. 33 min · 37 kryteriów z klucza

Rozwiązanie krok po kroku: Żywienie i dobrostan krów mlecznych

Gospodarstwo mleczne: 40 krów o średniej masie ciała 600 kg w oborze uwięziowej, system alkierzowy. Krowa daje średnio 25 kg mleka o zawartości 4 % tłuszczu dziennie. Zimą krowy dostają kiszonkę z kukurydzy, sianokiszonkę z traw i mieszankę treściwą.

Zadanie ma sześć tabel. Kroki idą w kolejności arkusza, tabela po tabeli, a w dłuższych tabelach wiersz po wierszu. Każdy krok zaczyna się poleceniem z arkusza i pokazuje rachunek albo uzasadnienie wpisu. Wszystkie liczby policzyłem w skrypcie i porównałem z kluczem oceniania CKE.

Co widać w podglądzie. Tabela z arkusza odtworzona na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.

Trzy reguły, na których stoi rachunek:

  • zapotrzebowanie ogólne = bytowe (dla masy ciała) + produkcyjne (na każdy kilogram mleka),
  • pasze objętościowe pokrywają 15 kg mleka, a na każde 2 kg mleka ponad to krowa dostaje 1 kg mieszanki treściwej,
  • dawka jest zbilansowana, gdy różni się od normy najwyżej o ±10 %.

Jak liczą się punkty. Klucz ma 37 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 28 punktów - można stracić 9 kryteriów i nadal zdać.

  1. Etap 1: Tabela 1: zapotrzebowanie krowy 600 kg / 25 kg mleka

    Kroki 1-3 · po tym etapie masz 7 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 1: Zapotrzebowanie bytowe

    Kryteria: ,

    R.1.1 zapotrzebowanie bytowe na energię netto [MJ]: 35,5

    R.1.2 zapotrzebowanie bytowe na białko ogólne [g]: 470

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz dzienne zapotrzebowanie na składniki pokarmowe dla krowy o masie ciała 600 kg, która produkuje 25 kg mleka o zawartości tłuszczu 4%. Wyniki wpisz do Tabeli 1.

    Z tabeli „Dzienne zapotrzebowanie bytowe” - wiersz 600 kg: 35,5 MJ energii netto i 470 g białka ogólnego.

    Kolumna suchej masy jest dla zapotrzebowania bytowego i produkcyjnego przekreślona („X”) - suchą masę liczy się od razu jako zapotrzebowanie ogólne ze wzoru.

    Dokument po tym kroku
  2. Krok 2: Zapotrzebowanie produkcyjne na 25 kg mleka

    Kryteria: ,

    R.1.3 zapotrzebowanie produkcyjne na energię netto [MJ]: 80

    R.1.4 zapotrzebowanie produkcyjne na białko ogólne [g]: 2 125

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz dzienne zapotrzebowanie na składniki pokarmowe dla krowy o masie ciała 600 kg, która produkuje 25 kg mleka o zawartości tłuszczu 4%. Wyniki wpisz do Tabeli 1.

    Z tabeli zapotrzebowania produkcyjnego - wiersz 4,0 % tłuszczu: 3,2 MJ i 85 g białka na 1 kg mleka.

    • energia: 25 × 3,2 = 80 MJ,
    • białko: 25 × 85 = 2 125 g.
    Typowe błędy

    Wzięcie wiersza 3,5 % tłuszczu (3,0 MJ, 80 g) - mleko w zadaniu ma 4 %.

    Dokument po tym kroku
  3. Krok 3: Zapotrzebowanie ogólne i sucha masa

    Kryteria: , ,

    R.1.5 zapotrzebowanie ogólne na energię netto [MJ]: 115,5

    R.1.6 zapotrzebowanie ogólne na białko ogólne [g]: 2 595

    R.1.7 zapotrzebowanie ogólne na suchą masę [kg]: 17,5

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz dzienne zapotrzebowanie na składniki pokarmowe dla krowy o masie ciała 600 kg, która produkuje 25 kg mleka o zawartości tłuszczu 4%. Wyniki wpisz do Tabeli 1.

    Zapotrzebowanie ogólne to suma bytowego i produkcyjnego:

    • energia: 35,5 + 80 = 115,5 MJ,
    • białko: 470 + 2 125 = 2 595 g.

    Sucha masa ze wzoru z arkusza: (0,025 × 600) + (0,1 × 25) = 15 + 2,5 = 17,5 kg.

    Dokument po tym kroku
  4. Etap 2: Tabela 2: ilość mieszanki treściwej

    Kroki 4-5 · po tym etapie masz 11 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 4: Produkcja mleka: z pasz objętościowych i z mieszanki

    Kryteria: , ,

    R.2.1 dzienna produkcja mleka od krowy [kg]: 25

    R.2.2 ilość mleka od 1 krowy produkowana z dawki pasz objętościowych [kg]: 15

    R.2.3 dzienna produkcja mleka od 1 krowy z mieszanki treściwej [kg]: 10

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz, ile kilogramów mieszanki treściwej należy podać krowie, jeżeli pasze objętościowe w dawce wystarczają na produkcję 15 kg mleka o zawartości tłuszczu 4%, a na każde 2 kg mleka powyżej produkcji z dawki pasz objętościowych należy podać 1 kg mieszanki treściwej. Uzupełnij dawkę pokarmową złożoną z pasz objętościowych z dodatkiem wyliczonej ilości mieszanki treściwej. Wyniki wpisz do Tabeli 2.

    • dzienna produkcja od 1 krowy: 25 kg,
    • pasze objętościowe wystarczają na 15 kg (z treści polecenia),
    • resztę musi pokryć mieszanka treściwa: 25 - 15 = 10 kg mleka.
    Dokument po tym kroku
  5. Krok 5: Ilość mieszanki treściwej w dawce

    Kryteria:

    R.2.4 ilość mieszanki treściwej w dawce pokarmowej [kg]: 5

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz, ile kilogramów mieszanki treściwej należy podać krowie, jeżeli pasze objętościowe w dawce wystarczają na produkcję 15 kg mleka o zawartości tłuszczu 4%, a na każde 2 kg mleka powyżej produkcji z dawki pasz objętościowych należy podać 1 kg mieszanki treściwej. Uzupełnij dawkę pokarmową złożoną z pasz objętościowych z dodatkiem wyliczonej ilości mieszanki treściwej. Wyniki wpisz do Tabeli 2.

    Na każde 2 kg mleka ponad dawkę objętościową - 1 kg mieszanki: 10 : 2 = 5 kg mieszanki treściwej dziennie.

    Tę ilość przenoszę od razu do Tabeli 3 jako dzienną dawkę mieszanki (to puste pole w kolumnie „Dzienna dawka”).

    Dokument po tym kroku
  6. Etap 3: Tabela 3: dawka pokarmowa i jej zbilansowanie

    Kroki 6-10 · po tym etapie masz 17 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 6: Kiszonka z kukurydzy w dawce

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zawartość składników pokarmowych w dawce oraz porównaj z zapotrzebowaniem na składniki pokarmowe według normy. Wyniki wpisz do Tabeli 3.

    Zawartość składnika w dawce = wartość w 1 kg paszy × liczba kilogramów. Kiszonka z kukurydzy, 30 kg:

    • energia: 1,24 × 30 = 37,20 MJ,
    • białko: 19 × 30 = 570 g,
    • sucha masa: 0,21 × 30 = 6,30 kg.
    Dokument po tym kroku
  7. Krok 7: Sianokiszonka z traw w dawce

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zawartość składników pokarmowych w dawce oraz porównaj z zapotrzebowaniem na składniki pokarmowe według normy. Wyniki wpisz do Tabeli 3.

    Sianokiszonka, 20 kg:

    • energia: 1,95 × 20 = 39,00 MJ,
    • białko: 58 × 20 = 1 160 g,
    • sucha masa: 0,38 × 20 = 7,60 kg.
    Dokument po tym kroku
  8. Krok 8: Mieszanka treściwa w dawce

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zawartość składników pokarmowych w dawce oraz porównaj z zapotrzebowaniem na składniki pokarmowe według normy. Wyniki wpisz do Tabeli 3.

    Wpisuję dawkę mieszanki z Tabeli 2 - 5 kg - i liczę jej udział:

    • energia: 6,4 × 5 = 32,00 MJ,
    • białko: 170 × 5 = 850 g,
    • sucha masa: 0,87 × 5 = 4,35 kg.
    Dokument po tym kroku
  9. Krok 9: Razem w dawce i norma

    Kryteria: , ,

    R.3.1 zawartość energi netto w dziennej dawce pokarmowej [MJ]: 108,2

    R.3.2 zawartość białka ogólnego w dawce pokarmowej [g]: 2 580

    R.3.3 zawartość suchej masy w dziennej dawce pokarmowej [kg]: 18,25

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zawartość składników pokarmowych w dawce oraz porównaj z zapotrzebowaniem na składniki pokarmowe według normy. Wyniki wpisz do Tabeli 3.

    Suma trzech pasz:

    • energia: 37,20 + 39,00 + 32,00 = 108,20 MJ,
    • białko: 570 + 1 160 + 850 = 2 580 g,
    • sucha masa: 6,30 + 7,60 + 4,35 = 18,25 kg.

    W wierszu normy przepisuję zapotrzebowanie ogólne z Tabeli 1: 115,5 MJ, 2 595 g i 17,5 kg.

    Dokument po tym kroku
  10. Krok 10: Ocena zbilansowania dawki

    Kryteria: , ,

    R.3.4 ocena zbilansowania w dawce energii netto: TAK

    R.3.5 ocena zbilansowania w dawce białka ogólnego: TAK

    R.3.6 ocena zbilansowania w dawce suchej masy: TAK

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zawartość składników pokarmowych w dawce oraz porównaj z zapotrzebowaniem na składniki pokarmowe według normy. Wyniki wpisz do Tabeli 3.

    Różnica względem normy = (dawka - norma) : norma × 100 %:

    • energia: (108,20 - 115,50) : 115,50 = -6,3 %,
    • białko: (2 580 - 2 595) : 2 595 = -0,6 %,
    • sucha masa: (18,25 - 17,50) : 17,50 = +4,3 %.

    Wszystkie trzy mieszczą się w ±10 %, więc w każdej kolumnie wpisuję TAK.

    Typowe błędy

    Porównanie z normą w liczbach bezwzględnych („brakuje 7,3 MJ, więc NIE”) - kryterium to różnica procentowa ±10 %.

    Dokument po tym kroku
  11. Etap 4: Tabela 4: preliminarz pasz na 200 dni

    Kroki 11-13 · po tym etapie masz 20 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 11: Kiszonka z kukurydzy z rezerwą 30 %

    Kryteria:

    R.4.1 kiszonka z kukurudzy [t]: 312

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zapotrzebowanie na pasze dla stada 40 krów mlecznych na jeden dzień oraz na okres żywienia zimowego (200 dni). W okresie żywienia zimowego uwzględnij rezerwę paszową. Wyniki wpisz do Tabeli 4.

    • dziennie dla 1 krowy: 30 kg (dawka z Tabeli 3),
    • dziennie dla 40 krów: 30 × 40 = 1 200 kg = 1,2 t,
    • na 200 dni: 1,2 × 200 = 240 t,
    • rezerwa 30 %: 240 × 0,3 = 72 t,
    • razem z rezerwą: 240 + 72 = 312 t.
    Typowe błędy

    Pozostawienie kolumn stada w kilogramach - nagłówek każe wpisać tony.

    Dokument po tym kroku
  12. Krok 12: Sianokiszonka z traw z rezerwą 10 %

    Kryteria:

    R.4.2 sianokiszonka z traw [t]: 176

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zapotrzebowanie na pasze dla stada 40 krów mlecznych na jeden dzień oraz na okres żywienia zimowego (200 dni). W okresie żywienia zimowego uwzględnij rezerwę paszową. Wyniki wpisz do Tabeli 4.

    • 20 kg × 40 = 800 kg = 0,8 t dziennie,
    • 0,8 × 200 = 160 t,
    • rezerwa 10 %: 16 t, razem 176 t.
    Dokument po tym kroku
  13. Krok 13: Mieszanka treściwa z rezerwą 5 %

    Kryteria:

    R.4.3 mieszanka treściwa [t]: 42

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Oblicz zapotrzebowanie na pasze dla stada 40 krów mlecznych na jeden dzień oraz na okres żywienia zimowego (200 dni). W okresie żywienia zimowego uwzględnij rezerwę paszową. Wyniki wpisz do Tabeli 4.

    • 5 kg × 40 = 200 kg = 0,2 t dziennie,
    • 0,2 × 200 = 40 t,
    • rezerwa 5 %: 2 t, razem 42 t.
    Dokument po tym kroku
  14. Etap 5: Tabela 5: dobrostan w oborze

    Kroki 14-16 · po tym etapie masz 28 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 14: Wymiary stanowiska

    Kryteria: ,

    R.5.1 warunki w oborze - wymiary stanowiska dla krów (długość x szerokość) [cm]: 160 x 115

    R.5.5 ocena dobrostanu - wymiary stanowiska dla krów: zgodne z normą

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny warunków dobrostanu w oborze porównując je z minimalnymi warunkami utrzymania bydła. Uzupełnij Tabelę 5.

    Z tabeli „Warunki utrzymania krów w oborze”: długość 160 cm, szerokość 115 cm - wpisuję 160 x 115.

    Minimum to 160 x 110: długość równa normie, szerokość większa o 5 cm, więc zgodne z normą.

    Dokument po tym kroku
  15. Krok 15: Oświetlenie naturalne

    Kryteria: ,

    R.5.2 warunki w oborze - oświetlenie naturalne [stosunek powierzchni okien do podłogi] - 1: 14

    R.5.6 ocena dobrostanu - oświetlenie naturalne: zgodne z normą

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny warunków dobrostanu w oborze porównując je z minimalnymi warunkami utrzymania bydła. Uzupełnij Tabelę 5.

    Stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi: 20 : 280 = 1 : 14, więc wpisuję 1:14.

    Norma to 1:18 - na 1 m² okna może przypadać najwyżej 18 m² podłogi. W oborze przypada 14 m², czyli okien jest więcej, niż wymaga minimum: zgodne z normą.

    Typowe błędy

    Uznanie 1:14 za „mniej” niż 1:18 i wpisanie „niezgodne” - im mniejsza druga liczba, tym jaśniejsza obora.

    Dokument po tym kroku
  16. Krok 16: Temperatura i wilgotność powietrza

    Kryteria: , , ,

    R.5.3 warunki w oborze - temperatura powietrza [°C]: 12

    R.5.4 warunki w oborze - wilgotność powietrza [%]: 75

    R.5.7 ocena dobrostanu - temperatura powietrza: zgodna z normą

    R.5.8 ocena dobrostanu - wilgotność powietrza: zgodna z normą

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Dokonaj oceny warunków dobrostanu w oborze porównując je z minimalnymi warunkami utrzymania bydła. Uzupełnij Tabelę 5.

    • temperatura 12 °C mieści się w przedziale 8,0 - 16,0 °C: zgodna z normą,
    • wilgotność 75 % mieści się w przedziale 60 - 80 %: zgodna z normą.
    Dokument po tym kroku
  17. Etap 6: Tabela 6: sprzęt udojowy i ocena mleka do skupu

    Kroki 17-22 · po tym etapie masz 37 z 37 kryteriów (pkt)

    Krok 17: Ilustracja 1: kubek do dippingu

    Kryteria:

    R.6.1 ilustracja nr 1 - nazwa sprzętu: kubek do dezynfekcji strzyków lub do dippingu

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz brakujące nazwy sprzętów wykorzystywanych podczas doju i ich przeznaczenie oraz oceń przydatność podanych cech mleka do skupu. Uzupełnij Tabelę 6.

    Funkcja jest nadrukowana: ochrona przed zapaleniem wymienia. Na zdjęciu jest pojemnik z kubkiem na górze - po doju zanurza się w nim strzyki w płynie dezynfekcyjnym. To kubek do dezynfekcji strzyków (dippingu).

    Klucz dopuszcza inne poprawne określenia sprzętu.

    Dokument po tym kroku
  18. Krok 18: Ilustracja 2: zatyczka gumy strzykowej

    Kryteria:

    R.6.2 ilustracja nr 2 - przeznaczenie: służy do zaślepiania gumy strzykowej z chorej ćwiartki

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz brakujące nazwy sprzętów wykorzystywanych podczas doju i ich przeznaczenie oraz oceń przydatność podanych cech mleka do skupu. Uzupełnij Tabelę 6.

    Nazwa jest nadrukowana, brakuje przeznaczenia. Zatyczką zaślepia się gumę strzykową kubka udojowego przy ćwiartce chorej lub leczonej - aparat doi wtedy pozostałe ćwiartki, a mleko z chorej nie trafia do zbiornika.

    Dokument po tym kroku
  19. Krok 19: Ilustracja 3: płytka do badania mleka

    Kryteria:

    R.6.3 ilustracja nr 3 - przeznaczenie: służy do stwierdzenia zapalenia wymienia (lub obecności LKS) za pomocą próby TOK

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz brakujące nazwy sprzętów wykorzystywanych podczas doju i ich przeznaczenie oraz oceń przydatność podanych cech mleka do skupu. Uzupełnij Tabelę 6.

    Płytka z czterema zagłębieniami (po jednym na ćwiartkę) służy do próby TOK (terenowy odczyn komórkowy): do mleka dodaje się płyn odczynnikowy, a zgęstnienie mieszaniny wskazuje zapalenie wymienia, czyli podwyższoną liczbę komórek somatycznych.

    Dokument po tym kroku
  20. Krok 20: Ilustracja 4: przedzdajacz

    Kryteria:

    R.6.4 ilustracja nr 4 - nazwa sprzętu: przedzdajacz kubkowy lub przedzdajacz

    ok. 1 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz brakujące nazwy sprzętów wykorzystywanych podczas doju i ich przeznaczenie oraz oceń przydatność podanych cech mleka do skupu. Uzupełnij Tabelę 6.

    Funkcja jest nadrukowana: kontrola pierwszych porcji mleka zdojonych podczas doju. Kubek z ciemną płytką (siatką), na której widać kłaczki i zmiany barwy, to przedzdajacz kubkowy.

    Dokument po tym kroku
  21. Krok 21: Komórki somatyczne i bakterie

    Kryteria: ,

    R.6.5 cecha mleka - w 1 ml mleka stwierdzono 1 000 000 komórek somatycznych - ocena: negatywna

    R.6.6 cecha mleka - w 1 ml mleka stwierdzono 200 000 bakterii - ocena: negatywna

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz brakujące nazwy sprzętów wykorzystywanych podczas doju i ich przeznaczenie oraz oceń przydatność podanych cech mleka do skupu. Uzupełnij Tabelę 6.

    Arkusz nie podaje norm jakości mleka - to wymagania dla mleka surowego krowiego z rozporządzenia (WE) nr 853/2004: najwyżej 400 000 komórek somatycznych i 100 000 bakterii w 1 ml.

    • 1 000 000 komórek somatycznych - norma przekroczona dwa i pół raza: negatywna,
    • 200 000 bakterii - dwa razy więcej niż norma: negatywna.
    Dokument po tym kroku
  22. Krok 22: Schładzanie i karencja

    Kryteria: , ,

    R.6.7 cecha mleka - mleko jest schładzane do temperatury 6°C przy odbiorze raz na dobę - ocena: pozytywna

    R.6.8 cecha mleka - mleko jest w okresie karencji środka leczniczego - ocena: negatywna

    R.6.9 cecha mleka - mleko jest schłodzone do temperatury 8°C przy odbiorze raz na 48 godzin - ocena: negatywna

    ok. 2 min
    Polecenie z arkusza

    Wpisz brakujące nazwy sprzętów wykorzystywanych podczas doju i ich przeznaczenie oraz oceń przydatność podanych cech mleka do skupu. Uzupełnij Tabelę 6.

    Wymagania przechowywania z tego samego rozporządzenia: przy odbiorze codziennym mleko schładza się do 8 °C lub niżej, przy odbiorze rzadszym niż raz na dobę - do 6 °C lub niżej.

    • 6 °C przy odbiorze raz na dobę - mieści się w wymaganiu (8 °C): pozytywna,
    • mleko w okresie karencji leku nie może trafić do skupu (pozostałości leku): negatywna,
    • 8 °C przy odbiorze co 48 godzin - przy takim odbiorze trzeba schłodzić do 6 °C: negatywna.
    Typowe błędy

    Uznanie 8 °C za dobrą temperaturę także przy odbiorze co dwa dni - próg zależy od częstotliwości odbioru.

    Dokument po tym kroku

Podgląd

To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.

Autor rozwiązania: . Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.