Gospodarstwo z 30 ha gruntów ornych planuje rzepak ozimy odmiany Orion na 10 % powierzchni. Gleba kompleksu żytniego bardzo dobrego, 3 % próchnicy, średnia zasobność w fosfor i potas, przedplon - jęczmień ozimy zebrany w II dekadzie lipca, siew 16 sierpnia, plon 3 t nasion z hektara.
Zadanie to sześć tabel: parametry uprawy, bilans nawozowy, nawozy w masie towarowej, środki ochrony roślin, harmonogram zabiegów i koszty. Kroki idą w kolejności arkusza, w dużych tabelach wiersz po wierszu. Każdy krok zaczyna się poleceniem z arkusza i pokazuje rachunek. Liczby policzyłem w skrypcie i porównałem z kluczem oceniania CKE.
Co widać w podglądzie. Tabela z arkusza odtworzona na stronie. Wpisy zdającego są granatowe i pisane ręcznie (model „d”), pola z bieżącego kroku są podświetlone na żółto.
Z czego korzysta całe zadanie: dane z treści (powierzchnia, plon, terminy), tabele z arkusza (wymagania pokarmowe, skład gnojowicy, stopień wykorzystania, azot z próchnicy, środki ochrony, cennik) i park maszynowy - w harmonogramie dobieram wyłącznie maszyny z tej listy.
Jak liczą się punkty. Klucz ma 47 kryteriów w 6 rezultatach, każde za 1 punkt. Próg zdania części praktycznej to 75%, czyli 36 punktów - można stracić 11 kryteriów i nadal zdać.
Kroki 1-3 · po tym etapie masz 7 z 47 kryteriów (pkt)
Ustal parametry agrotechniczne uprawy rzepaku ozimego (Tabela 1).
Przepisuję z treści zadania: odmiana Orion, przedplon jęczmień ozimy (zebrany w II dekadzie lipca - to ważne dla harmonogramu, bo do siewu zostaje około miesiąca).
Ustal parametry agrotechniczne uprawy rzepaku ozimego (Tabela 1).
Ustal parametry agrotechniczne uprawy rzepaku ozimego (Tabela 1).
Wzór z arkusza: ilość wysiewu [kg/ha] = MTN [g] × liczba nasion na 1 m² : zdolność kiełkowania [%].
6 × 70 : 98 = 4,2857 → 4,29 kg/ha (dwa miejsca po przecinku).
Na 3 ha: 4,29 × 3 = 12,87 → 13 kg (liczba całkowita).
Wzór „bez setek” działa dlatego, że jednostki się skracają: gramy na 1000 nasion × nasiona na m² × 10 000 m² : 1000 g daje kilogramy na hektar, a dzielenie przez procent (98, nie 0,98) uwzględnia ten sam czynnik 100.
Kroki 4-8 · po tym etapie masz 17 z 47 kryteriów (pkt)
Oblicz wymagania pokarmowe i potrzeby nawozowe rzepaku ozimego (Tabela 2).
Z tabeli wymagań (na 1 t nasion z plonem ubocznym): 60 kg N, 30 kg P₂O₅, 70 kg K₂O.
Przy plonie 3 t: 60 × 3 = 180 kg N, 30 × 3 = 90 kg P₂O₅, 70 × 3 = 210 kg K₂O na hektar.
Oblicz wymagania pokarmowe i potrzeby nawozowe rzepaku ozimego (Tabela 2).
Kolumna gnojowica bydlęca (nie świńska ani gnojówka) z tabeli zawartości:
Odczytanie składu z kolumny gnojówki bydlęcej (3,2 / 0,3 / 8,0) - zadanie stosuje gnojowicę.
Oblicz wymagania pokarmowe i potrzeby nawozowe rzepaku ozimego (Tabela 2).
Stopień wykorzystania w pierwszym roku dla gnojowicy bydlęcej: 30 / 30 / 50 % (wiersz „Gnojowica bydlęca”, nie „Obornik”):
Klucz przyznaje jeden punkt za komplet trzech wartości.
Oblicz wymagania pokarmowe i potrzeby nawozowe rzepaku ozimego (Tabela 2).
Gleba ma 3 % próchnicy - przedział „od 2 do 4%”, czyli rzepak pobierze z niej 30 kg N/ha (dla P i K komórki są przekreślone).
Dawka mineralna = wymagania - pobrane z gnojowicy (- azot z próchnicy):
Oblicz wymagania pokarmowe i potrzeby nawozowe rzepaku ozimego (Tabela 2).
Z treści: 60 % dawki wiosną (saletra amonowa), 40 % cztery tygodnie przed kwitnieniem (mocznik):
Te wiersze nie mają osobnego kryterium, ale z nich liczę saletrę i mocznik w tabeli 3.
Kroki 9-12 · po tym etapie masz 25 z 47 kryteriów (pkt)
Oblicz zapotrzebowanie na nawozy mineralne w przeliczeniu na masę towarową na 1 ha i cały areał uprawy rzepaku ozimego (Tabela 3).
Masa towarowa = czysty składnik : zawartość składnika w nawozie:
Przeliczenie całej dawki 135 kg N na saletrę i drugi raz na mocznik - każdy nawóz pokrywa tylko swoją część azotu.
Oblicz zapotrzebowanie na nawozy mineralne w przeliczeniu na masę towarową na 1 ha i cały areał uprawy rzepaku ozimego (Tabela 3).
Oblicz zapotrzebowanie na nawozy mineralne w przeliczeniu na masę towarową na 1 ha i cały areał uprawy rzepaku ozimego (Tabela 3).
Areał to 3 ha, a dawkę na 1 ha mam już zaokrągloną: saletra 238 × 3 = 714 kg, mocznik 117 × 3 = 351 kg.
Oblicz zapotrzebowanie na nawozy mineralne w przeliczeniu na masę towarową na 1 ha i cały areał uprawy rzepaku ozimego (Tabela 3).
Superfosfat 176 × 3 = 528 kg, sól potasowa 303 × 3 = 909 kg.
Kroki 13-14 · po tym etapie masz 29 z 47 kryteriów (pkt)
Oblicz zapotrzebowanie na środki ochrony roślin w uprawie rzepaku i podaj terminy ich stosowania (Tabela 4).
Dawki z tabeli „Środki ochrony roślin stosowane w uprawie rzepaku ozimego”, przemnożone przez 3 ha:
Terminy stosowania z tej samej tabeli wpisuję w harmonogramie (tabela 5) - tabela 4 w arkuszu nie ma na nie kolumny.
Oblicz zapotrzebowanie na środki ochrony roślin w uprawie rzepaku i podaj terminy ich stosowania (Tabela 4).
Kroki 15-26 · po tym etapie masz 38 z 47 kryteriów (pkt)
Ułóż harmonogram uprawy rzepaku ozimego od zbioru przedplonu do zbioru nasion (Tabela 5).
Treść zadania: gnojowicę w dawce 15 m³/ha stosuje się bezpośrednio po zbiorze przedplonu pod agregat ścierniskowy. Jęczmień schodzi w II dekadzie lipca - to termin zabiegu. Sprzęt: ciągnik i wóz asenizacyjny z parku maszynowego.
Klucz dopuszcza inne poprawne merytorycznie określenia i terminy, ale sprzęt musi pasować do zabiegu.
Ułóż harmonogram uprawy rzepaku ozimego od zbioru przedplonu do zbioru nasion (Tabela 5).
Zaraz po rozlaniu gnojowicy - podorywka agregatem ścierniskowym: przykrywa gnojowicę (mniejsze straty azotu), niszczy ściernisko i zatrzymuje wodę w glebie. Termin: II dekada lipca.
Ułóż harmonogram uprawy rzepaku ozimego od zbioru przedplonu do zbioru nasion (Tabela 5).
Treść: nawozy potasowe i fosforowe stosuje się przedsiewnie. Wysiewam je rozsiewaczem przed orką siewną, żeby pług wymieszał je z warstwą orną - III dekada lipca.
Ułóż harmonogram uprawy rzepaku ozimego od zbioru przedplonu do zbioru nasion (Tabela 5).
Pług obrotowy 4-skibowy z parku maszynowego. Orka siewna ma odpowiednio wcześnie wyprzedzić siew, żeby gleba zdążyła osiąść: III dekada lipca - I dekada sierpnia.
Ułóż harmonogram uprawy rzepaku ozimego od zbioru przedplonu do zbioru nasion (Tabela 5).
Planowany termin z treści: 16 sierpnia, czyli II dekada sierpnia. Agregat uprawowo-siewny doprawia glebę i sieje w jednym przejeździe, normą z tabeli 1 (4,29 kg/ha).
Ułóż harmonogram uprawy rzepaku ozimego od zbioru przedplonu do zbioru nasion (Tabela 5).
Termin z tabeli środków ochrony: herbicyd na chwasty dwuliścienne bezpośrednio po siewie. Opryskiwacz z parku maszynowego.
Klucz ocenia ochronę roślin jednym kryterium (R.5.6) za trzy zabiegi: herbicyd, insektycyd i fungicyd - punkt przyznam sobie dopiero przy ostatnim z nich.
Ułóż harmonogram uprawy rzepaku ozimego od zbioru przedplonu do zbioru nasion (Tabela 5).
Treść: 60 % dawki N wiosną, w momencie ruszenia wegetacji, w postaci saletry amonowej (238 kg/ha z tabeli 3). Rozsiewacz nawozów.
Ułóż harmonogram uprawy rzepaku ozimego od zbioru przedplonu do zbioru nasion (Tabela 5).
Pozostałe 40 % azotu - mocznik (117 kg/ha) cztery tygodnie przed kwitnieniem. Tym wierszem domykam nawożenie azotowe, które klucz ocenia jednym kryterium za obie dawki.
Ułóż harmonogram uprawy rzepaku ozimego od zbioru przedplonu do zbioru nasion (Tabela 5).
Słodyszek rzepakowy niszczy pąki kwiatowe, dlatego insektycyd idzie w fazie zwartego kwiatostanu (termin z tabeli środków ochrony).
Ułóż harmonogram uprawy rzepaku ozimego od zbioru przedplonu do zbioru nasion (Tabela 5).
Fungicyd na choroby grzybowe - początek kwitnienia rzepaku. Teraz w harmonogramie są wszystkie trzy zabiegi ochrony (chwasty, szkodniki, choroby) z opryskiwaczem i terminami, więc spełniam kryterium R.5.6.
Ułóż harmonogram uprawy rzepaku ozimego od zbioru przedplonu do zbioru nasion (Tabela 5).
Desykant wyrównuje dojrzewanie łuszczyn przed zbiorem jednoetapowym: 14-21 dni przed zbiorem. Zbiór jest w II dekadzie lipca, więc desykacja wypada w III dekadzie czerwca lub I dekadzie lipca. Opryskiwacz.
Ułóż harmonogram uprawy rzepaku ozimego od zbioru przedplonu do zbioru nasion (Tabela 5).
Zbiór jednoetapowy kombajnem zbożowym w II dekadzie lipca (z treści), nasiona odwożą ciągnik z przyczepami transportowymi.
Kontrola harmonogramu: każda maszyna z parku jest użyta, a kolejność idzie od zbioru jęczmienia do zbioru rzepaku.
Kroki 27-31 · po tym etapie masz 47 z 47 kryteriów (pkt)
Oblicz koszty środków ochrony roślin i nawozów mineralnych stosowanych w uprawie rzepaku ozimego na 1 ha (Tabela 6).
Koszt = dawka na 1 ha × cena z cennika:
Oblicz koszty środków ochrony roślin i nawozów mineralnych stosowanych w uprawie rzepaku ozimego na 1 ha (Tabela 6).
Razem środki ochrony: 32,50 + 84,00 + 82,00 + 57,00 = 255,50 zł.
Oblicz koszty środków ochrony roślin i nawozów mineralnych stosowanych w uprawie rzepaku ozimego na 1 ha (Tabela 6).
Cena jest w złotych za tonę, więc dawkę z tabeli 3 zamieniam na tony:
Mnożenie kilogramów przez cenę za tonę - wychodzi koszt tysiąc razy za duży.
Oblicz koszty środków ochrony roślin i nawozów mineralnych stosowanych w uprawie rzepaku ozimego na 1 ha (Tabela 6).
Razem nawozy: 321,30 + 187,20 + 418,88 + 499,95 = 1 427,33 zł.
W tabeli 6 arkusz opisuje superfosfat jako „(44%)”, a w treści zadania, cenniku i tabeli 3 jest 46 % P₂O₅. Dawkę mam już policzoną dla 46 % (tak liczy też klucz), więc niczego nie przeliczam.
Oblicz koszty środków ochrony roślin i nawozów mineralnych stosowanych w uprawie rzepaku ozimego na 1 ha (Tabela 6).
Środki ochrony + nawozy: 255,50 + 1 427,33 = 1 682,83 zł na 1 ha.
Klucz dopuszcza różnicę ±1,00 zł - wynika ona z zaokrągleń dawek w tabeli 3.
Symulacja ekranu w przeglądarce - w Android Studio / Visual Studio wygląd może się nieco różnić.
To jedno z możliwych rozwiązań. Egzaminator ocenia spełnienie kryteriów z klucza odpowiedzi, a nie zgodność z tym rozwiązaniem - inna, poprawna droga też daje punkty.
Autor rozwiązania: Bartosz Bryniarski. Licencja CC BY-NC 4.0 - kopiowanie i przeróbki do celów niekomercyjnych, z podaniem autora i źródła (link do tej strony). Treść arkusza i klucza oceniania pochodzi z CKE.